Uei : 22/07/2018

Ficas de lenga suu site internet de l'Ostau Bearnés

L'Ostau Bearnés, la Maison de las associacions bearnesas, que hica a disposicion deus internautas ficas d'aprendissatge entà apregondir las coneishenças de la lenga occitana. L'idea que virava dens lo cap deu Joan Pau Latrubesse, gavidaire de l'associacion la CIVADA, d'obrir ua cronica pedagogica regulara taus aprenents de la lenga occitana.

Cada setmana, lo site internet de l'Ostau Bearnés que perpausarà ua navèra fica de gramatica, de vocabulari, torns de lenga, arreproèrs, condes, recèptas de remèdis populara o enqüèra istòrias. Que son reflexions, precisions, explics sus situacions de lenga precisas que ne son pas sistematicament coneishuts de'us qui aprenen la lenga.

31au Pujada au Pòrt de Salau, encontre enter Occitans e Catalans

L'associacion tà las iniciativas culturaus de la Vath deu Salat (ASPIC) qu'ei vaduda a las sorças deu Salat a Salau en Coserans Haut en 1990. Qu'a seguit lo tribalh deu Cercle d'Agermanament occitano-català (CAOC) dens l'organizacion de las Pujadas au Pòrt de Salau, lançat en 1988. Cada purmèr dimenge deu mes d'agost, qu'organizan encontres hestius e conviviaus a l'entorn de la defensa de las lengas e de las culturas occitanas e catalanas. En mejana, 400 personas deus dus costats de las Pirenèas que participan a la Pujada a cada edicion.

La situacion geografica deu Pòrt de Salau qu'estó un avantatge dens los escambis enter los Occitans e los Catalans au briu de las annadas, tant au nivèu economic (expleitacion transfrontalèra, comèrci) com uman (passatge deus refugiats espanhòus pendent la Guèrra d'Espanha).

Cronica LO BON SON — Dab Pagans, be muda lo trad !

Creat peu grop Artús, lo labèl de musica que segueish lo tribalh de produccion e de difusion d’òbras singularas, novatoras e transgressivas ; a miei camin enter tradicion e avantguarda. Qu’an ua bèra actualitat per aquestes torns.

Quina bèra tempsada per la creacion musicau en lenga nosta ! De pertot que n’arriban de nautats ! Alidé Sans e Paulin Courtial, Mauresca, Feiz Noz Moc’h, Sourdure, Uèi, lo Bal Brotto Lopez, etc. Que sap bon a l’estiu, aus hestaus e aus concèrts ! E au bèth miei de l’estrambòrd generau, que’vs perpausam un petit estanc deu costat deu labèl gascon Pagans. En efèit, dab a l’encòp sortidas originaus contemporanèas, reedicions d’àlbums ancians o benda originau, Pagans que perpausa uei lo dia un catalòg hèra ric e variat, on l’exigéncia etica e artistica e costejan ua creativitat questionada e arrenovelada après cada parucion, e shens jamei mespresar l’aspècte popular de la musica. Sòrta de palanca enter musica sapienta o experimentau e musica mei arcuelhiva, Pagans qu’ei ua airejada musicau qui, dab tanben La Nòvia, e maneja un empont novator e descomplexat qui perpausa ua lectura diferenta deu noste patrimòni culturau immateriau.

Sourdure : « l’espròva »
Data de sortida : 25 de mai de 2018.
Labèl : Pagans/Les disques Du Festival Permanent
Dus ans après « La virée », Sourdure (Ernest Bergez ) que se’n torna dab ua produccion navèra : « l’espròva ». E maugrat lo títol, ne n’ei pas ua per l’auditor ! En tot cas lo qui a apreciat « La virée ». Qu’ei meilèu ua tumada. Eishuga, au nivèu deu copet. La qui hè minjar la prova. Mes qu’ei bona, aquera prova, totun ! Gostosa ! Concrètament, qu’avem aquiu un OVNI musicau, qu’òm pòt estruçar on volham. « L’espròva », qu’ei l’avantguarda musicau qui desposca e ahisca lo tradicionnau. E qu’ei bon. Lo patrimòni d’Auvèrnha que s’i mescla au mei har dab un rambalh deus diables ! Bricolejadas electronicas, ritmes emberiagants (drin orientaus a còps) qui mian a l’estrànsia. Que sembla a ua cèrca, permanenta, d’ambients e de sonoritats navèths. De confrontacions tanben, on lo contra-natura e vad la nòrma. Com sovent dab las òbras exigentas, l’espròva que s’escota en un còp, sancèr. Pr’amor qu’ei un viatge. Dab lo vriolon qui mia, e lo sintetizader au costat passatgèr. Au darrèr, que partatjam lo sièti dab ua caisha de ritmas, e dens la mala, tròç de hustas, instruments tradicionaus e materiau electro de punta. Lo tot cantat en françés e en occitan. L’efèit qu’ei immediat : pro viste, la humada que s’espandeish, que s’esbarreja e que s’esten. N’i a pas nada cinta, mes òm demora totun. Entà véder on tot aquò e’ns va miar. E aquò rai se n’i pas nat panèu suu camin, ni GPS tanpauc. Òm guarda en cap l’arreproèr : « Qu’ei lo viatge qui compta, pas la destinacion ». Dab aqueth projècte Sourdure, Ernest Bergez ne gaharà pas nat empont de prestigi dens lo hialat occitan, quan serà totun lo mei bon dens la soa dralha. Mes qu’a dejà ua bèra reconeishença deu hialat de las musicas independentas. E probable que n’a pro dab aquò.

p14 sourdure

Feiz Noz Moc’h : « Atau atav »
Data de sortida : 30 de març de 2018
Labèl : Pagans
Per la definicion deu grop, que’ns podem ahidar au site internet deu son labèl www.pagans.net : « Lo grop que s’emancipa de l’exotisme tà concentrà’s sus ua estetica bruta e enradigada ». Pr’amor Feiz Noz Moc’h, qu’ei prumèr un encontre enter duas identitats musicaus : la de Gasconha e la de Bretanha. Mes tà díser la vertat, ne sauta pas a l’uelh. O a l’aurelha. Precisament perm’or lo grop qu’a deishat de costat l’aspècte consensuau d’aquera sòrta de collaboracion. N’ei pas un escarni, ua parodia, ni mei ua comanda d’Universal Music entà har dançar lo bahurle aqueth estiu. Com ac disen los membres deu grop : « qu’èm lo produit d’un soù non temperat ». Com Sourdure, que van pescar elements tradicionnaus. Mes los deu hons, deu pregond, pas lo folclòr lo mei evident. Qu’an rason : s’ei tròp simple, l’auditor n’aurà benlèu pas enveja d’anar véder, e pensarà que coneish dejà. Aquiu, que podetz estar segurs que descobriratz causas navèras. Que siatz amators de musicas tradicionnaus o mei modèrnas, Feiz Noz Moc’h que compausan ua musica eclectica, enradigada e radicau. E n’ei pas asard se perpausan tanben ua represa (plan escaduda) de « In the pines » coneguda tanben dab lo títol « where did you sleep last night », e qui ei un classic de la cançon folclorica americana. Qu’ei lo medish esperit, lo qui va cavar tostemps mei au pregond de la tasca, entà cercar l’autenticitat. Au finau, lo resultat qu’ei a l’encòp tradicionnau e iconoclasta. E que’n cau d’inspiracion entà maridar aquestes dus ! De bon notar tanben, las reedicions numericas en çò de Pagans deus àlbums deu grop Canicula, en version remasterizada (per Fabien Salabert) e a prètz libre en telecargament. Aquiu çò que disen deu lor prumèr àlbum, « Cantas & Danças de Gasconha », pareishut en 1983 sus Ventadorn / Menestrèrs Gascons : « Fòlc ? Non. Folcloric ? Tanpòc ! Aqueth disc, lo purmèr de Canicula, qu’ei vadut au cap d’ua tropa d’ans de tribalh. La màger part deus èrs sonats aquiu, qu’estón vielhs menestrèrs gascons qui nse’us an ensenhats, autanplan com la faiçon de jogà’us. La riquessa deus sons de la boha, de la sonsaina o deu vriolon per exemple, com lo lor mesclatge, e ns’amuishan tant de navèras vias ! Ne valè pas lo còp d’anar cuélher mei luenh que los instruments popularis gascons. Los qui dançan sus la musica de noste, los qui la cantan o qui la sonan, que troberàn, dab aqueth utís modèrne d’ensenhança - lo disc - ua mascadura navèra a clacar. E que desiram har conéisher aus autes aquera musica tà que’us agrade. Ua musica qui volem la mei vertadèra qui’s poishqui. »

De bon descobrir en linha sus http://pagansmusica.net/, dab tot lo catalòg deu labèl.

Joan Nadau Commères

La Comedía Occitana Tolzana recruta

« Te causissi... parce qu’on n’est pas de n’importe où, parce qu’un espace et un rythme de vie peuvent se retrouver dans une façon de dire, même et surtout quand elle vous a été volée, je fais un choix : je chante en occitan ». Atal escriviá Jacmelina al darrièr de la tampa de son disc « Te causissi », fach en 1974. Avèm causit de jogar en lenga nòstra, l’occitan, nosautes a la Comedía Occitana Tolzana. La vida en Occitanía es faita de fòrça eveniments culturals per la jòia de totes dins nòstra polida region. Alavetz, nosautes, mond de l’espectacle, ensajam de vos far plaser, pichons e grands.

Per aquò, nòstra còla, la C.O.T, se renovèla tant coma pót. Nascuda en 1978, la Comedía Occitana Tolzana (C.O.T.) es a Tolosa e foguèt creada per Maurici Andrieu, plan conoscut coma òme de teatre occitan regional e coma animator de television occitana. La còla creèt e joguèt de pèças ambe el e aprèp el, en occitan. Ara, avèm creada e escrita una pèça novèla  : « Embrohls a la Palanca ». L’autor de la pèça es un de nosautres : Bernat Beau-Vignol. Es una pèça en un acte ambe dètz personatges. La pèça conta un moment de la vida dins un estanquet. Aquel estaminet es un lòc d’encontre que, de còps que i a, son esquerrières. Mas sabon totes qu’a la fin tot d’adobarà.

Per jogar aquela pèça cercam : 2 femnas joves ( de 20 a 35 ans), 1 òme jove ( de 20 a 30 ans, 2 òmes ( de 40 a 60 ans). Contactar : Hubert SERVAN sus Diese E-Mail-Adresse ist vor Spambots geschützt! Zur Anzeige muss JavaScript eingeschaltet sein! o 06 76 51 50 49 e Bernard BEAU-VIGNOL sus Diese E-Mail-Adresse ist vor Spambots geschützt! Zur Anzeige muss JavaScript eingeschaltet sein! o 06 17 50 03 63.

  • Publicat dens Culture

Formacion occitan : amassadas d'informacion pel CFPO Lengadòc

Lo Centre de Formacion Professionala Occitan Lengadòc organiza amassadas d'informacions per ne saupre mai sus la formacion professionala en lenga e cultura occitanas e catalanas pels adultes.

Los dijòus 12, 19 e 26 de julhet a 14 oras, lo CFPO vos dona rendètz-vos al Pòle de Formacion en occitan a la Maison de la Vida associativa, 2 carrièra Jeanne Jugan a Besièrs (34).

Calandreta deu Lis (64) : Aperet au don entà sauvar dus emplecs

La Calandreta deu Lis en Bearn que hè aperet aus dons entà sauvar los dus pòstes d'ajuda-mairaus. « Entà perennizar aquestes dus empelcs e paliar au desengatjament de l'Estat au par deus emplecs ajudats, siam 100 donators a mobilizar-nos ». 100 personas qui balhan 10 euros cada mes que permeterà a la Calandreta de collectar cap a 12 000 euros cada annada entà assegurar lo manteniment deus dus emplecs. La moneda amassada peus parents dens las divèrsas manifestacions que serà reservat tau materiau e las activitats pedagogicas de l'escòla deu Lis.

A la rentrada de 2017, las escòlas Calandretas que patín la supression deus contractes ajudats, ua navèra politica d'Emmanuel Macron qui a miat las escòlas immersivas a ua situacion desesperanta. En octobre de 2017, ua manifestacion qu'èra organizada a Bordèu contra aquera supression e tà ua egalitat de tractament dab las escòlas Diwan de Bretanha qui n'an pas patidas d'aqueras mesuras politicas.

Entà har un don :

Capture decran 2018 07 10 a 11.46.21

Inf. : Lo Cassalòt d'Aussau – Escòla Calandreta, 16 camin deu Borg — 64260 Lo Lis

 

Isabelle Loubère, la votz de las Lanas

La soa votz qu’ei coneishuda peus auditors de France Bleu Gascogne despuish annadas. Qu’anima las emissions « Parlez-moi gascon » e « A noste ». Qu’ei tanben comediana, contaira e qu’a creat la companhia deu Parler Noir qui perpausa espectacles de condes e de cantas. Qu’ei tardivament qu’Isabelle s’ei interessada a la lenga occitana.

Encontre improbable

Aqueth roman grafic — per aquestes torns que n’espeleish un sarròt — que’ns conta l’encontre improbable e totun plan vertadèr d’Etienne Davodeau, autor de bendas dessenhadas, e de Richard Leroy, vinhèr, qui n’avè pas lejut nada benda dessenhada abans d’encontrà’s a Etienne. De segur, que son de bon voler, e plan curiós de çò qui hè l’aute. L’un que dessenha e l’auta que tribalha la soa tèrra tà que la soa vinha sia generosa e que’u balhe lo miélher deus arrasims dont harà lo son vin. Lo libe que pausa duas questions : perqué lo prumèr a dedicat la soa vita a dessenhar e perqué l’aute a causit de consacrar la màger part deu son temps a har lo vinhèr ? Mei d’ua annada que passa tà que l’un e l’aute e poscan har responsa ad aqueras questions. Etienne que cossira en çò de Richard qui l’ajuda a podar, a vrenhar, a la « fabricacion » artisanau deu son vin ; enfin, a l’embotelhada. Richard, eth, qu’acompanha l’autor de bendas dessenhadas dens tots las soas activitats deu dessenhaire, dinc a participar a sesilhas de dedicaça. Cadun qu’entra dens un monde qui l’èra beròi estrangèr.

Atau, los dus companhs que participan, en medish temps, a ua iniciacion qui va cambiar en plen la lor vision d’un monde qui non coneishèn pas dinc adara. Etienne Davodeau que s’avisa de que i a uas quantas faiçons de har vin, com i a uas quantas faiçons de dessenhar e de crear ua òbra dessenhada. Vertat qu’ei, qu’ei un relat gaujós d’ua iniciacion crotzada. Corinne Lhéritier que’n hè ua traduccion coladissa, simpla, vitèca. Totun, que’ns permet de ns’apoderar de l’univèrs d’aqueths dus mestièrs e deu lor environament professionau, dab ua lenga plan enradigada e totun modèrna.

Inf. : Etienne Davodeau, « Los Ignorants o raconte d’una iniciacion crosada » Roman grafic, arrevirat en occitan per Corinne Lhéritier, edicions Terrairòl, 270 p. — Tarifa : 25 €. Isbn - 9 782955 795804. Blog de Sèrgi Javaloyès : http://gavisos.blog.lemonde.fr/

Sèrgi Javaloyès

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+