Uei : 24/11/2017

3en collòqui de País Nòstre a Narbona (11)

Lo 3en collòqui de País Nòstre se debanarà deman a Narbona. Lo tèma causit ongan es « Region Occitània, per una fòrça culturala occitana ! ». Aprèp la ceremonia d'obertura, a 10 oras, Benjamin Assié, director del CIRDÒC escambiarà amb Ricart Cathala sul sicut « Uèi, una cultura viva ». Gisela Naconaski questionarà l'especialista de l'Istòria occitana Alem Surre-Garcia sus l'espendiment de la cultura occitana. Lo capredactor del Jornalet animarà la taula arredonda amb d'artistas occitans coma Frank Bardou, Aurelia Lassaque, Claudi Marti o encara Gerard Zuchetto, per aver lor testimoniatge sus cossí vivon de lor passion.

L'aprèp-miègjorn, se questionaràn sus l'estrategia d'adoptar amb nombrós invitats : Annetta Clement, Joan Hebrard, Eric Fraj, Joan-Loís Blenet, Jean-Michel Lubhac, Guy Clergue (adjunt a l'ostal de la comuna de Narbona), Patric Roux (conselhièr Region Occitània-Pirenèus-Mediterranèa) e Alain Perea (Deputat d'Aude). Los escambis seràn animats per Michel Cano e Bruno Cecillon.

Un moment de discutidas e d'escambis amb lo public es previst cap a 16 o. País Nòstre prepausarà per acabar una sintèsi del jorn.

A 17 o 30, remesa dels prèmis, « la Palma d'òc e la Cogorda ».

A 18 oras, ven l'ora de la fèsta amb tres concèrts : Sandra Hurtado-Ròs, Mans de Breish, Franc Bardou, Lhubac / Banda Sagana, Eric Fraj e Joanda.


Inf. : Dintrada gratuita, dubèrt al public — Tel. : 06 72 55 04 36 / Mèl : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

An condemnat a perpetuitat Ratko Mladić per crimes de guèrra en Bòsnia

La Cort Penala Internacionala de l'èx-logoslavia a considerat que l'èx-general serbobosnian es responsable de las operacions de netejatge etnic, de las atacas contra la populacion civila a Sarajevo e del masèl de Srebrenica.

La Cort Penala Internacionala de l’èx-Iogoslavia condemnèt dimars passat a perpetuitat l’èx-general serbobosnian Ratko Mladić per genocidi, crimes de guèrra e crimes contra l'umanitat pendent la guèrra de Bòsnia, entre 1992 e 1995. Aqueles crimes comprenon los de persecucion, assassinat, chaple e deportacion. Lo considèran coma lo màger responsable del chaple de Srebrenica.

Mladić, cap militar dels sèrbes de Bòsnia e Ercegovina pendent la guèrra, es estat condemnat per èsser estat lo responsable de la chaple de Srebrenica en julhet de 1995. Aquela mortalha, ont moriguèron 8000 òmes e enfants bosnians musulmans, es considerada coma lo genocidi pus grèu d’Euròpa dempuèi la Segonda Guèrra Mondiala. Ratko Mladić es tanben acusat d’aver participat, en 1992, a una granda campanha de persecucions, deportacions, torturas e omicidis dins fòrça endreches de Bòsnia.

En mai d’aquò, la justícia l’a declarat colpable de crimes de guèrra e contra l'umanitat pel sètge de Sarajevo, ont defuntèron mai d’11 000 civils.

L’avocat de Mladić diguèt que l’òme a 74 ans e que sa santat es delicada. Pasmens, quand lo jutge prononciava sa senténcia, Mladić s’alcèt e renèt lo magistrat, que l’expulsèt de la sala.

Pendent la sesilha, lo jutge considerèt demostrat que Mladić aviá contribuit “significativament” a la tòca de son armada de maselar los bosnians musulmans, e tanben qu’èra estat tanben “contributiu” al moment de provocar la terror de la populacion civila de Sarajevo, assetjada per las fòrças serbobosnianas. D’efièch, lo jutge diguèt que l’acusat aviá blocada l’arribada de l’ajuda umanitària dins la vila, e qu’aviá dirigit de bombardaments e d'atacas mortalas contra los civils.

Lo jutge considerèt tanplan provat que las fòrças de Mladić aviá tuat “sistematicament” d’òmes e d’enfants a Srebrenica, e indiquèt que l’èx-comandant aviá fach mai d’una crida publica al “revenge” contra los musulmans bosnians. Pendent la sesilha, se constatèt d'abuses “brutals” contra los dreches umans de las victimas, amb “d’execucions massissas” e un tractament amb “gaire o brica de respècte per la vida umana o la dignitat”. Dins aquel sens, durant la lectura de la senténcia, lo jutge assegurèt que los crimes per los quals se condemna Mladić son los “mai crusèls” que i pòt aver.

La Cort Penala Internacionala de l’èx-Iogoslavia condemnèt dimars passat a perpetuitat l’èx-general serbobosnian Ratko Mladić per genocidi, crimes de guèrra e crimes contra l'umanitat pendent la guèrra de Bòsnia, entre 1992 e 1995. Aqueles crimes comprenon los de persecucion, assassinat, chaple e deportacion. Lo considèran coma lo màger responsable del chaple de Srebrenica.

Mladić, cap militar dels sèrbes de Bòsnia e Ercegovina pendent la guèrra, es estat condemnat per èsser estat lo responsable de la chaple de Srebrenica en julhet de 1995. Aquela mortalha, ont moriguèron 8000 òmes e enfants bosnians musulmans, es considerada coma lo genocidi pus grèu d’Euròpa dempuèi la Segonda Guèrra Mondiala. Ratko Mladić es tanben acusat d’aver participat, en 1992, a una granda campanha de persecucions, deportacions, torturas e omicidis dins fòrça endreches de Bòsnia.

En mai d’aquò, la justícia l’a declarat colpable de crimes de guèrra e contra l'umanitat pel sètge de Sarajevo, ont defuntèron mai d’11 000 civils.

L’avocat de Mladić diguèt que l’òme a 74 ans e que sa santat es delicada. Pasmens, quand lo jutge prononciava sa senténcia, Mladić s’alcèt e renèt lo magistrat, que l’expulsèt de la sala.

Pendent la sesilha, lo jutge considerèt demostrat que Mladić aviá contribuit “significativament” a la tòca de son armada de maselar los bosnians musulmans, e tanben qu’èra estat tanben “contributiu” al moment de provocar la terror de la populacion civila de Sarajevo, assetjada per las fòrças serbobosnianas. D’efièch, lo jutge diguèt que l’acusat aviá blocada l’arribada de l’ajuda umanitària dins la vila, e qu’aviá dirigit de bombardaments e d'atacas mortalas contra los civils.

Lo jutge considerèt tanplan provat que las fòrças de Mladić aviá tuat “sistematicament” d’òmes e d’enfants a Srebrenica, e indiquèt que l’èx-comandant aviá fach mai d’una crida publica al “revenge” contra los musulmans bosnians. Pendent la sesilha, se constatèt d'abuses “brutals” contra los dreches umans de las victimas, amb “d’execucions massissas” e un tractament amb “gaire o brica de respècte per la vida umana o la dignitat”. Dins aquel sens, durant la lectura de la senténcia, lo jutge assegurèt que los crimes per los quals se condemna Mladić son los “mai crusèls” que i pòt aver.

Article del Jornalet 

Uèi, Calandreta tornarà manifestar

A l'ocasion de la Jornada Internacionala dels Dreches de l'Enfant, las escòlas occitanofònas exigiràn de responsas sus la supression dels contractes ajudats. Uèi, a l’ocasion de la Jornada dels Dreches de l’Enfant, las Calandretas tornaràn manifestar per carrièras, per tal d’obténer de responsas sus las ajudas de l’estat francés, actualament jos forma de contractes ajudats, que las nòvas politicas del president Macron son a suprimir. 


A Tolosa, lo rassemblament se farà diluns 20 de novembre a partir de 12 h davant la prefectura, per exigir un tractament egal a l’ensems dels actors de l’ensenhament de las autras lengas. E mai las inegalitats amb lo francés sián desproporcionadas, tanben i a de diferéncias amb d’autras lengas minorizadas, coma es lo cas del breton, e quitament de l’occitan en d’autras regions administrativas.

Lo departament de la Nauta Garona a degut suprimir 12 pòstes dempuèi setembre, en obligant los parents de prene la relèva dels personals mancants. « S’aquesta setmana, la prefectura de Nauta Garona a anonciat lo desblocatge de 5 contractes, avèm pas cap de visibilitat del sòrt que serà reservat als autres 20 pòstes qu’arriban a escasença en 2018 ».


Jornada dels Dreches de l’Enfant

En mai d’aquò, a l’ocasion de la Jornada dels Dreches de l’Enfant, Calandreta denóncia lo refús del drech a la diversitat lingüistica pels mainats de l’estat francés. « França: país dels dreches de l’enfant, manca un ! », çò ditz la Federacion de las escòlas immersivas en occitan. Dins aquel sens, Calandreta vòl recordar uèi que l’estat francés es dins una situacion particulara. Ratifiquèt la Convencion dels Dreches de l’Enfant amb una resèrva sus l’article 30, que tòca los dreches lingüistics.


L’article 30 d’aquela convencion ditz :

« Dins los estats ont existisson de minoritats etnicas, religiosas o lingüisticas o de personas d’origina autoctòna, un enfant autoctòn o qu’aperten a una d’aquestas minoritats pòt pas èsser privat del drech d’aver sa vida culturala pròpria, de professar e de practicar sa quita religion o d’emplegar sa lenga pròpria en comun amb los autres membres de son grop.»

Mas al moment de la ratificacion d’aquela convencion, lo govèrn de la Republica Francesa faguèt una resèrva sus aquel article :

« Lo Govèrn de la Republica declara, compte tengut de l’article 2 de la Constitucion de la Republica Francesa, que l’article 30 a pas de s’aplicar per çò que concernís la Republica ».

Calandreta demanda la fin del refús del article 30 de la convencion “per donar als dròlles de nòstre país lo drech de viure lor lenga e lor cultura”. En mai d’aquò, Calandreta demanda a las escòlas e federacions de far de delegacions al près dels representants locals del Defensor dels dreches e de se mobilizar per far conéisser “aquela situacion unica ont se trapan los enfants de França a respècte de la diversitat lingüistica e culturala”.

Adoptada per l’ÒNU lo 20 de novembre de 1989

La Convencion suls Dreches de l’Enfant es un instrument internacional qu’establís los dreches civils, politics, economics, socials e culturals dels enfants. Foguèt adoptada per l’Assemblada Generala de las Nacions Unidas lo 20 de novembre del 1989 e intrèt en vigor lo 2 de setembre de 1990 après que l’aguèron ratificada 78 estats membres. La Convencion compta 54 articles e dos protocòls addicionals, un sus la participacion dels mainats a de conflictes armats e un autre sus la venda e la prostitucion d’enfants e sus la pornografia infantila.

Aquela iniciativa constituís una de las reüssidas mai importantas dins la reconeissença e l’afirmacion dels dreches umans. La Convencion suls Dreches de l’Enfant es un dels tractats mai ratificats del Mond; segon l’UNICÈF, es estat ratificat per 193 estats e per gaireben totes los membres de las Nacions Unidas. La Convencion se centra sus l’enfança, fa referéncia als besonhs e dreches especifics dels mainats e obliga los estats d’obrar per lors melhors interèsses.

Jornalet

AELOC : Collòqui sus la lenga e l'identitat en PACA

L'Associacion tà l'Ensenhament de la Lenga d'òc organisa lo XIIen Collòqui de l'AELOC lo 25 de novembre a la sala de las fèstas Emilien Ventre a Rosset (13). 

Lo sicut tractat serà « La lenga d'òc e la question de l'identitat en PACA ».

Lo cònse de la vila, los representants de las collectivitats partenàrias del collòqui e los responsables e divèrs actors de l'Educacion nacionala inauguraràn lo collòqui a partir de 14 o 15. La vici-presidenta de l'AELOC, Nathalie Wurbel, parlarà de la situacion de l'ensenhament de la lenga nòstra dins la Region.
A 15 o, Mireille Benedetti, conselhièra regionala e Bruno Genzana, conselhièr regional e vici-president del Conselh Departamental de las Bocas de Ròse interveniràn sus l'identitat regionala.
Christian Lagarde, professor a l'Universitat de Perpinhan parlarà del concèpte d'identitat aplicat a las lengas de França. Son intervencion serà seguida d'un debat amb lo public present.

Pendent una ora, una taula redonda sul subjècte « Contra l'identitat d'exclusion : una lenga per recampar » amb Pierre Blache, inspector de l'Educacion nacionala, Abdelhak Elhadi, Christian Lagarde, Marie-Françoise Lamotte e Mathieu Poitavin.
La darrièra intervencion serà facha per Miquèu Montanaro pertocant a l'autenticitat provençala e l'obertura al mond.

Lo jorn s'acabarà per un concèrt del Duo Montanaro-ki a 18 o 30.

L'eveniment se debana en partenariat amb l'Academia de Niça e l'Associacion l'Aigo Vivo de Rousset. Serà bilingüe. A costat, mòstra, venda de libres e documents, taulièrs de las assocacions partenàrias.
Creada en 1987, l'AELOC recampa de monde que transmeton la lenga d'òc dins lor vida professionala o a títol benevòle atal coma los parents d'escolans que l'estúdian.

Inf. : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. — Site : www.aeloc.fr

En cèrca d'un tecnician tà la politica lingüistica occitana a la CAPB

La Comunautat d'Aglomeracion País Basco que recruta un tecnician desvolopaire en lenga e cultura occitanas/gasconas tà la Direccion de la Politica Lingüistica. Qu'ei un emplec a temps plen, obèrt a la mobilitat intèrna e extèrna.

La vòsta mission que serà enter autas, de participar a la definicion e a la mesa en òbra d'ua politica lingüistica a favor de la lenga nosta e au desvolopament de la cultura occitana capvath lo parçan de la CAPB, e d'acompanhar los diferents actors e operators culturaus e lingüistics e animar la relacion dab los diferents partenaris publics e privats.

Que v'ei demandat ua mestresa de la lenga escriuta e orau de las bonas, ua bona qualitat relacionau e de dialògue atau com avec lo sens de l'iniciativa e ua autonomia au nivèu de l'organizacion deu tribalh.

Lo pòste qu'ei a hornir au mei lèu. Las candidaturas que son acceptadas dinc au divés 24 de noveme. S'ètz interessats, enviatz ua letra de motivacion e un CV. Cada document que deu estar enviat en version occitana e en version francesa.

D'enviar au sénher lo President de la Comunautat d'Aglomeracion País Basco, Direccion de las Ressorças Umanas, Servici Gestion deus Emplecs e Competéncias, 15 avienguda Foch, CS 88507 64 185, Baiona Cedex.

Malta : manifestacion de protèsta contra l'assassinat de la jornalista Daphné Caruana

Èra fòrça coneguda per aver publicadas d’informacions que desvelavan de famoses cases de corrupcion del país restacats a de membres del govèrn.

Qualques centenats de personas manifestèron lo 17 d’octòbre passat a La Valeta (Malta) en seguida de l’assassinat de la famosa jornalista maltesa Daphne Caruana-Galizia, que foguèt tuada lo diluns 16 d’octòbre a causa de la fòrta explosion que la patiguèt sa veitura. De fach, segon Malta TV, la quita Caruana-Galizia aviá dich a la polícia, doas setmanas abans, que crenhiá per sa seguretat. L’enquèsta es en cors mas lo quite primièr ministre maltés, Joseph Muscat, diguèt que s’agissiá d’un « assassinat » e d’una « barbariá ». Se pausarà pas « fins que se faga justícia ». A sos 53 ans, Daphne Caruana-Galizia èra fòrça coneguda per la publicacion d’informacions que desvelavan de famoses cases de corrupcion del país. O fasiá per mejan de son blòg Running Commentary. Aquí denoncièt que lo ministre de l’energia Konrad Mizzi èra mençonat dins los Papièrs de Panamà e pus tard, raportèt quitament que lo primièr ministre del país e sa femna beneficiavan de l’offshore Egrant. Lo cap de l’oposicion, Adrian Delia, a dich que lo murtre es un « assassinat politic » e a demandat una enquèsta independenta que i participen pas ni la polícia ni l’armada, pr’amor que foguèron implicats dins plusors informacions publicadas per Caruana. De soslinhar que, diluns passat, un policièr foguèt suspendut per s’èsser regaudit suls rets socials de la mòrt de la jornalista.

Capture decran 2017 11 08 a 16.15.35

Mireia Boya : « Catalonha ei un bocin des Païsi Catalans e Aran ei un bocin dera nacion occitana »

Es consultanta environamentològa, environamentalista, ensenhaira e deputada del Parlament de Catalonha.

Qu’un miting catalanista acabe amb l’interpretacion de Els Segadors e de Se Canta es pas brica abitual en Catalonha. Ça que la, es de mai en mai frequent. La deputada aranesa del Parlament de Catalonha a divulgat l’existéncia de la lenga occitana e dels dreches socials e nacionals dels ciutadans araneses e de totes los occitans. Ela fa la majoritat de sas intervencions publicas en occitan e pensa « que i deu auer aranesi en aguest procès d’independéncia entà qu’era nacion occitana i sigue representada ». Quand foguèt nomenada deputada, ela anoncièt que parlariá en occitan al parlament, una primièra que se prenguèt generalament d’un biais simpatic, mas tanben ocasionèt de mòstras d’incompreneson e d’intolerància, e d’insultes, suls rets socials. « Ne sò era prumèra que parlarà en aranés ne seré era darrèra. Exprimir-se ena lengua mairau, oficiau en Catalonha, ei un dret. Per astre es deputats aranesi qu’an vengut acieu abans que jo ac an hèt, e damb orgulh », çò declarava alavetz, en fasent veire aqueles messatges mespresants que la quita Boya qualificava « d’intolerància e d’apartheid lingüistic ». La lenga occitana es estada emplegada plusors còps sens cap de problèma al Parlament de Catalonha. Dins las doas legislaturas precedentas, Francés Boya (PSC), deputat entre 1999 e 2010, e Àlex Moga (CDC), entre 2012 e 2015, empleguèron la lenga del país de còps dins la cambra. Tanben de convidats del mond politic e cultural d’Occitània tota an fach servir la lenga dels trobadors dins la cambra catalana mai d’un còp.

Forcauquier : Lo congrès del Fòrum atrai l'engatjament dels elegits

Dins son amassada annala, lo Conselh Departamental dels Alps de Nauta Provença presentèt qualques mesuras per far viure la lenga del país.

Aperaquí 150 personas s’amassèron lo 14 d’octòbre passat a Forcauquier a l’ocasion del congrès annal del Fòrum d’Òc, qu’en aquesta escasença virava a l’entorn del tèma « L’occitan-lenga d’òc e l’espaci rural, quals rapòrts entre lenga e territòris ». L’eveniment atirèt los principals actors de l’occitanisme de la region, d’elegits e de militants, que dempuèi novembre de 2013 pensan ensems l’avenir de l’occitan en Provença, País Alpenc e País Niçard. A prepaus del tèma del congrès intervenguèt la vicepresidenta del Conselh Departamental dels Alps de Nauta Provença, Natalia Ponce-Gassier, que ven d’èsser encargada de la delegacion Lenga e Cultura Regionala. Sa precedessora, Genevièva Primiterra, aviá alestit l’esquèma departamental de la « lenga regionala » que sa collectivitat aviá adoptat a la prima e que deviá sosténer l’ensenhament dins las escòlas comunalas e los collègis del departament. Segon lo rapòrt que publica Aquò d’Aquí, l’elegida planhèt dins son parladís « l’inquietanta baissa d’efectius ». Dins aquel sens denoncièt que i aguèsse pas cap de còla academica per endralhar los ensenhaments, coma se passa tanben dins lo departament de las Bocas de Ròse, e que se comptèsse un solet professor del secondari entre Alòs e Manòsca. Pasmens, lo departament de la Nauta Provença anoncièt son intencion de socializar la lenga amb una politica de visibilitat, de senhaletica en vila e de preséncia dins de mèdias coma lo magazine del Conselh Departamental. En mai d’aquò, la collectivitat desvoloparà d’accions culturalas, coma una jornada de rescontre de bibliotecaris lo 31 de genièr de 2018. L’elegida diguèt tanben que per ela èra essencial d’animar un ret amb la Region, las associacions e d’organismes volontaris coma lo Geoparc de Nauta Provença a Dinha. Enfin, la nòva delegada acabèt son intervencion en demandant a las associacions d’avançar unidas, e en lor disent qu’ela lor ajudariá a menar a bon tèrme una politica per gardar la lenga viva. « Volem dreiçar pereu una descripcion dei luecs ont s’ensenha, se practica, ò se parla de la lenga, ò encara se tròban de ressorsas, coma leis archius departamentaus, lo centre d’etnografia de Salagon e de musèus… », çò precisèt. Lo Forum d’Òc es lo resultat d’una amassada que se debanèt en novembre de 2013, que mobilizèt totes los actors que volián pensar ensems l’avenir de l’occitan en Provença, del País Alpenc e del País Niçard. Se concluguèt amb la necessitat d’una accion collectiva : lo Forum d’Òc, creat per l’IEO Provença, la Mantenença de Provença dau Felibritge, la Federacion Provençala dei Calandretas e las associacions d’ensenhaires AELÒC e APLR (membres de la FÈLCO). Pòrtan ensems la volontat d’una politica lingüistica dins la region. A vocacion de recampar totas las personas moralas que sián d’associacions, de collectivitats localas, d’administracions, d’entrepresas, etc., que vòlon obrar per lo desvolopament e la promocion de la lenga occitana dins la region.

Ferriòl Macip

Una dinamica associativa en Provença per la lenga occitana

A Marselha, au mes de novembre de 2013, se mobilizèron totei leis actors que volián pensar ensems l’avenir de l’occitan en Provença, País Aupenc e País Niçard. Se concluguèt sus la necessitat d’una accion collectiva dins un quadre novèu: lo Forum d’Òc. Lo creèron l’IEO Provença, la Mantenença de Provença dau Felibritge, la Federacion Provençala dei Calandretas e leis associacions d’ensenhaires l’AELÒC e l’APLR (membres de la FÈLCO). Pòrtan encara uei ensems la volontat d’una politica lingüistica dins la region. Lo Forum d’Òc a vocacion de recampar totei lei personas moralas que sigan d’associacions, de collectivitats localas, d’administracions, d’entrepresas, etc., que vòlon obrar per lo desvolopament e la promocion de la lenga occitana dins la region. Una granda campanha d’adesion foguèt mandada per bastir l’ostau comun que mancava en Provença. Leis associacions fondadoiras an vougut que l’adesion siá simpla : gratuita e declarativa. Lei membres dau Forum s’engatjan sus de valors que partejan: l’unitat de la lenga dins sa diversitat « despuei Niça fins a Bordèu » e « de la mar fins a Léger ». Cadun pòu demandar a son associacion d’aderir en aprovant la Carta. Lei membres vòlon desvolopar ensems una politica lingüistica en Provença-Aups-Còsta d’Azur, darriera region qu’a pas signat la Carta de Cooperacion Interregionala e Transfrontaliera de Desvolopament de la Lenga Occitana, a causa dau president de Region d’alora, Michel Vauzelle. Ensems pensan de prepausar d’accions concretas per far avançar la plaça de l’occitan. Dins lo Forum d’Òc, cada associacion, cada entrepresa pòu participar a sa mesura ais accions prepausadas : lo cercle locau ont se practica e s’apren la lenga, tant coma lo club de rugbi ò de botís que la valoriza a son biais. L’union fa la fòrça e la lenga n’a ben besonh. Leis aderents au Forum d’Òc assajan de tractar conjonchament de la plaça de la lenga dins l’educacion, lei mèdias, la vida publica e institucionala, la creacion e l’economia. La fe sensa òbras mòrta es !

IEO Provença

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+