Uei : 26/04/2018

Una nivolada radioactiva de Ruthenium 106

Joan-Glaudi Babois e Rogier Gueit, respectivament president e membre de l’Associacion Tèrra d’Òc/L’Escòla deis Inferns (Pinhans-83), se son interessats a l’afaire de la nivolada radioactiva de Ruthenium 106 qu’a subrevolat Provença a la debuta del mes d’octòbre de 2017.

Òc ! Coma dins l’annada 1986, après la petarada de Tchernòbyl, una nivolada radiòactiva t’a atraversat lei frontieras de l’Euròpa. Questò còup es un nivolas clafit d’un cert Ruthenium 106 de son pichon nom que vòu dire qu’es un isotòpe dau ruthenium naturau que son pichon nom es 101. E d’adonc, lo Ru 106 es radiòactiu. Ru, es ansi que lo Ruthenium es notat, coma element chimic dins lo tablèu periodic de Mendeleev, onte porta lo numerò 44.

Aqueu Ru posseda :

• 7 isotòpes estables
• 27 isotòpes radiòactius
• Dintre elei li a lo Ru 106, aquèu d’aquí a una mieja vida de 373, 59 jorns, çò que vòu dire que pèrd la mitat de sa massa dins una durada d’un pauc mai d’una annada.

Isotòpes

Un Isotòpe d’un element chimic es un element qu’a lo même nombre de protons e l’electrons qu’èu mai un nombre diferent de neutrons :

• Lei protons an una carga positiva
• Leis electrons una carga negativa
• Lei neutrons una carga neutra

Caracteristicas dau Rhutenium

Es un metau que dona d’er de l’argent (Ag 47 dins lo tablèu periodic) a una densitat de 12.1 adonc mai dense que lo plomb (Pb 82 de densitat 11.35). Coma es lord, lo Ru 106 que se troba dins un nívol va tombar au sòu e se fixar sus la vegetacion. Faudrà esperar un an per n’en trobar la mitat de la massa iniciala, dos ans per lo quart, quatre ans per lo 1/8n.

Deteccion

Lo nivolas cargat de Ru 106 es estat detectat a la debuta dau mes d’octòbre 2017 dins l’atmosfèra de la Norvègia, l’Austria e autrei país. Un seguit es estat fach per l’Institut de Radiò Proteccion e Seguritat Nucleara (I. R. S. N.). Sus la carta, vesem que lo nivolas es estat detectat en Provença, a la Sanha de Mar, en país Nissart, Ajaccio.

D’onte ven lo Ru 106

Lei recèrcas de l’I. R. S. N. mostra que son origina es dau costat de la Russia (Oral, Volga). Es estat confirmat per l’Ofici Federau Alemand de Radiò- Proteccion (B. F. S.). Mai lo 11 d’octòbre, l’agéncia nucleara russa ROSATOM, mandèt un comunicat disent que : « la situacion radioactiva a l’entorn deis installacions nuclearas russas es dins la nòrma d’un raionament naturau ». Jean-Christophe Gariel de l’I. R. S. N. sinhalèt que 100 000 a 300 000 miliards de becquerel son estats mesurats dau temps de l’aveniment, çò qu’es la traça d’un auvari nuclear grandàs. Henri Becquerel (1852-1908), fisician francés, a descobèrt la radiò activitat sus lei saus d’uranium en 1896. A agut lo Prèmi Nobel en 1903. Le becquerel (Bq) mesura lo nombre de desintegracion d’un cors radioactiu per segonda. La localisacion facha per leis estacions meteo indica que l’origina probabla es a un trentenau de quilomètres dau site Maiak monte es fach lo retratament dei combustibles nuclears usats.

L’agéncia ROSATOM diguèt : « Lei nivèus de Ru 106 demoran leugièrs, ben mai pichons qu’aquelei detectats en Romania ». Una comission d’enquista foguèt mesa en plaça, mai ren es estat trobat. J. C. Gariel respondèt : « Se una tala traça de pollucion radioactiva èra estada trobada enco de nosautres, de segur un molon de gents aurián estats evacuats dins un relarg de quauques quilomètres a l’entorn ». Pasmens, fau sache : Que lei composat dau Ru 106 son considerats coma toxics per lei plantas. Que se fixon sus la pèu e l’ossalha deis animaus e deis umans. Que podon estre cancerigènes. Au mes de genier, lei Russes an charrat d’un satellite que sarié tombat. Se siatz d’aquelei que pensatz ben es bessai la vertadièra solucion !!!

Joan-Glaudi Babois e Rogier Gueit

Pollucion deu Gave de Pau, Candia que nega la dangerositat

Per aquestes torns, lo Gave de Pau que hè l'objècte de divèrsas pollucions. Ua hanga nauseabonda que flotava a la susfàcia deu fluvi.
Qu'ei un joen qui a hèit la descobèrta pendent ua virada en caiac au mes de julhet. L'enterpresa hicada en causa : l'usina Candia. Los regets que vienèvan de l'estacion d'epuracion de l'usina, situada a quauques quilomètres de l'endret polluit.

Stéphane Alleaume, ciutadan paulin, que decideish de crear au mes d'agost ua pagina Facebook entà informar los paulins sus la situacion. Sus « Notre Gave mérite mieux », que publica articles qui parlan deu subjècte mes tanben video d'eth-medish davant los endrets polluits entà amuishar l'amplor deus domaus.

Quan la direccion de Candia a ensajat de rassegurar en díser qu'aqueth tipe de pollucion n'èra pas dangerosa tà la santat, un exemple enqüèra mei recent qu'auré tendéncia a provar lo contrari. Stéphane que partatgè dimenge passat un reportatge de France 3, sus un cas de pollucion descobèrt au sud-èst de Rennes on cap a 5 tonas de peishs estón descobèrts morts dens l'arriu de La Seich. En causa, regets incontrolats de lactòsa deu numèro un mondiau deus produits leitèrs, Lactalis. Aquò provoquè la proliferacion de bacterias. L'incident que's debanè lo 18 d'agost e n'estó pas sonque declarat 4 dias après. La federacion de Pesca 35 que portè lo clam per infraccion au còdi de l'environament.

Stéphane Alleaume qu'èra suu platèu de la FIMOC, Ràdio País e Radio Oloron lo 18 d'agost au parat deu hestenau Hestiv'òc :

Entervista Stéphane Alleaume

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+