Uei : 11/12/2017

Baish Ador - Los gascons chepicós tà l'aviéner dab l'EPCI

Lo President de l'Academia Gascona de Baiona qu'espèra ua paritat enter l'estatut de las lengas gascona e basca e ua presa de consciéncia istorica, sociologica e politica, sus l'aire de l'EPCI Bascoat (Establiment Public de Cooperacion Intercomunau). Au parat d'ua conferéncia de premsa ger, Guy Mondorge, navèth gavidaire de l'Academia, que tornè sus l'istòria de l'Academia e naturaument deu parçan on demoran los locaus, Baiona.

En 1887, l'Academia de Tolosa e lo comitat d'organizacion de l'exposicion internacionau que lançavan au près deus regents de l'ensemble deu Piemont Pirenenc, ua operacion de collectatge. Los regents que devèvan hornir dadas sociologicas sus la lor comuna e enviar 2 condes comuns a l'ensemble d'aquera region : « la legenda de Barbazan » e « la legenda de Tantugou », dens la lenga locau emplegada. Ad aquèra epòca, pertocant a l'arrondiment de Baiona, las resultats deu collectatge que son hèra parlantas : 14 comunas que parlavan gascon. Anglet (1839 abitants), Baiona (27 289 abitants), Biàrritz (8444 abitants), Bocau (2720 ab), Arancon (263 ab), Vergüei (324 ab), Bidaishe (2644 ab)... . E lo sénher Mondorge d'ajustar « En 1926, un cèrt nombre de notables baionés que's chepicavan de véder lo declin dens l'usatge, mes tanben la pujada de gallicisme dens çò qu'apèran lo Gascon de Baiona. Entà portar la defensa e l'illustracion d'aquera lenga millenària dens la ciutat baionesa, que fondèn l'Academia Gascona de Baiona » dab un quarantenat de notables e d'avocats.

 


L'institucion que celebra lo son 90au aniversari. Lo nom d'Academia Gascona de Baiona ne correpon pas mei a la composicion actuau de l'Academia. Atau l'Academia que pòrta lo nom gascon d'Academia Gascona de Baiona-Ador. La dusau modificacion qu'ei la creacion d'un dusau collègi au demiei de l'Academia. Lo Collègi deus Academicians que contunharà de tribalharà dab los sons 40 membres maxímum, locutors e escrivans. Nautat, un collègi deus Societaris que serà compausat de personas qui n'an pas forçadament la lenga mes qui ac vòlen retrobar e lutar tà tornar balhar la soa plaça a la cultura gascona en Baish-Ador maritime.

[ Seguida de l'article reservada aus abonats ]

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 
Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+