Uei : 17/11/2017

Thea Veit-Conrad : de Francfòrt al Clapàs

Aquela estudianta alemanda interroguèt d'ancians calandrons dins l'encastre de son memòri de Licéncia.

Las jornadas son pro longas per ela. Actualament en estagi dins una entrepresa especialisada dins lo sector de l'energia (lo grop Süwag Energie), Thea Veit-Conrad a pas una minuta seuna. Dins l'encastre de sa licéncia, trabalha sus de projèctes d'evenimencials a organisar al dintre o a l'exterior de l'entrepresa. Pendent son periòde d'estudis en programa ERASMUS, passèt per l'universitat de Montpelhièr e sa seccion d'occitan puèi faguèt un estagi a Ràdio Occitània, basada a Tolosa. Curiosa de la lenga e de la cultura occitanas, es a redigir un memòri pel qual entrevistèt d'ancians calandrons de las primièras generacions.

« Cinerrante », un projècte alternatiu e engatjat

Jan Labourie qu’ei un realizator independent occitan. Que realizè metratge bracs de ficcion tà clips video musicaus, un metratge long rodat au Guatemala e qu’estó tanben assistent deu realizator Dominique Gautier sus mantuns filmes qui tractan de la guèrra civila espanhòla. Que hè un an qu’a un projècte en cap. Aqueth qu’a un nom, Cinerrante, e qu’ei suu punt d’arribar en cap.

Lo realizator paulin Jan Labourie que s’envolarà tà l’America centrau fin deu mes d’octobre-començar de noveme entà filmar un projècte qu’a en cap despuish bèra pausa. Zoom sus un road-trip « intimista, alternatiu e militant », com ac descriu eth medish.

La Setmana — Quau ei la tòca deu vòste projècte ?
Jan Labourie — Que vòu purmèr anar dens las escòlas dens la « zòna indigèna » de Mexic e d’America centrau entà apitar metratge bracs en lenga amerindiana dab los escolans e a la fin que haram ua projeccion dens las localitats dens lo parçan, tà amuishar lo tribalh qu’auram hèit amassa.

LS — Qu’ei un projècte cinematografic purmèr mes tanben sociau ?
JL — Qu’ei audiovisuau purmèr quiò mes que i a lo sostien de las lengas minoritàrias capvath lo monde. Com en Occitania, acerà la lenga que’s pèrd un pauc. N’i a pas briga de visibilitat per las lengas dens l’audiovisuau e qu’ei aquò que vòi amuishar au monde. Qu’ei amassa, dens l’esperit Do It Yourself, que haram un metratge brac en lenga indigèna.

LS — Que i a militantisme entà sauvaguardar la lenga sus plaça mes vos, qu’avetz enveja de balhar un supòrt numeric/audiovisuau a la luta. Ei çò qui cau entà sauvar ua lenga ?
JL — Òc ! Tot qu’a començat quan èi hèit un documentari dab un amic, Guillaume Riboulleau, tanben paulin e qui demora au Guatemala, en lo quau apareishèvan las lengas mayas. Au moment de la soa projeccion acerà, qu’avem podut descobrir que, en véder la lor cultura e enténer la lor lenga au cinema, qu’èra quauquarren de pèc. N’avèvan pas jamei entenut aquò. E aquò que m’ei demorat dens lo cap dinc a uei lo dia entà fin finau apitar aqueth projècte.

LS — E serà un documentari o un filme dab mesas en scèna ?
JL — Que serà ua webseria-documentari. Que vau filmar l’ensemble deu tribalh dab los escolans, los regents, las projeccions e lo camin. Tot aquò que serà enviat en filmòts sus la tela cada quinze dias o tres setmanas quan agi internet tà perméter a las personas interessadas de seguir lo projècte. Lo public ciblat qu’ei lo public europèu mes tanben lo monde deus pòbles d’America centrau. Los internautas que poderàn véder las videos sus internet (Facebook, site de Cinerrante, Youtube, etc.).

LS — Perqué aquesta enveja d’anar cap a Mexic e Panamà ? Que v’interessatz tanben a la lenga occitana, perqué anar mei luenh ?
JL — Pr’amor que soi anat a la Calandreta mainat, qu’èi aquesta enveja d’amuishar las lengas aquò qu’ei segur. Perqué acerà ? Pr’amor qu’ei un lòc que coneishi plan, qu’i soi anat mantuns còps. Que son pòbles en resisténcia e que vòi apujar aquera resisténcia qui ei tostemps viva.

LS — Dens la presentacion deu projècte, que parlatz de lutar contra l’uniformizacion deu planeta. Que parlatz tanben de lenga mes qu’ei tot parièr tà l’economia e tà l’emplec…
JL — Segur, qu’ei un ensemble de causas. Que’ns cau cada dia, pelejar tà non pas que lo monde sancèr e parlan sonque anglés, francés, chinés. Que cau apujar los qui lutan tà las lors lengas e dab aquò amuishar las problematicas locaus, que sian l’energia o l’aiga. Que podem mesclar tot aquò.

LS — Quin espiar e portatz sus l’uniformizacion deu cinema uei lo dia ?
JL — Que i a ua uniformizacion segur, mes quan espiam a filmes d’America latina, d’Asia o d’Africa, ne son pas los medishs. Los sòus que van taus medishs filmes mes que i a tanben creators qui hèn filmes deus originaus e creatius. Qu’èi començat a escríver lo projècte i a un an e a cercar sòus. Lo Centre Nacionau deu Cinema e de l’Imatge Animat (CNC) a París ne m’a pas briga sostienut, la Region Navèra-Aquitania, tanpauc. N’entri pas dens las casas, qu’ei ua webseria, que i a tanben ficcions dab los mainatges e videos sus la tela, que i a drin de tot e aquò n’agrada pas lo monde deu cinema francés.

LS — Qu’avetz creat ua pagina Kiss Kiss Bank Bank tà un finançament participatiu. Que cau, un còp mei, demandar sòus au monde, quan n’avem pas la causida !
JL — Quiò… au començar qu’èri contra. Lo monde que pagan dejà impòsts tà la cultura e la cultura n’ei pas retribuida au monde, aus creators de la França sancèra, deu teatre, deus musicaires de la cultura nosta e donc tà har las causas, que’m calè demandar au monde de m’ajudar entà crompar lo materiau…

LS — Un reclam sus l’actualitat pertocant a çò qui’s debana en Catalonha, vos, com documentarista, qu’avetz segurament enveja d’i anar e de tractar aqueth subjècte a la vòsta faiçon ?
JL — Segur ! Aquera luta, que l’èi coneishuda dab un filme « Tierra y libertad » (Ken Loach - 1995) e dab lo libe tanben (George Orwell - 1938). Que i a cultura dens la luta ! Mes ne’ns podem pas bàter sus tots los fronts, que demori a Pau dinc a la partença.

Entervista Joan Nadau Commères de Ràdio País

Inf. : FB — https://www.facebook.com/art.hache, Kiss kiss Bank Bank : www.kisskissbankbank.com/fr/projects/cinerrante

  • Publicat dens Culture

L'escòla d'un còp èra dens l'emission Adishatz

Cada dimars de 6 òras a 7 òras deu ser, que podetz escotar « Adishatz » sus Radio Entre 2 mers. L'emission bilingua qu'ei animada per l'Alan Peire dab entervistas, reportatges, musica occitana e jòcs a l'antena.

Dens l'emission de doman (redifusada dissabte 21 d'octobre de 9 òras a 10 òras deu matin), Alan Peire qu'arcuelherà au sénher Joan-Maria Richon, creator deu Musèu de l'Escòla a L'Agruèra (47). « Serà dins Adishatz per nos presentar l'escòla d'un còp èra ! Disciplina, polidesa, respècte, memorisacion… un fum de valors que caracterizan aquel ensenhament », çò explica lo presentator. Ua emission de non pas mancar !

Inf. : Radio Entre 2 Mers, www.re2m.com — 98.4 FM

  • Publicat dens Culture

Ràdio Occitanie Première

L’ancian animator, Guillaume Gratiolet e l’ancian tecnician de la matinala « Good Morning Occitània » difusada sus las ondas de Ràdio País e Ràdio Occitània pendent dus ans (2013 -2014), Alexandre Chiavassa, que tornan dab la creacion d’ua navèra webradio, aperada « Occitanie Première ». La ràdio que harà lo son gran lançament a la debuta d’octobre. Peu moment, qu’ei en fasa de tèst. Sonque tres emissions viran sus las ondas aquestas darrèras setmanas, « Cap e cap » presentada peu president de la ràdio Jacques Lavergne, « Les caprices d’Irène » o enqüèra « Traversée ».

Ràdio País Lanas-Baish Ador qu'ei creada !

Dissabte matin, un cinquantenat de personas que vienón assistir a la creacion de la navèra associacion de Ràdio País en las Lanas, Ràdio País Lanas-Baish Ador.

Que serà lo dusau còp que la ràdio en lenga nosta s'installe sus las tèrras landesas, arron un purmèr ensai un quinzenat d'annadas a. A l'epòca, problèmas de difusion recurrents e manca d'emissions sus l'antena qu'avèvan abracat l'aventura. Totun, un vent de motivacion e d'excitacion que's hasó sentir a Soston au demiei deus participants de tot atge.

L'acamp que comencè per ua presentacion generau de la Ràdio. De la soa federacion purmèr, qui gereish los aspèctes tecnics com l'installacion de l'antena, de l'emetedor, la mantenença annau (divèrsas facturas e demandas de frequéncias, enter autes). Lo navèth president de l'associacion de Ràdio País, Alan Castagnet (entervista video ací-junt per Joan Nadau Commères de Ràdio País), qu'insisteish sus l'importància de la creacion d'ua associacion, a maugrat deu ròtle màger de la federacion dens la vita de la ràdio : « l'associacion e los sons nombrós sòcis, qu'amuishan que i a ua grana demanda sociau dens un endret e que pòt facilitar las causas. En mei d'aquò, que cau difusar causas sus las ondas, crear cronicas, emissions ».

Silvan Carrèra, cargat de la programacion a Ràdio País, que partatgè la soa experiéncia e conselhar sus las divèrsas possibilitats de trobar endrets estrategics tà installar l'antena. « Que cau contactar lo Conselh Departamentau de las Lanas, las comunas, que'us cau encontrar tà lhèu har partenariats dab eths. Que cau perpausar 4 òras de programas cada dia tà beneficiar de las divèrsas ajudas financèras, çò qu'apèran Programa d'Interès Locau (PIL). L'avantatge ací, qu'ei que n'i a pas ua saturacion de difusion au contra de Tolosa per exemple ».

« L'endret estrategic » on apitar l'antena qu'estó subjècte a debat enter los participants. « Que caleré au mensh 4 antenas entà cobrir lo departament de las lanas. Au Baish-Ador e au sud de las Lanas, que cau aucupar aqueth terrenh purmèr, çò digó Alan Castagnet. Quitament se n'avem pas nada moneda peu moment, e qu'ua antena còste enter 30 e 40 000 €, ne cau pas aver paur de lançà's ».

Lo prètz de l'adesion a l'associacion qu'estó decidit a 15 € per las personas fisicas e las associacions.

Los membres deu Conselh d'Administracion qu'estón elejuts au nombre de 9 (dont Bernat Dauga d'Ací Gasconha, Lucia Albert de Pit Produccion e Miquèu Baris de Gascon-Lanas), e l'acamp qu'estó seguit per la purmèra amassada deu CA de l'associacion Ràdio País Lanas-Baish Ador. « Qu'ei ua question de subervita de la lenga gascona qui ei a morir. La ràdio qu'a un ròtle important, que permet de véder que la lenga e pòt estar utilizada dens la vita vitanta. Que permet de sociabilizar la lenga », çò nse digó Pèir, navèth membre deu CA.

Lydie (Fòto LS) que vienó de Dacs entà assistir a l'acamp de la navèra associacion. Que'ns contè lo son bonaür de poder enténer gascon a la ràdio : « Que preni cors d'occitan despuish annadas dab lo Jan Maisonnave. La purmèra ananda, que'm digó “ Be parlas plan ! Mes çò d'important, qu'ei d'enténer la melodia de la lenga ”. Un dia, qu'encontrèi a monde de Ràdio País sus un trepader, que hasèvan la lor promocion pendent ua manifestacion a Tolosa. Que'us soi anada encontrar e despuish qu'escoti la ràdio en streaming sus internet ». Lydie que hè partida de l'associacion deu Cafè Gascon qui organiza cada mes encontres a l'entorn de la lenga nosta a Dacs : « Lhèu technicians de Ràdio País poderén viéner assistir e ns'enregistrar pendent un deus acamps qu'organizam ? Que poderé estar ua emission de las interessantas tà la ràdio ! ».  

La purmèra amassada deu burèu de Ràdio País Lanas-Baish Ador que's debanarà lo 13 d'octobre.

  • Publicat dens Culture

La Setmana sus Ràdio País

Las presentacions deu somari de La Setmana que contunha sus las ondas de Ràdio País. Cada duas setmanas, que participam a l'emission A Casa de 12 òras 30 enlà. Que tornem suus subjèctes màger deu navèth numèro de La Setmana qui pareish uei. Nautat : que hicaram un extrèit audio de las entervistas realizadas tà crear aqueth jornau.

Bona escota :

  • Publicat dens Culture
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+