Uei : 21/04/2018

Rugbi feminin... rugbi tot simplament !

Har un article suu rugbi feminin que voleré díser qu'existeish un rugbi masculin e un rugbi feminin. Duas practicas diferentas tà un espòrt identic, d'autas dimensions de terrenh, d'autas règlas tà'u rénder mei aisit, mei adaptat ?

Sortim un drin d’aqueths despartiments qui n’an pas mei la lor plaça dens la societat nosta (normaument) e pensem meilèu a l’utilizacion d’aqueth espòrt tant beròi com vector d’egalitat sociau, que n’i a besonh d’aquò, de hont d’espelida, d’amassada e d’encontre. Pr’amor lo rugbi que demora purmèr un pretèxte tà encontrà’s que sia sus un terrenh, a l’entorn d’un acamp enter gavidaires, dens los vestiaris, qu’enter culturas per exemple occitana e basca tau departament, franco-espanhòla tau transfrontalèr. Lo rugbi feminin e l’espòrt feminin que gahan l’aviada, vaduts d’ua presa de consciéncia que las hemnas e pòden practicar quauque espòrt que sia e aquò, en delà de la practica escolara.

Legir l'article sancèr acíLegir l'article sancèr ací

Rugbi feminin… rugbi tot simplament !

Har un article suu rugbi feminin que voleré díser qu'existeish un rugbi masculin e un rugbi feminin. Duas practicas diferentas tà un espòrt identic, d'autas dimensions de terrenh, d'autas règlas tà'u rénder mei aisit, mei adaptat ?

Sortim un drin d’aqueths despartiments qui n’an pas mei la lor plaça dens la societat nosta (normaument) e pensem meilèu a l’utilizacion d’aqueth espòrt tant beròi com vector d’egalitat sociau, que n’i a besonh d’aquò, de hont d’espelida, d’amassada e d’encontre. Pr’amor lo rugbi que demora purmèr un pretèxte tà encontrà’s que sia sus un terrenh, a l’entorn d’un acamp enter gavidaires, dens los vestiaris, qu’enter culturas per exemple occitana e basca tau departament, franco-espanhòla tau transfrontalèr. Lo rugbi feminin e l’espòrt feminin que gahan l’aviada, vaduts d’ua presa de consciéncia que las hemnas e pòden practicar quauque espòrt que sia e aquò, en delà de la practica escolara. Mes, qu’ei tanben un vector identitari pr’amor har espòrt, aver ua plaça qu’ei « estar » e aquò qu’ei hèra pregnant dens la practica feminina. Sus aqueth aspècte, que suberpassarén quasi uns clubs masculins. En efèit, au dia de uei, uns clubs mixtes que son coneishuts tà estar « bastions deu rugbi feminin » quan la seccion masculina ei la mei anciana. Las personas qui’s son lançadas dens aquera aventura deu rugbi feminin annadas a, que devón har pròva d’un engatjament reau e d’ingeniositat tà har perdurar ua practica drin reconeishuda, pas briga mediatizada e relativament sexista.

L'evolucion deu rugbi feminin

L’evolucion d’aquera practica que’s hasó en mantuns temps. Lo purmèr qu’ei la fruta de personas engatjadas, pauc practicantas, enqüèra mensh de gavidaires mes dab hèra de conviccions. Deu còp, lo problèma qu’èra la creacion puish la desapareishuda de seccions, tròp dependentas deu nombre de licenciadas qui fluctuavan segon los aleas de la vita. Per experiéncia, a l’epòca, quan los dus conjunts jogavan au rugbi, lo qui devèva demorar la dimenjada a casa tà guardar los mainatges o espiar l’aute, qu’èra la hemna. Après, la federacion que s’impliquè e conselhèrs tecnics qu’intervienón dens los clubs. L’aumentacion de las competéncias que permetó de fidelizar las practicantas e de n’atirar d’autas tà non pas mei patir deus aleas de generacions ditas dauradas qui’vs hasèvan pujar lo club sus 5 ans de 3 divisions tà que devarèsse après d’ua division cada annada. Puish, qu’arribè la Copa deu Monde e la soa cobèrta mediatica. Aquiu, suspresa… lo monde qu’an descobèrt lo rugbi feminin e los efectius que desbondan. De l’escur, las jogairas que passan a la lutz, n’escapam pas au clichat sexy, malament lo monde n’avèvan pas comprés que calèva incitar purmèr las hemnas a viéner practicar e non pas los òmis a espiar. Enfin, que i a monde dens los clubs, las seccions capdètas que s’apitan, equipas resèrvas que’s desvolopan dab lo lor campionat puish quitament equipas de jogairas de mensh de 15 ans. Los clubs pro masculins que seràn dens l’obligacion d’aver ua seccion feminina, entà encoratjar la practica e balhà’u mei de mejans. La jòga qu’ei gausada, que demora a véder si la lutz n’eishorbarà pas los navèths actors de l’espòrt feminin. Occitania qu’ei lo país qui compta lo mei de clubs feminins. Enter las Lanas e lo Bearn, shens parlar de las bigordanas, Lons, Èrm e Tarba qui ganhèn títols de campionas de França.

Bearnesas e Bigordanas que son actuaument en Eleit 2 dab ua qualificacion a viéner tà las jogairas de Lons. Aquestas, après s’estar escadudas a pujar en Top8, que vadón campionas de França. Quauquas annadas arron la devarada en Eleit 2, que’s son mantienudas, qu’ahortín la lor formacion entà tornar jogar los purmèrs ròtles. Qu’èra meilèu aquò çò de mei complicat, mantiene’s, consolidà’s e tornar viéner cercar un títol. Actuaument, que comptan tres internacionaus qui participèn a las darrèras partidas de l’equipa de França abans lo tornei. La lor apressada dab la seccion professionau de la Seccion Paulina non pòt pas sonque acompanhar-las dens un projècte perenne e ambiciós. Aqueth exemple que n’ei un au demiei de tant d’autes, mes qu’amuisha que tà ahortí’s, las bonas volontats e los mejans umans que deven estar acompanhats de mejans financèrs e de sostiens d’estructuras solidas. La practica feminina qu’a dias deus beròis davant era, que demora a saber si ei péber aus uelhs o la fruta d’ua volontat federau reau de desvolopament. Que i a nombrós clubs de rugbi feminins en Bearn, en las Lanas, l’Armanhac Bigòrra… Que’vs convidi a las anar véder jogar e partatjar ua vrespada, au finau, a l’entorn d’un estadi de rugbi.

Jean-Baptiste Lartigot

Fòto : L'equipa de França abans la soa partida contra Italia au Tornei de las Sheis nacions en 2014. (Pierre-Selim Huard)

(Article realizat en març 2017)

  • Publicat dens Sport

Copa del mond del XIII, los Cangorós per un portanèl

D’en primièr, se tenguèt la finala femenina entre vesinas : australianas e neozelandesas. Las negras Falguièras metèron plan de vam a l’obratge, mas capitèron pas a concretizar lors tempses de dominacion. A la pausa, las jaunas Jillaroos (aprendissas) menavan 12-10. Confortavan lor avantage per dos novèls ensages. Las Falguièras replicavan per un ensag, mas un tombat confirmava la victòria australiana (23- 16), al tèrme d’una partida ont l’esperit ofensiu senhoregèt. Eroïca Anglatèrra, mas… Mai de 40 000 espectators seguigèron puèi la finala dels òmes entre australians e angleses. Los primièrs placatges indiquèron que la partida seriá rufa… Al cap d’un quart d’ora, lo segonda-linha cangoró Boyd Cordner prenguèt l’interval que lo menèt darrièr la linha. Lo capitani talonaire Cameron Smith transformava: 6-0. Fins a la pausa, los angleses tenguèron còp. A la represa, la partida contunhèt sul meteis ritme. Los Angleses prenguèron de mai en mai d’iniciativas. Caliá un culhièr del cap dels dets per empachar l’alièr Mac Gillvary de filar cap a l’ensag. Fàcia al vam europèu, los australians optèron per la gestion de la partida e per remandar al mai que se pòt los Blancs dins los 20 mètres, a trapar de tòcas per aver de mesclanhas e ralentir lo ritme… Los angleses passèron las darrièras minutas dins lo camp australian, mas de badas… Lo trofèu demòra astralian. Revenge dins quatre ans en Anglatèrra, mas las doas formacions seràn forçadament renoveladas e rejovenidas. Aquò promet… E d’aquel temps… Aqueste dissabte 2 de decembre marcava tanben la represa del campionat d’Elèit 1. A Avinhon, la primièra partida vegèt, dins un freg glacial e ivernal plan luènh de las doçors printanièras de Brisbane, la victòria dels locals fàcia a Carcassona : 28-20.

ALAN ROCH de Brisbane estant, pel Jornalet

  • Publicat dens Sport

Copa del Mond del XIII : australians aisits, angleses de gaire

Logicament, la finala de la Copa del Mond del XIII opausarà los dos païses al rugbi lo mai professionalizat : l’NRL australiana e la Superliga anglesa. Mas se'n calguèt de gaire per que l'aficha foguèsse diferenta.

La fòrça cangoró

Divendres al ser, a Brisbane, dins un estadi a mitat garnit, Fiji desfisava los Cangorós e dobrissiá la marca amb una penalitat. Mas un placatge mancat e una marrida recepcion d'un còp de pè a seguir faguèron dos ensages pels Verd e Jaune, que marcavan encara dos còps abans la pausa : 22-2.

Los australians tuavan la partida amb dos novèls ensages tre la represa. Las iniciativas fijianas se trucavan als contras e a dos ensages de 100 mètres. Los australians contunhèron lor festenal ofensiu per ganhar 54-6. Dètz ensages de marcats amb, sul nombre, sièis per l'alièr Holmes.

Los fijians foguèron valents,mas los Cangorós son tròp fòrts amb una circulacion plan aviada de la palma e un sosten permanent al portaire del balon.


Lo revelh tardièr dels tongans

Dissabte, l'estadi Mount Star d'Auckland restontissiá dels cants e crits d'un brave public tongan (totas las plaças vendudas, siá 30003, recòrd de l'estadi).

Al cap de dètz minutas, los angleses dobriguèron la marca per l'alièr Mac Gillvary sus sortida de mesclanha. Puèi, l'arrièr Witrop se vesiá acordar un ensag per l'arbitre vidèo. 12-0 pels angleses a la pausa. Los tongans pagavan lor indisciplina e de fautas de man.

Aquò contunhèt a la represa e los angleses ajustèron una penalitat. A la 67a, l'ensag de Bateman transformat fasiá una brava diferéncia : 20-0.

Partida plegada ? Non, que cal jogar fins a la còrna. Los tongans faguèron virar canturla als angleses e marcavan tres còps en 5 minutas per tornar a 18-20. Sus la darrièra pauma, lo tongan Fifita cabussèt dins l'en-but anglés, mas l'arbitre refusava l'ensag sens faire apèl al vidèo qu'auriá pogut cambiar lo sòrt de la partida e atudar una polemica.

Aquesta decision permet als angleses de defugir la malediccion de 2013 (desfaita a la darrièra minuta en mièja finala). Aniràn doncas disputar la corona mondiala als austalians dissabte a Brisbane. Se vòlon ganhar, deuràn enauçar bravament lor nivèl de jòc e téner còp 80 minutas.
En dobertura del rescontre, se tendrà la finala de la Copa del Mond de las femnas !


La represa del campionat d'Elèit 1

Al país, serà la represa del campionat d'Elèit 1. Lo campion Limós jogarà a Sent Gaudenç. Lo venceire del torneg d'Avinhon de rugbi de IX, Vilanòva, reçauprà los catalans. Palau reçauprà Albi, Carcassona se desplaçarà a Avinhon e Lesinhan jogarà a Tolosa.


Precision finala femenina

Una partida se jogarà entre las australianas, qu'an eliminat las canadianas 58-6 en mièja finala, e las neozelandesas, victoriosas de las anglesas: 52-4.


Alan Roch
de Brisbane estant, pel Jornalet en linha

  • Publicat dens Sport

Rugbi de XIII : una comunion planetària rugbistica

La dimenjada passada, lo segond torn de la Copa del Mond de XIII permet de saupre ja las formacions que contunharàn la competicion. Mas, abans, cal quichar vertadièrament sus l’estat d’esperit dobèrt de la competicion : dobèrt dins lo jòc prepausat, mas tanben dins las relacions entre jogaires, lo comportament dels espectators.

Abans la partida Samoa-Tònga, las doas formacions se recampèron al mitan de la pelena per pregar ensemble, per un moment compartit. Puèi, en plaça de faire caduna son haka, los faguèron a la ten-tu ten-ieu, coma dins una tenson entre trobadors. Sus las faissas, dins lo public, las tacas rojas (Tònga) e blavas (Samoa) èran mescladas. E degun escanèt pas lo vesin ! Mai que probable que totes se trapèron puèi a l’estanquet per tornar faire la partida per se tornar requinquilhar la votz aprèp aver cantat e cridat lo sosten a lor formacion. A la fin dels rescontres, los jogaires que s’escàmbian los malhòts ! Sèm plan luènh dels biaisses que vesèm, per exemple, al fotbòl : entre l’antisemitisme del costat de Roma, lo public sus la pelena cò dels Verds o los còps de pè de qun-capbord (qun-fadat en marselhés o kung-fu en francés). Pol al menut dels Cangorós Pels Blaus, se sabiá que l’obstacle que se presentava a eles sus la pelena èra mai naut que lo mont Everest (Chomolungma) : los campions del Mond australians. E los Cangorós marquèron dos còps en debuta de partida per lo segonda-linha Graham. Mas l’arrièr francés, (l’australian de Tolosa) Mark Keirallah, recuperava un còp de pè a seguir dels Verds dins sos dètz mètres, vesiá un trauc de mirga, se lançava e aprèp 90 mètres de corsa puntava entre los pals. A 6-10, los Blaus s’installèron un moment dins lo camp advèrse mas dos novèls contras australians portavan la marca a 20-6 a la pausa. Dins lo segond temps, los Pols se mostrèron valents en defensa, capitèron a prene quauquas iniciativas, mas prenián dos novèls ensages d’entrada e los Cangorós ne tornavan metre un còp a l’ora de jòc. Marca finala : 52-6. Paradoxalament, los Blaus an jogat d’un biais melhor, amb mai de volontat e de solidaritat, que contra Liban. De qué balhar de regrets ! Dissabte, los angleses se mostrèron pas sobeirans contra Liban e presentèron un jòc estequit. Ganhèron 29-10. Los Blaus jogaràn contra Anglatèrra dimenge. Que siaguen animats del meteis estat d’esperit que contra los australians e perqué pas !

Supèrb afrontament Tònga-Samoa Tònga, Samoa e Fiji an capitat a faire jogar jos lors colors de jogaires que podián portar o que portèron lo malhòt de las formacions australianas e neozelandeses. Aprèp las partidas Tònga-Samoa e Fiji-Galas, se vei qu’aquela opcion es plan interessanta pel debanament de la competicion. Dins la partida Tònga-Samoa, las doas formacions joguèron d’a fons, faguèron circular la palma, se mostrèron seriosas en defensa. A la pausa, Tònga menava, preniá un brave avantage a 26-6, los samoans tornavan a 26-18, mas un darrièr ensag permetiá als tongans de ganhar 32-18 e d’anar disputar la primièra plaça de la pola B a la Nòva Zelanda dissbate que ven. Los europèus a la pena Dissabte tanben, los escoceses èran plan luènh de lor comportament de la Copa del Mond de 2013 o de las Quatre nacions de 2016. Existiguèron pas fàcia a la Nòva Zelanda : 74-6. Meteissa punicion, dimenge a Townsville, pels galeses qu’encaissèron un 72-6 fàcia a de fijians que faguèron una vertadièra demostracion de jòc ofensiu. Mai equilibrada foguèt la confrontacion a Pòrt Moresby entre papós e irlandeses. Los irlandeses marquèron tre la debuta, los locals repliquèron per dos ensages : 8-6 a la pausa. Dins lo segond temps, la partida demorèt equilibrada. Cada formacion agèt l’escasença de prene l’avantatge. Calguèt esperar la darrièra minuta e una pauma perduda pels Verds per veire los papós marcar (14-6) dins un estadi en deliri e prene lo camin dels quarts de finala. Los italians an ganhat contra los Estats Units 46-0 mas lor demòra a rescontrar Fiji. Lo programa del tresen torn Las darrièras partidas del primièr torn (que se pòdon seguir sus BeInSport) seguiràn aqueste programa : — dissabte 11 : Nòva Zelanda-Tònga (Hamilton), Escòcia-Samoa (Cairns), Austràlia-Liban (Sydney) — dimenge 12 : Papoa-Estats Units (Pòrt Moresby) e dos rescontres a Perth : Irlanda-Galas e França-Anglatèrra.

Alan Roch

  • Publicat dens Sport

França-Navèra Zelanda sus Ràdio País dissabte !

Lo XV de França qu'afrontarà l'equipa de Navèra Zelanda aqueth dissabte 11 de noveme peu son purmèr tèst-match d'auton. Un tust que poderatz seguir sus las ondas de Ràdio País. Silvan Carrère e Pierrick Bordenave que comentaràn la serada rugbistica a comptar de 8 òras deu ser.
Guy Novès, seleccionaire deu XV de França que devó har cap a nombrós abandons despuish aquestas darrèras setmanas. Qu'ei simple, non demora pas que 7 deus 23 jogaires seleccionats ad aqueth parat. Que serà totun l'ocasion tau tolosan de realizar tèsts dab navèths jogaires e poder imaginar d'autes jogaires tau Mondiau de 2019.

Los Blaus n'an pas batut los All Blacks despuish lo 13 de junh de 2009 a Dunedin (en tèrra neozelandesa) dab ua mèrca de 22-27.

Partida en dirècte sus las ondas de Ràdio País e sus radiopais.fr a comptar de 8 òras deu ser.

  • Publicat dens Sport

Rugbi XIII : e a la fin, lo campion es… Leeds !

La Superliga ven de jogar sa finala : anam poder passar als tempses dels rescontres internacionals amb, d’en primièr, un rescontre França-Jamaïca a Perpinhan aqueste divendres… 13 ! Leeds, l’acostumat de las finalas Ploviá — e bravament — aqueste dissabte de ser (7 d’octòbre) sus Old Trafford. D’un costat, Leeds jogava sa novena finala dempuèi 2004 e n’aviá pas perduda qu’una. En fàcia, los Tigres de Castleford arribavan pel primièr còp a aqueste nivèl. Dins la sason regulara, las formacions s’èran ja rescontradas quatre còps e cada còp los Tigres avián ganhat. Mas una finala demòra una finala. Los debats èran engatjats. A la 11a minuta, sus un desplaçament al pè, l’alièr Briscoe panava la pauma dins los braces del defensor de Castleford e marcava. Ensag transformat. Dins las darrièras segondas del primièr temps, lo dobertura Mac Guire ajustava un tombat: 7-0. Las causas se melhoravan pas pels Tigres a la represa : capitavan pas a auçar lor nivèl de jòc. Sus una novèla candela, l’arrièr irange se traucava e Mac Guire puntava l’ensag (51a). L’alièr Briscoe marcava un segond ensag (59a) e Mac Guire metiá a profièit un còp de pè al ras de pelena de Burrow (69a). Per l’onor, Castleford marquèt sus la còrna (dels Rinocèros !) per pèrdre 24-6 una partida qu’an pas capitat a i dintrar.

França-Jamaïca, aqueste divendres Plaça ara a la Copa del Mond. La seleccion dels Blaus es coneguda. A calgut al seleccionaire Aurelian Cologni compausar amb las nombrosas abséncias, per causa de nafraduras o d’operacions del vivièr natural : los Dragons. Suls 24 apelats, en mai del tèrç dels Dragons, de qualques tolosans e dels jogaires qu’instrumentan dins d’esquipas anglesas, cèrts jogaires d’Elèit son del viatge. Lo capitani de la seleccion serà lo catalan de Saint Helens : Théo Fages. En fàcia: los Imalaias angleses e australians! La partida de ganhar, per anar en quart de finala, serà tre lo 29 d’octòbre contra Liban, a Canberra. Un Liban compausat de jogaires d’NRL qu’an un papeta o una mameta venguts de Liban. Serà pas un pichòt afar! Una partida de preparacion se tendrà contra Jamaïca aqueste divendres 13 (19 h) a Brutus (partida retrasmesa en dirècte sus France-Ô) . En dobertura, los U18 rescontraràn pel segond còp de la setmana los angleses. Dissabte 14, la delegacion catalanooccitana partirà per Austràlia.

Alan Roch (pel Jornalet en linha)

  • Publicat dens Sport
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+