Uei : 23/06/2018

Caroline Paulhan, la passion del vinil

Dempuèi uèit ans, gerís una botiga independenta de disques vinils a Pesenàs. Una escomesa capitada per aquela orleanesa d’origina, afogada de cultura occitana.

I a pas res que destinava aquela joventa, venguda del país d’Orléans, a menar un tal comèrci. Davalèt fa quinze ans de la region Centre per s’installar en Lengadòc (« pel solelh, lo cèl blau e qualques sorires » çò nos a fisat) ont comencèt de trabalhar coma animatora e directora de centre de lésers. D’origina portuguesa, s’es totjorn interessada a las lengas latinas.

Chloé Dedieu, lo besonh de transmetre

Es primordial. Per aquela musiciana comengesa (nasquèt en 1983 dins lo país de Sent Gaudenç) lo partatge e la transmission son doas valors essencialas.

Tot son viscut personal o professional s’articula a l’entorn d’aqueles dos pilars. Per l’acordeonista e cantaira Chloé Dedieu, la musica es totjorn estada presenta, de faiçon dirècta o intuitiva e aquò a començat pro d’ora. Se soven de son paire meloman que colleccionava los instruments de musica a l’ostal. Enfant, ensagèt lo pianò, la clarineta, lo saxofòn, la guitarra o encara la flaüta. « M’amusavi sens aprigondir, çò nos a explicat, puèi al cap d’un moment mos parents m’an marcat a l’escòla de musica ».

Somari de La Setmana n° 1101

P2 — Lo corrièr dels legidors
P3 — Editorial « Euròpa, a work in progress ! »
P4 — La Setmana internacionala « Las Islas grècas, vadudas passatge obligat deus migrants tà l'UE »
P5 — La Setmana politica « L'ALE luta pels drets dels pòbles europèus »
P6 — Actualitat en bracas
P7 — Reportatge de La Setmana « La fin de las zònas blancas en Gèrs »
P8 e 9 — Dorsièr de La Setmana « Brasil, l'èx-president Lula Da Silva es en preson »
P10 — Article del legidor : « Omenatge : Andrèu Dupuy ven de morir »
P11 — Actualitat en bracas
P12 — Zoom de La Setmana, Entervista d'Hubert Lassus-Pigat : « Que deisham la natura har dens lo noste casau »
P13 — Expressions occitanas « Granda sciéncia ficcion… occitana » per Diu Negre / Parucion : « Textes occitans de la comuna de Marselha » / Punt de Lenga per Andriu de Gavaudan / Expression-Express'òc en aliança dab Lo Congrès Permanent de la Lenga Occitana.
P14 — Cronica Curiós de Santat « L'alimentacion »
P15 — Agenda Cultural
P16 — Retrach de La Setmana « Alidé Sans e Paulin Courtial presentan lor darrièr album entitolat “ Henerècla ” »

  • Publicat dens Culture

Daunas de Còr e la polifonia sacrada pirenenca

Lo grop de polifonias occitanas femininas qu’ei actuaument en virada entà promòver lo son dusau àlbum « Aròu ». Myriam David, membra de Daunas de Còr que’ns presenta la genèsi deu projècte musicau, lo navèth òpus e que’n profieitè entà parlar de la practica de la polifonica feminina pirenenca.

Lo grop de polifonia feminina Daunas de Còr (Fòto DR) que s’apitè en 2005 au sortir d’un talhèr de canta au Conservatòri de Tarba (65) miat per Pascal Caumont. « Pascal Caumont qu’ei dab eth grop despùs era debuta enlà, tau coma Nadèta Carita. Qu’ei eth de qui nse hèr avançar gràcia aras suas coneishenças immensas dera canta tradicionau, ara sua practica viva, aras suas tecnicas vocaus. Que’ns prepausa tanben arrenjaments sués », çò ns’explica Myriam David, membra deu grop.

Tònho Castet : activista en favor de la lenga, la cultura e la musica d'Aran

Tònho Castet se presenta coma un « activista en favor dera lengua, dera cultura e dera musica aranesa ». Retirat abans l'ora a causa d'una malautiá, Castet se consagra ara completament a aqueste prètzfach : « Pendent era mia vida professionau m'è dedicat ath mond dera assegurança e alavetz ara ja sò jubilat e pogui dedicar mès temps a collaborar. Collabòri damb eth diari Jornalet, dab era revista Sapiéncia, collabòri ena preparacion d'un diccionari damb er Institut d'Estudis Aranesi- Acadèmia Aranesa dera Lengua Occitana. »

Joan Codina : musician e dançaire

« Qu’explicam au monde çò qu’ei Occitània e çò que se i passa aquiu »

Lo 16 de decembre passat vesitèrem a Barcelona un obrador de nadalets occitans. Èra un cors simpatic de tres oras ont un public de catalans occitanofils aprenián de cançons tradicionalas de Nadal en occitan. Lo talhièr se debanava a l’iniciativa del Comitat d’Afrairament Occitano-Catalan (CAÒC) amb Mirabèl, un grop de musica catalan que sa tòca es de difondre las musicas d’Occitània en Catalonha. D’aquel grop ne fa partida Joan Codina, que menava l’obrador. Foguèt per nosautres l’ocasion de discutir amb el.

« Aqueth talhèr qu’ei estat ua demana deu CAÒC. Comencèrem l’an passat dab los talhèrs de danças que se passèren hèra plan, e nos demandèrem de har talhèrs de cantas. A la debuta qu’avèvam pensat de har un talhèr de cantas en generau dens divèrsas sessions, mès qu’estó complicat de trobar las datas e qu’estó lo CAÒC que digó : “ Ara que se sarra Nadau que seré plan l’escasença de har un talhèr de nadalets en ua sola session ”. E vaquí. »

Lo Bon Son : Vesiats qu'èm !

Tà aviar l’annada de com cau, arren de miélher qu’un pauc de musica ! E per aquestes torns, b’èm vesiats. Enter pareishudas navèras e projèctes a viéner, rica que serà l’annada musicau ! Uei, que’vs perpausam un espiar sus un DVD musicau d’Aussau e un aute sus la navèra inspiracion de La Mal Coiffée qui punteja. En tota objectivitat.

E los leons !

Vertat ei que ne’n parlam pas sovent deus leons ! Mes que mudan las causas, mercés a La Mal Coiffée. En efèit, lo grop qu’ei suu punt de sortir un cincau àlbum : « E los leons ». Aqueste còp lavetz, e au delà deu títol, l’inspiracion qu’ei drin mei exotica que de costuma puish qu’ei gessida de l’òbra d’Henry Bauchau, autor bèlga qui escrivó en 1991 lo roman brac « Diotime et les lions ». Las cantairas deu grop que l’an totas lejut e que se’n son totas enamoradas ! Laurent Cavalié que s’i gahè donc tanben tau medish resultat, e que’n hasó ua version occitana, en libra adaptacion, en fòrma de poèma narratiu. Qu’ei çò qui fin finau e vaderà l’àlbum de La Mal Coiffée.

De qué s’i parla ?

Qu’ei lo raconte d’ua transgression, deu passatge a l’atge adulte d’ua gojata aperada Diotime. Que s’i parla d’iniciacion dens un clan qui a leons com ajòus. Diotime que vòu participar dab los òmis a la caça rituau de la bèstia quan la tradicion, segur, e n’estrema las hemnas. S’aquò pòt semblar un pauc luenhèc de las tematicas costumèras deu grop, meilèu acostumat a cantar los maridatges d’autes còps o lo maishant vin deu Lengadòc, que s’i parla totun hèra de familha, d’umanitat e de ligams. Taus exactius, pas un mot sus l’ADN... Ni deus umans, ni deus leons. Que podem parlar aquiu d’un àlbum concèpte, pr’amor lo raconte que’s segueish tot au briu de l’àlbum. Aqueth que contien 18 cançons, de longas e de bracas, qui’ns hèn seguir l’istòria d’aquera Diotime. Nivèu musicau, qu’ei la dralha costumèra deu grop. Que’s coneish de tira, au cap de quauquas segondas, qu’ei La Mal Coiffée qui canta. Bèras armonias vocaus accompanhadas de ritmicas e percussions barejadas, enqüèra mei ricas sus aqueth disc. Totun, aquò ne tira pas nat plaser, au contre ! Qu’ei mèma ua grana qualitat qu’a lo grop aquiu : trobar ua inspiracion navèra en tot guardar ua identitat musicau hòrta. D’uns que parlarén benlèu de l’ADN deu grop, mes benlèu pas... En tot cas, Aqueth disc que muisha enqüèra un còp, lo gran talent e l’audàcia artistica de Laurent Cavalié, vertadèr Pigmalion qui a cada còp esculta un cap d’òbra per La Mal Coiffée. Quin har tà non pas enamorar se’n ? En març passat dejà que pareishó l’excellent disc « Ors », deu grop gascon Artús. A l’escota d’aqueth « E los leons », qu’encoratjam hòrt los autes grops a trobar noms de bèstias tau lor títol de disc. A despart d’ua coïncidéncia, que serà ua escaduda màger probable ! « E los leons » en çò deu labèl Sirventes, sortida prevista en heurèr de 2018. « E los leons » tanben lo libe de Laurent Cavalié qu’ei disponible en çò de las edicions L’aucèu libre, e « Diotime e les lions » d’Henry Bauchau en çò d’Acte sud.

Esta : « Gare de Cauterets »

Capture decran 2018 04 25 a 16.01.55

Lo grop Esta que hè paréisher lo son prumèr DVD : « Gare de Cauterets ». Après quate àlbums, e quasi vint ans d’existéncia totun, aquiu donc lo grop qui arriba a la television ! Taus qui’n vòlen tot dia, d’occitan sus aqueste mèdia, aquiu que n’i a ! Esta n’ei benlèu pas hèra conegut en dehòra deu son parçan bearnés. Qu’ac podem díser qu’ei drin estremat de l’empont musicau occitan. Probable pr’amor qu’an causit ua grafia diferenta tà escríver las lors cançons, o benlèu per d’autas rasons. Totun, tà escotar musica, òm pòt pensar que poderén guardà’s d’aqueras consideracions, e profieitar de la qualitat de las cançons perpausadas sus aqueth DVD ! La grafia ne’s pòt cantar... Taus qui ne coneishen pas, Esta qu’ei donc un trio de Laruntz (64), en vath d’Aussau. Guitarra baisha, percussions, acordeon, guitarra flabuta e tumtum, que i a drin de tot dens la lor musica, e aqueth DVD, enregistrat en heurèr passat a la Gare de Cauterets (l’anciana gara vetradèra adobada en sala d’espectacle uei lo dia) que n’ei un bèth resson. Cançons acosticas en bearnés, polifonias o tèma tradicionau, aqueth espectacle qu’ei hèra ric, variat e hòrt agradiu. Que s’i parla de la vita vitanta en Aussau, de pastoralisme, de cultura e solide d’amor. E quan ne seratz pas aussalés cap e tot, que poderatz totun estimar aqueth repertòri, conhit d’umanitat e de poesia. Que seré podut estar un bèth present de Nadau, mes se l’avetz mancat, lo DVD que’s pòt comandar totun suu site internet http://www.esta-bearn.fr/ estaecran.htm ! Enfin, se voletz descobrir Esta sus l’empont, lo grop que participarà a la dusau edicion deu Hestiv’òc de neu aqueth mes de març a Aigas-bonas en... Vath d’Aussau.

Joan-Nadau Commères

Lo Bon Son : Caupit com ne's pòt pas mei !

B’ei cargat aqueste començar d’annada musicau ! Nautats de pertot, que n’i a per tots los gosts ! E quan ne’ns concentraram pas sonque sus l’actualitat francesa, qu’ei tot parièr, que desbòrda ! Dominique A, Feu!chatterton, Juliette, Bénabar, Françoise Hardy, Grand Corps Malade, Arthur H e un hèish enqüèra, qu’an tots causit la medisha tempsada entà har paréisher las lors darrèras creacions... Entà çò de mei bon e de mei maishant ! Petita virada, objectiva per segur, de l’actualitat deu moment.

Dominique A – Toute latitude

Tres ans après Eleor, Dominique A que se’n torna, e com de costuma, lo resultat qu’ei meravilhós. Dab aqueth « Toute latitude » que s’i escad un còp mei a suspréner l’auditor, quan serà avisat e acostumat (onzau àlbum despuish 1992), dab ua ruptura sonòra. La votz ne cambia pas hèra, vertat, mes las sonoritats n’an pas arren a véder dab la darrèra produccion deu cantaire. Be son luenh los adobaments orquestraus d’Eleor ! Se cau comparar dab quauquarren de conegut au dehens de la soa discografia, lo resultat qu’evocarà meilèu 2009 e l’àlbum La Musique : que’s manejan las ritmicas electronicas, e que s’estruçan las guitarras e las còrdas. Aquiu totun, los tèxtes que son mei virats cap a l’enfança, a la natura e a l’intime. Un disc pregond e brut a l’encòp, qui demandarà probable mei d’ua escota tà’n pagerar l’estenuda. E taus ahuecats de còrdas e de leugèr, drin de paciéncia, un dusau àlbum que pareisherà lo 7 d’octobre qui vien, « La fragilité » qui serà lo penent acostic d’aqueras temporas creativas de Dominique A.

Inf. : Dominique A - Toute latitude Labèl : Cinq7 / Wagram Data de sortida : 9 de març de 2018

p14 dominiquea

Bénabar - Feu de joie

Au començar de las annadas 2000, que parlavan d’un navèth empont francés. Ua andada vertadèra dab ua pièla d’artistas prometedís : Camille, Sanseverino, Cali, Vincent Delerm, Jeanne Cherhal, Benjamin Biolay e donc tanben, Bénabar. E tà díser la vertat, los compliments n’èran pas usurpats, tant la màger part e muishavan un talent vertadèr entà escríver cançons. Mes com sovent, lo succès, per tant meritat que sia, que’s hè seguir lo feniantèr, e uei lo dia, quauques uns d’aquera generacion que’s dèishan anar au pigrèr lo mei lèd. E Benabar que n’ei un bèth tròç. Bon, lo son darrèr disc « Le début de la suite », n’ei pas enqüèra sortit, e que poderà profieitar deu benefici deu dobte dinc au 30 març, mes totun, a l’escota deu prumèr estrèit, aperat « Feu de joie », quin poderem esperar qué que sia de positiu ? E de faiçon generau, perqué esperar ? Despuish lo plan nomat « Les risques du métier » qu’ac cau díser, Bénabar qu’encadena las produccions aisidas e insipidas, a quilomètres de la qualitat de las soas prumèras creacions. E qu’ei çò qui hè dòu, e qu’ei tanben per’mor d’açò qu’a cada navèth àlbum, l’espèr que se’n torna : Que’s coneish qu’ei talentuós lo tipe ! Mes atau, per quauquas rasons esconudas mes qu’òm sap totun, que s’estima mei deishar lo pilòt automatic qu’escríver cançons de qualitat. Lo simplèr de « Feu de joie » qu’ac muisha plan, dab son arrepic ridicule e las soas paraulas pepiòtas. Triste gaspilhatge.

Inf. : Bénabar-Le début de la suite Labèl : Sony Music. Data de sortida : 30 de març de 2018.

p14 benabar

Camille - Les Loups

Lo darrèr àlbum de Camille « Ouï » que sortí en junh de 2017. Qu’estó un bèth succès, critic com popular. Un disc de qualitat, sensoriau, ritmic, on se mesclan au mei har percussions, cantas e danças. Uei lo dia totun, sia nau mes après la campanha de promocion, la cantaira que se’n torna au còr de l’actualitat, perm’or d’ua cançon en particular, gessida d’aqueth disc : « Les loups ». Despuish quauques dias en efèit, que s’espandeish sus internet lo devís d’un cèrt Yvon Guilcher. Ensenhaire, cercaire e musicaire, especialista de las musicas e danças tradicionaus, qu’arcasta a Camille lo panatòri de la soa cançon « Je mène les Loups ». Vaduda « Les loups », l’interpretacion de Camille qu’ei un moment hòrt deu son darrèr espectacle, quan hè pujar sus l’empont los espectators entà dançar çò que d’uns apèran adara « la borrèia de Camille » (©Captura Youtube, a Terres du Son). Ua situacion frustranta per l’autor, qui demanda reparacion a la soa mòda : la mencion deu son nom de creator, l’adobament d’ua nòta qu’estima faussa a la fin de l’arrepic, e tanben l’arrespècte de la dança de la borrèia, escarnida segon eth per Camille. Que parla de « mesprètz de la borgesia per çò qui ei de la cultura populara ». Lo debat qu’ei aviat un còp mei, que hasè temps... Se òm pòt trobar elegant de non pas emparà’s suu potenciau comerciau de l’ahar (Yvon Guilcher ne demanda pas nat sòus), arcastar la qualitat d’interpretacion que pareish totun hòrt subjectiu, sustot per quauqu’un qui, probable, e costeja los emponts folk/trad. Lo mesprètz deu sapient cap a l’aprenedís n’ei pas luenh. Un pertot, pelòta au centre ! La cultura populara qu’ei arrecaptada, adobada e manejada de tostemps, e un tròç non protegit legaument (e shens dobte de qualitat) qu’ei hòrt expausat ! Shens considerar l’intencion vertadèra de Camille, òm pòt totun regaudí’s de véder ua dança populara... popularizada. E çò d’aute non deveré pas vàder public.

Joan-Nadau Commères

p14 camille

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+