Uei : 14/11/2018

Mobilizacion deus agricultors tà la reconeishença de las Susfàcias Pastoraus Linhosas sus tot lo territòri

Ua setantena d'agricultors, acompanhats d'ua detzena d'aulhas, que manifestèn ger dens los locaus deu ministèri de l'Agricultura entà demandar au govèrn que reconega las Susfàcias Pastoraus Linhosas (SPL) sus tot lo territòri. Las SPL que son susfàcias erbacèas utilizadas tau neurissatge, qui beneficiavan dinc a uei lo dia d'ua ajuda europèa.

Lo govèrn que perpausa de pas sonque reconéisher las SPL dab mensh de 50 % d'èrba sus quauques departaments, quan lo reglament europèu auheriva dinc aquiu l'oportunitat de reconéisher totas las SPL suu territòri francés.

Davant los locaus de la Direccion Generau de la Performança Economica e Environamentau de las Enterpresas (DGPE), qu'estenón ua bandaròla dab escriut « Susfàcias pastoraus deishadas, bòrdas en perilh » (Fòtografia ©Confederacion paisana Occitania).

La Confederacion paisana Occitania qu'a publicat un comunicat uei dens lo quau rapèra lo compte au revèrs dinc au 31 de març, data a la quau lo govèrn e pòt agir via lo reglament europèu « Omnibus », tà que nombrosas paisanas e paisans installats dens las regions pertocadas non vejan pas las lors activitats desaparéisher.

« Las practicas pastoraus que representan ua agricultura modèrna qui permet de produsir ua alimentacion de qualitat e de guarantir ua activitat dens las zònas ruraus de lanas e de branas qui serén deishadas. La desapareishuda d'aquestas susfàcias pastoraus dont la foncion environamentau ei primordiau, que va contra politicas territoriaus miadas despuish annadas. Quan los huecs de seuva començaràn sus terrenhs embroishagats pr'amor d'aquera decision, lo govèrn enviarà tanben CRS tà'us estupar ? »

La Confederacion paisana qu'anóncia que perseguirà las soas accions dens los dias a viéner.

Agroecologia païsana e lengas de pòbles

Miquèl Neiròlas es païsan dins una region occitana ont l’agroecologia se desvolopa dempuèi las annadas 90. Lo tribalhaire occitan abòrda la question del desvolopament e de la plaça del païsan dins la nòstra societat e fa un ligam entre la lenga e l’agricultura.

Fau lo païsan en Forés, region ont se rencontran las lengas e culturas occitanas e arpitanas. L’agroecologia païsana aquò’s un corrent eissit de Via Campesina, organizacion lançaa en 1993 au Brasil per los Sens-tèrra. An farjaa la nocion de soverenetat alimentària, lo dreit daus pòbles de produre son alimentacion en respectar çò que manjan lo mond. Encuèi, aube 200 milions de sòcis, Via Campesina constituís la fòrça sociala la mai importanta au mond. Dins nòstra Euròpa de l’oest, per nòstre nòrd de Mediterranèa, la païsanariá en tant que mond organizat capable de fonccionar coma un organisme a franc dispareissegut dempuèi las sasons 60. La dependéncia au sistèma tecnic per la produccion de l’alimentacion a pas encara arrestat de s’accentuar. Lo taus de resiliéncia es franc fèble, lo petròli ven a mancar, qué fasem ? Qué mingem ? Lo problèma de las païsanas es qu’achaptan ren. Per desvelopar lo productivisme sus lo planeta las chau eliminar. L’ideologia dau desvelopament s’estacha a l’idèia qu’un país desvelopat quò’s un país sens païsans ! Diferentas estrategias son estaas mesas en plaça per capitar lo prètzfait. La guèrra de 14 n’es una de remarcabla, putafinèt sustot de païsans, un païsanicidi, de païsans que putafinan d’autres païsans. Arrivèt exactament au moment que se chaliá desfaire de la man d’òvra renduá inutila per la mecanizacion, en particulièr la dalhosa a traccion animala. Martí chantava « Vòstre enemic èra pas l’alemand », per los pòbles bàscol, occitan, wolof, amaziγ e d’autres a se batre dau latz daus francés, l’enemic quò èra benlèu l’empiri colonial. Per lo sodard en tant que païsan, l’enemic quò èra pas, m’es aviaire, un sodard alemand païsan mai.

L’escòla preferida a la tèrra

Coma arma de destruccion de la païsanariá, l’escòla es redotabla, los enfants que lai son anats vòlon pas mai èsser païsans. Transmet pas o pas gaire las coneissenças que fan venir autonòm. Matoub Lounés, grand actor de la dinamizacion de la cultura amaziγ parlava de perversion culturala de l’escòla dins un contèxte de dobla colonizacion franco-araba. L’ideologia dau desvelopament es en majoritat egemonica, es una forma de dominacion acceptaa per los que la subisson. Vos prenem vòstra autonomia, vòstra lenga, vòstra cultura mas aquò’s per vòstre ben. Un parallèl se pòt faire entre monocultura vegetala e lenga e cultura monoliticas impausaas, l’una provòca l’esfondrament de la viá dau sòl, l’autra reidutz los pòbles a èstre mas qu’una populacion aculturaa. Silvia Peréz-Vitoria, autora dau « Manifeste pour un XXIe siècle paysan » (Manifèst per un sègle XXI païsan) fai partiá de La ligne d’horizon qu’òvra sus las questions de desvelopament e de la plaça de las païsanas dins la societat. Estudia e fai la promocion de l’agroecologia de per lo mond. Per los fondators dau corent agroecologic, i a coevolucion entre las societats e la natura. Estiman que las agriculturas tradicionalas son estaas las mai pertinentas per garantir los equilibris daus agroecosistèmas, ecosistèmas travalhats per l’òme. L’agroecologia se concretisa d’un biais diferent a chasque luòc, li fai mestièr çò qu’es estat realizat sus plaça. La cultura e la lenga dau caire pòrtan la resultanta de l’observacion e de l’experimentacion de desenas e desenas de generacions de païsanas e païsans. Mas es pas coma aquò que o vei lo governament francés que vòl desvelopar l’agroecologia dins una « apròcha globala e sistemica ». Gis de remesa en causa dau modèl, i a pas gaire d’ambicion e de claratat dins la demarcha, l’agricultura deu èstre « ecologicament intensiva ». L’agroecologia, s’es païsana, pòt pas venir d’en naut, d’una institucion e d’un biais uniformizat. Ven de las praticas païsanas, daus pòbles.

Complementaritat entre lenga e agricultura

L’occitan quò’s la lenga que nos bada la pòrta de la significacion daus toponims. La microtponimia es preciosa, nos baila d’informacions que poem pas inventar sus la mena de sòl, l’exposicion, las culturas que marchan o pas, lo vent dominent, etc. Nos fai mestièr que los scientifics sián au servici de las païsanas. I a complementaritat entre savèir popular e analisi scientifica. En agroecologia païsana aquò se ditz lo dialòg daus savèirs. La contribucion d’agronòms, d’ecologas, d’antropològs, d’istorianas, d’etnobotanistas, de geografas fai avançar l’agroecologia païsana. En Occitània, tenem una etnobotanista, Josiana Ubaud, participèt en 2016 a la Féta entèrnacionâla de l’arpetan, au collòqui « Por deman, noutra cultura un atot por l’agricultura ». Nos demontrèt la precision de nòstra lenga per descriure los païsatges, sa pertinéncia per comprendre çò que se passa dins la natura e l’activitat agricòla e umana de nòstre caire. Afortís qu’existís un liam indefectible entre lenga, tèrra, gens que la cultivan, païsatges, toponims e varietat culinària. Pas mai subir l’ideologia dau desvelopament aquò vòl dire se bastir d’itineraris collectius dissidents, l’Ostau de la semença de Leire o fai. Es una associacion qu’a per vocacion de dinamizar las varietats de plantas cultivaas que disem populacion. Aquelas semenças coma nòstras lengas son evolutivas, son dins las mans daus utilizators. Lo desvelopament es bastit sus d’inegalitats, provòca la destruccion de la natura e de las societats. Per o despassar, los ordits de recuperacion d’autonomia se devon marcar dins la duraa, las lengas nòstras permeton a l’agroecologia païsana de passar pas a costat de son objectiu, tornar inventar un modèl agricòl e de societat.

Miquèl Neiròlas
païsan occitan e arpitan

L'article es en vivaroaupenc

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+