Uei : 19/11/2017

Finançament participatiu tà la sortida de « Tralhaires » en filme e CD

Lo fotografe etnològue Felix Arnaudin qu’immortalizè a la fin deu sègle XIXau-començar deu Xxau, los paisatges de la Hauta-Lana, en memòria sus pellicula. Malurosament mei trufat que sostienut dens lo son procediment, Félix Arnaudin que coneishó ua consecracion postuma. Lo compositor e cantaire Joan Francés Tisnèr que decidí de har vàler l’òbra deu landés. Dens lo son espectacle, « Tralhaires », que declina sus fotografias en negre e blanc d’Arnaudin, cantas, condes, arreproèrs, e l’ensemble que balha paisatges sonòrs...

Legir l'article sancèr ací 

Lèu la sortida de « Tralhaires » en filme e CD ?

Lo fotografe etnològue Felix Arnaudin qu’immortalizè a la fin deu sègle XIXau-començar deu Xxau, los paisatges de la Hauta-Lana, en memòria sus pellicula. Malurosament mei trufat que sostienut dens lo son procediment, Félix Arnaudin que coneishó ua consecracion postuma. Lo compositor e cantaire Joan Francés Tisnèr que decidí de har vàler l’òbra deu landés. Dens lo son espectacle, « Tralhaires », que declina sus fotografias en negre e blanc d’Arnaudin, cantas, condes, arreproèrs, e l’ensemble que balha paisatges sonòrs. Dab aqueth procèssus creatius, JF Tisnèr que vòu questionar la transmission de la cultura e deu patrimòni immateriau atau com l’importància deu collectatge. Sus l’empont, l’artista qu’ei acompanhat per Jakes Aymonio a la votz, a las guitarras, a las creacions e difusions video, François Dumeau au sintetizader modulari e generacion de sons dirèctes e Domenja Lekuona au tèxte e a las difusions video. L’artista qu’a un projècte en cap, perpausar « Tralhaires » devath fòrma d’enregistrament sonòr e filmat. Entad ac har, qu’a causit de har aperet a Zeste de La Nef.

« Lo perqué lo concèrt multifonic Tralhaires ei recebut dab un hòrt interès pertot on lo jogam. M’arribè l’enveja de dar au men torn un traç sonòr e en imatges d’aqueste concèrt qui s’apelha de fòrmas divèrsas quan lo tribalham per Provença o Peitau, Vascoat o Catalonha. Qu’ei lavetz trenat dab modalitats de l’occitan diferentas deu gascon e d’autas lengas, deu francés au basco en passar peu catalan », çò escriu JF Tisnèr entà explicar lo son projècte. L’enregistrament audio de l’espectacle que’s hasó en deceme de 2016, lo filmatge en març de 2017 (per Piget Prod). Los còsts totaus deu projècte que son estimats a 19 117 euros. JF Tisnèr e la soa equipa de l’associacion Lo Nau que financèn 70 % de la soma, e que hèn aperet au finançament participatiu entà la rèsta. Lo finançament participatiu de Zeste que serà obèrt pendent drin mensh de 70 dias.

p11 tralhaires

Inf. : https://www.zeste.coop/fr/decouvrez-les-projets/detail/tralhaires-de-j-f-tisner Site : http://www.joanfrancestisner.com Data a viéner : 13/01/18 a Salias, sala deus Congrès.

  • Publicat dens Culture

Musica : la transmission, de l'oralitat a l'institucionau

Que podem distinguir grans ensembles de musicas tradicionaus : bretona, occitana, catalana, basca, alsaciana, flamenca e savoiana. Totas qu'an un punt en comun : de seguir d'existir en estar ensenhada en conservatòri.

Las musicas tradicionaus que coneishen ua aviada despuish las annadas 70. Mercés a ua vasta enterpresa de collectatge qui comencè pendent aquestas annadas, lo còrpus de las musicas ditas tradicionaus qu'estó enriquit. Que se'n seguí la professionalizacion, los diplòmes e l'integracion d'aquestas musicas en los conservatòris e autas institucions culturaus fin de las annadas 70. Que's son influenciadas las uas e las autas, en rason de las migracions popularas aus sègles XIXau e XXau. Uei lo dia, las musicas tradicionaus que hèn partida integranta de cèrts hestaus, com lo Hestau interceltic de Lorient, lo hestau de Carcassona en Lengadòc-Rosselhon, lo hestau internacionau de musica L'Abadia de Silvanés, e lo hestau deu Comenge tot dus en Mieidia-Pirenèus. Mes, quin an evoluat los procèssus de transmission de las musicas tradicionaus ? Que vederam los divèrs mòdes de transmission qui existivan e qui existeishen enqüèra uei lo dia. L'InOc Aquitània en aliança dab lo Centre d'Estudis Superiors Musica e Dança de Peitieu-Charenta e de l'Universitat de Peitius, qu'organizè lo son dusau seminari en etnomusicologia a l'entorn d'aquesta transmission. Universitaris e professionaus deu mitan que s'interroguèn suu passatge deus sabers miats per la cadena de las generacions dinc aus sabers transmetuts peu còs ensenhaire institucionalizat. Que's questionèn suu transmetor e las rasons deu son acte d'ensenhar. La Setmana que recuelhó los perpaus de Jean-Jacques Casteret, gavidaire de l'InOc e Doctor en etnomusicologia.

 

La musica tradicionau qu'ei plan ancrada dens la societat uei lo dia. Qu'ei transmetuda de generacion en generacion e tornada crear a contunhar. Mes quin se hè aquesta transmission ?

En la societat rurau tradicionau, la musica qu'èra omnipresenta. La canta qu'èra presenta pendent los tribalhs agricòlas, los agricultors que creavan los lors pròpis instruments de fortuna en guardar las bèstias pendant la jornada. L'aprenedissatge de la musica e de la dança que's hasèva per impregnacion, per imitacion, de faiçon naturau. La tecnica instrumentau que's hasèva en observar lo musicaire o lo dançaire e en har ensais successius. Que s'i parla tanben de transmission orau. Lo neomusicaire qu'aprenèva aires d'aurelha, e mercés a l'observacion e a la repeticion de las melodias en ensajar d'obtiéner lo son mei juste. Lo repertòri tradicionau qu'ei bastit per aulhors, dab cantas a estructuras simplas e repetitivas. Aqueste tipe d'estructura qu'ei repetida autant de còps com ac desiran los musicaires o los dançaires. L'oralitat que permet un apròchi instinctiu e sensoriau de la musica. Com uei lo dia, l'autodidaxia qu'èra hèra espandida, e lo monde qu'aprenèvan la musica tradicionau shens la mediacion d'un professor, mercés a la simplicitat de las estructuras musicaus.

Institucionalizacion de l'ensenhament

A comptar de la fin deu sègle XXau, l'urbanizacion se desvolopant, la transmission orau que's hè mensh correnta quitament se perdura (en lo mitan familhau per exemple). Atau, mei anar mei de musicaires que's fòrman dab un mèste. Que s'arretròban la màger part deus caractèrs de la transmission orau, l'escota, l'imitacion dab l'apropriacion e la creativitat. Dab lo recul de la societat tradicionau e doncas de la practica culturau, la societat que vedó l'emergéncia d'institucions perpausant l'aprenedissatge d'instruments e de danças tradicionaus. Fin de las annadas 60, clubs de fòlc e estructuras d'educacion populara que's creèn pertot en França entà perpausar talhèrs de dança e d'instruments tradicionaus. En 1970, Pierre Corbefin que participè a la creacion deu Conservatòri occitan de Tolosa, uei lo dia aperat Centre Occitan de las Musicas e Danças Tradicionaus (COMDT). Que n'estó lo gavidaire de la seccion dança dinc a 2002. Lo Centre que perpausava un ensenhament collectiu, mes a la demanda deus aprenents, vertadèrs cursus qu'estón instaurats en 1992. Lo COMDT que joguè un ròtle important dens la redescobèrta deus instruments tradicionaus. Arron recèrcas dens las annadas 70, que descobrín que la màger part deus instruments n'èran pas mei en estat de jòc.

Que reprodusín fidèlament la boha de Gasconha, la boha lengadociana o enqüèra numerós clarins tradicionaus. Bretanha que descobreish lo Centre Breton d'Art Popular en 1977. Que perpausava cors d'instruments qui ne's hasèvan pas aulhors com la harpa celtica. « Lo Centre qu'a per objectiu de combàter la passivitat culturau dab un projècte vertadèr d'establiment hicant l'accent sus la modernitat, l'urbanitat e la cultura viva », çò declarè lo gavidaire de la cultura de Brest, Gaby Le Bot au moment de l'inauguracion deu CBAP. A la debuta, tà arcuélher autant d'aprenents com possible e per rasons financèras, los cors qu'èran collectius, dinc a cinc aprenents per cors. L'organizacion de la formacion individuau e collectiva en musica tradicionau que's hè chic a chic. L'ensenhament institucionau de la musica tradicionau qu'ei adobat per uns, e hèra criticat per d'autes. Criticat per la soa propension a non pas privilegiar que l'excelléncia dab ua grana seleccion, atau com la soa pedagogia centrada suu papèr e mensh la practica. Dens las annadas 80, establiments publics que floreishen capvath l'exagòne, dab mei que mei l'obertura deus conservatòris de Lemòtges, de Quimper e de Rennes.

Capture decran 2017 11 15 a 10.00.24

 

(Fòto deu grop landés de Vira e Boha au hestau culturau de Campestral 2015 a Cauvèiras. ©Unuaiga)

Reconeishença politica

En las annadas 80, lo Ministèri de la cultura que reagí e que hiquè en plaça diplòmas e formacions taus ensenhaires. Dab finanças mei, los establiments que pòden d'ara enlà desvolopar lo lor ensenhament en musica tradicionau. Françoise Etay, gavidaira deu departament de musicas tradicionaus deu Conservatòri de Lemòtges, que participè lo 3 de mai passat au seminari pertocant a la « transmission de las musicas tradicionaus de la francofonia » a Peitius. Qu'i ei intervienuda tà parlar de l'institucionalizacion de l'ensenhament. Diplomada d'un CA de musica tradicionau e d'un DEA d'etnomusicologia, la dauna qu'ei a l'origina de la creacion deu departament de musica tradicionau deu CNR de Lemòtges en 1987. Que contè las debutas mauaisidas deu departament culturau. La mairetat, lo gavidaire deu CNR, e quitament professors deu conservatòri qu'avón reticéncias tà çò qui ei de l'obertura. Ua navèra dinamica que s'ei installada totun, permetent la multiplicacion de las occasions de jogar, com los bals e animacions organizats peus pairs d'aprenents o associacions partenàrias. Los establiments regionaus e nacionaus, atau com la practica en la societat que permeten a la musica de tradicion orau de subervíver e de s'arrenovelar.

Dossièr pareishut dens La Setmana n° 1050 lo 13 de mai de 2016

  • Publicat dens Dossiers

La Tireta Duberta que canta Nadau

Lo grop La Tireta Duberta, devath la direccion de Michel Pertuis, que presentarà au public lo son navèth repertòri de cantas de Nadau lemosinas, gasconas, provençaus mes tanben de cantas mei contemporanèas. Lo grop que s'acompanharà d'un musicaire dab la soa harpa celtica. Nadau qu'ei la celebracion d'ua hèsta mes tanben lo periòde qui permet de har víver tradicions qui conjugan las valors solidaritat e convivialitat.

La Tireta Duberta que serà en concèrt divés 8 de deceme a la sala deu Tribunau de Nontron (Dordonha) a 20 ò 30 dab cantas de Nadau e « istòrias de país » dab Patrick Ratineaud. Lo grop que serà a Bussièra Badiu (Dordonha) lo 10 de deceme a la glèisa romana a 15 òras dab en purmèra partida la corala Carillon de Nontron qui cantarà cançons de Nadau deu monde sancèr. Lo 15 e lo 16 de deceme, que's produsiràn a Escuras (Charenta), puish lo 17 de deceme a Sent Marçau de Valeta au Domeni de Montagenet a 15 òras dab en purmèra partida la corala Lyra Libra de Marval. Darrèra data a quauques dias de Nadau, lo 22 de deceme a la glèisa romana de Saint Pardoux de Mareuil a 21 òras.

Inf. : L'Union occitana « Camille Chabaneau », tel. : 05 53 56 61 89 — Véder videos deu grop

  • Publicat dens Culture

Los 40 ans del Cercle Occitan de Narbona

Divendres 10 de novembre, lo Cercle Occitan de Narbona festejava sos 40 ans d'existéncia a la sala des Foudres del Castèl de Montplaisir.

A 14 oras, los primièrs arribats prenián coneissença de l'interessanta mòstra « Occitan Occitanie », prestada pels archius departamentals e fasián lors crompas al taulièr del Cercle e lo d'Estevan, tornejaire sus fust.

Lo contaire Pèire Thouy (Fòto) comentèt amb passion sa video « Castanhièr mon amic » davant un public atencionat, quand Annia e Lucian « bolegavan las castanhas ».

Capture decran 2017 11 13 a 15.13.42

Alain Carbonnel (Fòto) mercegèt calorosament los presidents del Cercle Occitan de Narbona que se succediguèron abans el, dempuèi 1977, per far evoluir l'associacion atal com los nombrós benevòles qu'an consacrat fòrça temps e portat lor saber per ensenhar la lenga e la cultura occitanas. Transmission, aprendissatge, mas tanben difusion d'òbras d'escrivans, d'artistas…

Capture decran 2017 11 13 a 15.15.06

Ua « saqueta » foguèt animada per Richard Cathala de Ràdio Lengad'Òc, constituida de plats saborós e variats.

Lo cantaire occitan Philippe Vialard acompanhat de sos musicaires, interpretèt de cançons tradiconalas occitanas e composicions dels sos darrièrs albums e de son album a venir al mes de decembre, « Camin ».

Capture decran 2017 11 13 a 15.15.42

Inf. : www.cercle-occitan-narbona.fr — Fòtos ©Cercle Occitan de Narbona

  • Publicat dens Culture

Christian Almerge : Lo rocker occitan

Despuish las annadas 80, Christian Almerge que pren la rota en companhia deu son grop TEST tà har bolegar lo monde sus la soa musica ròck, beròja mescla d’umor e de poesia. Encontre dab lo musicaire ahuecat de la lenga nosta.

Qu’ei un drin mercés aus sons pairs mes, mei que mei a la musica que lo musicaire originari de Carcassona s’ei interessat a l’occitan. « Mos parents disián qualques frasas mas ne m’an pas jamai aprés la lenga. Pensi que l’aviái endacòm dedins », çò nse digó en tot sorríder. Quan èra joen, Christian que hasó partida de mantuns grops e orquèstras de musica e qu’ei dens las annadas 80, que decidí d’apitar lo grop TEST dab quauques amics. Pendent annadas, qu’escumè las salas d’espectacle entà animar balètis mes tanben entà har representacions pendent las quaus, jogavan represas de tubes francés… mes en version occitana ! L’idea d’adaptar las cantas ròck qui foncionavan dens las annadas 70 e de las « occitanizar », qu’ei vienuda un drin per azard, çò que’ns contè : « Dins las annadas 90, aviam fach una reservacion dins un estudiò a Tolosa per far un album. A 15 jorns de l’enregistrament, mancàvem de cançons originalas, caliá far composicions. Ieu aviái fach un instrumental e n’i aviá pas d’autras creacions. Prepausèri d’escriure paraulas sus aquel instrumental. Faguèri una adaptacion de “ O Carole ” del cantaire american Chuck Berry. Soi arribat a la repeticion, n’aviái pas dich res a degun e comencèri a cantar.. totes los musicaires cacalassèron. L’istòria nasquèt aital ».

18au Balèti d'auton a Someire (30)

11/11

18au Balèti d'auton a Someire (30), Jojo (Òc'n'Roll balèti), Ainsidanse (Trio acordeon, vriolon, boha) e Coriandre (quintet trad'actuau)

Inf. : Sala polivalenta espaci Lawrence Durrell, 20 h 30
Tarifa : 8-10 € — Site : www.coriandre.info

Fred Goulamas : « En botant lo fuòc suls emponts »

L’8 de decembre passat sortissiá Resisténcia, lo darrièr album de Goulamas’K, la banda de musica ska e ròck de Puègserguièr dins la garriga de Besierés. Coneguts per la qualitat de lor musica, e mai que mai de lors espectacles en dirècte, Goulamas’K ofrís totjorn dins Resisténcia una tièra de tèmas engatjats al servici d’Occitània e de l’umanitat dins lor « ròck acolorit e bolegant » fruch de la mescla de totas las musicas (ròck, ska, farandòla, punk, flamenco, hard-ròck...) amb l’influéncia, mai que mai, del solelh del país. Lo resultat es aquel esperit de fèsta e de revendicacions amb lo qual Goulamas’K desliura una musica a l’energia devastaira e contagiosa. « Aqueste es lo mai polit », çò nos explica Fred a prepaus de Resisténcia. « Fonciona amb lo ponh levat », çò precisa lo cantaire de la banda. Lo Fred es un pauc coma Peter Pan. A totjorn l’esperit, lo vam e la fòrça per far tot petar suls emponts, ont pòrtan al public d’Occitània e d’endacòm mai un engatjament social e politic d’aspècte occitan amb lor musica. El es descendent de catalans que fugiguèron la guèrra e la dictatura franquista. Son pairegrand mairal foguèt dins los camps de concentracion d’Argelers e de Bram. « Quand as familha de cada costat de las frontièras, es complicat, es per aquò que las problematicas dels migrants es quicòm que coneissi », çò nos explica.

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+