Uei : 24/11/2017

Cronica Bastir — Independéncia en Libertat

Parlem liures.

Un « còp d'Estat », per qui e contra qui ? L'Estat espanhòl e voleré, per fòrça, cambiar la Constitucion? Nani ; au contra, que la vòu deféner. Lo cambiament de las institucions actuaus en Espanha qu'ei volut per los Independentistas. La diferéncia dab lo « còp d'Estat » d'un Franco istoric qu'ei que la pression ne vien pas de dehòra ; e que ne vien pas tanpauc deu centre com dab los putschistes de heurèr 1981; que vien d'ua Region qui vòu har secession.

Segur, l'idèa, sentida, de « còp d'Estat » qu'exprimeish ua vertadèra situacion de violéncia, creishenta. Lo Govèrn estatau usa, shens moderacion, deus mejans de constrenta en conflicte sociau agut, en forçar lo Moviment independentista a's deféner en anar mei luenh en postura sus la basa d'un vòte afirmat, qui damora insufisent purmèr en rason de las quitas condicions de son debanament.

Per aquò dit, m'estimi mei de parlar d'un « Còp de Democracia », - heit per los Independentistas. Mès, quina « democracia »? Ua democracia qui reconeish lo « dret » deu « pòble » a ua autodeterminacion, lo quau dret s'aplica tanben a partidas d'Estats existents. Vedetz que aqueths mots necessitan reflexion, pr'amor que i a tanben un « pòble » espanhòl, qui a « drets » e las soas aspiracions. E la « democracia » (representativa) qu'ei en plen besonh de refondacion, contestada autant de las parts deus anti-democratics per principi com per los/las qui vòlen melhorar-la e cercar mejans navèths de la conscientizar e practicar. E que reconeishi l'apòrt remirable, com experiéncia passada, de l'auto-govèrn en Catalonha pendent la Guèrra Civila, dab, notablament, lo sindicat CNT (qui existeish enquëra adara, e tanben en França) qui contribuí a har foncionar la comunautat entà respóner aus besonhs vitaus.

Vertat que i a interèsses conflictuaus enter los antagonistas. Catalonha qu'ei ua region rica, e los autes espanhòls vòlen contunhar de beneficiar de la reparticion d'aquera riquessa . E los Independentistas pòden aver, tanben, aquera quita rason de separà's de las regions mei praubes, - mès que deverén pensar lavetz a la qualitat d'ua medisha intencion com la de la Liga deu Nòrd qui vòu separà's deu praube « Mezzogiorno » ?! La « democracia » implica quina « solidaritat » ?

La violéncia, quinas limitas? E vòlen los/las « Integristas » tuar los/las Independentistas, pro d'eths entà desbandar lo Moviment independentista ? E los/las Independentistas, e vòlen tornar har com en País Basco dab l'ETA ?

E le recors a Euròpa? Un « darrèr recors » o un espèr de Comunautat englobante e satisfasente ? Tanben, ua solidaritat enter Pòbles et Regions de l'ensemble europèu, los rics - dab Catalonha Liura - contribuint a ajudar d'autes, en includir las regions praubes en Espanha, - ço qui per cas provocaré quauque reticéncia de daubuns (independentistas), e amigalharé los autes? E benlhèu, cedir a la temptacion de véder mei luenh e servi's de l'independencia entà beneficiar d'avantatges de país fiscau? E ua Euròpa en ligams brisadís, devath la « Man invisible » deu Capitalisme financiarizat!

Interèsses a conciliar e temptacions dobtosas, arguments en favor o desfavor, - com e vam a avançar de cap a ua solucion practicable e melhoranta per delà de las oposicions brutas, - que sii ua avançada umana, shens har lo mei de malaür deu possible e provat com, per exemple, dab la dislocacion de Iugoslavia?

Un empach pregond a la negociacion superant la violéncia actuau, qu'ei lo noste estacament e dependéncia tau Passat. Los eveniments en ua auta epòca, dab volontats e contèxtes de poders datats qu'an valor dens lo lor temps e en inventoriar-los au comparèr deu noste Present. Qu'èm tròp presonèrs de passats personaus e/o collectius deus quaus nse cau desliurar. La « mediacion » qu'ei profieitosa dab adversaris qui cèrcan a compréner, se medish e los opausants, entà essajar d'enténer's, delà los trebucs de passats repetitius...

Que'ns cau soscar, non en partir de passats de sonque actualizar, mès en véder enlà, en partir d'un Futur de hargar ...

Au revéder

Daniel Monsegu

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+