Uei : 21/10/2017

OCFUTURA (genièr)— Los país d'òc dens lo roman nacionau francés

Los país d'òc dens lo roman nacionau francés

Dins aquel ambient de pre-campanha presidenciala, d'unes motius o tèrmes recurrents tornan far lor aparicion. Lo roman nacional francés amb sos personatges, sos mites e sa dramaturgia foguèt tornat emplegar per de personalitats politicas dins la mira de prendre l'Élysée. Los Occitans eles tanben se cercan una istòria pròpria a contar, en prenent lo contra-pè.
Lo roman nacional francés foguèt essencialament bastit a la fin del sègle XIX. Encara fragila, la IIIena Republica se deviá assetar lo poder fàcia a d'adversaris desiroses de far tombar « la Gusa ». Aquel artifici mesclant una istòria gloriosa e una ascendéncia altièra deviá inspirar la fiertat als ciutadans franceses e fortificar la preséncia d'aquel regim dins los esperits. Foguèt lo cas pels famoses aujòls galleses, supausats justificar la « mission civilizatritz » de la Republica (la colonizacion) o encara aprestar los Franceses a s'anar batre per recuperar los territòris perduts a l'èst.

Los Occitans foguèron integrats a aquel roman nacional de mantunas faiçons. Mariana, simbòl femenin de la Republica francesa es originària de Tarn-e-Garona !
Son nom foguèt causit mercés a la cançon en occitan « la garison de Mariana » escrita en 1792 per Guillaume Lavabre, poèta-sabatièr de Puèglaurenç. Escrita un desenat de jorns après l'institucion de la primièra Republica, contava los avatars del regim novèl. L'imne nacional francés foguèt batejat « La Marseillaise » pr'amor foguèt adoptat immediatament coma cant de marcha pels federats foceans. Destinat primièr a las armadas del Rin per l'autor Rouget de Lisle, la fola parisenca l'apelèt « La Marseillaise » puèi que los soldats provençals la cantèron quand dintrèron triomfalament a las Tuileries en 1792.

Pasmens, al sègle XIX, los Occitans eretèron d'un imatge mens gloriós dins l'imaginari exagonal. Ja, dins los primièrs temps del romantisme, Germaine de Staël diguèt que França deuriá causir entre Euròpa del nòrd (mai dinamica e trabalhaira) e Euròpa del sud (pigra). Amb lo personatge de Tartarin de Tarascon, creat pel provençal Alphonse Daudet, avèm la vision del meridional risible e nèci de prendre pas al seriós. L'imatge de coard a la granda maissa peguèt tanben a la pèl dels Occitans.

Aquò podiá prendre de proporcions dramaticas. Al sègle XX, pendent la primièra guèrra mondiala, lo 15en còs d'armada (compausat de soldats venguts de Provença e de Corsega) foguèt considerat coma responsable de grandas pèrdas de la debuta del conflicte. En Lorrena, avián batut la retirada fàcia a un enemic mai nombrós e mièlhs armat que çò previst. Puslèu que d'admetre las errors tacticas, lo naut comandament aviá de colpables ideals amb aqueles soldats meridionals doncas, forçadament coards fàcia a l'enemic. Calguèt esperar 1919 per que lo 15en còs d'armada foguèsse reabilitat oficialament après cinc ans d'una campanha d'estigmatizacion d'aqueles soldats de « l'aimabla Provença ».
Los Occitans an tanben de caras tutelaras eterencas. Los Trobadors e las valors de la societat dins la quala vivián fan figura d'exemple pel monde que descobrisson la cultura nòstra. Joan Jaurés es sovent citat... El que s'adreçava a la fola en lenga nòstra e que defendiá son ensenhament pel biais de sas cronicas dins lo jornal La Dépêche de Toulouse. Los militants occitanistas presents sul Larzac en 1973 fan d'aquel eveniment un moment-clau del movement, quand tot semblava possible.

Quand la comuna de Tolosa causís d'apelar una grépia « Lampàgia », en allusion a la nòvia occitana del prince maure Munussa (sègle VIII) o encara de batejar « Convivéncia » un plan d'accion sociala en favor dels barris populars, aquò participa d'un roman occitan. Es pas una istòria estrictament factuala e neutra. A per foncion de far pantaissar lo monde als quals la contatz e doncas, de los far s'engatjar als vòstres costats.

Clamenç Pech — La Setmana

 

Per ne saupre mai, consultatz lo dorsièr complèt d'OCfutura aicí. 

 

  • Publicat dens Dossiers
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+