Uei : 21/04/2018

Opinion de la sociologia dau malhòt

De mai en mai de joines marselhés pòrtan lo malhòt dau P.S.G. per carrieras, sensa crenta. Aquela « revolucion » vestimentària a un rèire-fons sociologic.

Un jorn qu’èri au collègi a Marselha, un collèga nos venguèt veire, tot desvariat : un de sei amics veniá de crosar un òme pròche una estacion de mètro ambe lo malhòt dau P.S.G. « Non… es pas possible ! », que li responderiam, partetjats entre nòstre escòr unanime per lei colors parisencas e una mena d’admiracion per lo tipe qu’ausèt portar aqueu malhòt au beu mitan de Marselha. Es una anecdòta qu’oblidèri jamai e qu’es ara ben marcada dins son temps (leis annadas nonanta).

O sabètz segur, lei marselhés son afogats de malhòts. Aqueu de l’O.M. naturalament, mai tanben de fotbòl en generau. Aquelei que vènon visitar la ciutat foceana son soventei fes sosprés per lo nombre de joves marselhés que pòrtan lo vèstit dei clubs de fotbòl pus famós d’Euròpa. Mai despuei quauqueis annadas, es pas rare de veire de gents portar lei colors dau P.S.G. E mai, dins quauqueis quartiers populars marselhés, es vengut ordinari. En defòra de quauqueis luecs estrategics coma lo Velodròm o lei quartiers Nòrd, siguem clar : se risca plus sa vida en portant lo malhòt parisenc en public. Aquela tendéncia es confirmada per lei botigas d’espòrt. Fa quinze ans, èra mission impossible per crompar de malhòts parisencs a Marselha. Ara, si vend a pauc près un malhòt dau P.S.G. per dos malhòts de l’O.M., un nombre important que creis cada an. En mai d’aquò, si pòt tanben veire aisat lei partidas dau P.S.G. dins leis cafetons dau còr de vila, e mai sautar de jòia coma marcan !

Un « classico » artificiau

Lei saberuts dau fotbòl sabon que de tot biais, París es pas un enemic ereditari de Marselha contràriament a Bordèu o Sant-Estève. Verai qu’aquela rivalitat foguèt creada de ren au començament deis annadas nonanta per lo president de l’O.M., Bernard Tapie, que voliá trobar un adversari a l’auçada de sa chorma per preparar mielhs la competicion europenca. Dins aquela entrepresa, foguèt ben ajudat per Canal +, difusaire exclusiu dau campionat a l’epòca, que decidiguèt d’investir dins lo capitau dau club parisenc per donar mai d’interèst a aquela competicion e coma aquò aumentar lo nombre de seis abonats. Ja en 1989, Tapie joguèt sus l’antagonisme Marselha-París en acusant lei bailes de la Liga d’èstre centralistas e de servir beu promier leis interèst dau P.S.G. Quauqueis annadas de temps, aquela acarament porrirà d’alhors l’ambient dins la seleccion nacionala ambe dos camps diferents e irreconciliables, e de resultats pron pietadós. Se la rivalitat OM-P.S.G. es una engana, s’impausèt pasmens dins la tèsta dei suportaires dei dos partits, un fenomèn de detestacion accelerat per l’oposicion pus globala e creissenta entre la capitala e la ciutat rebèla. D’unei nos diràn que tot aquò es ren que de fotbòl e que l’a de causas pus seriosas dins la vida. Siam d’acòrdi, es pas un afaire existenciau per l’umanitat, qu’a de que s’ocupar d’aquesta passa ! Amb aquò pasmens, per tornar ai novèlei costumas vestimentàrias, sembla que ne’n dison pron sus l’evolucion sociologica de Marselha. Alora, cu son aquelei maufatans que pòrtan fier lei colors de París au còr de la ciutat foceana ? D’en promier, son sovent joves e... marselhés, es a dire que son de gents que son generalament nascuts o qu’an creissut a Marselha, e non pas de neò-arribants (aquò si pòt ausir a l’accent !). Tanben si pòt constatar que son sovent de gents d’origina magrebina. Partent d’aquí, es pron aisit d’imaginar que lo P.S.G., ambe son proprietari qatari e son esponsòr Fly Emirates, es un marcaire d’identitat fòrt que pòt recampar d’un biais o d’un autre de membres de la comunautat arabo-musulmana.

« Son lei pus fòrts ! »

Aquò dich, la rason principala d’aquela revolucion vestimentària, la fau pas anar cercar ben luench. Un jove a l’accent marselhés prononçat nos l’expliquèt coma aquò : « Escota fraire, son lei pus fòrts ! » (en parlant de París, segur). Lo Qatar-Saint-Germain, coma lo sonam entre amics per galejar, fa pantaiar la joinessa de uei ambe de jogaires coneguts dins lo monde entier. E siam forçats de constatar qu’es pas lo cas per l’O.M., qu’es per ara dins una passa complicada. Lo fenomèn « Marcelo Bielsa », l’ancian entraïnador argentin de l’Olimpic, limitèt aquela tendéncia pendent un an, pas mai. L’anóncia de la venda dau club a un òme d’afaire estasunidenc es luench d’aguer rassegurat leis abonats de l’estadi Velodròm. En esperant, leis afogats de l’Olimpic an pas la chausida : si devon acostumar a crosar lo camin de quauqueis suportaires per cu lo sosten a un club miliardari que ganha tot a davançat l’amor dau malhòt blau e blanc, la fiertat de far partida dau pòple marselhés. Si consòlan en pensant que l’O.M. es totjorn lo solet club francés d’aguer ganhat la Liga dei Campions. Si consòlan tanben en vesent que l’argent fa pas lo tot e pòt pas crompar la fervor. Basta de comparar l’ambient de catedrala dau Parc des Princes e aqueu dau Velodròm qu’au còntra, urós o malurós, a totjorn quauqua-ren de dire e demòra lo luech pus representatiu de la populacion marselhesa.

Matieu Casanova 
(article dins La Setmana n° 1059)

  • Publicat dens Sport

Aquestas personalitats occitanas... Paul Valéry

Paul Valéry qu'ei un escrivan e poèta francés deu sègle XIXau. Vadut a Seta, que comencè los sons estudis en Occitania abans de pujar tà la capitala entà perseguir la soa carrièra literària. Deu son nom vertadèr, Ambroise Paul Toussaint Jules Valéry, qu’èra un escrivan, poèta e filosòfe francés, vadut a Seta (en Eraut) lo 30 d’octobre de 1871 e mort a París lo 20 de julhet de 1945. D’un pair còrse e d’ua mair genovesa, que seguirà los sons estudis au collègi de la soa vila de neishença, puish au licèu de Montpelhièr dinc a 1888. Que’s dirigirà cap a estudis de dret abans de se’n destornar per las letras e la pintrura. Que hè la soa entrada dens lo monde literari en publicar los sons purmèrs vèrs dens la Revue maritime de Marseille. Vèrs qui estón influenciats peu movement deus simbolistas. Lo Simbolisme qu’èra un movement literari dab òbras dens las quaus lo subjècte a mei anar mensh d’importància e n’ei quitament qu’un pretèxte a inspirar l’imaginacion poetica.

Stéphane Mallarmé qu’estó ua influéncia màger deus simbolistas. Paul Valéry que’s hasó amic deu poèta e romancèr Pierre Louÿs, qui’u permetó d’encontrar a Mallarmé e a l’escrivan parisenc André Gide. Aquestes que’u sostieneràn e que l’encoratjaràn dens la soa òbra.

Octòbre Ròse, un mes d'animacions e de sensibilizacion au càncer de la popa

La manifestacion « Octobre ròse » qu'estó creada en 1994 per la Liga nacionau contra lo càncer. La soa tòca qu'ei de sensibilzar au despistatge e que hica en davant los factors de risques e los tractaments possibles. Si lo càncer ei detectat de dòra, que i a 9 escadença sus 10 de guarir. Segon l'Institut nacionau deu càncer, la mortalitat per càncer de la popa qu'a globaument diminuit de 1,5 % per an enter 2005 e 2012 en França.

Atau, capvath l'exagòne, projeccions de filme, conferéncias, musica e talhèrs que son organizats per la causa. Marselha qu'ei ua vila hèra engatjada dens la luta contra aqueth càncer dab servicis de medecina a la punta, en matièra de recèrca, de tractaments navèths e dens l'ajuda associativa de las malautas.

Festenau dei 3 lunas en octobre

L'Ostau dau País Marselhés qu'organiza peu purmèr còp deu « Festenau dei 3 lunas ». Lo principi qu'ei simple : perpausar au public, tres seradas au briu de 3 fasas diferentas de la lua, lo 5 d'octobre a la lua plea, lo 13 d'octobre e lo 15 d'octobre, a la lua cornuda.

Lo dijaus 5 d'octobre, rendetz-ve a la glèisa Notre-Dame-du-Mont a 19 òras 30, serada cantas sacradas e cantas profanas deus país d'òc dab Renat Jurié e Jean-Pierre Laffite (Fòto CAMOM). D'Avairon, Renat Jurié qu'incarna la tradicion de la canta occitana. Ajudat deu musicaire Pierre Laffite, qu'ei ua referéncia e ua inspiracion. « Los novicis que s'aubriràn a mistèris navèths e que tastaràn dens aqueth lòc dedicat au sacrat, l'impertinéncia deus rites ancians », çò nse promet l'Ostau dau País Marselhés.

Inf. : Prètz de la serada deu 5 d'octobre, 8 € (6 € taus membres de l'Ostau)

Lo 13 d'octobre, a La Machine à Coudre, cap a 21 òras 30, Sam Karpienia, l'un deus fondators deu grop Dupain (musica tradicionau e actuau occitanas) que serà acompanhat peu trio Kaardan (Mathieu Leonard, guitara, Bayram Varsak, daf e Quentin Allegranza, cabreta boha) entà perpausar ua poesia occitana contemporanèa sus un tèxte de Roland Pécout, autor originari de Castèthrainard. Extrèit : « Mastrabelè : dins aquela Atlantida nusa e crusa - tan vesina dei banlegas e dei darsas qu'òm i podiá pojar d'a pè - lo minòt se chalava dau mistèri. […] Lo minòt dintrava dins la sòm d'Ulis que ne sabiá pas lo nom ».

Prètz : 7 €, 5 € taus membres (2€ d'adesion a La Machine à Coudre inclús)

Tresau e darrèra lua, lo 15 d'octobre, l'espectacle que's debanarà a Le Jardin des Chats a 17 òras 30. Garlic Face qu'aubrirà lo bal. Audrey Peinado e Sophie Maquin que haràn vibrar las lors còrdas, percussions e votz au servici de la musica tradicionau occitana hòrtament influenciada per las musicas actuaus.
En dusau partida de serada, que serà lo Samuel Bouchet qui prenerà lo relai. Ua votz quasi nuda entà portar los dançaires dens borrèias e rigaudons.

Prètz : A gratis.

Arnaud de l'Ostau dau País Marselhés que nse'n ditz mei suu programa deu hestau marselhés. 

Inf. : Site : www.ostau.net — Mèl : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. — Tel. : 04 91 42 41 14.

  • Publicat dens Culture

Lo festenau dei 3 lunas a Marselha leis 5,13 e 15/10

L'Ostau dau País Marselhés vos convida a son promier festenau de lengas e de musicas occitanas, lo « Festenau dei 3 lunas », leis 5, 13 e 15 d'octòbre.


Inf. : Ostau dau País Marselhés
18 carriera de l'Olivier 13005 Marselha
Site : www.ostau.net - Tel. : 04.91.42.41.14

Ais-Marselha : un atot de la metropòli, sos terrenhs !

La comuna de Marselha vòl crear un partenariat amb lo pòrt autonòma per poder dispausar de terrenhs e aculhir d'entrepresas.

Dimars, la metropòli d'Ais-Marselha desvelèt son plan de desvolopament economic a son sèti del Palais del Faro. Pel president Jean-Claude Gaudin (LR), un dels grands atots que dispausa son de terrenhs inocupats que poirián, a l'avenir, aculhir d'entrepresas e crear d'emplecs suplementaris. Lo caumatge demòra fòrt dins la ciutat foceana (de l'òrdre de 12 %) quitament se lo sénher Gaudin indica que l'a fait baissar de dètz punts dempuèi son arribada a la comuna en 1995. Representat a la presentacion de la politica economica metropolitana, lo Grand Pòrt Maritim de Marselha (GPMM) indiquèt que seriá possible de valorizar lo fonzièr dins aquela zòna.

Per exemple, a Fòs, son 600 ectaras de 1200 que son pas amainatjats dins lo perimètre del projècte Piicto (Plataforma Industriala e d'Innovacion Caban Tonkin). Deurián èsser mes rapidament sul mercat. Lo territòri metropolitan manca crudèlament de fonzièr disponible a de prètzes acceptables. Segon un rapòrt sul sicut comandat per la vila de Marselha, i aviá ja una « ofèrta fonzièra saturada, difusa e vielhissenta » (sorsa La Provence). La manca de terrenh per l'immobiliari d'entrepresas se chifrariá a 1 500 ectaras. Se parla de metre encara 400 ectaras sul mercat a l'entorn de la mar de Berra jos la forma de tèrras vèrjas mas tanben de zònas d'activitat en bosiga. Autras mesuras anonciadas : un interlocutor unic pels investisseires estrangièrs e la creacion de zònas francas pel parçan.

Aurinhac (Comenge, 31) — Viatge occitano-latin entaths collegians

Deth 28 de heurèr ath 3 de març, 31 escolans de 4au deth collegi Emile-Paul Vayssié d'Aurinhac, acompanhats peths lors professors d'Occitan, de Latin e de Sciéncia e Vita dera Tèrra, que participèren a un viatge pedagogic que les amièc entà Marsilha, Niça, Gènoa e Besièrs. Aqueth viatge que s'inscriu en un projècte interdisciplinari aperat Percors Roman. Que cau díguer qu’eths escolans de 4au qu’an causit d’estudiar eth occitan o eth latin que trebalhan despuish eth debut dera annada sus eth eretatge culturau deth Emperi roman e sus eras parentats entram eras diferentas lengas arromanicas.

S’eth accent é estat botat sus eths vesiatges entram occitan, latin e italian, d’autras lengas latinas – portugués, castilhan, catalan, romanés, francés – son cap estadas desbrembadas. Aqueth viatge qu’arresponiá a un objectiu lingüistic e qu’aviá tanben coma but de hèr véder eras arrelacions estretas qu’unián – e qu’unishen tostemps – eras culturas dera Mediterranèia. Pendent aqueris 4 diás, un tepèr de visitas qu’èran programadas : eth Musèu d'Istòria de Marsilha, era villà Kerylòs, eth Musèu Nacionau deth Espòrt, eras vilas de Nissa e de Gènoa e, enfin, en tot tornar de cap ara Gasconha, eth CIRDÒC, a Besièrs. Eths escolans comengeses qu’avéren tanben era ocasion d’arrencontrar a Nissa de joesis demandaires d’asili originaris deths quate cantons deth món, qu’èran encadrats per Cristòu Daurore, professor d’occitan, que les sensibiliza ara cultura nissarda.

Ara, eths collegians que van acabar eth carnet de viatge que son cargadis de completar dambe compdes-renduts deras visitas, impressions, illustracions e petits objèctes personaus. Aqueth trebalh que serà presentat aths lors parents ara fin dera annada escolària.

Joan Pau Ferrè
Collègi Emile-Paul Vayssié

Marselha : conferéncia de Felip Martel sus l'espaci occitan dimenge

Lo professor emerit de l'universitat Paul-Valéry (Montpelhièr) s'interrogarà sus las denomacions e las representacions de l'espaci occitan dins los locals de l'Ostau dau País Marselhés, lo 5 de mars a 15 h.

Per aquela conferéncia, Felip Martel farà çò que sap fa melhor : de pedagogia. Es una aptitud qu'a plan trabalhada, entre sas annadas passadas dins las salas de classa (entre licèu e universitat) o encara sas oras passadas a explicar d'unas causas essencialas a de sòcis de cabinets de ministre. Se torna atacar aquí a un afar dels fondamentals : lo nom de la lenga nòstra e del territòri ont se parla.

Pòt semblar evident a d'unes mas a pas a totes, segon lo sénher Martel qu'a l'intencion de contar l'istòria de totas las denominacions per las qualas la lenga occitana es passada : roman", provensalés / provençau, gascon, « patois du Midi » e tantas autras. « D'aquí lo segond problèma : se occitan l'i a, coma nomenar l'espaci ont se parla ? s'interròga Martel, caudrà doncas aquí contar l'istòria dau tèrme “ Occitania ” e dei divèrsei debats qu'a provocats, fins encuèi ».

Rendètz-vos a l'Ostau dau País Marselhés lo 5 de mars a 15 h.

  • Publicat dens Culture
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+