Uei : 14/11/2018

Luta contra lo comèrci de l'evòri : Euròpa e Asia qu'avançan, l'America deu Nòrd que hè arrèpèr

La luta contra lo comèrci illegau d’evòri qu’ei au son apogèu. Au nivèu internacionau, los govèrns que hèn mei anar mei de sasidas a las termièras e qu’utilizan metòdes scientifics entà identificar l’origina de l’evòri. La Comission europèa qu’encontrè a ONGs a la fin de l’annada entà melhorar las soas accions contra lo trafic e China que vien d’interdíser lo comèrci.

La Comission europèa qu’organizè au mes de deceme passat ua consulta publica pertocant au comèrci de l’evòri dens l’Union europèa. La consulta que devèva ajudar la Comission a guidar la soa accion en matièra de comèrci de l’evòri e de luta contra lo son trafic. Aqueste comèrci qu’ei sosmetut a règlas estrictas dens l’UE. La consulta qu’avè per tòca d’amassar informacions e avís sus la portada, l’estructura e las caracteristicas màgers deu comèrci legau e illegau a l’interior e en provenença de l’UE. Tots los ciutadans e organizacions qu’èran convidadas a participar au questionari. Après quauquas questions sus la persona qui respon au questionari, com lo país on demora, l’organizacion per la quau e tribalha e las soas activitats, l’enquèsta qu’entra au còr deu subjècte. Un tablèu qu’ei presentat e que perpausa divèrs tipes d’objèctes en evòri susceptibles d’estar comercializats per l’organizacion, jòias, esculturas, instruments de musica atau com bens d’equipament maisonèr. Que segueishen questions a l’entorn de la valor deus objèctes d’evòri utilizats, puish lo nivèu de coneishença deus reglaments suu comèrci de l’evòri d’elefants dens l’UE. La darrèra partida deu questionari qu’ei entitolada « Prioritats de l’UE pertocant au comèrci de l’evòri ». Atau, que son perpausadas mantuas mesuras que lo participant estima primordiaus tà la luta contra lo comèrci illegau d’evòri despuish/cap/au demiei de l’UE, com per exemple « miar ua accion educativa au près de las enterpresas qui comercializan l’evòri e deus clients e de’us sensibilizar a las linhas directoras e aus reglaments existents de l’UE entà promòver lo comèrci legau », o enqüèra « deféner l’ensemble deu comèrci d’evòri cap, despuish e au demiei de l’UE » e « deféner l’exportacion d’evòri despuish l’UE, dab derogacions justificadas ». Lo darrèr dia de la consulta, lo 8 de deceme, la Comission europèa qu’organizè ua amassada dab diferentas ONG qui òbran a la proteccion animau e vegetau. Aquestas qu’expliquèn a l’Union los domaus que provòca involontàriament l’actitud d’Euròpa com « region privilegiada de transit, de consum e d’exportacion » au trafic internacionau d’evòri. Lo hons internacionau tà la proteccion deus animaus (IFAW) que hasèva partida de las ONG presentas, e que’n ditz mei suu son site internet (www.ifaw.org) : « las exportacions d’evòri de l’UE qu’estimulan la demanda mondiau, mei que mei en Asia on se concentran los mercats d’ivòri illegaus màgers ; en rason de la soa legalitat, lo mercat domestic d’evòri de l’UE que confereish legitimitat a l’evòri, qui vad un produit desirable e que serveish de cobèrta au blanquiment de l’evòri illegau ; lo comèrci internacionau de l’evòri qu’implica hialats criminaus transnacionaus, que còsta la vita a nombrós ecoguardas cargats de protegir la fauna sauvatja e pòrta tòrt a las comunautats atau com a l’economia deus país en desvolopament ».

L’interdiccion deu comèrci internacionau d’evòri qu’estó entrada en aplicacion en 1989. Nombrós país qu’an sasit tonas e tonas d’ivòri gessidas deu comèrci illicit. Los govèrns qu’an decidit de brutlar o de trissar publicament los estòcs d’evori qu’avèvan recuperat. « La destruccion de las defensas en evòri e deus bibelòts confiscats qu’a ua hòrta portada simbolica : que permet de har conéisher publicament la tuadera annau de detzena de milèrs d’elefants dens lo but d’emparà’s de son ivòri », çò declara l’IFAW. L’ONG que pensa que las ventas legaus d’evòri gessit d’estòcs existents que facilitarén l’entrada de l’evòri illegau suu mercat. Que s’opausa donc ad aqueras ventas.

Un actor màger deu comèrci que l’interditz

La luta mondiau contra aqueth trafic que hasó un gran pas a la fin de l’annada 2017 : tot comèrci a l’entorn de l’evòri qu’ei d’ara enlà defenut en China. Lo país qu’èra en efèit considerat com l’ua de las placas viradissas deu trafic. Qu’avè anonciat la soa volontat d’interdíser lo son comèrci un an a, qu’ei oficiau despuish lo 31 de deceme. China qu’ei l’un deus consumidors d’evòri mei importants au monde, tant au nivèu legau com illegau. Aquera demanda qu’ei responsabla de la tuèra de 20 000 elefants d’Africa per braconaires cada annada. L’utilizacion de l’evòri qu’ei ua tradicion millenària en China. Que decòran los salons deus apartaments de las granas familhas, que fabrican de bròcas chinesas, etc. Lo quilograma que’s pagava dinc a 1000 euros. Arron l’interdiccion, cap a 150 magazins capvath lo país que deven barrar las lors pòrtas. Que s’aplica peu moment qu’a la China continentau. A Hong-Kong, la fin deu comèrci non serà aplicada qu’a partir de 2021. Com Donald Trump non pas arren com tot lo monde, quan la luta contra lo trafic d’evòri e n’ei au mei haut, aus Estats-Units, lo govèrn que hè arrèrpè. Las autoritats americanas qu’an decidit de tornar autorizar los caçaires americans a importar trofèus d’elefants tuats au Zimbabwe e en Zambia. Lo govèrn de Barack Obama qu’avè hèit votar l’interdiccion d’importar las defensas d’evòri deu paquidèrma miaçat en Africa. L’U.S. Fish & Wildlife Service (USFWS) qu’emeterà permís qui autorizan l’importacion. La decision qu’a provocat nombrosas contestacions com au demiei de The Elephant Project, ua associacion qui luta a la sauvaguarda d’aquel animau de cap a desaparéisher : « Comportament reprensible de las parts de l’administracion Trump. 100 elefants que son dejà tuats cada dia. Aquò miarà a mei anar mei de braconatge », çò denoncièt suu son compte Twitter.

ETA que demanda « excusa » a las victimas de la soa luta armada tà l'independéncia deu País-Basco

Cinquanta-nau ans arron la soa creacion, l'organizacion separatista basca l'ETA (Euskadi Ta Askatasuna, País-Basco e Libertat) que demanda « excusa » a las soas victimas qui n'avèvan pas dirèctament participat au conflicte.

Que publiquè un comunicat au matin dens los jornaus bascos Gara e Berria. Qu'anonciarà la soa dissolucion la purmèra dimenjada de mai en País-Basco francés.

ETA qu'estó creat en 1959 en plea dictatura deu gavidaire espanhòu Francisco Franco. Que's denombran 829 morts e milierats de nafrats au nom deu son combat. Lo 8 d'abriu 2017, l'organizacion separatista basca qu'avè depausat las armas en donar ua lista deus sons esconeders a la justícia francesa. Los policièrs qu'avèvan descobèrt 3,5 tonas d'armas, d'explosius e de materiaus dens 8 endrets diferents situats dens lo departament deus Pirenèus-Atlantics.

ETA que volèva negociar lo son desarmament en escambi de « l'amelhorança de la situacion » deus membres de l'ETA empresoats. Que cèrcan l'apressada deus presoèrs dab las lors familhas.

Fòto : « Gora E.T.A. » a Salamanca. (T. Navarro)

« Camina que caminaràs… »

Qualques problèmas de santat mai tard, coma se ditz, e l’atge per capelar lo tot e ne soi arribat que soi pas pus a córrer d’un bòrd a l’autre coma i èri acostumat. Empacha pas que Internet ajuda a se téner al fial dels eveniments e que pòdi seguir poètas, escrivans, cantaires… en anant consultar los malhums, filats e autres rets socials. Los temps son pas tant aisits qu’aquò pels aparaires de nòstra lenga e de nòstra cultura e cal saludar los que luchan sens relambi, amb l’energia del desespèr a còps. Son pas nombroses sul planeta los exemples de seguir que nos permeton de dire o de pensar qu’un pas es mai qu’un pas e qu’es una avançada per melhorar las causas – e daissi de caire la gent politica ! Joan Baez es, per ieu, un d’aqueles. Al moment que va entamenar sa darrièra virada professionala, pòt èsser ufanosa de son percors en sa qualitat de cantaira. Aquela femna es estada pendent mai de cinquanta ans de totas las luchas en favor de l’egalitat raciala en los Estats Units, de l’emancipacion del « sèxe fèble », contra las guèrras triomfantas… e colonialas ! etc.

Per aquela lucha, a pas agut besonh ni de fusilh ni de bombas… Qualques paraulas – mas qualas paraulas ! – amb l’ajuda d’una guitarra, e una votz encantarèla çaquelà, li an permés de joslevar las folas e de las far comuniar dins un meteis espèr per un avenidor melhor. Foguèt amb Martin Luther King al mai fòrt de las luchas contra l’apartheid de fach que subissián los Negres – excusatz : los Afro-Estatsunidencs –, foguèt en Vietnam jos las bombas estatsunidencas e, de segur, las luchas per l’egalitat òme-femna — o femna-òme, causissètz – li son pas jamai estadas estrangièras. Lèu lèu es venguda l’icòna presada pels mèdia mas a pas jamai, que sàpii, donat dins lo people per se far de publicitat. Desempuèi mai de cinquanta ans, de quora en quora, podèm seguir son caminament e l’enténer, totjorn autan resolguda, sens se far d’illusions mas amb una certitud empruntada benlèu al filosòf Lao-zi que diguèt : « Un viatge de mila lègas comença per un primièr pas. »

 

Andriu de Gavaudan

Fòto : ©Nadia Clabassi

  • Publicat dens Éditos
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+