Uei : 17/11/2017

Lo torisme en occitan sus Ocfutura

Lo navèth tèma d'Ocfutura qu'ei en linha. Que pertòca aqueth còp « lo torisme en occitan ». Los país d'òc que son dens lo Top10 de las destinacions toristicas mei visitadas de França. Que descobriratz sus l'espaci multimèdia occitan, las chifras exactas deu nombre de visitaires qui non dèisha de créisher cada annada.

La Setmana que torna dens un articlòt sus l'istòria deu torisme dens l'exagòne purmèr, puish en Occitania tota, puish que's concentrè sus çò qui's hè dens lo torisme en lenga occitana.

Dàvid Bordes, acompanhator en montanha, que contè dens ua entervista balhada a Ràdio País lo son mestièr e l'usatge que hè de la lenga dens la soa activitat dab los toristas.

Occitania Creativa que perpausa ua entervista longa filmada de Joan-Ives Agard, sociològue a la Kedge Business School (centre de recèrca « industrias creativas e cultura »). Dens aquesta, qu'explica l'usatge e l'apòrt de l'occitan dens l'economia toristica, l'industria creativa e que parla de las tres vias tau desvolopament d'ua economia toristica : la formacion deus actors deu torisme, lo recors aus productors culturaus e los creators.

Qu'arretrobaratz com cada mes un lexic e expressions dedicada au tèma peu Congrès permanent de la lenga occitana e l'InÒc Aquitania que'vs balha endrets (musèus, parcs naturaus, rotas istoricas, glèisas, etc.) que se pòden visitar en occitan.

Paraulas en Òc e Oc Prod que contribuín tanben au tèma « lo Torisme en occitan ».

Tà'n saber mei : www.ocfutura.com

OCFUTURA (agost) — Economia deu litorau

La litoralizacion deu poblament e de las activitats que's hasó au ritme deus grans periòdes istorics. Purmèr, a partir deu sègle XIXau, arron las granas descobèrtas. Au parat deu tèma « Tèrras d'Òc, tèrras de migracions », qu'avem vist los divèrs movements deu pòble occitan capvath l'istòria e qu'au sègle XIXau, cap a 25 000 bigordans e s'installèn tà America deu Sud, possats per la miséria. Que partín en batèu deus pòrts qui costejavan l'Atlantic com Baiona o Bordèu. Variabla, la durada de la traversada que podèva anar dinc a 60 dias a bòrd d'un batèu de vapor tà anar de Baiona dinc a Montevideo, com ac hasó lo poèta Isidore Ducasse en 1850.

Enter 1862 e 1866, 213 navius que partín deu pòrt de Bordèu e 41 deu de Baiona, sia un trafic uman de 11 200 personas en 4 ans !
Los escambis comerciaus fluviaus (cuer, lan, seu...) enter país occitans e d'Americas que's multipliquèn, especiaument dab los pòrts de Montevideo, de Buenos Aires e de Porto Alegre.

Louis-Napoléon Bonaparte, dit Napoléon III, qu'estó elegit purmèr president de la Républica en 1848 e lo son regne coincidí dab ua aviada economica shens precedent e que marquè ua amelhorança de la condicion de las classas tribalhairas. Qu'instaurè ua politica d'amainatjament e ua mesa en valor deu territòri qui a faiçonat los país occitans taus que son uei lo dia.

A partir de la fin deu sègle XIXau, la representacion deu litorau que cambia. La mar que suscitava un sentit de cranhença e d'ostilitat dinc aquiu, e pas sonque las activitats qui hasèvan hrèita de la proximitat de la mar com la pesca, l'agricultura, la salicultura, lo transpòrt maritime e las installacions militaras, que miavan ua ocupacion deu litorau.
Lo litorau n'èra pas qu'un lòc de tribalh, briga consacrat au plaser. La costèra atlantica que concentra las activitats ostreïcòlas (Maremna-Auleron, Arcaishon) e la construccion de batèus de plasença qu'i ei importanta. La costèra mediterranèa que beneficia d'emplecs dens las salinas de Camarga mes tanben dens lo sector deu transpòrt maritime e costièr (fret e transpòrt de passatgèrs).

Arron la Revolucion Industriau, la desgradacion sanitària de las vilas que's hasó sentir, que provòca la descobèrta de malaudias navèras. Que'ns rendom compte lèu que los banhs de mar podèvan har solaç. La hauta aristocracia e los caps coronats que volón tastar los lors plan.hèits.

Artistas, escrivans o celebritats que contribuín a l'aviada de las estacions balneàrias, com Victor Hugo qui estó vist mantuns còps a Biàrritz o Matisse a Sent-Tropez.
Lo desvolopament deu camin de hè e de las linhas cap a destinacions atractivas deus país occitans qu'estón uns deus factors deu desvolopament deu litorau.

Dab l'arribada deus congets pagats en 1936, lo torisme que's desvolòpa, au ras deus lesers e de las vacanças. La densificacion de l'ocupacion deu litorau que's manifèsta per la creishença de la populacion despuish 1945. De 1954 a 1968, la densitat francesa que passè de 80 ab/km2 a 190 a 245 ab/km2 dens las comunas costièras.

Uei lo dia, la litoralizacion que's persegueish e que's traduseish per ua urbanizacion consomatora d'espaci : 12 % de las susfàcias de lotjaments naus bastits enter 90 e 2012 que son situats dens las comunas litoriaus... sus solament 4 % deu territòri.
Lo sector de la pesca qu'ei particularament present en Charenta-Maritima e au sud de las Lanas quan lo sector de l'industria deu peish ei plan present dens las Lanas. Lo sector de la construccion de navius civius qu'ei tanben present dens lo departament landés. Lo sector aeronautic qu'ei implantat sus Baiona-Anglet-Biàrritz (BAB) e lo sector deus servicis portuaris maritimes e fluviaus qu'ei present sus Bordèu.

L'industria deu surf que contribuí grandament au desvolopament de l'economia deu litorau en Region Occitania/Pirenèus-Mediterranèa (gòlfe deu Lion), en PACA mes mei que mei en Bascoat e en las Lanas.
L'espòrt que's professionaliza e qu'engendra la creacion de l'industria deu textile deu surf. La Federacion Francesa deu Surf qu'a la soa sedença a Òssagòr e lo Departament de las Lanas que vien per aulhors de pausar la soa candidatura per las espròvas de surf aus Jòcs Olimpics de 2024.

Tà'n saber mei, consultatz lo dossièr complet d'OCFUTURA ací

  • Publicat dens Dossiers

OCFUTURA (julhet) — Lo vòte en país d'òc

Despuish las originas de la Republica, qu'assisteishem a ua diferenciacion regionau de las coloracions politicas en França. Ua França deu nòrd e ua França deu sud que's son dessenhadas mei o mensh netament au briu de las annadas.

Au moment de las legislativas de 1962 a 1967, la carta electorau de l'esquèrra francesa qu'ei la de l'Occitania, lhevat lo Massís centrau, Aups-Maritimes e Pirenèus-Atlantics.
Pendent las eleccions cantonaus de 1967, quan dens la màger part deus país occitans, la presidéncia deu Conselh Generau estó atribuida a un representant de l'esquèrra (FGDS, PSU o PC), dens los deu nòrd, mantuns partits qu'estón representats dab presidéncias de dreta, centre-democratas, centre esquèrra, FGDS, PSU e PC. Mes quin Occitania ei vaduda lo bastion de l'esquèrra dinc ad aquestas darrèras annadas ?

Segon « Le Sud et le Nord, dialectique de la France », libe dens lo quau Michel Grosclaude analisa la bipolarizacion Nòrd-Sud de la carta politica en França, dinc a 1890, l'Èst qu'èra ua ciutadèla deu conservatisme quan l'esquèrra ne's trobava partisans que dens los bacins minèrs e los centres industriaus. A partir de la liberacion, la region Èst deu país qu'ei vaduda lo fiu deu MRP, puish de RPF e de l'UDR. Qu'ei cap a 1914 que Lengadòc pren las soas colors socialistas.

Eveniments màgers e crisis sociaus e economicas que's debanèn au començar deu sègle XXau (proletarizacion deus agricultors, crisi de 1907 e susmauta deus vinhairons) que joguèn un ròtle dens la causida d'aqueth vòte.
Lo socialisme que s'implantè dens lo nòrd d'Occitania chic de temps abans la Purmèra Guèrra Mondiau. A las tres regions meriodionaus que son lo departament sud-rodanenc, l'arc lengadocian dinc a Tolosa e l'ensemble deus departaments nòrd-occitans, que s'ajusta lo nòrd d'Occitania on Dordonha ei l'un deus mei ancians fius deu Parti Radical. Despuish la liberacion, aqueths ensembles qu'an enqüèra mei afirmats la lor coloracion d'esquèrra. Gèrs qu'èra vadut l'un deus departaments mei contestataris de França (qu'a lo recòrd deus « Non » aus referéndum despuish 1946).

Lo socialisme qu'arribè peu purmèr còp au poder dens la 3au Republica dab un govèrn deu Front Popular (coalicion de partits d'esquèrra) de 1936 a 1938.
La fin de las annadas 50 que vedó nèisher lo purmèr partit nacionalista occitan : lo Partit de la Nacion Occitana (PNO) qui milita a favor de l'independéncia d'Occitania. D'autes que seguiràn com Anaram Au Pataca (vadut Libertat en 2009), lo Partit Occitan (coalicion de movements occitanistas dont Volem Viure al País), Iniciativa per Occitània, Bastir, etc.

Lo movement de desobediéncia civila « Gardarem lo Larzac » que contribuí a mantiéner lo vòte socialista dens la màger part deus país occitans. Qu'estó l'emblèma d'ua decennia de luta entà guardar la tèrra a la soa vocacion agricòla.

Aqueth movement que's formè de 1971 a 1981 entà lutar contra l'extension d'un camp militar suu causse deu Larzac, tà passar de 3 000 a 17 000 ectaras. Que s'acabè per ua victòria deus paisans quan Mitterrand arribè au poder e decidí de deishar lo projècte.
Robert Lafont qu'èra l'un deus teoricians de çò qu'aperava « lo colonialisme interior ». En 1974, que temptè de presentà's a l'eleccion presidenciau mes la soa candidatura qu'estó regetada peu Conselh Constitucionau, per manca d'un nombre sufisent d'elegits validat. Que sortirà d'aquestes comitats de sostien, « Volem Viure al País ». Lo movement qu'ensaja de pesar sus las fòrças d'esquèrra. Aus intellectuaus occitanistas que's rejonherà sindicalistas agricòlas e paisans, mantuns centenats de militants e lo jornau « Lutte occitane » que serà creat. Totun, la soa candidatura a la Presidenciau regetada, Lafont qu'aperè a votar tà François Mitterrand, çò qui'u való ua marginalizacion au demiei deus quites movements qu'avè contribuit a crear.

Arron la victòria deu candidat d'esquèrra en 1981, lo militant occitanista que rejonhó los decebuts de l'esquèrra en julhet de 1983.
D'aqueth sentit de decepcion que s'amorsè arron lo son mandat, un periòde long d'alternança dab ua succession de govèrns d'esquèrra e de dreta. La partida oèst deu Mieidia que demora fidèla au vòste d'esquèrra au briu de las divèrsas eleccions, totun, que's constata l'aparicion progressiva d'un vòte taus extrèmes com ei lo cas a l'èst d'Occitania qui hè mei anar mei hidança a l'Extrèma-dreta per rasons economicas enter autas.

La vila de Besièrs en Eraut, per exemple, qu'ei passada de municipalitats e elegits d'esquèrra a elegits de dreta e d'extrèma-dreta aquestas darrèras annadas.

Lo paisatge politic dens los país occitans que cambiè radicaument au moment de las darrèras eleccions quan ua andada blua e balegè mei que mei lo sud-èst d'Occitania, e que l'Esquèrra explosè dab mèrcas hèra baishas.
Despuish 2002, lo Front National qu'ei arribat au mensh un còp au cap dens 17 deus 35 departaments occitans. A las eleccions de 2017, la candidata frontista Marine Le Pen qu'arribè en cap dens 5 deus 6 departaments de la Region Occitania/Pirenèus-Mediterranèa.

Mantuas municipalitats qu'estón e que son enqüèra gavidadas per elegits d'extrèma-dreta quitament se vedom aparéisher l'andada de Macron dab lo son movement En Marche ! Los país occitans que començan a alinhà's suu climat nacionau au briu de las eleccions.

Tà'n saber mei, consultatz lo dossièr sancèr d'OCFUTURA ací

  • Publicat dens Dossiers

OCFUTURA (junh) — La campanha en vila

Lo movement d'urbanizacion qu'arribè en Euròpa a la fin de l'Edat-Mejana dab l'aparicion de la borgesia, deu movement de las Bastidas enter la crotzada deus Albigés e la guèrra deus Cent Ans, e plan segur dab la debuta de l'exòde rurau. Aqueste darrèr atau com lo desvolopament de la societat virada cap a l'industria e los servicis qu'encoratgè lo monde a viéner cercar tribalh en los centres urbans.

Despuish l'enter-duas guèrras, dab l'explosion demografica de las vilas de l'emisfèra nòrd, los besonhs alimentaris, mei que mei en produits e aliments frescs dens las vilas industrializadas, que's son acreishuts.

Entà respóner aus besonhs de consum a viéner, uns ciutadans, especialistas ingeniaires e arquitèctes que desvolopèn e que contunhan de desvolopar projèctes deus originaus... Ne v'estona pas de véder cavens suus teits deus immòbles e quitament... d'aeropòrts (parisencs) ?
Uei lo dia, n'ei pas arren de véder òrts installats suus teits e tanben… sus parets dens granas vilas (dont Marselha e Tolosa) !

Casaus partatjats, vectors a l'encòp economics (melhorar la vita de familhas) e sociaus (escambis e mixitat sociau) que's multiplican especiaument dens l'exagòne, precursor en la matièra. Qu'ei dens las annadas 1890 que's crea la Ligue Française du Coin de Terre et du Foyer, entà hicar a disposicion tèrras aus obrèrs. Los terrenhs hicats a disposicion que passan de 47 000 en 1921 a mei de 250 000 en 1945. Dens las annadas qui segueishen, los « casaus obrèrs » que vaden « casaus familiaus ».

Los Americans que lancèn l'idea deus casaus comunautaris urbans (Community gardens) en 1973 a Nòva York, mercés a Liz Christy.
Pr'amor deu gran nombre de terrenhs abandonats, ciutadans que creèn lo concèpte de « bombas de granhas » (« seeds bomb ») : qu'enviavan granhas drin pertot capvath grilhatges, atau dab l'ajuda de la ploja e deu lor compòst, las plantas que possavan e que se ressemiavan soletas.

Per aulhors, despuish 2009, ua carta que guida la creacion d'aqueth tipe de casaus, lo tornar a la natura qu'ei mei anar mei prisats per totas las generacions. En mei de melhorar lo quadre de vita deus ciutadans e lo respècte de l'environament, aqueths casaus qu'an tanben ua vocacion educativa, pertocant a la botanica, taus mainatges e taus adultes.

La vila de Marselha que hasó un aperet d'auhèrta dus ans a, tà l'obertura d'ua tresau bòrda pedagogica.
Marie Maurage, originària deus Aups-Haut, qu'i responó e despuish, qu'installè las soas vacas, aulhas, crabas alpinas, poras, conilhs e autes chivaus sus un terrenh deu 14au arrondiment (barri praube de la vila). L'agricultora qu'organiza animacions tà la mairia e taus joens abitants deu barri e d'au-delà. Que'us transmet la soa experiéncia, que'us sensibiliza au gost, a la natura e a l'environament e que'us amuisha qu'ei possible de minjar locau, bio e de sason. Medish projècte a Lion dab la FUL, bòrda urbana lionesa. Un concèpte inedit en França dab tecnicas innovantas tà produsir a fanègas sus mantuns solèrs. Las plantas que son cultivadas dens las mei bonas condicions possiblas dens « un environament mestrejat entà produsir a contunhar e qu'ei programat sus tota ua susfàcia », çò disen. Aquò pèrd deu son charme plan segur.

A Brooklyn, un programa d'incubators d'enterpresas (« square roots ») qu'estó hicat en plaça. Qu'an la particularitat de desvolopar culturas shens nat sòu a l'interior de cabeders jos lutz LED. Square Root que s'espèra espandir tà 20 vilas d'ací 2020.

En region parisenca (18au arrondiment), ua susfàcia de 3 500 mètres carats qu'ei espleitada per la start-up Cycloponics (creatora d'agrosistèma « indoor »). Au menut : frutas, legumes, flors…
Ua navèra tendéncia que's dessenha, la deus agricultors qui demoran en vila mes qui tornan tà la campanha entà exerçar la lor activitat (rasons familiau, escolarizacion deus maints e volontat d'accedir a un nivèu de vita confortable). Qu'an la possibilitat atau de poder profieitar deus avantatges deus dus environaments, aqueth biais de víver qu'ei mei anar mei cercat. L'evolucion de la vita de l'agricultor e significaré la fin de la paisaneria tradicionau ?

Tà'n saber mei, consultatz lo dossièr complet d'OCfutura ací

  • Publicat dens Dossiers

OCFUTURA (heurèr) — Occitania, tèrra de passatge e d'arcuelh ?

Donald Trump qu'ensaja de har passar lo son decret hèra controversiat tà barrar l'entrada deus Estats-Units aus ciutadans de sèt país a majoritat musulmana. Dens lo son programa tà la presidenciau de 2017, Marine Le Pen qu'a la tintèra de perpausar ua immigracion « legau » redusida de 200 000 entradas cada annada a 10 000 entradas per an, sia 20 còps mensh d'admissions. Çò que vòu desbrombar lo duo ganhant, ei que França e los Estats-Units ne serén pas çò qui son shens los nombrós flux migratòris qui's debanèn tot au long de l'istòria deu planeta.

Per rasons climatica, economica o per gost de l'aventura, l'Òmi non deishè pas de mudar tà çò qui serà Occitania de uei lo dia. I a 3 milions d'annadas dejà, los homo habilis, puish 40 000 ans abans Jèsus Crist, los homo sapiens sapiens. Cap a 10 000 ans abans JC, las tèrras nostas que coneishón ua transformacion deus lors mòdes de vita dab l'arribada deus pòbles indo-europèus.

Au sègle dusau abans JC, l'Empèri roman que s'espandirà de la Mar Negra dinc a l'Atlantic. E nosautes ne desbrombaram pas lo « passatge » deus Visigòts dab lo lor reiaume qui anava deu Leire dinc a Gibraltar, e aquò, pendent tres sègles (s.Vau au s.VIIIau), preséncia com ac precisava l'autor Alem Surre Garcia dens lo precedent dossièr OCfutura, totaument esfaçada de l'istòria de l'exagòne.

Au demiei de las rasons qui possèn a las migracions, qu'arretrobam las persecucions religiosas, comunas aus sègles XIIau e XIIIau. Qu'estó lo cas deus 1000 Vaudés caçats de las Vaths de la Durança, pr'amor de la lor credença en la glèisa evangelica. Que migrèn tà las Vaths deu Piemont italian (cap a 100 000 locutors òc uei lo dia), ua partida d'enter eths que possè mei au sud d'Italia en lo vilatge de Guardia Piemontese.
D'autes qu'anèn tau sud d'Alemanha on pas sonque los noms de vilas testimonian de las originas occitanas deus lors creators.

A comptar deu sègle XVIIIau, que's nòta ua emigracion a l'interior de França. Los tribalhadors sasonèrs, especiaument lemosins e auvernhats qu'anèn tribalhar tà Lengadòc e Espanha. Au sègle XIXau, Occitans que's virèn cap tà la capitala, profieitant de l'espandiment de París. Lo fenomèn « bonhat » que's desvolopa : los auvernhats e roergats que's lançan dens lo comèrci deu carbon de deus vins acerà. 


Ua purmèra andada d'emigrants ariegés que's desplacè au sègle XIXau cap tau Estats-Units, mei que mei tà Nava-York on los orsatèrs exportèn lo lor saber-har dab succès e deishèn la misèria darrèr eths. Lo periòde enter la purmèra e la dusau Guèrra Mondiau que marquè la dusau andada d'emigracion.
Cap a 25 000 bigordans que s'installèn tà America deu Sud possats per la misèria, o en rason deu dret d'ainat qui empachava los capdèths de tornar préner la bòrda familiau o enqüèra hemnas emprenhadas hòra maridatge.

L'Occitania qu'estó marcada au sègle XXau per las duas guèrras mondiaus, la decolonizacion (especiaument d'Africa) o enqüèra la guèrra d'Espanha e l'independéncia d'Argeria, que vedó arribar per andadas populacions d'Italia, d'Espanha, deu Portugau, de Polonha atau com d'Africa.
L'enter duas guèrras que marquè ua virada dab ua preséncia estrangèra qui triplè en Occitania, mei que mei en Mieidia-Pirenèus enter 1921 e 1931 : cap a 1 milion d'Italians qu'arribèn tà Gèrs e Tarn e Garona. La populacion d'origina portuguesa demorant en Occitania que passè de 20 000 a 750 000 dens las annadas 50.

Qu'arretrobam la diaspòra occitana en Argentina (Amado Boudou, descendent d'ua familha de Roergue arribada en 1903, qu'estó vice-president d'Argentina de 2011 a 2015).

Actuaument que's constata ua immigracion sasonèra, populacions de l'èst que vienen har las vrenhas, cuélher fruts d'ua annada a l'auta.

De notar lo passatge deus migrants « de Calais » tà França entà perviéner a Anglatèrra. La « jungla » de Calais qu'estó desmantelada fin d'octobre e cap a 8 000 plaças qu'èran estadas creadas dens centres d'arcuelh capvath França tà lotjar mei de 6 000 migrants recensats sus plaça. Charenta-Maritima qu'arcuelhó au mensh 100 migrants. Ua seishantena de refugiats que's tròban dens las Lanas e dens Òlt e Garona, setanta que son en Dordonha. Lo nombre de migrants arcuelhuts dens los Pirenèus-Atlantics que deveré estar d'au mensh 175.

Occitania qu'ei tostemps estada tèrra d'arcuelh e los sons abitants, emigrants qui dèishan lo país tà trobar un aviéner mei bon aulhors.

 

Fanny Lartigot – La Setmana

Tà'n saber mei, consultatz lo dossièr sancèr OCfutura ací

 


  • Publicat dens Dossiers

OCFUTURA (genièr)— Los país d'òc dens lo roman nacionau francés

Los país d'òc dens lo roman nacionau francés

Dins aquel ambient de pre-campanha presidenciala, d'unes motius o tèrmes recurrents tornan far lor aparicion. Lo roman nacional francés amb sos personatges, sos mites e sa dramaturgia foguèt tornat emplegar per de personalitats politicas dins la mira de prendre l'Élysée. Los Occitans eles tanben se cercan una istòria pròpria a contar, en prenent lo contra-pè.
Lo roman nacional francés foguèt essencialament bastit a la fin del sègle XIX. Encara fragila, la IIIena Republica se deviá assetar lo poder fàcia a d'adversaris desiroses de far tombar « la Gusa ». Aquel artifici mesclant una istòria gloriosa e una ascendéncia altièra deviá inspirar la fiertat als ciutadans franceses e fortificar la preséncia d'aquel regim dins los esperits. Foguèt lo cas pels famoses aujòls galleses, supausats justificar la « mission civilizatritz » de la Republica (la colonizacion) o encara aprestar los Franceses a s'anar batre per recuperar los territòris perduts a l'èst.

Los Occitans foguèron integrats a aquel roman nacional de mantunas faiçons. Mariana, simbòl femenin de la Republica francesa es originària de Tarn-e-Garona !
Son nom foguèt causit mercés a la cançon en occitan « la garison de Mariana » escrita en 1792 per Guillaume Lavabre, poèta-sabatièr de Puèglaurenç. Escrita un desenat de jorns après l'institucion de la primièra Republica, contava los avatars del regim novèl. L'imne nacional francés foguèt batejat « La Marseillaise » pr'amor foguèt adoptat immediatament coma cant de marcha pels federats foceans. Destinat primièr a las armadas del Rin per l'autor Rouget de Lisle, la fola parisenca l'apelèt « La Marseillaise » puèi que los soldats provençals la cantèron quand dintrèron triomfalament a las Tuileries en 1792.

Pasmens, al sègle XIX, los Occitans eretèron d'un imatge mens gloriós dins l'imaginari exagonal. Ja, dins los primièrs temps del romantisme, Germaine de Staël diguèt que França deuriá causir entre Euròpa del nòrd (mai dinamica e trabalhaira) e Euròpa del sud (pigra). Amb lo personatge de Tartarin de Tarascon, creat pel provençal Alphonse Daudet, avèm la vision del meridional risible e nèci de prendre pas al seriós. L'imatge de coard a la granda maissa peguèt tanben a la pèl dels Occitans.

Aquò podiá prendre de proporcions dramaticas. Al sègle XX, pendent la primièra guèrra mondiala, lo 15en còs d'armada (compausat de soldats venguts de Provença e de Corsega) foguèt considerat coma responsable de grandas pèrdas de la debuta del conflicte. En Lorrena, avián batut la retirada fàcia a un enemic mai nombrós e mièlhs armat que çò previst. Puslèu que d'admetre las errors tacticas, lo naut comandament aviá de colpables ideals amb aqueles soldats meridionals doncas, forçadament coards fàcia a l'enemic. Calguèt esperar 1919 per que lo 15en còs d'armada foguèsse reabilitat oficialament après cinc ans d'una campanha d'estigmatizacion d'aqueles soldats de « l'aimabla Provença ».
Los Occitans an tanben de caras tutelaras eterencas. Los Trobadors e las valors de la societat dins la quala vivián fan figura d'exemple pel monde que descobrisson la cultura nòstra. Joan Jaurés es sovent citat... El que s'adreçava a la fola en lenga nòstra e que defendiá son ensenhament pel biais de sas cronicas dins lo jornal La Dépêche de Toulouse. Los militants occitanistas presents sul Larzac en 1973 fan d'aquel eveniment un moment-clau del movement, quand tot semblava possible.

Quand la comuna de Tolosa causís d'apelar una grépia « Lampàgia », en allusion a la nòvia occitana del prince maure Munussa (sègle VIII) o encara de batejar « Convivéncia » un plan d'accion sociala en favor dels barris populars, aquò participa d'un roman occitan. Es pas una istòria estrictament factuala e neutra. A per foncion de far pantaissar lo monde als quals la contatz e doncas, de los far s'engatjar als vòstres costats.

Clamenç Pech — La Setmana

 

Per ne saupre mai, consultatz lo dorsièr complèt d'OCfutura aicí. 

 

  • Publicat dens Dossiers

Ocfutura — Un 2au dossièr sus la migracion en tèrras occitanas

Lo dusau dossièr deu purmèr espaci numeric occitan dab divèrs mèdia partenaris, Ocfutura, qu'ei d'ara en linha sus www.ocfutura.com. Lo tèma causit qu'ei « Tèrras d'Òc, tèrras de migracions ». Qu'i poderatz trobar un article de La Setmana « Occitania, tèrra de passatge e d'arcuelh », entervistas signadas Ràdio País de Miquèu Pujol sus l'aventura deus orsalhèrs de Liverpool tà Nava York e l'emigracion bearnesa en Argentina contada per Benoît Larradet.

Occitania Creativa que realizè un reportatge deus bons, « Oh, tu parles pas bien patois, tu ! », a l'entorn de las diferentas migracions en Dordonha. Òc-Tele que s'interessè a las migracions pirenencas cap tà l'America. Lo CIRDÒC que publiquè « La Chirurgie », un hont medicau de referéncia au programa de las universitat de tot lo monde medievau. La bibliotèca de medecina de Montpelhièr que consèrva un exemplar unic en occitan de l'obratge. Lo Congrès permanent de la Lenga, Occitanica, e l'InÒc Aquitania que postèn sus Ocfutura obratges e referéncias au subjècte. Nautat aqueth mes : las rubricas lo « Punt de Vista deu mes » e « La Cançon deu mes ». Domenja Lekuona, productora e creatora deu blòg Hadiu,  que partatja la soa opinion « E vos i podetz banhar a la Mediterranèa ? ».

  • Publicat dens Culture
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+