Uei : 21/10/2017

OCFUTURA (agost) — Economia deu litorau

La litoralizacion deu poblament e de las activitats que's hasó au ritme deus grans periòdes istorics. Purmèr, a partir deu sègle XIXau, arron las granas descobèrtas. Au parat deu tèma « Tèrras d'Òc, tèrras de migracions », qu'avem vist los divèrs movements deu pòble occitan capvath l'istòria e qu'au sègle XIXau, cap a 25 000 bigordans e s'installèn tà America deu Sud, possats per la miséria. Que partín en batèu deus pòrts qui costejavan l'Atlantic com Baiona o Bordèu. Variabla, la durada de la traversada que podèva anar dinc a 60 dias a bòrd d'un batèu de vapor tà anar de Baiona dinc a Montevideo, com ac hasó lo poèta Isidore Ducasse en 1850.

Enter 1862 e 1866, 213 navius que partín deu pòrt de Bordèu e 41 deu de Baiona, sia un trafic uman de 11 200 personas en 4 ans !
Los escambis comerciaus fluviaus (cuer, lan, seu...) enter país occitans e d'Americas que's multipliquèn, especiaument dab los pòrts de Montevideo, de Buenos Aires e de Porto Alegre.

Louis-Napoléon Bonaparte, dit Napoléon III, qu'estó elegit purmèr president de la Républica en 1848 e lo son regne coincidí dab ua aviada economica shens precedent e que marquè ua amelhorança de la condicion de las classas tribalhairas. Qu'instaurè ua politica d'amainatjament e ua mesa en valor deu territòri qui a faiçonat los país occitans taus que son uei lo dia.

A partir de la fin deu sègle XIXau, la representacion deu litorau que cambia. La mar que suscitava un sentit de cranhença e d'ostilitat dinc aquiu, e pas sonque las activitats qui hasèvan hrèita de la proximitat de la mar com la pesca, l'agricultura, la salicultura, lo transpòrt maritime e las installacions militaras, que miavan ua ocupacion deu litorau.
Lo litorau n'èra pas qu'un lòc de tribalh, briga consacrat au plaser. La costèra atlantica que concentra las activitats ostreïcòlas (Maremna-Auleron, Arcaishon) e la construccion de batèus de plasença qu'i ei importanta. La costèra mediterranèa que beneficia d'emplecs dens las salinas de Camarga mes tanben dens lo sector deu transpòrt maritime e costièr (fret e transpòrt de passatgèrs).

Arron la Revolucion Industriau, la desgradacion sanitària de las vilas que's hasó sentir, que provòca la descobèrta de malaudias navèras. Que'ns rendom compte lèu que los banhs de mar podèvan har solaç. La hauta aristocracia e los caps coronats que volón tastar los lors plan.hèits.

Artistas, escrivans o celebritats que contribuín a l'aviada de las estacions balneàrias, com Victor Hugo qui estó vist mantuns còps a Biàrritz o Matisse a Sent-Tropez.
Lo desvolopament deu camin de hè e de las linhas cap a destinacions atractivas deus país occitans qu'estón uns deus factors deu desvolopament deu litorau.

Dab l'arribada deus congets pagats en 1936, lo torisme que's desvolòpa, au ras deus lesers e de las vacanças. La densificacion de l'ocupacion deu litorau que's manifèsta per la creishença de la populacion despuish 1945. De 1954 a 1968, la densitat francesa que passè de 80 ab/km2 a 190 a 245 ab/km2 dens las comunas costièras.

Uei lo dia, la litoralizacion que's persegueish e que's traduseish per ua urbanizacion consomatora d'espaci : 12 % de las susfàcias de lotjaments naus bastits enter 90 e 2012 que son situats dens las comunas litoriaus... sus solament 4 % deu territòri.
Lo sector de la pesca qu'ei particularament present en Charenta-Maritima e au sud de las Lanas quan lo sector de l'industria deu peish ei plan present dens las Lanas. Lo sector de la construccion de navius civius qu'ei tanben present dens lo departament landés. Lo sector aeronautic qu'ei implantat sus Baiona-Anglet-Biàrritz (BAB) e lo sector deus servicis portuaris maritimes e fluviaus qu'ei present sus Bordèu.

L'industria deu surf que contribuí grandament au desvolopament de l'economia deu litorau en Region Occitania/Pirenèus-Mediterranèa (gòlfe deu Lion), en PACA mes mei que mei en Bascoat e en las Lanas.
L'espòrt que's professionaliza e qu'engendra la creacion de l'industria deu textile deu surf. La Federacion Francesa deu Surf qu'a la soa sedença a Òssagòr e lo Departament de las Lanas que vien per aulhors de pausar la soa candidatura per las espròvas de surf aus Jòcs Olimpics de 2024.

Tà'n saber mei, consultatz lo dossièr complet d'OCFUTURA ací

  • Publicat dens Dossiers
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+