Uei : 22/10/2018

Mòrt de Rémi Fraisse : l'enquèsta judiciària finís sus un non-luòc

L'enquèsta judiciària sus la mòrt de Rémi Fraisse finís sus un non-luòc en favor del gendarma que lancèt la granada mortala. Fraisse èra un jove estudiant tolosan de botanica, que foguèt tuat a 21 ans dins la nuèch del 25 al 26 d'octòbre de 2014, dins l'encastre de la repression d'una protèsta populara que comencèt d'un biais plan pacific contra la construccion d'una restanca dins la zòna umida del Testet, a Sivens (Galhaqués). En julhet de 2016, la justícia donèt rason als opausants de la restanca de Sivens. Foguèron anulladas la declaracion d'utilitat publica, l'autorizacion d'eissartatge e la derogacion sus las espècias protegidas. E mai l'estat foguèt condemnat a pagar 3 750 èuros a las associacions. « Aurà calgut un mòrt per que tot s'arrèste », çò diguèt Ben Lefetey, pòrtavotz del collectiu Testet. Lo gendarma que lancèt la granada mortala sus Rémi Fraisse foguèt plaçat en jos l'estatut de testimòni assistit. Foguèt entendut per de jutges de Tolosa dins l'encastre de l'informacion judiciària dobèrta per « violéncias volontàrias qu'an entraïnat la mòrt sens intencion de la donar ». Lo govèrn francés ensagèt de reglar la mòrt del jove tolosan en enebissent l'usatge de las granadas e en suspendent los trabalhs del barratge, mas un larg sector de la societat, los movements ecologistas e de partits d'esquèrra demandèron la demission del ministre Cazeneuve, que se limitèt a dire que i auriá « de sancions se s'es comés de fautas ».

L'enquèsta judiciària sus la mòrt de Rémi Fraisse finís sus un non-luòc, coma ben cranhiá arunan son paire Jean-Pierre Fraisse. Rémi Fraisse èra un jove estudiant tolosan de botanica, que foguèt tuat a 21 ans dins la nuèch del 25 al 26 d'octòbre de 2014, dins l'encastre de la repression d'una protèsta populara que comencèt d'un biais plan pacific contra la construccion d'una restanca dins la zòna umida del Testet, a Sivens (Galhaqués). Los jutges cargats de l'instruccion de la mòrt de Fraisse rendèron lo 9 de genièr passat una ordenança de non-luòc en favor del gendarma que tirèt la grenada que tuèt lo jove tolosan. Desolat, Jean-Pierre Fraisse declarèt a BFM-TV que, « la justícia es als òrdres, la rason d'estat e dels govèrns successius a prevalgut mentre que i aviá pas cap de rason puèi que i a mòrt d'òme ». La justícia clavèt l'instruccion en genièr de l'an passat, après mai de dos ans sens mesa en examen de quin responsable que foguèsse. Alavetz, los avocats de la familha faguèron lors denóncias contra los responsables civils e militars del drama. Dins aquel sens se denoncièt los gendarmas per « falses testimoniatges » e « subornacion de testimònis ».

De falses testimoniatges e de pressions psicologicas

En genièr de 2017, las jutgessas d'instruccion tolosanas, Anissa Oumohand e Elodie Billot, decidiguèron de clavar l'instruccion e n'assabentèron la familha. Pasmens, los avocats de la familha se serviguèron del relambi legal de plusors meses abans que lo procuraire validèsse lo non-luòc del dorsièr. En seguida, los avocats de la partida civila faguèron lor denóncia per « falses testimoniatges » contra tres gendarmas interrogats dins l'encastre de l'enquèsta : lo sergent J. , principal mes en causa, lo major A. , comandant de l'escabòt que se trobava a proximitat de Rémi Fraisse e lo comandant L. del gropament tactic de gendarmariá desplaçat aquel ser ailà. Segon lo quotidian ecologista Reporterre, s'agís de tres personatges clau dins la compreneson dels eveniments e dins la cadena de comandament militar presenta sus plaça. « I a de contradiccions flagrantas entre las diferentas audicions de militars » — çò disiá a Reporterre Jean-Pierre Fraisse — « son de personas juradas que càmbian de version entre lors audicions ». Los avocats de la familha faguèron las denóncias a un tribunal de granda instància de París. Mas a Tolosa faguèron encara doas autras denóncias, dont una concernissiá l'Inspeccion Generala de la Gendarmariá dicha Nacionala (IGGN), qu'èra estada cargada pels jutges d'instruccion de menar las audicions de l'ensems dels testimònis, a partir de genièr 2015 fins a la prima passada. Un dels enquestaires, lo capitani M. , cap de la seccion de recèrca de Tolosa, l'acusèron de « subornacion de testimònis ». Es justament aquel capitani qu'èra estat identificat per plusors testimònis qu'avián denonciat de pressions psicologicas al cors de lor audicion, subretot en çò que tanh un ponch clau : la preséncia de gendarmas fòra lor zòna d'operacion al moment de la mòrt de Rémi Fraisse. Fin finala, depausèron una tresena denóncia a Tolosa contra lo prefècte del departament de Tarn, Thierry Gentilhomme, acusat d'omicidi involontari. Los demandants consideravan qu'el seriá lo primièr responsable civil mes en causa dins la cadena de comandament de las operacions de gendarmariá del 25 d'octòbre de 2014, jorn que Fraisse foguèt tuat.

Mas los jutges d'instruccion tolosans an pas jamai acceptat d'entendre Gentilhomme ni son director de gabinet, Yves Mathis, qu'èra alavetz cargat del dorsièr de Sivens. Mas son eles que representavan l'estat francés dins lo departament al moment del drama, e an pas jamai explicat perqué aquel ser i aviá pas cap d'autoritat civila sus plaça, coma o denóncia lo defensor dels dreches dins son rapòrt. Lo paire del paure Rémi planhiá l'an passat çò que se passariá un an après : « I a pasmens agut mòrt d'òme, a 20 ans, es gaireben un enfant. Es talament absurd çò que s'es passat, o sabètz ben a Reporterre, amb lo trabalh qu'avètz menat, s'es pas res passat a l'endrech ont èra Rémi quand foguèt tuat pels gendarmas. Es surrealista qu'òm s'encamine devèrs un non-luòc ». Crisi al govèrn francés De fach, la mòrt de Rémi Fraisse portèt la crisi al govèrn francés. Las nombrosas susmautas que sortiguèron per tot l'estat francés, en seguida de la mòrt de l'estudiant de botanica, portèron de problèmas al govèrn de la Republica. Lo govèrn francés ensagèt de reglar la mòrt del jove tolosan en enebissent l'usatge de las granadas e en suspendent los trabalhs del barratge, mas un Rémi Fraisse foguèt tuat dins la nuèch del 25 al 26 d'octòbre de 2014. (Jeanne Menjoulet) larg sector de la societat, los movements ecologistas e de partits d'esquèrra demandavan la demission del ministre Cazeneuve, que se limitèt a dire que i auriá « de sancions se s'es comés de fautas ». Las protèstas e las susmautas se debanèron per tot l'estat, la majoritat amb d'afrontaments violents entre manifestants e policièrs. Mas Cazeneuve descartèt tota idèa de demissionar. Al contrari, s'ofriguèt lo luxe d'atacar en justícia aqueles que l'avián tengut per explicitament responsable de la tragèdia. Criminalizacion dels zadistas Un mes e mièg après la mòrt de Remi Fraisse, se publicava una enquèsta administrativa que conclusiá que las fòrças de l'òrdre avián pas comesa nada « fauta professionala », e quitament pretendiá d'illustrar la violéncia dels zadistas en citant una entrevista acordada a una cadena de television d'ultradrecha. Amb l'objectiu de l'administracion de demostrar las dificultats qu'avián los jornalistas a trabalhar serenament sus la ZAD (zòna de defendre, segon la sigla en francés) del Testet, a Sivens, lo rapòrt de l'Inspeccion Generala de la Gendarmariá Estatala (IGGN segon sa sigla en francés) mençonava lo jornalista ultranacionalista francés Pierre- Alexandre Bouclay qu'ensajava alara sus la cadena de television TV Libertés de deslegitimar e criminalizar lo movement dels opausants a la restanca de Sivens.

Ferriòl Macip

Un rapòrt « incomplet, parcial e malonèst »

Lo 14 de genièr de 2015, lo gendarma que lancèt la granada mortala sus Rémi Fraisse sortiguèt de ser de gàrdia a vista, qualques oras après i èsser plaçat. Aquela gàrdia a vista s’èra inscricha dins l’encastre de l’informacion judiciària dobèrta pel ministèri public de Tolosa per « violéncias volontàrias qu’an entraïnat la mòrt sens intencion de la donar, faches comeses per una persona depositària de l’autoritat publica dins l’exercici de sas foncions ». Segon Le Parisien, la font judiciària aviá causit lo regim de la gàrdia a vista « per li permetre de beneficiar dels dreches de la defensa e presàgia pas de seguidas que seràn donadas al dorsièr ». Lo policièr entendut èra, al moment de la tragèdia, cap d’un grop de uèch militars cargats de securizar la « zòna de vida » del sit de Sivens. L’avocata de la familha de Rémi Fraisse, Arié Alimi, denonciava « un rapòrt incomplet, parcial e malonèst ». Mentretant, mai d'un ecologista acusavan las fòrças de l'òrdre d'aver mal gerit las manifestacions contra la construccion de la restanca, e lo ministre de l'Interior, Bernard Cazeneuve, d'aver amagat una partida de la vertat.

La Comission europèa contra lo projècte A la fin de 2014, la Comission europèa lancèt una procedura d'infraccion contra l'estat francés per violacion de las directivas environamentalas a prepaus del projècte del restanca de Sivens. Cambiament de projècte e evacuacion del sit Lo 6 de març de 2015, lo Conselh general de Tarn decidiguèt de cambiar lo projècte de la restanca de Sivens per una autra proposicion d'òbra mai petita. En seguida, lo prefècte del departament donèt l'òrdre d'evacuar lo sit ont los zadistas campavan dempuèi novembre 2013 per protestar contra lo projècte inicial. Segon un comunicat dels zadistas, aquestes decidiguèron de quitar lo sit al moment de conéisser la decision del Conselh general de Tarn, ja qu'aquela decision disiá que se fariá pas lo projècte contra lo qual avián longtemps protestat. Pasmens, avián demandat doas condicions : l'amnestia pels inculpats e lo remborsament dels degalhs materials qu'avián faches las fòrças de l'òrdre e los pròrestanca violents. Mas lo ministre francés de l'Interior, Bernard Cazeneuve, donèt sul pic l'òrdre de deslotjar lo sit, quitament en metent quinze activistas en gàrdia a vista. Los activistas foguèron jutjats en setembre de 2015, e relaxats pel tribunal correccional d'Albi. Abandon del projècte En julhet de 2016, la justícia donèt rason als opausants de la restanca de Sivens. Foguèron anulladas la declaracion d'utilitat publica, l'autorizacion d'eissartatge e la derogacion sus las espècias protegidas. E mai l'estat foguèt condemnat a pagar 3 750 èuros a las associacions. Un dels menaires locals del movement ecologista, Ben Lefetey, a declarat sus son compte Twitter : « Remetètz en bon estat la zòna umida del Testet destrucha illegalament. La justícia confirma que Rémi Fraisse foguèt tuat perque Valls e Carcenac [lo president del departament de Tarn] avián mandat defendre un talhièr illegal ».

Mòrt de l'autor occitan Jòrgi Gròs

L'autor e militant occitanista Jòrgi Gròs se moriguèt divendres 16 de febrièr a l'atge de 95 ans. Nascut a Nimes en 1922, Jòrgi Gròs foguèt institutor e adèpte de las tecnicas Freinet, de qui èra un amic personal. Son enfança a estada noirida d'occitan, lenga practicada en familha mas tanben lenga literària d'Antoine Bigot, que fòrça de nimesencs aimavan recitar las faulas. Es l'autor de « Lo batèu de pèira » (1984), « Còntes de la Fònt de Nimes » (1997) o encara « Lei bugadièiras blavas » (2014).

Sos contes son per la màger part destinats als dròlles mas fòrça s'adreçan a un public adulte. « Es segurament la conjugason entre l'umor, l'espontaneïtat e l'umanitat del contaire-pedagòg, son escota del monde, sa mestresa d'una lenga rica, justa e variada dins sas tonalitats e la sciéncia critica de l'erudit, qu'explican la qualitat de son òbra », çò contèt l'Universitat Paul Valéry de Montpelhièr sul site 1000 ans de literatura d'Òc.

Florian Vernet, professor emerit e gran escrivan pedagòg, conclusiá son prefaci als « Contes de las garrigas nautas » : « Aqueles tres contes, com totes los qu'a escriuts pendent sa vida, valon tanben per la lenga, aquel occitan de Provença tant fluid, tan elegant, tant classic... Un dels miracles dels contes capitats, es aital de rendre accessible e sensible a totes la diversitat, la beutat de còps tragica e la vertiginosa complexitat del mond ».

Una de las doas calandretas de Nimes pòrta son nom. La FELCO e lo CREO Lengadòc asseguran lor collèga Claudina Paul del CREO Lengadòc e tota la familha de lor amistat entretesida. Rendon un primièr omenatge a Jòrgi Gròs en partejant sa biografia aicí.

Sos obsequis se debanaràn dijòus 22 de febrièr. Visitas possiblas de 9 o 30 a 10 o 30 a la cambra funerària Pascal Leclerc, 47 bd Talabot a Nimes. Un darrièr omenatge li serà rendut lo 22 al Crematorium de Nimes a 11 oras.

Fòto : Mari-teleoc

Malta : manifestacion de protèsta contra l'assassinat de la jornalista Daphné Caruana

Èra fòrça coneguda per aver publicadas d’informacions que desvelavan de famoses cases de corrupcion del país restacats a de membres del govèrn.

Qualques centenats de personas manifestèron lo 17 d’octòbre passat a La Valeta (Malta) en seguida de l’assassinat de la famosa jornalista maltesa Daphne Caruana-Galizia, que foguèt tuada lo diluns 16 d’octòbre a causa de la fòrta explosion que la patiguèt sa veitura. De fach, segon Malta TV, la quita Caruana-Galizia aviá dich a la polícia, doas setmanas abans, que crenhiá per sa seguretat. L’enquèsta es en cors mas lo quite primièr ministre maltés, Joseph Muscat, diguèt que s’agissiá d’un « assassinat » e d’una « barbariá ». Se pausarà pas « fins que se faga justícia ». A sos 53 ans, Daphne Caruana-Galizia èra fòrça coneguda per la publicacion d’informacions que desvelavan de famoses cases de corrupcion del país. O fasiá per mejan de son blòg Running Commentary. Aquí denoncièt que lo ministre de l’energia Konrad Mizzi èra mençonat dins los Papièrs de Panamà e pus tard, raportèt quitament que lo primièr ministre del país e sa femna beneficiavan de l’offshore Egrant. Lo cap de l’oposicion, Adrian Delia, a dich que lo murtre es un « assassinat politic » e a demandat una enquèsta independenta que i participen pas ni la polícia ni l’armada, pr’amor que foguèron implicats dins plusors informacions publicadas per Caruana. De soslinhar que, diluns passat, un policièr foguèt suspendut per s’èsser regaudit suls rets socials de la mòrt de la jornalista.

Capture decran 2017 11 08 a 16.15.35

Lo Jaume Chauvin es mòrt

Lo Jaume Chauvin es mòrt. Lo país de Combralha es en dòu, en grand dòu negre. Mas lo monde de Combralha zo saben pas. Saben pas jamai quand lor 'rieba lo dòu, quand son en dòu, que dòu deurian portar. Zo saugueren pas mai quand moriguet Granier.
Son dòu, lo porteren pas 'laidonc. Portatz dòu, monde de Combralha, portatz planh, grumilha, grand tristum, monde de Lemosin, d'Auvernha, chantatz grand planh, monde d'Occitania, un poeta es mòrt.

Portatz planh, chantatz planh, jugatz regrest a charamela, planh de fuec mai de sang, 'près 'quò silenci. Au país de Combralha, lo Jaume Chauvin, poeta-pastor, es mòrt. Portet sa joia mai sa crotz, siguet de crana presencia au monde, activa, militanta, revolucionaria, siguet d'esperitalitat prunda, nuirida de tot çò que l'umanitat, d'aqui lai, pòrta d'eime. Que n'autres, dau mens, li gardessam memòria.

Adiu, mon Jaumeton, coma te disias amistosament dins tas letras. Jaumeton, quasi saumeton, saumeton asinon de Diu, asinon pòrta Diu. Adiu mon Jaume, que tas cendres, coma un fum d'estialas, n-anessan pòuvera au chamin de sent Jaume.

 

Jan dau Melhau

 

 

Inf. : Dau Jaume Chauvin se poden trobar a Las Edicions dau chamin de sent Jaume :

RETRACHS QUE RACONTES, 'na vintena de textes corts que parlen mas de l'essenciau en nos campar dau monde de Combralha, son monde, sovent de familha. L-i chercharetz pas la riseia, que la trobariatz pas - l'umor si ! -, la vita l-i es aspra, negra, violenta, mas la lenga de prumiera borra, l'estil de mestresa crana : aitau dau sorne nais la lutz.
Prètz 12 euròs, pòrt compres.

CHANTS D'ORFEU. Jaume Chauvin, dins son òbra convida tanbe Narcissi mai lo quite Adonis, mas lo convida tots au país de Combralha, ente es la serp d'Euridicia, la font de Narcissi, lo singlar d'Adonis. E lo grand buòu dau sacrifici pais los prats en flors de las tapissarias d'Aubusson. Orfeu, biais de Criste davant ora, un Criste violonaire que minja pas de charn au país que ne'n viu, de braiaud a maselier. Jaume Chauvin lo fai viure en Combralha coma Bruegel, lo vertadier, en Flandra o Dürer en Franconia. Aitau vesin, lo mite se reviscola, lo mite es viu, es d'aüei, es nòstre. E los imatges dau Jan-Marc Simeonin 'chaben de lo nos rendre pròpche.
Prètz 15 euròs, pòrt compres.

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+