Uei : 21/04/2018

Manuela D'Ávila, l'espèr d'un temps novèl al Brasil

Lo 5 de novembre de 2017, lo PcdoB - Partido Comunista do Brasil - anoncèt la candidatura de la deputada estaduala Manuela d'Ávila a la presidéncia. Es lo primièr còp dempuèi la dictatura militara de 1964 que los comunistas participan de la corsa al sèti presidencial en Brasil.

Jamai aguèron una femna coma Manuela D’Ávila (Fòto Dani Barcellos). La jornalista, maire e deputada estaduala de 36 ans es la mai jova candidata a la presidéncia del mai grand país d’America Latina pel PCdoB. Vertadièra femna politica amb gaireben 15 annadas d’exercici e originària del moviment d’estudiants, a l’edat de 22 ans ja èra conselhièra municipala. Lo luòc : Porto Alegre, capitala de l’estat del Rio Grande do Sul, amb una populacion de 1 409 milion de personas. A la seguida, foguèt elegida per dos còps deputada federala, en 2007 e 2015. Puèi, renoncèt lo pòste de deputada federala en 2015 per èstre la deputada estaduala la mai votada al Rio Grande do Sul, amb 222 436 vòts. Òc, Brasil a un còp de mai una femna d’esquèrra que desira cambiar las causas politicas en aqueste país al ras de 208 milions d’estatjants segon lo IBGEInstituto Brasileiro de Geografia e Estatistica-2017. L’objectiu de sa candidatura es de far « créisser l’economia, la defensa e l’espandiment dels dreches umans e la reforma de l’Estat ». Aquela decision luènha lo PCdoB de son principal aliat dempuèi la redemocratizacion : lo PT - Partido dos Trabalhadores, de Luis Inacio Lula da Silva e Dilma Roussef. Manuela far un trabalh cap a las minoritats brasilièras : moviment LGBT-lesbianas, gays, bisexuals e trangenres, pòple indigèna, negres, pichons e las femnas, tot simplament. Minoritats aquelas que se juntadas forman segurament la majoritat del país. Aquí comença lo mot de gach del programa de govèrn sieu per una societat brasilièra mai justa. Dins son projècte per l’egalitat, la lucha contra la violéncia domestica e contra las femnas en totas las esfèras de la societat, la conscientizacion contra la violéncia obstetrica, lo sosten a l’alachament, l’egalitat salariala, l’engatjament per mai de participacion de femnas dins la vida politica e la descriminalizacion de l’avòrtament. Sa lucha es tanben contra l’omofobia, lo maschisme, lo racisme, lo totalitarisme, los crancs societaris denonciats a cada jorn a l’ora d’ara en cada canton del mond. Al Brasil es pas diferent.

Fòrça criticada pr’amor de son objectiu social, a totas e tots Manuela d’un torn de lenga lor balha la paraula justa amb sentit uman, pedagogic e vertadièr. Argumenta amb informacions realas de las diferéncias salarialas, quantitat de feminicidis, viòls e d’autres exemples de misèria e discriminacion dins la societat brasilièra. Mentre que la mitat de la populacion del país sià de femnas, los problèmas de genre son istoricament estructurals dins un país ont 27 % de la populacion d’atge entre 15 e 64 ans es tocada per l’analfabetisme foncional. Protegidas darrièr lo numeric, mantunas personas mandam Manuela D’Ávila vaisselar o budagar, entre autras causas. Per aqueles que lor agrada la vergonha publica e que amb eloquéncia ermetica jaupan lo patriarcal discors misogine e obsolet, ela presenta sos perfils dins sas videos disponiblas sus Youtube e lor convida individualament per anar amassa vaisselar e tanben per soscar a prepaus d’una societat novèla. Sià al Congrès Nacional en afrontant sos collègas politics sià sus sa pagina Facebook, la candidata de natura calma monta sa votz davant las injustícias e se ditz intoleranta contra l’intolerable. Dins lo congrès nacional, ambient propici als òmes, « lucha a cada jorn contra la maquina de prejutjats ». D’Ávila explica l’importància de sa candidatura un còp que son pauc de joves que s’interessam per la vida politica. Per la candidata, en entrevista balhada a una emission de television, « lo sistèma politic brasilièr es luènh de representar la populacion del Brasil, qu’es un país jove e pasmens tròban pas de joves parlamentaris. Raras excepcions, los que se tròban uèi dins la politica son generalament per la ligason genetica amb d’autres òmes politics ». Aquels son la continuitat d’un modèl que representa pas la diversitat del pòble. Ela parla tanben d’un sistèma politic e electoral ont se tròban femnas, negres, indigènas, òmes e lo moviment LGBT compromés amb son projècte de desvolopament nacional per un país just, desvolopat e sobeiran. Jamai, jamai aguèron una femna coma Manuela D’Ávila.

Gisèla Naconaski

Ensenhament : La FELCO interpela los candidats a la presidenciala

La Federacion dels Ensenhaires de Lenga e de Cultura d'Òc s'interròga sus la plaça de las lengas ditas regionalas que donaràn los candidats a la corsa a l'Élysée.

Quina plaça per las lengas ditas regionalas (dont la nòstra) dins l'ensenhament public ? Es la question que pausa la FELCO dins un questionari adreçat a totes los candidats a l'eleccion presidenciala, levat lo FN. Demanda primièr als candidats se an l'intencion de contunhar un procèssus legislatiu en favor de las lengas, iniciat per la proposicion de lei d'Annie Le Houérou (PS). S'èra pas lo cas, los ensenhaires volrián saber quinas mesuras los candidats entendon menar per las lengas ditas regionalas, dins l'ensenhament public, en particular.

La FELCO se demanda encara se los pretendents a la magistratura suprèma vòlon a lor torn temptar una modificacion constitucionala. S'agiriá alara de modificar l'article 2 amb un complement suggerit en 1992 mas refusat. Precisava alara que « lo francés es la lenga de la Republica dins lo respècte de las lengas regionalas ». Los ensenhaires d'occitan encadenan logicament amb la question de la Carta europèa per saber se serà ratificada pels candidats.

La question finala tòca als ròtles de l'Estat e de las collectivitats tocant a las lengas. Demanda qual es l'interlocutor mai apropriat per assegurar « la proteccion e lo desvolopament d'aquel patrimòni nacional, en particular per çò qu'es de l'ensenhament public ». Las responsas eventualas dels candidats seràn publicadas sul site de la FELCO.

Edito : « Vestit de probitat candida… »

Eleccion presidenciala… Lo temps se sarra mas es pas per aquò que ne sabèm mai. I a pas que los fans d’un o de l’autre candidat que sabon ont penjar lor lum. Ne demòran ça que i a un fum que son descorats d’entendre pas que de proposicions demagogicas o utopicas. I a los que son per una seisena Republica, los que son per una « França als Franceses de soca », los que son per l’union de la carpa e del lapin, etc. Mas es malaisit per eles de far de promessas autrament qu’a la mòda vièlha : « quand serai elegit… » Coma los mèdia s’interèssan subretot als peisses gròsses, aquestes se venon incrustar sul fenestron mentre que, de quora en quora, vesèm aparéisser los « petits » en imatges subliminals que nos venon rapelar que l’egalitat fa partida da la devisa exagonala… en teoria ! L’òme de l’eissarpa roja nos vòl demostrar que l’esquèrra es pas l’enemiga de la modernitat e malhums socials e ologramas, per exemple, son meses a contribucion. Son concurrent, d’un classicisme de bona lei, a empruntat als Estatsunidencs la « man drecha sul pitre » quand escota o canta l’imne nacional. Lo caganís candidat a l’avantatge suls autres d’èsser un novèl vengut en politica e li pòdon reprochar pas que son passat de banquièr mas, dins un mond qu’a fach son dieu de la moneda, sembla pas redibitòri… Los dos candidats de drecha que se presentan, cadun vestit de probitat candida e de lin blanc, se dison victimas de « gabinets negres » que complòtan per los empachar de tornar França al pòble e de redreçar lo país. Cadun jòga a sa faiçon de l’immunitat parlamentària que los presèrva dels jutges. Curiós país ont un « panaire d’irange » es condemnat sul pic a las galèras e ont un òme – o una femna – pòt far valer son immunitat o sa presompcion d’innocéncia per preservar sa « pichona entrepresa » !

Andriu de Gavaudan

  • Publicat dens Éditos

Presidenciala : per François Asselineau, las lengas « dislòcan » França (VIDEO)

Lo candidat « gaullista » e partisan del Frexit denóncia la temptativa de ratificacion de la Carta europèa e... cita los confraires del Jornalet en passant.
L'Union Populara Republicana (UPR) del sénher Asselineau reïvindica 18 000 sòcis. Lor líder, qu'a obtengudas sas 500 signaturas (sorsa France Info) prepausa un « programa de liberacion » a l'electorat. Aquò passarà especialament (quita pas d'o dire) per una sortida de l'Union europèa. Pasmens, en mai de l'UE, sembla que lo sénher Asselineau se siá trobat un novèl enemic : las lengas ditas regionalas. Dins una de sas nombrosas videòs disponiblas sus sa cadena YouTube, denóncia la responsabilitat de la Carta europèa dins una eventuala dislocacion de França. Aquela vidèo es tirada d'una conferéncia titolada « las euroregions e l'objectiu dels retalhatges territorials en França » e foguèt postada lo 3 de genièr.

Per çò far s'apièja sus la sequéncia mancada de la Carta. Al moment de la decision del Senat de blocar lo procèssus de ratificacion (l'an passat) sembla s'espaurugar d'una manifestacion del movement alsacian Unser Land que se debanèt als lendemans de la decision senatoriala e se semblèt tanben espaurugar de la quita existéncia del Jornalet. Un jornal « qu'ensaja de se desvolopar » e qu'es fargat « en occitan dins lo sud de França »... Calrà primièr precisar al sénher Asselineau que lo Jornalet existís dempuèi cinc ans (longtemps abans la decision senatoriala) e qu'es fargat dempuèi Barcelona amb de correspondents benevòls sul terren. 

Seguís una longa tirada suls efèits desastroses d'una eventuala ratificacion en espiant l'exemple dels vesins espanhòls. Asselineau fa l'amalgama entre ratificacion de la Carta europèa e procèssus independentista en Catalonha. Parla de l'armada prèsta a intervenir en Catalonha en cas de proclamacion unilaterala d'independéncia e preten que la Cort constitucionala auriá autorizat l'armada a « tirar a balas realas suls independentistas »... sens citar cap de sorsa.

Asselineau tornèt puèi suls efèits de la Carta en citant l'arrèst del Conselh constitucional pretendent que menariá a una dislocacion d'un país « de 1 500 ans d'atge ». Preten que Nicolas Sarkozy, d'escondon, a fait en sòrta qu'aquela « inconstitucionalitat » desaparesca... en fasent adoptar l'article 75-1 ! Causa curiosa quand se sap que, juridicament, aquel article es purament decoratiu. Empachèt pas lo sénher Asselineau de considerar lo gèst de Nicolas Sarkozy coma de « traïson nauta » ! Aquela devisada a lo meriti d'èsser clara sus un punt : François Asselineau es pas favorable al desvolopament de las lengas ditas regionalas dins lo territòri de la Republica. Pel demai, serà als electors de jutjar.

Extrèit video de la conferéncia

Clamenç Pech

Presidenciala : Jean Lassalle ditz aver totes ses pairinatges

Lo candidat ditz aver reculhit los cinc cents pairinatges necessaris per se presentar. N'anarà cercar 250 de mai per precaucion.

Dissabte, lo « pastre candidat » inaugurèt son local de campanha al baloard Barbanègre a Pau. Balhèt d'unas precisions respècte als pairinatges necessaris per se poder presentar a l'eleccion presidenciala. Segon çò indicat dins la premsa locala, auriá pas agut tròp de mal a recampar 50 signaturas pel departament de Pirenèus-Atlantics (lo maximum autorisat per departament) mentre que seriá estat mai dificil en cò dels vesins de Bigòrra. Indiquèt encara, segon Sud Ouest, que 20% dels pairinatges serián estats invalidats pel Conselh constitucional pr'amor los formularis foguèron pas emplenats corrèctament.

Aquesta setmana, se'n va doncas cercar 250 de mai per èsser segur de la validitat de sa candidatura. Dispausariá de 10 000 euros per finançar sa campanha. Jean Lassalle tornèt formular de criticas envèrs lo que foguèt son companh de rota, a saber François Bayrou. Pel candidat d'Aspa, lo conse de Pau « demòra dins la postura d'un ministre fa trenta ans » sens denegar sos ligams d'amistat envèrs el.

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+