Uei : 14/12/2017

Maria-Noèla Pieracci : Entre Provença e Salento

Professora d’occitan-provençau a Marselha dempuei 2000, Maria-Noèla Pieracci nos conta son percors professionau e personau.

De tota dròlla, Maria-Noèla ausèt la lenga au vilatge de sei parents dins Var. De monde parlavan, subretot de vièlhs a l’ostal. « I aviá encara la vergonha, nos vèn, èra una lenga que faliá pas parlar en public ». Alora, per aver l’astre de l’ausir, faliá conéisser e frequentar leis endrechs « confidenciaus ». « Ailà, rescontrèri de monde qu’èran militants, que fasián de teatre, de ràdio, de lecturas e de pèças » que nos faguèt. Interessada per la lenga occitana de Provença, animèt una emission de ràdio cada dimècres quand aviá dotze ans, sus leis ondas de Sant Ceri per Var.

Jean-Luc Lagrave : Òmi d'ahar enrasigat

Lo Gascon qu'ei au cap de l'enterpresa ADISHATZ. Partit d'ua experiéncia a l'internacionau, qu'a sabut l'utilizar tà desvolopar ua mèrca identitària. Zoom sus un caminament deus rics.

Jean-Luc Lagrave qu'a lo comèrci dens la pèth, mes qu'a ua particularitat : que demora ancrat dens las soas arraditz. Vadut a Baiona, lo gascon de 47 ans qu'a entenut la lenga nosta a casa, e qu'a decidit de's perfeccionar en préner cors a Gascon Lanas a Ondres e dab Patrick Guilhemjoan.

Clara Villar e Manuèl Moga — La television 2.0 en Aran

Dempuèi qualques annadas, Aran TV emet cada jorn un informatiu d’aperaquí sièis minutas e mièja en occitan, un debat mesadièr de mièja ora sus l’actualitat, e un concors annal sonat Pica Lètres ont los liceans del país jògan amb la lenga. Aquelas emissions son de programas possiblas amb la desconnexion de la TNT de Lhèida TV. Pasmens, los jornalistas que s’ocupan d’aquel mèdia an lançat Aué TV, un sit internet sus www.aue.cat, ont publican las informacions amb tèxt, àudio e vidèo que se fan virar suls rets socials. Aué TV a tanben son aplicacion per telefòn mobil que permet de saber çò que se passa en Aran a la segonda.

E mai la television d’Aran foncione dempuèi 2010, lo sit Aué TV comencèt en genièr passat. Los jornalistas araneses prenguèron la basa d’una plataforma numerica que la faguèt per plusors encontradas de Catalonha lo grop Segre, un dels grops de comunicacion pus grands de Catalonha, mas l’adaptèron al país en li donant una personalitat pròpria e en aranés. Rescontrèrem Manuèl Moga e Clara Villar, los dos jornalistas d’Aran TV qu’an portat las informacions 2.0 a la Val d’Aran.

Manuèl Mòga : Ei un modèl fòrça semblable çò que hè Aran TV, ei a díder, tractar tota sòrta d’informacions que passen ena Val d’Aran, de toti es sectors, de toti es airaus: politica, sociau, esportiu, toristic... Clara Villar : Nosati trabalham cada dia, cada dia i a notícies naues restacades damb era Val d’Aran. Aué TV corbís ua part fòrça mès grana d’informacion qu’Aran TV.

Pierrick Bordenave, la lenga au còr… de las Lanas

Despuish dus ans, lo Bearnés qu’ei regent a Morcens en cordèra bilingua. Que’ns contè lo son parcors deu collègi, en passar peus bancs de la facultat dinc a la soa plaça de regent en las Lanas.

L’interés de Pierrick tà l’occitan que’u vienó « atau, un drin per hazard » quan èra au collègi a Nai, en Bearn. Que seguí cors de lenga de la sheisau enlà dinc a la tresau. Que s’interessava a la lenga mes tanben a la cultura locau qui l’entorneja, en implicà’s dens eveniments com lo Carnaval. Dens la familha qu’entenèva la lenga shens tròp i prestar atencion. « Lo pairbon deu costat de la mair que parlava lo bearnés un drin, mes qu’ei au collègi que m’en·hiqui vertadèrament dehens », çò nse hidè Pierrick. N’a malament pas podut seguir aqueth ensenhament au licèu pr’amor n’i avèva pas qu’eth qui’u volèva. Mes aquò ne l’empachè pas de contunhar a interessà’s e que cerquè sus internet tèxtes en lenga nosta de drin pertot e informacions d’actualitat. L’Escòla occitana d’estiu de Vilanòva d’Òlt (47) que’u permetó tanben de practicar l’occitan e de descobrir mei pregondament l’interdialectalitat de la lenga.

L’arribada a l’universitat de Pau que tornè hicar Pierrick dens lo banh occitan mercés especiaument au Movement deus Estudiants d’Occitania, lo Med’Òc.

Sébastien Langloÿs : « L'escultor e lo bard » (Lengadocian)

Installat pel barri dels Carmes (Tolosa) trabalha sus una estatua de Frederic Mistral que seriá inaugurada en 2018 dins la vila ròsa.

De temps en temps, s’arrèstan davant son talhièr. Tiran los parents per la marga. Son de mainatges de l’escòla Calandreta vesina (l’escòla Garoneta), que reconeisson la cara de Frederic Mistral dins la veirina o que li son vengut rendre visita amb lo regent, fa qualques temps. Es un dels moments qu’agradan lo mai a Sébastien Langloÿs. Es a el que foguèt fisada aquela òbra granda : escultar una estatua grandor natura o un bust del bard provençal per 2018, a Tolosa... Sián 140 ans après l’obtencion per Mistral del títol de Grand Mèstre dels Jòcs Florals. Foguèt un onor pel quite co-fondator del Felibrige quand se sap que l’Acadèmia dels Jòcs Florals es l’acadèmia sabenta mai anciana d’Euròpa. Es tanben al sénher Langloÿs que foguèt fisada la tasca d’escultar los bustes dels sòcis fondators del Felibrige que devon èsser installats dins un jardin eponim de la vila provençala d'Airaga (13).

Pertrèit d'Estela Masodièr : La lenga en eretatge

Filha d’un contaire e librari occitan, aquela ensenhaira d’Alès contunha de transmetre la lenga...coma l’a recebuda. Se sètz al centre Agora de Nimes d’aquesta passa, l’auretz probablament crosada. Foguèt presenta a l’acuèlh dels participants, mas tanben assetada pendent una conferéncia o lo ser al sèti d’a costat, a profeitar d’unas de las velhadas organisadas dins l’encastre de l’Universitat Occitana d’Estiu de Nimes. Coma vice-presidenta de la MARPOC e presidenta de l’IEO 30, Estela Masodièr aurà portat un grand suènh (amb tota la còla) a la preparacion de l’eveniment.

Pertrèit : Jordan Saïsset, l'escrivan, lo jornalista, lo musicaire

Marselhés despuish quauquas annadas dejà, Jordan qu’ei originari de Carcassona, dens Aude. Vertat que ne parla pas la lenga, mes que demora la soa « darrèra murralha a abàter », çò nse ditz. N’a pas jamei avut tròp l’escadença de la parlar lhevat quan se’n va encontrar aus amics de l’Ostau dau País Marselhés. Jordan qu’i encontra a monde qui ac mestrejan perfèitament, qui l’an estudiada a l’universitat, un plaser tà las soas aurelhas : « A Carcassona, la lenga qu’ei enqüèra hèra presenta. Lhèu pas forçadament en vila mes dens los vilatges a l’entorn ». Lo pair Saïsset qu’a un passat de militant occitanista e qu’a miat lo son hilh dens los acamps deu Partit Occitan atau com dens mantuns concèrts de musica occitana pendent tota la soa enfança. Los pairans tanben qu’an la lenga e que son eths dab la soa mair, qui transmeten cançons en occitan a las soas hilhas : « Si ne la transmèti pas, que serèi la darrèra generacion a l’aver entenuda. Qu’èi duas hilhas, l’ua de 5 ans e miei e l’auta de 2 mes. Jo que’m hèi hèra discret aquiu-dessús, ne’m soi pas enqüèra focalizat sus la transmission, qu’ensagi purmèr de reabilitar personaument un maxímum la cultura. Que vederam si aquò las interessa, ne las forçarèi pas », çò nse hidè.

Pertrèit de Sandra Juan : religaira de culturas

Per la responsabla « cooperacion » del CIRDÒC, lo dialòg cultural es primièr un afar de familha.

Tot èra calme. Defòra, sus la faciada que dona sus la plaça del 14 de julhet, las caras impavidas dels ancians (Robèrt Lafont, Max Roqueta) semblavan agachar los passants que fan lor vida. Al dintre, dins un silenci estudiós, d'unas personas èran assetadas lo nas dins lo libre que consultava e èran concentradas sus lor trabalh. Pels ensenhaires, estudiants o simple curioses, èra una jornada coma una autra al dintre de la mediatèca occitana a Besièrs.

Al primièr estatge, Sandra Juan reglava los darrièrs detalhs de la « Nuèit de la lectura » version CIRDOC. Iniciat pel ministèri de la cultura, aviá per mira de far dobrir las bibliotècas en defòra de lors oraris costumièrs. Dins aquel monument de veire a la cultura nòstra, Sandra Juan organizèt de sesilhas de lectura en lengas occitana (segur), persana, araba, italiana o japonesa. Aquò fa tot un fum de monde a metre en relacion e d'oradas a passar al telefòne, mandar corric sus corric e esperar de responsas.

Al moment que la contactèrem, li mancava pas mai que d'orquestrar una intervencion sus la preparacion del tè en Africa del nòrd, rite social d'una importància tan granda coma dins los salons de la bona societat de l'Anglatèrra victoriana. Tot aquò se debanava dins un ambient relativament quiet avant lo grand cambavirament del primièr semèstre de l'annada, clafit de manifestacions de totas menas. Èra lo moment ideal de descobrir perqué la responsabla « cooperacion » del CIRDOC estaca tan d'importància al dialòg entre las culturas.

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 
Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+