Uei : 13/12/2017

Economia : gardar la lenga e se trobar l'emplec

Après l’onda de professionalizacion causida pel movement occitanista, es ora de veire se pòt incitar de monde a viure e trabalhar al país.

Fa de temps, òm gausava pas tròp dire qu’òm trabalhava « dins l’occitan ». Òm crentava una reaccion ostila o ironica, sens justificacion vertadièra. Ara, la reaccion mai correnta es puslèu marcada per la curiositat. Òm ausís puslèu de monde disent « interessant... » ; « a, aquò se fa ? Sabiái pas » o a còps (mai rar) : « tarrible ! Contunhatz ! » Coma a cada còp, cal saber far pròva de pedagogia, qué que siá lo mestièr practicat. Pel sector d’activitat ligat a la lenga e a la cultura nòstras, la causida foguèt la seguenta : considerar qu’una man d’òbra salariada pòt ajudar una fòrça militanta a aténher son objectiu principal. Aquel objectiu es ni mai ni mens que tornar sa dignitat a la lenga e ne far tan un atot coma una aisina. Cada persona participant a aquel mecanisme pòt far de la lenga occitana un element personal e intim ; ne pòt tanben far son ganha-pan. L’ideal es doncas de far de la lenga una competéncia objectiva sens cap de rèire-fons o encara sens poder sospeitar l’interessat(da) de rèire-pensadas. Aver la lenga pòt èsser un avantatge mentre que se diguèt longtemps qu’èra un inconvenient, quitament un handicap. D’après las estadisticas qu’avèm pogut reculhir al prèp del Servici de l’emplec (Tolosa), l’ensenhament e sos mestièrs connèxes representan encara 80 a 90 % de las ofèrtas prepausadas. Una simpla espiada cap a las anóncias del site del Servici e veirem totas aquelas ofèrtas tocant a una Calandreta que recruta un director o alavetz una escòla publica cercant d’animators pels Talhièrs d’Animacion Periescolars (TAP) instaurats per la lei de refondacion de l’escòla. Los autres emplegaires potencials que son las entitats culturalas, escampilhadas sul territòri, se partejan la rèsta. Embauchan coma pòdon amb lo budgèt que dispausan. L’occitan, dins sa dimension de sector d’activitat, escapa pas a aquela règla tota simpla : deu satisfar la demanda del mercat. Es lo cas dels Centres de formacion professionala occitans (CFPOs) que porgisson cada annada un public format a la lenga. S’agisson mai de comandas que non pas d’accions individualas. Avèm contactat lo monde dels CFPOs de Tolosa e de Besièrs per conéisser l’estat d’aquel mercat de nicha o encara çò que comptan far per afinar lor ofèrta. Una autra règla a la quala pòt pas escapar aquel sector es : crear la demanda per poder prepausar l’ofèrta. Pasmens, compte tengut de la situacion actuala, satisfar los besonhs existents es ja una brava d’escomesa, compte tengut de la manca d’efectius que patisson la màger part de las estructuras. D’autres mestièrs se desvolopan, especialament los ligats als mèdias e a l’audiovisual, que se ganhèron los galons de segonda activitat transmetedora de la lenga darrièr l’ensenhament. Al cap d’una vintena d’annadas, constatam que la sortida del « tot-ensenhament » es pas encara d’actualitat. Quitament se los besonhs en ensenhaires o personals non-ensenhaires son encara grands, fa tanben mestièr de se trobar d’autras vias per trabalhar amb la lenga se la volèm encara ausir. Dins una de las cançons dels Fabulous Trobadors, se parlava de se poder « inventar l’emplec ». D’unes o fan, a lor escala, en prepausant de servicis a las collectivitats o als particulièrs per menar de projèctes en ligam (dirècte o indirècte) amb lo territòri nòstre e sa cultura. La Setmana s’es interrogada sus aquela necessitat de diversificacion de l’emplec en occitan... Una diversificacion qu’arriba dapasset dins un contèxt de crisi economica e de re-definicion de l’occitanisme fàcia a d’escomesas novèlas per l’avenir de la lenga.

Emplec : un mercat qu'evoluciona gaire

D’indicis nombroses o daissan a pensar. Nos sèm entresenhats al prèp del Servici de l’Emplec, centralizant de nombrosas ofèrtas d’emplec en occitan. L’ensenhament demòra lo primièr sector a recrutar.

Viure e trabalhar al país. Aquel eslogan es vengut una realitat pendent las vint annadas passadas. D’emplecs necessitant lo mestritge de la lenga occitana son apareguts dins las grandas entitats occitanistas... fòra l’ensenhament (public o associatiu) que recrutèt pro d’ora de man d’òbra salariada e que ne recruta encara. La màger part dels emplecs d’un tipe novèl se crèan dins de sectors coma l’accion o l’enguenhariá culturalas, l’audiovisual o encara la formacion professionala.

L'ensenhament encara e totjorn

Segon las chifras del « Servici de l’emplec », (creat fa sièis ans per centralizar las ofèrtas d’emplec en occitan), lo sector educatiu demòra la via reiala per se trobar de trabalh amb la lenga. Cada an, Educacion nacionala e Calandreta se partejan 90 % dels emplecs creats per aquel biais. « L’Educacion Nacionau e Calandreta que’s partatjan la quasi-totalitat de las auhèrtas d’emplec ligat a l’ensenhament a meitat-meitat, çò nos a explicat Sebastian Pugin, director de l’IEO Miègjorn-Pirenèus e responsable del Servici de l’emplec, totun que ns’avem a notar que, cada annada, quauques auhèrtas (plan pauc) e son prepausadas per l’ensenhament agricòla, l’ensenhament confessionau e las associacions en carga de la sensibilizacion en mitan escolar ».

Recrutament complicat

Lo demai dels emplecs consistís en 10 % d’emplecs creats per d’associacions de socializacion (IEO, CFPO, Ostau Comengés, Ostau dau País Marselhés, etc.) per de pòstes de formators, d’animators o encara d’emplecs administratius. De notar ça que la un desvolopament del sector dels mèdias e de l’audiovisual. Es subretot portat per l’associacion bearnesa Conta’m, especializada dins lo doblatge amb de missions cortas prepausadas cada an : traductors, doblaires o encara tecnicians. Pasmens, lo recrutament demòra dificil dins lo sector occitan. Es pas de bon trobar de salariats combinant lo mestritge de la lenga en mai de las competéncias tecnicas requesidas. « D’experiéncia que vegi que quan e son demandadas a l’encòp ua vertadèra competéncia en lenga e ua competéncia tecnica, qu’ei complicat de trobar quauquarrís, çò nos a dit Sebastian Pugin, e mes que ns’avem a hornir un aspècte geografic. Que i a endrets on ei plan mes complicat de trobar un emplegat qui sàpia parlar occitan ». Los emplegaires fan alara pròva de pragmatisme en recrutant primièr de monde competents que se poiràn formar a la lenga en seguida. Dins d’autres sectors coma los mèdias, es lo procediment invèrsa amb lo recrutament d’occitanofònes que se forman pauc a pauc al mestièr e a sas tecnicas. Los emplecs mercands son ultrà-minoritaris. Son globalament 15 % de contractes a èsser de contractes ajudats mas aquel taus es plan superior al mercat general de l’emplec. L’explicacion es simpla amb una fòrta preséncia d’associacions qu’an una constrenta budgetària de las fòrtas e que pòdon pas tròp recrutar en CDD o en CDI classics.

Pauc de quadres

Lo recrutament de quadres (directors, encargats de mission, etc.) se fa plan rar. A la debuta de la professionalizacion de l’occitanisme cultural, i a agut una onda d’embauchas de quadres. Cal creire que los besonhs son mens importants o constants dins la mesura que la creacion d’emplecs d’aquela mena es pas correnta. « Ara qu’ei rare de véger auhèrtas de quadre, çò nos a explicat Sebastian Pugin, pauc d’estructuras qu’an un quadre e eths quadres non mòven pas tan com eths auts emplegats. Totun, a còps, un eveniment drin excepcionau que pòt contradíder aqueth constat (l’OPLO creat l’an passat qu’emplega uei un director e un cargat de mission) ».

Lo Servici de l’Emplec nos a avançada la chifra mejana d’una centena de pòstes creats cada an. Segon las estadisticas que dispausa a l’ora d’ara, l’annada 2012 foguèt una annada recòrd amb 165 pòstes creats contra 143 en 2013 e 134 en 2014. Cada an, publica un estudi sus l’emplec en occitan. Quitament se lo tuc de 2016 es encara en cors d’elaboracion, fan l’escomesa d’una augmentacion. « Qu’avem a nuançar eth chifre dau nivèu d’emplec. En efèit, la realitat ei forçadament drin superiora. Au moment d’embauchar tot eths recrutaments no’s hèn pas dab ua auhèrta d’emplec. Atau non èm pas tostemps sollicitats e, quan hèm la nosta enquista, que podem estar segur que ns’i escagem pas entà aver totas las informacions. Totun que coneishem la grana majoritat daus emplecs » çò ditz S.Pugin.

L'acompanhament de projècte, tota una sciéncia !

Capture decran 2017 11 28 a 10.02.18

Per montar un projècte en ligam amb la cultura occitana o comunicar dessús, d’estructuras vos pòdon ajudar d’una etapa a l’autra.

Podèm citar l’exemple d’una societat co-gerida per l’occitanista Renaud Savy (veire son portrait dins La Setmana n°1018). Amb son collèga Robin Arlington (que viu als Estats-Units la mitat de l’annada) a fondat la societat Komgourou. Aquela societat a per vocacion de vos acompanhar dins lo vòstre projècte de finançament participatiu. Establisson amb vos una estrategia de comunicacion especialament adaptada al crowdfunding : recèrca del public, creacion de la lista de recompensa e seguit quotidian de la campanha de collècta de fons. « Causissèm sovent d’acompanhar de projèctes a vocacion environamentala o solidària, çò nos a explicat Savy, en fait, nos agradan mai los projèctes de natura militanta ». An sostengut per exemple lo projècte de crowdfunding del « Campagn’art », botiga de produits mestierals e paisans basada a Bisa (Aude). Per çò qu’es d’un acompanhament mai tecnic, ven de se fargar la plataforma « Occitània Creativa » compausada de tecnicians en politicas lingüisticas, videastas o universitaris. Se dison « estatjants del mond rural e socitoses de son equilibri (social e environamental), garant del lor encastre de vida ». Plaçan fòrça espèr dins l’economia sociala e solidària, l’economia collaborativa e tanben l’innovacion sociala. Per cada projècte acompanhat, lor mira es de ne renfortir l’ancoratge territorial (per un produit o un servici de qualque òrdre que siá) en fasent intervenir lor malhum... lo tot pel biais de la lenga e de la cultura nòstras. « La lenga e la cultura occitana seràn los fials conductors de las nòstras accions en favor de la valorizacion dels territòris, de lors patrimònis e de lors estatjants, del ligam social e intergeneracional o encara d’una economia de proximitat » çò escrivon.

Inf. : http://komgourou.fr http://occitaniacreativa.org

« Catastròfa o oportunitat ? »

Los CAE an desaparegut e lo mitan occitan es en crisi. Vertat que l’anóncia foguèt subta e qu’es una catastròfa per un malhum que repausa mai que mai sus l’associatiu. Mas almens, nos podèm dire que n’avèm profitat d’a fons e fins al cap. Se podiá devinhar dempuèi d’annadas, vista la baissa generalizada de las subvencions, que los emplecs ajudats anavan desaparéisser. Nos a pas empachats, fins al darrièr moment, de far coma se la font s’anava pas jamai tarir, sens pas jamai pensar a de solucions de recambi. Uèi, es benlèu lo moment d’o far. Soscar a ua autre biais de far que lo de la precarizacion dels salariats, la fugida de las competéncias e la « diletantizacion » del sector professional occitan. Perque fins ara, la competéncia principala demandada per èstre ATSEM dins una escòla immersiva – es pas qu’un exemple demest d’autres – èra pas de parlar la lenga o de saber s’ocupar de mainatges, èra d’èstre eligible al CAE.

Perqué fins ara una persona motivada, competenta, qu’aviá mestrejat sas missions e lo foncionament de son estructura, èra sistematicament remandada al cap de dos ans, qual que siá lo profièit que la lenga e la cultura tiravan de son professionalisme. Benlèu qu’en mai d’una catastròfa, aquela crisi pòt èstre una oportunitat. La de professionalizar enfin lo sector de l’occitan. Solide se cal curar lo cap. Cercar d’alternativas. Acceptar d’embauchar una persona competenta e formada en CDI puslèu que quatre començaires en CAE. Imaginar de mutualizar un comptable professional a 35 h entre doas estructuras puslèu que d’aver lo sieu pròpi, mal format, 25 h per setmana. E en plaça de bramar per demandar lo tornar d’un contracte precari que tornarà pas, poiriam exigir de moneda per bastir un mitan occitan amb un naut nivèl de competéncia, respectuós de sos salariats e que seriá pas a la mercé de la mendra baissa de subvencionament.

MARC AMAL

  • Publicat dens Éditos

Refòrma deu Còdi deu Tribalh — Enter 223 000 e 400 000 manifestants per las arruas

Las manifestacions contra la refòrma deu còdi deu tribalh qu'amassèn enter 223 000, segon la polícia e 400 000 manifestants segon lo secretari generau de la CGT, Philippe Martinez, ger. Aqueth movement de protèst qu'amassè donc autant de monde com lo purmèr acamp contra la lei Tribalh de Myriam El Khomri lo 9 de març de 2016.

Los manifestants que portavan bandaròlas en tornar préner frasas de politics de manièra ironica. Mots qualificats de « provocators » escandats peu President de la Republica la setmana passada a Atenas, qu'estón repres per la hora « Fenhants de tots los país, amassatz-vs ! »

Jean-Luc Mélenchon, de la France Insoumise, que participè a la mobilizacion a Marselha aus costats deus 7 500 manifestants segon la prefectura (60 000 segon los organizators). A Tolosa, qu'èran enter 8 000 e 16 000 a baishar per las arruas entà sostiéner tots los sectors tocats per la crisi.

Totun, lo govèrn que demora silenciós dab un President qui a hèit lo viatge tà Sent Martin e las ilas Sent Bartelemi e un cap deu govèrn, Edouard Philippe, tròp aucupat entà chepicà's de la mobilizacion, aqueth darrèr que's tienó totun assabentat deus eveniments de la jornada. Lo pòrtavotz deu govèrn, Christophe Castaner que declarè : « Créder que lo rapòrt de fòrça sociau e's jòga enqüèra uei lo dia per las arruas, qu'ei ua error, qu'ei un mite ».

Duas autas mobilizacions que son previstas los 21 e 23 de seteme a l'aperet de la CGT e de Jean-Luc Mélenchon. Lo 22 de seteme, lo President Macron que presentarà oficiaument las soas 5 ordenanças per reformar lo Còdi deu Tribalh au moment deu Conselh deus ministres.

Fòto : Captura Twitter Jean-Luc Mélenchon

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 
Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+