Uei : 17/11/2017

Cronica ESPIAR per Alan Sibé « Que hè 100 ans : era revolucion socialista d'octobre (part. 2)

Qu’aví dit era plaça dera guèrra russo-japonèsa ena seguida deths eveniments. Eras des·hèitas russas qu’accelerèn era crisi politica e economica, era situacion deths obrèrs e deths paisans qu’èra tostemps mes dura. Era grèva victoriosa deths obrèrs der’industria deth petròu a Baco en deceme de 1904 qu’estó anonciatora dera tempèsta. Aquesta que comencè en deceme de 1905 a Petersborg dab ua grèva sostenguda hèra qui entrainè era grèva generau. Mes de nombrós obrèrs que’s hasèvan encara illusions suth Tsar, que mes qu’èran enganats pera Glèisa, e atau qu’anèn en seguicí entàth « Palais d’Ivèrn » tà demandar ajudas. Eth Tsar que hasó tirar era tropa. De milèrs d’obrèrs qu’estón tuats e herits. Ua rompedura vertadèra que’s passè ath par deth regime. Protèstas e grèvas que’s generalizèn dab un caractèr mes politic encara. D’ara enlà eths acaraments dab eth poder qu’estón tostemps mes durs. Eth 1èr de mai de 1905 qu’estó eth parat de manifestacions nombrosas e encara de centenats de morts e de herits. Qu’ei en gran centre industriau de Lodz en Polonha que i avó eth 1èr còp ua accion armada deths obrèrs contra era tropa tsarista. Grèvas, manifestacions, acaraments, repression, morts e herits que’s multipliquèn. Eths paisans tanben que manifestèn en massa contra eths proprietaris fonsièrs. Que’s gahèn de recòltas d’aqueths e qu’arreïvindiquèn eras tèrras. Eth cicle lutas-arrepressions qu’estó engatjat e non s’arrestè pas mes. En’armada tanben que i avó manifestacions, subertot dab era susmauta suth vaishèth « Potemquine ». Ací tanben er’arrepression non tardè pas.

En abriu de 1905 que s’amassè a Londres eth congrès IIIau deth « Partit sociau-democrate de Russia ». Qu’amuishè era division enter bolchevics e menchevics. Duas linhas politicas : tàths menchevics, eth proletariat que’s devèva destornar dera revolucion e arrecercar abans tot er’alliança dab era borgesia liberau. Tàths bolchevics e subertot Lenin, qu’èran en ua revolucion democratica borgesa, pr’amor eth objectiu politic qu’èra de destornar eth regime tsarista ath poder. Qu’insistí sura necèra eth proletariat qu’estosse gavidaire en aquesta revolucion, pr’amor der’interès d’ua revolucion e non pas de refòrmas simplas. Que mes er’alliança dab eths paisans e’ra susmauta armada que devèvan perméter era victòria contra eth tsarisme. Lavetz aquera revolucion que devèva èster seguida dera revolucion socialista. A partir de seteme e octobre de 1905 eth moviment de grèva que ganhè eth país sancèr. Qu’ei en aquer’annada que vadón eths « soviets » com expression deth pòple e en particular deths elements revolucionaris. Eras grèvas obrèras, eras lutas deths paisans e deras unitats der’armada qu’anavan tostemps mes hòrt. Tot d’un temps qu’èra engatjada era preparacion dera susmauta armada.

Costat tsarista qu’estó proclamada era lei marciau, era dissolucion deths soviets, er’arrestacion deths gavidaires. Cap de deceme qu’estó era susmauta a Moscó, que durè nau dias, per non pas estar seguida peth país sancèr, de nombrosas ciutats que’s susmautèn totun. Tanben que seguín en Georgia, Ucraïna, Letonia, Finlàndia. Mes eth poder qu’espotí tot aqueth moviment dab ua arrepression tarribla. En mai de 1907, eths bolchevics que devengón majoritaris en P.O.S.D.R. Pendent 5 annadas qu’estó dificil hèra tàra luta revolucionària. Ena luta contra eths reformistas e contra-revolucionaris en P.O.S.D.R., eths bolchevics que l’emportèn e lavetz que vadó eth Partit bolchevic.

Un balanç revolucionari navèth que’s produsí a partir de 1911 mes sustot en abriu de 1912, a partir dera tuadèra deths minaires dera Lena. Qu’amuishè eras fòrças dera revolucion encara vivas. Obrèrs, paisans, sordats que tornèn començar de manifestar e lutar. Qu’estó eth parat de crear un diari « Era Pravda » (Era vertat) sostenguda per de milèrs d’obrèrs. Per totas eras organizacions e societats legaus eths bolchevics qu’èran egemonics. Eth 19 de julhet de 1914, Alemanha que declarè era guèrra a Russia. Era guèrra de 1914, qu’estó ua guèrra imperialista e de partatge deth monde, tà’s gahar de territòris navèths. Eths bolchevics que demorèn sus ua linha politica internacionalista de luta contra era guèrra imperialista, contra eths capitalistas e proprietaris fonsièrs. Que ligavan era patz ara question deth destornament dera borgesia imperialista dab eth mot d’òrdi de transformacion dera guèrra imperialista en guèrra civila. Qu’èran contra era votacion deths crèdits de guèrra, tàra fraternizacion deths sordats,... Eth pòple que sofrí dera guèrra qui prengó totas eras ressorças deth país en tot arroeinar er’economica. Era question deth destornament deth Tsar qu’estó pausada. Era borgesia capitalista se la pausè, eth pòple tanben. En 1917 er’annada que començè per grèvas e manifestacions. Er’idea de grèva generau, eras fraternizacions dab eras tropas, eras manifestacions politicas que’s desvelopèn. Petrograd qu’èra eth centre d’aqueths moviments. Eth 27 de heurèr eras tropas qu’arrefusèn de tirar entàths obrèrs. Eths ministres tsaristas e oficièrs superiors qu’estón arrestats. Eths revolucionaris empresoats qu’estón desliurats. Peras autats ciutats qu’èra tot parièr. Atau qu’estó era victòria dera dusau revolucion, après era de 1905, revolucion democratica borgesa de heurèr de 1917. Eth poder n’estó pas aucupat peths bolchevics, mes per arrepresentents deths capitalistas, de partisans deth Tsar e de tendéncias politicas menchevicas e socialistas-revolucionaris. Que i avè arrasons de totas, com hèra de quadres bolchevics empresoats, ua partida grana dera classa obrèra enviada ath front, de nombrós elements populars venguts ara revolucion dab manca de consciéncia e d’experiéncia,... Era borgesia qu’aucupè eth poder alavetz. Qu’ei çò qui obliguè eths bolchevics de s’i tornar ath combat ideologic e politic. Mes s’èra acabada era revolucion tàths borgés e oportunistas d’ « esquèrra », qu’èra tot diferent tàths bolchevics. Mentre qu’eth poder borgés ensajava de’s tornar installar, eth tsarisme qu’èra tostemps shord aras arreïvindicacions popularas, « pan, tèrra e patz ». Lenin que tornè a Petrograd. Qu’i expausè un plan de luta tà passar ara revolucion socialista. Que perpausè de nomentar eth Partit bolchevic en Partit comunista. Eths 20 e 21 d’abriu, d’importentas manifestacions que’s debanèn contra era continuacion dera guèrra, en tot provocar era crisi prumèra deth governament. Eth 24 d’abriu, era conferéncia bolchevica qu’adoptè era linha politica deth Partit. Er’òbra immediata qu’estó formulada atau : « Tot eth poder tàths Soviets ! » Que i avó eth decís de confiscacion deras tèrras deths grans proprietaris fonsièrs tà dar las aths comitats de paisans. Enfin era question nacionau tanben qu’estó arretenguda dab er’arreconeishença der’autodeterminacion e de desseparà’s tàd aver eth sué Estat. En julhet e aost eths bolchevics qu’èran obligats de s’amassar ena clandestinitat. Que mes qu’èran minoritaris ens Soviets. Totun que contunhavan ua grana campanha de massa. Eth poder, alavetz concentrat enas mans deth governament, que contunhè de reprimir tostemps mes. Er’accion pacifica qu’èra dificila. Totun eth VIau congrès deth Partit que’s preparè e que preparè eths proletaris, paisans praubes e sordats ara susmauta armada. Eth 12 d’aost era borgesia e totas eras fòrças reaccionàrias que s’amassèn tà’s preparar ar’ataca dera revolucion. Eth 25 d’aost eth generau Cornilov que marchè entà Petrograd.
Eths bolchevics que mobilisèn eras fòrças tàd ua ripòsta armada. Eth governament de Querensqui qu’èra tostemps mirat. Eth ensaj de còp d’Estat de Cornilov qu’estó espotit. Eth rapòrt de fòrças qu’avè evoluit en favor deras tèsas e influéncia deths bolchevics. Eths dus camps obrèrs, paisans praubes, sordats d’un costat e tsaristas, capitalistas, proprietaris fonsiers der’aut, qu’aparescó tostemps mes clarament. Fin d’aost de nombrós Soviets que juntèn eths bolchevics.
Eth 7 d’octobre Lenin que tornè de Finlanda. Eth 10 d’octobre era tenguda deth comitat centrau deth Partit que decidí dera susmauta armada e qu’apitè un plan tàth pais sancèr. Que creè un Comitat militari revolucionari a Petrograd. Eth 16 d’octobre que creè un Centre deth Partit tà guiar era susmauta.
Eth 24 d’octobre que comencè era susmauta a Petrograd ath parat der’acarament deras fòrças enviadas per Querensqui tàd empachar era publicacion deth jornau deth Partit, “Era Via obrèra”, qui avè un aperet tà destornar eth Governament de Querensqui.
Eth 25 d’octobre eras tropas revolucionàrias qu’aucupèn garas, banca d’Estat, telegrafes... Aqueth dia eths bolchevics qu’anoncièn era fin deth Governament e’th poder d’Estat passat aths Soviets. Ena net eth Palais d’Ivèrn qu’estó aucupat e’th Governament arrestat. Ena net deth 26 d’octobre eth IIau Congrès deths Soviets que decretè era patz, qu’adoptè un decret sura tèrra en abolir era proprietat deths grans proprietaris fonsièrs e’ra distribucion de tèrras aths paisans.
Atau eth monde que cambiè. Era revolucion que comencè.

p5 100ans

(Fòto : Afica tà : Sergei Eisenstein's film, 'Battleship Potemkin', 1926 per Anton Lavinsky (1893-1968) / Russian State Library, Moscow, Russia / Bridgeman Images)

Ara Revolucion socialista d’Octobre qu’ei estacat eth nom de V. I. Lenin (fòto baish). Que joguè un ròtle màger ena pensada com en’organisacion dera revolucion. Que vadó eth 10 d’abriu de 1870 a Simbirsc sus Vòlga, e que’s morí de malautia eth 21 de genèr de 1924. Dera sua vita personau qu’ei dificil de’n saber hèra. Sa pair que seré estat director der’ensenhament primari dera província. A dètz e sèt ans eth sué hrair ainat qu’estó executat pr’amor dera participacion a un complòt contra eth Tsar. De 1887 a 1891 que hasó estudis superiors de Dret ar’universitat de Cazan, puish que comencè era profession d’avocat a Samara.

Pendent eths estudis que s’interessè ath marxisme e que n’estudiè eras òbras en tot començar d’escríver tèxtes e de criticas subertot deth corrent « populista ». Qu’ei a partir de 1893 a Sant Petersborg que s’engatjè en’activitat militanta en hèr vàder aròus d’estudis marxistas. Qu’estó empresoat en 1895 pendent 14 mes puish qu’estó condemnat a 3 annadas de residéncia susvelhada en Siberia. (1) « Ua coneishença apregondida de Marx, er’aptitud tàd aplicar marxisme ara situacion economica e politica de Russia contemporanèa, ua fe ardenta, indestructibla ena victòria dera causa obrèra, talents d’organisacion arremarcables: tot aquerò que hasó de Lenin eth gavidaire arreconeishut deths marxistas de Petersborg.» (2) Era sua òbra teorica e politica de desvelopament deth marxisme que segueish eras etapas granas dera revolucion. Mes que james dab V.I. Lenin qu’am confirmacion eth desvelopament deth marxisme que’s hè ena luta tàra transformacion dera societat, tàth destornament deths sistèmas economics e politics d’opression e d’espleitada, mes tanben ena luta contra eras linhas ideologicas e politicas oportunistas e reaccionàrias presentas en quite moviment obrèr.

Engatjat tot sancèr en combat politic, Lenin que produsí analisis, ensenhaments e posicions de principis, en rapòrt dirèct dab eth combat engatjat. Atau que’s presentè com eth teorician dera Revolucion, der’organisacion deth combat deras massas obrèras e paisanas, dera creacion, organisacion e foncionament deth Partit comunista. Mes precisament qu’ei possible de notar quauquas òbras com Eth desvelopament deth capitalisme en Russia hèit en preson mercés a un gran tribalh de documentacion. Qu’estó publicat en 1899 e qu’estó ua empara importenta tà compréner era situacion e preparar era lutas e mobilisacions futuras. Eras basas qu’èran pausadas atau. Qué hèr ? qu’estó piblicat en 1902 contra eth corrent “economisme”, en amuishar eras originas ideologicas d’aqueth corrent, contra er’espontaneitat deth moviment obrèr, er’importància deth element conscient, dera teoria.
Que’s pòt citar tanben Un pas en davant, dus pas ath endarrèr, pareishut en 1904, contra eras tèsas deths menchevics. Qu’ei ua grana defensa deths principis deth Partit d’abans guarda, organisat dab unitat de volentat, d’accion e de disciplina. Er’acarament deras linhas politicas deths menchevics e bolchevics qu’estó importent. Duas tacticas dera sociau-democracia ena revolucion democratica que tractè d’aqueras duas linhas e der’arreget dera linha menchevica. Qu’amuishè era tactica marxista en periòde de transicion de revolucion borgesa. Eth principi màger qu’ei de hèr deth proletariat eth gavidaire d’aquera revolucion. Aute combat contra eths desviaments dab Era malautia infantila de comunisme (“gauchisme”) qui tractava de tactica e de combinason deras fòrmas de luta legaus e illegaus, parlamentàrias e extraparlamentàrias.
A un moment de nombrosas atacas contra marxisme Lenin que responó en 1909 dab eth obratge Materialisme e empiriocriticisme en eth quau que hasó ua defensa dera teoria marxista, materialisme dialectic e materialisme istoric. En 1916 qu’escrivó Imperialisme, estadi suprème de capitalisme, qu’i balhè ua deras conclusions, socialisme non poderà pas véncer simultanement per tots eths pais, mes dens un o mes d’un. Aqueth tribalh teoric qu’estó tàth bastir deth Partit, tà passar deth Partit bolchevic entàth Partit comunista, shens eth quau n’èra pas possible de passar ara revolucion socialista. Qu’estó eth objectiu de Lenin despuish era debuta deth sué combat. No’s parla pas ací deths nombrós articles, tèsas de congrès o de conferéncias e auts libes e brocaduras escriuts per Lenin, abans, pendent e après era Revolucion. Tot aqueró finaument tà presar eth tribalh intellectuau de preparacion dera Revolucion socialista d’Octobre qui non vengó pas d’ua faiçon sobta mes com resultat d’ua preparacion rigorosa, pensada, organisada e conscienta. Lenin n’estó pas tot sol en aquesta entrepresa, mes totun qu’aucupè ua plaça centrau.

AVT Lenine 1346

Lavetz que hè 100 ans. Uei qu’arrepresenta era Revolucion socialista d’Octobre tàths pòples, tàths joens militants e tà nosauts occitanistas? Probablament un passat luenhèc shens rapòrt dab era nosta vita, sustot après que’s sian esbonits eths nombrós ensajs deths pòples, deras classas obrèras, deths paisans praubes, tà bastir un monde navèth. E totun en i guerdar de mes près, en estudiar ens tèxtes d’analisis, de luta ideologica, de proclams, d’aperets der’epòca hicats en perspectiva totun , qu’ei possible de hèr gessir de nombrós ensenhaments, ua matèira de reflexion rica. Aqueth aniversari que pòt èster un parat tàd anar entàd aquera descobèrta, sustot en moment d’esta crisi ideologica e politica, quan hè necèra de trobar simplament vièrs tà començar de tornar tirar en davant. Per aquest’espaci de quauquas linhas non poderèi pas que m’acontentar d’evocar dus o tres elements hòrts constituis dera Revolucion e de qué podem tirar profieit.

En prumèr, plan segur, qu’ei era question nacionau. En efèit era Revolucion socialista d’Octobre que tractè era question nacionau d’ua faiçon vertaderament revolucionària, lavetz deth punt de vista internacionalista, ath contra dera Revolucion francesa de 1789. De notar, era Revolucion de 1789 qu’ei qualificada de « francesa », mentre qu’era de 1917 qu’ei qualificada non pas de russa mes de socialista. Per-delà aqueths qualificatius que son duas linhas politicas vertaderament antagonicas. Era Revolucion francesa, revolucion dera borgesia franciana, qu’a hicat a despart tota question nacionau en Estat francés, quan eths pòples deras nacionalitats embarradas en Estat monarchic parlavan eras suas lengas e qu’avèn identitats hòrtas qui non podèvan pas èster desconeishudas totun. Que mes, Lenin qu’expliquè ar’epòca dera Revolucion francesa era question nacionau qu’avè arrecebut ua responsa teorica e politica pera quita borgesia, en Soïssa. Mes era borgesia franciana que causí nacionalisme, opression nacionau, dominacion deths pòples. Eths bolchevics que causín ua politica completament diferenta en inscríver era resolucion dera question en programa deth Partit ara Conferéncia d’Abriu (eth 24 d’abriu de 1917). Que defenón eth dret deras nacions de dispausar de se-madeish, de desseparà’s e de constituí’s en Estats independents. Qu’adoptèn tanben er’egalitat complèta deras nacions, er’abolicion de totas eras fòrmas d’opression nacionau e d’inegalitat nacionau. Ua resolucion en aqueth sens qu’estó adoptada. Abans aquer’annada de 1917 d’auts documents qu’estón espandits sura question nacionau. Pròva eths bolchevics non desconeishèvan pas brica aquera question e que la hicavan ath centre dera politica e deths cambiaments futurs. Que sia era caracterisacion dera nacion com dera politica d’arrespècte deths drets nacionaus e sociaus, era Revolucion socialista d’Octobre e tot eth periòde de desvelopament deth moviment obrèr e de preparacion dera susmauta, que constitueish ath contra dera Revolucion francesa un corpus teoric e ua experiéncia de riquèssa grana.

Peras paginas precedentas qu’am vist er’importància dera vaduda d’un Partit, d’ua direccion ideologica e politica, er’importància tanben de guiar era revolucion. Er’experiéncia pròcha deras susmautas peths pais arabes, “eras primas arabas”, que ven d’amuishar era consequéncia dera manca de direccion politica unica en procèssus de destornament d’un poder e de cambiament de societat. Er’exemple deth pòple egipcian qu’ei un envit ara reflexion. Ua susmauta hòrta qui amassè totas eras categorias deth pòple, determinacion, coratge politic e fisic, collectiu e endividuau, que permetó de destornar eth dictator en plaça. Mes n’es pas estat pro. Nada direccion politica unica capabla d’amuishar un objectiu democratic comun e federator de totas eras partidas deth pòple, aquer’abséncia que’s hasó sentir viste hèit. Après un moment d’aqueth procèssus de cambiament aucupat peths religiós, “Hrairs musulmans”, eth pòple qu’a avut eth tornar der’armada deth dictator.
Eth chepic de Lenin qu’estó constent dera debuta enlà. Non pensè pas eth procèssus revolucionari que s’arredusisse a de susmautas, quitament armadas, contra eth regime deth Tsar. Que miè un combat tàd apitar er’organisacion capabla d’amassar er’abans-guarda deth obrèrs, e d’èster portaira d’ua linha politica e d’ua ideologia revolucionàrias vertadèras. Que significa n’arrèstè pas de miar un combat contra desviacions e teorias contra-revolucionàrias ath dehens deth camp deth pòple. Aqueth aspècte d’ua revolucion qu’ei universau e d’aulhors Lenin non manquè pas d’atacar eths reformistas ath plan internacionau.
Ua linha politica revolucionària que’s basteish contra eras linhas politicas opausadas, qu’implica ua luta tà convéncer mes taben tàd estremar. Tot combat d’un pòple qu’a d’aver ua direccion politica unica tà véncer. Qu’ei un ensenhament e un apòrt màger de Lenin com organisator gran dera Revolucion socialista d’Octobre.

Enfin un tresau punt essenciau, un aut apòrt de Lenin qu’ei era faiçon de guiar eth passatge dera revolucion democratica borgesa ara revolucion democratica socialista. Qu’ei importent hèra d’estudiar en detalhs aquera faiçon de guiar tot aqueth procèssus istoric. En prumèr era definicion der’objectiu politic, eth destornament deth regime deth Tsar en prumèr, ara Revolucion democratica borgesa, qui necessita eras allianças dab tots eths qui son opausats ath Tsar. Mes en precisar totun de tribalhar tà qu’eths bolchevics sian eths gavidaires d’aqueth procèssus, garantida tà passar ar’etapa dera Revolucion socialista.
Que digó tanben era necèra de possar era revolucion borgesa dinc ath cap e quitament d’arregetar era via peth parlament tà perméter de hèr madurar era situacion, eras contradiccions politicas, de hèr aparéisher eths interés de classa deras forças en preséncia, de clarificar era situacion politica, de perméter ath pople e ara classa obrèra de ganhar experiéncia. Sovent de comportaments « gauchistas » que hèn sautar etapas, manifestacions d’impaciéncia, incapacitat d’identificar clarament eths objectius, de definir era etapa politica. Lenin qu’amuishè atau ua grana comprenença dera situacion d’ua faiçon hèra rigorosa, e ua capacitat de gavidaire dab gran esperit tactic. Athèu tanben de qué putsar experiéncia tà uei.

Après totas aqueras linhas qui pòt pensar encara non sii pas convençut der’actualitat dera Revolucion socialista d’Octobre ?

Alan Sibé

1) Jean Roux, Précis historique et théorique de marxisme-léninisme, Paris, Robert Laffont, 1969, p.114.

(2) Histoire du Parti communiste /bolchévik/ de l’U.R.S.S., Paris, Editions Norman Bethune, 1971, p.19.

Edito : « Un avenidor sorn ? »

Après la decision dels Britanics de tirar camin solets (a la suspresa generala), la decision des Estatsunidencs de causir un miliardari « populista » e content de l’èsser, los Franceses se tornan virar un pauc cap a lors afars. Per la drecha extrèma e la drecha, lo problèma sembla resolgut. Per l’esquèrra, es un pauc dificil d’i véser clar. L’esquèrra extrèma a son candidat, sostengut de raca-còr pels comunistas ; un èx-ministre del govèrn, èx-protegit del president de la Republica es « En marcha » e semblariá que, fins ara, rescontrèsse vents favorables. Demorava pas al Partit socialista e a sos qualques amics qu’a lançar una primària un còp capitada la mesa a l’escart del president, creditat, o cal dire, de sondatges tras que basses. Foguèssi maissant, diriái qu’avèm los sièis nans e una Blanca-nèu vestida de negre ! La paritat es en camin ! De tot aquò ne deuriá sortir un « salvador » capable de tornar metre lo Partit de govèrn sul camin grand... Ai qualques dobtes ! Es pas per autan que l’afar serà plegat per çò que l’Esquèrra, dins son ensems, se trobariá amb tres candidats e seriá un esplech se passavan lo primièr torn de l’eleccion presidenciala. Per far cort, desempuèi la crisi que comencèt en 2008, los òmes politics an decebut un electorat qu’aviá per costuma, dins sa majoritat, de pegar a un partit. Un rentièr votava a drecha, un obrièr a esquèrra... amb, de segur, de ciutadans cambiadisses.
Los govèrns successius an pas comprés o an pas volgut veire que la mesconneissença – lo mesprètz a còps – del « pòble d’en bas » podiá menar dins un primièr temps las gents a seguir de líders populistas e, qual sap, dins un segond temps a se revoltar. Elegits que s’arrapan a lors dos o tres mandats quand milions de ciutadans devon passar amb un milierat d’euros, aquò mòstra que tot es dubèrt... lo pièger tanben !

Andriu de Gavaudan

  • Publicat dens Éditos
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+