Uei : 19/09/2017

OCFUTURA (julhet) — Lo vòte en país d'òc

Despuish las originas de la Republica, qu'assisteishem a ua diferenciacion regionau de las coloracions politicas en França. Ua França deu nòrd e ua França deu sud que's son dessenhadas mei o mensh netament au briu de las annadas.

Au moment de las legislativas de 1962 a 1967, la carta electorau de l'esquèrra francesa qu'ei la de l'Occitania, lhevat lo Massís centrau, Aups-Maritimes e Pirenèus-Atlantics.
Pendent las eleccions cantonaus de 1967, quan dens la màger part deus país occitans, la presidéncia deu Conselh Generau estó atribuida a un representant de l'esquèrra (FGDS, PSU o PC), dens los deu nòrd, mantuns partits qu'estón representats dab presidéncias de dreta, centre-democratas, centre esquèrra, FGDS, PSU e PC. Mes quin Occitania ei vaduda lo bastion de l'esquèrra dinc ad aquestas darrèras annadas ?

Segon « Le Sud et le Nord, dialectique de la France », libe dens lo quau Michel Grosclaude analisa la bipolarizacion Nòrd-Sud de la carta politica en França, dinc a 1890, l'Èst qu'èra ua ciutadèla deu conservatisme quan l'esquèrra ne's trobava partisans que dens los bacins minèrs e los centres industriaus. A partir de la liberacion, la region Èst deu país qu'ei vaduda lo fiu deu MRP, puish de RPF e de l'UDR. Qu'ei cap a 1914 que Lengadòc pren las soas colors socialistas.

Eveniments màgers e crisis sociaus e economicas que's debanèn au començar deu sègle XXau (proletarizacion deus agricultors, crisi de 1907 e susmauta deus vinhairons) que joguèn un ròtle dens la causida d'aqueth vòte.
Lo socialisme que s'implantè dens lo nòrd d'Occitania chic de temps abans la Purmèra Guèrra Mondiau. A las tres regions meriodionaus que son lo departament sud-rodanenc, l'arc lengadocian dinc a Tolosa e l'ensemble deus departaments nòrd-occitans, que s'ajusta lo nòrd d'Occitania on Dordonha ei l'un deus mei ancians fius deu Parti Radical. Despuish la liberacion, aqueths ensembles qu'an enqüèra mei afirmats la lor coloracion d'esquèrra. Gèrs qu'èra vadut l'un deus departaments mei contestataris de França (qu'a lo recòrd deus « Non » aus referéndum despuish 1946).

Lo socialisme qu'arribè peu purmèr còp au poder dens la 3au Republica dab un govèrn deu Front Popular (coalicion de partits d'esquèrra) de 1936 a 1938.
La fin de las annadas 50 que vedó nèisher lo purmèr partit nacionalista occitan : lo Partit de la Nacion Occitana (PNO) qui milita a favor de l'independéncia d'Occitania. D'autes que seguiràn com Anaram Au Pataca (vadut Libertat en 2009), lo Partit Occitan (coalicion de movements occitanistas dont Volem Viure al País), Iniciativa per Occitània, Bastir, etc.

Lo movement de desobediéncia civila « Gardarem lo Larzac » que contribuí a mantiéner lo vòte socialista dens la màger part deus país occitans. Qu'estó l'emblèma d'ua decennia de luta entà guardar la tèrra a la soa vocacion agricòla.

Aqueth movement que's formè de 1971 a 1981 entà lutar contra l'extension d'un camp militar suu causse deu Larzac, tà passar de 3 000 a 17 000 ectaras. Que s'acabè per ua victòria deus paisans quan Mitterrand arribè au poder e decidí de deishar lo projècte.
Robert Lafont qu'èra l'un deus teoricians de çò qu'aperava « lo colonialisme interior ». En 1974, que temptè de presentà's a l'eleccion presidenciau mes la soa candidatura qu'estó regetada peu Conselh Constitucionau, per manca d'un nombre sufisent d'elegits validat. Que sortirà d'aquestes comitats de sostien, « Volem Viure al País ». Lo movement qu'ensaja de pesar sus las fòrças d'esquèrra. Aus intellectuaus occitanistas que's rejonherà sindicalistas agricòlas e paisans, mantuns centenats de militants e lo jornau « Lutte occitane » que serà creat. Totun, la soa candidatura a la Presidenciau regetada, Lafont qu'aperè a votar tà François Mitterrand, çò qui'u való ua marginalizacion au demiei deus quites movements qu'avè contribuit a crear.

Arron la victòria deu candidat d'esquèrra en 1981, lo militant occitanista que rejonhó los decebuts de l'esquèrra en julhet de 1983.
D'aqueth sentit de decepcion que s'amorsè arron lo son mandat, un periòde long d'alternança dab ua succession de govèrns d'esquèrra e de dreta. La partida oèst deu Mieidia que demora fidèla au vòste d'esquèrra au briu de las divèrsas eleccions, totun, que's constata l'aparicion progressiva d'un vòte taus extrèmes com ei lo cas a l'èst d'Occitania qui hè mei anar mei hidança a l'Extrèma-dreta per rasons economicas enter autas.

La vila de Besièrs en Eraut, per exemple, qu'ei passada de municipalitats e elegits d'esquèrra a elegits de dreta e d'extrèma-dreta aquestas darrèras annadas.

Lo paisatge politic dens los país occitans que cambiè radicaument au moment de las darrèras eleccions quan ua andada blua e balegè mei que mei lo sud-èst d'Occitania, e que l'Esquèrra explosè dab mèrcas hèra baishas.
Despuish 2002, lo Front National qu'ei arribat au mensh un còp au cap dens 17 deus 35 departaments occitans. A las eleccions de 2017, la candidata frontista Marine Le Pen qu'arribè en cap dens 5 deus 6 departaments de la Region Occitania/Pirenèus-Mediterranèa.

Mantuas municipalitats qu'estón e que son enqüèra gavidadas per elegits d'extrèma-dreta quitament se vedom aparéisher l'andada de Macron dab lo son movement En Marche ! Los país occitans que començan a alinhà's suu climat nacionau au briu de las eleccions.

Tà'n saber mei, consultatz lo dossièr sancèr d'OCFUTURA ací

  • Publicat dens Dossiers

Gèl dels contractes ajudats, Calandreta s'amalís

L'anóncia de la supression de quasi 150 000 emplecs ajudats a partir de la dintrada provòca la colèra dels cònses e de nombrosas associacions avent ressorça ad aquel genre de contracte dempuèi lors creacions dins las annadas 80.

Aquel còp dur portat al sector associatiu seriá degut a la « non-eficacitat d'aqueles contractes contra lo caumatge » e al fach que non sián pas lo trempolin esperat dels tribalhaires cap al mercat de l'emplec. « Fals » respond lo partit Régions et Peuples Solidaires dont avèm entrevistat l'un dels membres, Pèire Costa ger : « Los emplecs ajudats an ben una utilitat socialas, entraïnan lo creis dels taus d'activitat de las personas cibladas e permeton de sortir del caumatge ». Lo jove militant parla d'agravacion de la fractura territoriala e denóncia la baissa del nombre de contractes ajudats qu'equival a la mòrt de las escòlas immersivas.

Del costat occitan, la Calandreta del Lis en Bearn foguèt la primièra a reagir a la supression dels CUI-CAE per un comunicat de premsa mandat a la redaccion. I fa estat de la situacion dels emplegats de son escòla : doas personas son emplegadas mercè als contractes ajudats.

La LGV « pas ua prioritat »

Lo ministre de la Transicion ecologista e solidària, Nicolas Hulot, que declarè lo 30 d'agost que los projèctes de Linha a Grana Velocitat n'èran pas « prioritàrias » e que lo govèrn n'avè pas los mejans de las finançar sancerament : « L'Estat non poderà pas tot har. Que calerà definir çò de prioritari. Har navèras linhas a grana velocitat, n'ei pas francament la prioritat. Si avèvam los mejans, plan segur, mes n'ei pas lo cas. […] Lo hialat herrat que pèrd un milard d'euro cada annada. Ce'm sembla que la prioritat, ei de melhorar lo quotidian deus transpòrts deus Francés. E la dusau, qu'ei d'atacà's au transfèrt deu transpòrt rotèr cap au fret…», çò declarè lo ministre sus France Info.

Quan lo contribuidor a dejà començat a pagar lo tròç Tours-Bordèu en Region Occitania/Pirenèus-Mediterranèa, lo projècte LGV estimat a 7 miliards d'euros qu'estagna despuish mantuas annadas.

Un acamp de tribalh pertocant aus projèctes de linhas a grana velocitat Bordèu-Tolosa e Bordèu-Dacs que's debanè dimars 5 de seteme. A l'entorn de la taula, Elisabeth Borne, ministra cargada deus Transpòrts, Alain Juppé, president de Bordèu-Metropòli e maire de Bordèu, Alain Rousset, president deu Conselh Regionau de Navèra-Aquitania, Carole Delga, presidenta deu Conselh Regionau d'Occitania/Pirenèus-Mediterranèa e Jean-Luc Moudenc, president de Tolosa-Metropòli e maire de Tolosa. Los participants qu'escambièn sus las consequéncias de l'anóncia deu President de la Republica d'un tribalh de priorizacion deus grans projèctes d'infrastructuras. La rason ? L'escart de 10 miliards d'euros enter lo còst deus projèctes a finançar e las ressorças disponiblas sus las cinc annadas a viéner. Entà « convéncer » la ministra cargada deus Transpòrts, los elegits que presentèn un estudi miat per un Cabinet internacionau dont la conclusion ei que ressorças navèras poderén estar mobilizadas entà assegurar ua partida « substanciau » deu finançament deu projècte LGV Bordèu-Dacs-Tolosa. La ministra que raperè la soa prioritat de favorizar los transpòrts deu quotidian e l'amelhorança de la capacitat e la fiabilitat de las circulacions ferrofiàrias au nivèu de las metropòlis bordalesa e tolosana, entà « redusir lo trafic rotèr de transit ».
L'acamp que s'acabè per la decision comuna d'examinar optimizacions tecnicas e conviéner d'un finançament deu projècte partatjat.

La LGV Bordèu-Tolosa que poderé plaçar la vila ròsa a 3 òras 10 de París en lòc de las 4 òras 19 actuaus.

Fòto ©Alaric Favier

Occitània multiculturala ?

Lo multiculturalisme es pas una nocion tan simpla que çò que pareis. La rason n’es qu’existisson diferents biaisses de comprendre aquel mot, mai que mai en França, país « uniculturalista » dempuèi de sègles !
Lo multiculturalisme es al minimum la coexisténcia de mantunas culturas (etnicas, linguisticas, religiosas…) dins una meteissa societat, dins un sol país. D’aquel punt de vista, França es un país multicultural dempuèi mai de mila ans, e los occitans ne pòdon testimoniar sens problèma !

Mas lo multiculturalisme es tanben un moviment politic que milita per préner consciénça de la diversitat culturala o etnica, o religiosa, per metre en plaça de mesuras favorablas a la conservacion d’aquela diversitat culturala. Segon aqueste moviment, afortir lo multiculturalisme melhora la vida de las personas, e a l’encòp, demesís los risques de conflictes. Los adversaris del multiculturalisme, afortisson al contrari qu’una tala politica es portaira de division, e embarra los ciutadans dins de gropes, los privant de libertat.

En Occitània un autre paramètre es de préner en compte : d’unas populacions son arribadas recentament sul territòri, alara que d’autras i son dempuèi longtemps. Se pòt dificilament imaginar de tractar de la meteissa manièra de comunautats a l’istòria tan desparièra ! En Occitània la situacion es tanben complèxa : una populacion occitana d’origina qu’es en tren de pèrdre sa cultura, una preséncia dominanta de populacion de cultura francesa, e de monde qu’arriban de la planeta tota ! Cossí gerir aquesta diversitat, sens embarrar dins de guetòs ?

Uc Jourde serà lo primièr testimòni d’aquel debat. Contarà cossí se debanèt una ceremonia de naturalizacion francesa a laquala poguèt assistir. Aquela mena de ceremonia se debana dins las prefecturas e ven cloturar de manièra solemna l’aquisicion de la nacionalitat francesa. D’evidéncia l’Estat francés vòl pas del multiculturalisme ! Una question se pausa : de qué fasèm per marcar l’aquisicion de la lenga occitana ? I auriá pas quicòm d’inventar per marcar l’apertenéncia a la comunautat occitana, una mena de ciutadanetat dobla : francesa e occitana ?

Lo multiculturalisme fa pas paur dins las escòlas calandretas qu’aculhisson un public fòrça diversificat. En assegurant l’apprendissage de l’occitan, Calandreta sosten l’apprendissage de las autras lengas, desvolòpa un bilinguisme per anar cap al multilinguisme. Maria-Pèire Vernhièiras regenta e formatritz a Calandreta explicarà aquel caminament que pausa la question del rappòrt a la Lenga, a las Lengas. En dintrant dins una lenga segonda, una alteritat se dubrís : se fa alara una plaça per la lenga e la cultura de la familha, ne pensar e n’organisar l’acuèlh es una de las missions de l’escòla. Maria-Pèire Vernhièiras farà lo raconte d’una experiéncia que foguèt menada a Castras, e una experiéncia que se viu a-z Albi, ont l’occitan es la clau de l’educacion a l’intercultura.

D'origina brasilenca, a 37 ans la journalista Gisèla Naconaski èra a la recerca d'un sens novèl per sa vida professionnala. Sa rencontre ambe la lenga e la cultura occitanas, foguèt mai qu’un desembocat professionnal : una descobèrta per una femna desrasigada. Primièr l’identitat, puèi las palancas entre sa lenga mairala lo portugués e la lenga occitana. E las descobèrtas s’arestan pas aquí : reira filha d'una italiana e d'un espanhòl del costat mairal, se maina que fin finala l'occitan es pas una lenga « estrangièra » !
Enfin ausirem un expausat de Sabine Choquet, cercaira, e especialista de la cohabitacion de diferentas communautats, linguisticas, culturalas o religiosas. Trabalha dins una perspectiva comparativa entre mantunes paises. Estudia l’impacte de las politicas publicas de gestion de la diversitat sus las relacions entre los gropes. S’interèssa mai que mai a la Soissa, al Canadà, al Liban e a la Malaisia.
Aprèp las intervencions, un escambi serà prepausat a la sala. Totas las questions seràn possiblas, sens tabó, sus aqueste subjècte sensible. Enfin lo debat serà seguit per una activitat en pichon grope de tres personas : marcar sus un post-it çò que cal melhorar, çò que cal arrestar, çò que cal inventar !

Rampelam que la participacion a La Dintrada es gratuita, mas cal reservar sa plaça sus : http://ladintrada.eu/

 

L'equipa de la Dintrada

« Sisif e “ la vièlha ” »

A vosautres, o sabi pas mas a ieu fa plaser de vos tornar trobar aprèps gaireben dos meses, una abséncia tròp longa de mon punt de vista… desempuèi un pauc mai de vint ans que, cada setmana, tiram camin ensems ! Alara, aqueste editorial es coma una rintrada… E la rintrada es per un pauc totes dins la mesura que julhet e agost son los meses causits majoritàriament pels Franceses per se pausar qualques jorns. Pels Occitans son los meses propicis a la florison dels festenals e autras manifestacions – escòlas o universitat d’estiu, jornadas d’estudis, etc. – que s’esfòrçan de metre nòstra lenga e nòstra cultura en valor. Mas, dins nòstra republica, los occitanistas que trabalhan a la promocion de la lenga e de la cultura nòstras semblan Sisif e son rocàs. A, es pas coma en çò de nòstres vesins e cosins de Catalonha, diràn d’unes. La situacion es desparièra çaquelà amb una istòria desparièra tanben. A l’escasença del chaple de la setmana passada, poguerem veire los Barcelonins e los autres Catalans non solament comuniar dins la dolor mas comuniar en catalan – quitament se l’espanhòl èra pas exclús ! Lo quite rei d’Espanha – politica obliga – qu’èra vengut amb lo primièr ministre foguèt escridassat en… catalan ! Òm pòt somiar al jorn que, en Occitània, los manifestants, reivindicaràn en… occitan. Sens pensar als lendemans que cantan, podèm çaquelà constatar amb satisfaccion que, demest los drollets que van tornar trobar lo camin de l’escòla, n’i que van anar dins una seccion bilingüa de l’ensenhament public o dins una calandreta. Dins un mond globalizat, las gents an besonh de raices mai que jamai mas los òmes politics o vòlon pas comprene, eles que vivon fòra-sòl. Es donc pas lo trabalh que manca als Sisifs de nòstre temps que refusan la fatalitat e vòlon pas veire la vièlha crebar !

 

Andriu de Gavaudan

  • Publicat dens Éditos

Cronica ESPIAR — Macron ena continuitat…

Macron qu’ei presentat com portaire de nautat, de modernitat, de diferéncia en mestior de poder. Qu’ei er’imatge dat peths cargats de propaganda dab er’ajuda deths mèdias. Tot aquerò que serveish tàd estujar era continuitat ena defensa deths interés der’imperialisme francés. Que la voi notar ací, que’s manifèsta de tira en çò d’aperat luta contra terrorisme.

Per luta contra terrorisme que i a de véger per extension era politica estrangèra, engatjada de tira, viste hèit, shens desbat, en ua espècia d’evidéncia, que mes arrecebuda en’unanimitat de quasi tots. Er’integracion deth Estat d’urgéncia en Dret comun que’n constitueish un aute aspècte. Athèu que’s pòt esperar encara ua cèrta arresisténcia democratica dijà engatjada drin.

 

« França que serà ath reng prumèr ena luta contra terrorisme »

 

Autanlèu un deths discors prumèrs, E. Macron que parlè dera miaça terrorista. D’arremercar aquera question qu’aucupa ua plaça importenta ena politica francesa. Darrèr que i a tota era « filosofia » d’un nacionalisme francés aras pretensions « universalistas », en hèit tà sosméter pòples e ua politica estrangèra tostemps per natura neocolonialista e imperialista. Aquerò qu’ei explicit hèra ena aquesta frasa : « Que defenerèi França, eths interés vitaus, eth messatge, er’imatge. (…) França que serà ath reng prumèr ena luta contra terrorisme. »

Eths « interès vitaus », expression qui torna sovent, que son « interès » en dehòra deras fronteras deth Estat francés, tà’s gahar riquessas e servir era situacion de poderosas entrepresas plan segur. Que justifica totas eras entrepresas neocolonialistas e imperialistas. Presentadas ena ua envelòpa ideologica : « eth messatge, er’imatge », qu’ei a díser, Revolucion de 1789, « patria dera democracia » e deths « drets deth òmi ». Tot qu’i ei, tot qu’ei tornat afirmar tà contunhar eras intervencions militàrias, eras basas militàrias, er’armada d’intervencion, eras allianças reaccionàrias (Estats-Units, Israèl, Egipta, Arabia Saudita, …) Mensh d’ua setmana après er’installacion, Macron qu’anè entà Mali tà confirmar aquera politica e notadament era dera « França-Africa ».  Uei mes de 4 000 sordats que son engatjats en Africa, d’« especialistas » que son en Libia e en Irac, directament engatjats ens combats. Eth comèrci deras armas que contunha. Era nominacion de Le Drian, ancian cap deras armadas, com ministre deths ahèrs estrangèrs, qu’ei un signe deths maishants entà pòples, tàra diplomacia e tàra patz futura.

Macron qu’a causit ua luta dab fòrça, intervencions militàrias, bombardaments, tot çò qui entraina tensions e sentiments de mesprètz, frustracions, malícia… N’ei pas guèrra qui serà era solucion. Aquesta n’a pas amuishat guaire d’eficacitat grana per Afganistan, Libía, Irac,… Aqueth terrorisme que putsa en intervencionisme imperialista com en vueit ideologic e politic deishat peths nacionalismes e socialismes arabes, arrasons e arguments d’arresisténcia e d’ofensiva de cap aths Estats imperialistas.

Lavetz, Macron que’s presenta vertaderament ena seguida de Hollande com cap de guèrra. Qu’envita a un engatjament mes importent deths Estats europèus, en arrecercar atau ua generalisacion der’intervencionisme. En díser er’esfòrç militari qu’ei eth mielhor antidòt ath desvelopament deth terrorisme islamista, qu’engatja per longtemps eth Estat francés ena guèrra non declarada, que’u hica ath costat der’imperialisme american e’ras suas aventuras. Que rebat ua analisi faussa deth terrorisme e deth djihadisme.

Çò d’inquietant e qui n’estó pas guaire soslinhat qu’ei era plaça auhèrta aras fòrças armadas francesas ena societat. Quan Macron e ditz : « Peras “ fòrças vivas ” dera nacion, qu’èi volgut dar eth reng prumèr aras fòrças armadas ». Qu’ei ua promocion estranha der’armada e inabitau. Tot d’un còp qu’aucuparé ua plaça navèra ena politica interiora com exteriora ? Quina influéncia ens decís e causidas politics? Mes de poder deishat ar’armada tostemps mes presenta peras carrèras en tota escadença, perlongament dinc ara fin d’annada deth Estat d’urgéncia, tot aquerò qu’anóncia un ambient particular e permanent com ua miaça vertadèra tà democracia. Mes n’i avó pas supression deth Estat d’urgéncia enas promessas electoraus ?

Banalizacion deth Estat d’urgéncia

Hèr deth Estat d’urgéncia ua lei permanenta de Dret comun que seré era solucion ath perlongament deth Estat d’urgéncia. Er’arresisténcia que s’organisa contra aqueth torn de passa passa. Denonciat peth hialat  Etat d’urgence/antiterrorisme, compausat d’organisacions com Amnesty International, Collectif contre l’Islamophobie en France, Greenpeace France, Human Rights Watch, La Quadrature du Net, Ligue des Droits de l’Homme, Observatoire international des Prisons, Syndicat des Avocats de France et Syndicat de la Magistrature, …. e d’universitaris e de cabinets d’avocats.

Qu’acusan aqueth projècte de tèxte de deishar ua plaça importenta ath sospieit, e que mes de non pas simplament perlongar eth Estat d’urgéncia mes de’u perennizar en hèr ua lei de Dret comun. Perquisicions e assignacions administrativas que poderàn estar d’ara enlà de practicas abituaus.

Eth mes grèu dangèr d’aqueras mesuras  que serà er’emplec d’interdiccions de sejorn e donc de’s desplaçar, que poderàn èster emplegadas contra tot militant de quina causa que sia. Atau eras manifesatcions occitanistas que poderàn èster pertocadas ad aquera futura lei, en efèit que poderàn èster consideradas com hèr domau ara seguretat interiora. Aquera lei futura non serà pas solament contra terrorisme mes que serà un domau aras libertats de circulacion, de manifestar, e que permeterà totas eras estigmatizacions.

Com l’escrivó er’avocat Emmanuel DAOUD, avocat ath collègi deths avocats de Paris, « qu’èm de cap a un Estat policièr ». (12 de junh de 2017 – Médiapart) E d’ajustar que i averà era creacion d’ua policia especiau deth terrorisme, ua policia administrativa, que serà un domau vertadèr ara desseparacion deths poders e ara proteccion deras libertats publicas e endividuaus. Que poderà i aver domau ara circulacion libra de daubuns pr’amor de comportaments considerats com sosten o adesion a de tèsis terroristas. Que senhorejarà eth sospieit. Eth Ministre der’Interior com eths Prefèctes que seràn libres d’assignacion a residéncia shens eth jutge judiciari. Eth poder executiu qu’averà tota era plaça. Eth article 66 dera Constitucion enonciant eth jutge judiciari com « gardian dera libertat endividuau » qu’ei estremat.

 

Finaument çò d’arregetat deth quinquenat de Valls e Hollande que l’am dab Macron. E que’ns parla de cambiament, de nautat, de modernitat, d’ubèrtura. En prumèr, que podem constatar era continuitat en un Estat tostemps mes arrepresiu e’ra seguida deras aventuras imperialistas.

 

Alan Sibé

 

Inf. : « Occitanisme politic, Rompeduras » d'Alan Sibé, 7 carrèra deth Pic de Mieidia — 65200 Banhèra-de-Bigòrra — Tarifa : 20 € (+còstas d'enviada).

Narbona — Lo Forum ciutadan s'apròcha

Lo 16 de seteme se debanarà la novèla edicion de la Dintrada, jos forma de forum ciutadan a Narbona. L'eveniment es organisat per una equipa de jornalistas de lenga nòstra. L'idea es de cambiar de formula e de luòc en prene la seguida de La Dintrada (organisada per lo Partit Occitan). Los organizators insistisson, lo forum es una debuta, si lo monde an d'autras proposicions de rencontres, ne cal pas esitar a far conéisser lor projècte. Tres tematicas foguèron validadas per lo comitat de pilotatge : l'acuèlh e l'integracion de las personas que arriban en Occitània amb « Una Occitània multiculturala ? », una reflexion sus la revolucion numerica amb o sense la lenga occitana e la causida del novèl nom de la Region Occitània/Pirenèus-Mediterranèa. Talhièrs creatius son prevists pels grops al torn dels tèmas causits. Los participants escriuràn de proposicions e d'ideas sus papièrs que seràn legits pendent la jornada.

Uc Jourde fa partida dels organizators :

La Setmana — Dens lo bilanç de la darrèra Dintrada qu'estó soslinhat la necessitat d'aver un lòc d'escambi e de tribalh comun a l'occitanisme, ei çò qu'ei lo Fòrum ?

Uc Jourde — Caliá trapar un luòc per escambiar tot azimut e fa tombar un pauc las barrièras, mon sentit es que i a fòrça clivatges que se son installats amb lo temps. Avem besonh ara de los despassar e d'aver al mens a un moment donat un luòc per escambiar, entre los que son en calandreta per exemple, los que son dins l'ensenhament public, entre los que se senton puslèu d'esquèr e los autres de dreita, los que son a fum sus los malhums socials e los autres que fonccionan sonque amb lo papièr. I a tròp de clivatges e avèm besonh pensi d'escambiar entre nosautres perque i a enjòcs importants que arriban.

LS — En qué lo Fòrum serà diferent de la Dintrada ?

UJ — La Dintrada l'an passat e fa dos ans èra plan mai politica. Politica al sens plen e complèt es a dire que i aviá fòrça de convidats politics de l'Union Democratica Bretona, de partits d'Euròpa. L'an passat, i aviá Christian Trouadec en preparacion de sa temptativa de se presentar a l'eleccion presidenciala. Donc i aviá d'escambis fòrça virats a l'entorn del politic, çò qu'es del tot interessant e respectacle mas del còp i aviá tota una partida de l'occitanisme que n'èra pas representada. Lo cambiament es qu'aicí serà mens politic, es per aquò que serà un forum ciutadan, amb tematicas que concernisson la vida sociala e ciutadana, mas benlèu pas d'un biais partisan pas per aprestar una eleccion. Es puslèu per anar al fons de las causas. Podèm dire qu'es politic al sens lo pus pur del tèrme, sens pensada de calcul, lo politic dins lo sens lo viure ensemble.

LS — Que parlatz d'anar mei luenh e de projectà's au nivèu europèu e lhèu mondiau ?

UJ — Es pas se projectar al nivèl mondial mas de dire que sèm pas solets sus la planeta, que i a un fum de causas que's passan a l'entorn de nosautres. Ja fa venir de monde d'autres païses europencs, aurem una Basca que participarà al debat sus la Region Occitània/Pirenèus-Mediterranèa, aurem un Catalan que parlarà de cossí es organisat l'acuèlh de personas estrangièras qu'arriban en Catalonha per transmetre justament tot çò que concernís la lenga e la cultura catalanas, cossí se passa l'integracion. Sèm dins un monde ont i a de mai en mai de movements e pas sonque sus internet, plan concretament amb popuacions que's desplaçan. En una jornada ne podèm pas aprigondir tot, es aparegut coma una tematica importanta. Fa 15 ans, quand èri a Castras, a l'IEO, aviá prepausat de far una jornada de descobèrta de la cultura occitana per los qu'arriban, amb qualques elements d'istòria d'Occitània, qualques elements de lenga, de gastronomia, de dança, e foguèt una capitada.

LS — Quaus estón los intervienents causits entà participar au Fòrum ?

UJ — Maria Peira Vernhieras, regenta e formatritz Calandreta. Calandreta a fòrça d'experiéncia dins çò qu'es l'interculturalitat, i a fòrça de monde que venon de pertot que meton los enfants en calandreta. Gisèle Naconaski, jornalista d'origina brasilièra e l'interèssa de contar un pauc son experiéncia. Parlarai d'una ceremonia qu'ai viscut coma convidat en prefectura de monde que prenon la nacionalitat francesa. I a tota una ceremonia que se fa en prefectura qu'ai trobat aquò fòrça curiós, i aviá fòrça d'emocions e me soi dit mas nosautres ne fasèm pas res en Occitània. I a una manca enòrma de causas que cal far. Sabine Choquet, universitària, cercaira, trabalhèt sus l'exemple de la Soïssa, del Canadà, de la Malesia, sus cossí pòdon coabitar mantunas culturas e lengas dins un païs. Serà qualqu'un que va portar un nivèl de reflexion important. Tot aquò serà lo matin. I aurà las presentacions del Congrès Permanent de la Lenga e de l'InÒc Aquitània amb Melanie Larche, Stéphane Valentin per Òctele, Benjamin Assié pel CIRDOC e Gaël Tabarly per la campanha « Mespresat » que se faguèt al moment de l'afar de la cauma de la fam de Dàvid Grosclaude e véser çò que marcha e los limits tanben dels malhums socials per far passar un messatge. A 4 oras i aurà Thierry Delporte, geografe de l'Universitat Champollion d'Albi, Jean-Francés Laffont de Convergéncia occitan de Tolosa, Martial Peyrouny, professor en Aquitània, Gustave Alirol per Auvèrnha e Lorena De Lacalle, elegida au Bascoat.

#2017OC — Emmanuel Macron que sorteish de respóner au questionari

La FELCO n'èra pas mei la soleta a voler questionar los candidats a la presidenciala e a las legislativas sus çò que comptan har per las lengas (La Setmana n° 1073). Dètz autas estructuras, dont l'InÒc Aquitania, la FIMOC, l'IEO, Calandreta e lo CIRDOC, que's son amassadas dab la federacion d'ensenhaires entà hicar en linha un questionari sus internet. Disponible a l'adreça 2017oc.fr. Qu'ei obèrt aus candidats (o aus lors collaborators) qui dospausan d'un espaci consacrat e poden respóner a las questions en linha.

Compte tiengut deu perilh de desapareishuda de la lenga nosta, los signataris de la platafòrma que considèran que « i a hèra de causas qui demoran a har » a maugrat de las avançadas obtienudas mercés a la signergia enter Estat e Collectivitats. Que pensan qu'ei mei que mei a l'Estat d'assumir las soas « responsabilitats e devers » entà assegurar la transmission d'aquera « ressorça miaçada de la cultura nacionau ». A l'òra d'escríver aqueras linhas, 7 candidats que responón a las questions suu site : Jean Lassalle, Jacques Cheminade, Nicolas Dupont-Aignan, Benoît Hamon, Philippe Poutou, Jean-Luc Mélenchon e... Emmanuel Macron uei lo dia.

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+