Uei : 21/11/2018

Fin de l'ajuda financièra de l'OPLO a Vistedit

Ai sovent entendut dire « amb d’amics aital, avèm pas besonh d’ennemics », mas pensavi pas que, tant lèu, l’OPLO devendriá, en tirant l’aduja financièira a Vistedit, l’illustracion d’aquela prodonha… Aquel utís qu’esperèrem totes, que deviá amodar una politica linguistica publica seriá ja vengut « Ofici Public de Liquidacion de l’Occitan » ? Coma totes los occitanistas, pensavi qu’aprèp una lucha longa e canina, enfin, seriam arribats al primièr pompidor de l’escalièr bèl que deu menar, dins lo futur, a la transmission de la lenga… E que aquí, poiriam polsar un pauc, tornar trobar de fòrças per atacar la seguida. E ben non ! L’experiéncia m’auriá degut far pensar que l’òme es pas fach aital : a moment donat, las idèas grandas, generosas, que fan prene totes los risques a de personas de qualitat, son traïdas per los que son meses en plaça per contunhar l’òbra començada. Aital pels primièrs crèstians, que plan pus tard foguèron caricaturats per l’inquisicion, pels canonges e pels avesques ; aital pels militants obrièrs que veguèron los sovièts parlar en lor nom ; aital pels Resistants vertadièrs que foguèron marginalizats per los que s’èran pas jamai batuts ; eca…

Los occitanistas, sèm de monde nècis. Pensam que, un còp que lo dacòs es en rota, sufís de lo daissar trabalhar e que farà tot a nòstra plaça, qu’avèm pas besonh de lo susvelhar, sens pensar que, coma d’unes tractors d’un còp èra, pòt demarrar a l’endrech tant plan coma a l’arrevèrs ! Es çò que se passa : l’OPLO, malurosament, demarra a l’arrevèrs ! Ieu soi totjorn estat per la professionalisacion, per l’institucionalizacion : es un biais per utilizar la fòrça publica e de praticar una politica vertadièira. Mas o cal acompanhar, de contunh, d’un agach sus l’activitat dels organismes creats. Ne sèm luènh. Lo silenci actual de las grandas associacions occitanistas sus aquela question del finançament de Vistedit me fa pensar que, justament, l’espèra de la subvencion fa calar totes los responsables, agenolhats davant l’OPLO qu’es devengut lo senhor novèl que balha l’argent public, o pas. Doncas, nos trobam davant una situacion inedita : un organisme public creat per inventar una politica linguistica per l’occitan comença per voler crebar lo sol setmanièr qu’avèm e las solas revistas per mainatges qu’avèm… Un tal rasonament, es quicòm de rare! Los aparachics de l’OPLO comptan de tornar crear un autre setmanièr ? Un jornal oficial en occitan benlèu ? E Plumalhon, e Papagai, los tornaràn requinquilhar ? Cossí faràn los escolans de las escòlas bilingas publicas e de las Calandretas per legir de revistas en lenga nòstra ? Legiràn de revistas en francés, e punt. Quina capitada ! Per una tala politica linguistica, qu’es ni mai ni mens qu’una politica de la tèrra cramada, vesi pas qu’un nom possible : « amassa blat, escampa farina », coma ditz lo prodèrbi… Se l’OPLO contunha aital, vesi pas perque ensajarián pas tanben de crebar l’IEO, la FELCO, las Calandretas, l’EOE, Oc-Bi, puèi tot çò que l’occitanisme militant a mes en plaça dempuèi d’annadas…

Al nom de la racionalizacion, l’aparachic es capable de tot ! E dins 10 ans, un còp lo glifosata plan sulfatat sus tot l’associatiu occitan, l’OPLO seriá el tanben suprimit per l’Estat, plan content d’aver destrusit un foguièr dissident al còr de la francofonia triomfanta. E aquí, los caps de muta de l’OPLO postularián per un pòste a la DRAC ? O aurián lo coratge de far la cauma de la fam ? Sabi que lo jornal La Setmana a de dificultats : contenguts de còps que i a criticables (mas es lo prètz del benevolat impausat pel pauc de ressorças financièiras) ; nombre d’abonats que baissa (los occitanistas non abonats se deurián pausar de questions). Mas fa 23 ans qu’aquel jornal pareis cada setmana, sens un trauc, e que nos balha, en occitan, d’informacions que trobariam pas endacòm mai! Sens aquel jornal, i auriá agudas las grandas manifèstacions de 2005 a 2015 que permetèron al movement de devenir adulte, d’obtener mai de consideracion de las institucions, dels politics e dels mediàs ? Question importanta : sens La Setmana, i auriá aguda la creacion de l’OPLO ?

L’OPLO a pas lo drech de tuar Vistedit. Parli de drech moral en tant qu’occitanista. Disi a totes los occitanistas, quitament als que se creson plan naut (mas coma disiá un Occitan plan conegut del sègle XVI : « tant naut que siagan seguts, o son pas jamai que sul cuol ») qu’es ora de dire a l’OPLO : STOP ! L’OPLO foguèt creat per adujar, per butar, per èsser pedagògue, intelligent, eficaç, e capable de concertacion. Ont es la concèrtacion ? Ont es l’intelligéncia ? Ont es l’eficacitat ? Ara, es clar : tot l’occitanisme a lo dever moral, còp sec, de se quilhar facia a la còla de l’OPLO per l’obligar a cambiar, a durbir lo dialòg amb la societat Vistedit e a la tornar finançar.

Alan Rainal
Conselhièr pedagogic en occitan de Conselhèr pedagogic en occitan pel Tarn-e-Garona de 1991 a 2014
President del Centre Regional dels ensenhaires d’Occitan de Miègjorn-Pirenèus de 2000 a 2008, puèi pòrtaparaula de 2008 a 2014.
Membre del CA de la FELCO de 2000 a 2014 President de l’universitat La Guépia -Lenga Viva de 2001 a 2013

Lo navèth numèro de La Setmana qu'ei sortit

Lo navèth numèro de La Setmana qu'ei sortit divés passat. Au somari : la cronica ESPIAR d'Alan Sibé sus la vita deu filosòfe e sociològue alemand Carles Marx, a dus mes de l'Universitat Occitana d'Estiu (UOE) de Nimes, lo president deu Marpoc, Jòrdi Peladan que hè un istoric e que presenta la navèra edicion suu tèma « Tresaurs populars e universals d'aicí e de pertot ». 
Lo mitan occitan qu'arriba a un punt de rompedura. La moneda que manca, qu'ei mauaisit d'estructurà's e de vàder autonòme. Joan-Nadau Commères qu'encontrè au gavidaire de la mèrca Adishatz, Joan-Luc Lagrave, « Lo parallèle enter l'anar deu comèrci e lo de la lenga qu'ei susprenent ». Joan-Ives Casanòva que hè aumenatge a l'escrivan catalan Jep Gouzy qui vien de morir a Pau (64), « Grand amic deis Occitans, laissa una òbra importanta. Es tot segur après Jordi Pere Cerdà, lo mai grand escrivan catalan de Catalonha nòrd ». 
Lo pertrèit de La Setmana qu'ei consacrat au Christophe Rulhes. Aqueth antropològue qu'a creat la companhia GdRA dab lo coregrafe Julien Cassier. Dens cada espectacle que meten en scèna, lo collectatge qu'a un ròtle màger, tà incorporar testimoniatges vertadèrs e lo tèma de la transmission de la lenga qu'ei recurrent.

Bona lectura e mercés deu vòste sostien.

La Setmana n° 1102

Bicicletada 2017 : Pichòt jornau sòci d'una escorreguda pas com leis autrei

« Dis Aups al Pirenèus », una autra version informulada d'un viatge interior qu'es de còmpte (Partida 1)

Anatz comprendre perqué un jorn encambatz vòstra bicicleta per vos provar - inconscientament ? - que lo Monde es a vòstra pòrta. E que podètz anar a son rescòntre sus una maquina que fa mens de dètz quilòs, ai manetas corbas, l’esquina plegada, ambé de desvolopaments dei dos platèus que vos fan tressusar una jornada de lònga e gonflar lei quadricèps qu’es pas de dire… e mai sentir lei ginolhs qu’aviatz oblidats ? Per provar que siatz sempre viu e que la jovença es a reverdir sensa relambi ? Bensai una escomessa inutila ? Mai quenta plus bèla escomessa d’aquela mena en país occitan, vos asseguri !

Tenir l’escomessa entre Arièja, Comengés, Coserans, Biarn, Bigòrra

L’aventura pirenenca l’aviá ja temptada en julhet de 1998, tre la retirada entamenada per dire que se claviá una temporada rotinaira d’ensenhament de quasi quaranta ans. Fau dire per comprendre la seguida que l’òme (siáu obligat d’ anar dintre de personatges que costejan la persona dau narator) aviá sempre escaladat montanhas glaçadas, varapat dins leis Aups, seguit de tieras d’estatgis montanhards ponchuts. Mai quòra lei tendinitas avián arrengueirat de ponchonadas agudas dins leis espatlas, l’adieu a la montanha pitonada èra venguda fin finala. L’aviá pas empachat de faire dos còps de lònga lo Mont Blanc ambé sa filha, a l’ora que lo refugi Valòt èra ja a s’escrancar sus lo conglaç e la rimaia, pausat de bescaire sus l’agulha dau « Gostaron », avans-guàrdia de la pojada dau crestenc finau. Per marchar, anava pron ben. Lo temps aviá decidit la reconversion e a cinquanta ans s’èra mes au velò.

E dau Venturi a la Boneta, de Vars a la Magdalena, de la Crotz de Ferre a Coni, a la Lombarda, de l’Isoard a l’Aup d’Uez, aviá frairejat amb aquelei noms que cada ciclista coneis e espera un jorn cavaucar. Li mancava l’aventura pirenenca. La travessada dei Pirenèus en 1998, l’aviá facha, solitari, partent de Rivas Autas fins a Dacs, au confinh dau País Basc, de jornadas de uechanta-cinc a cent cinquanta quilometres per jorn en cinc jorns, tres a quatre còls a la jornada, a rebós dau « Torn de França » que passava per lei pòrts pirenencs qu’estructuran aquela barralha de montanhas redobtadas dei correires professionaus. De remembranças ? Li sobrava subretot lo rescòntre d’un apicultor e de son paire dins l’ascencion dau Solor que lo convidèron per manjar una trocha dei bolets. Pereu una pojada dau Tormalet dins la granhòta e la nèu que flocava au mes de julhet, una davalada glaçada avans la nuech vèrs Luz sant Sauvaire, banhat e transit coma jamai… Aquela annada la bonaça èra pesqui pas de sason, faliá s’entraucar entre chavanas e ulhauç petarrants Cada an, partiá en setembre ambé de collègas per leis Aups miegjornalas. Mai lei Pirenèus estavan totjorn dins sa memòria un eveniment a despart. Aquesta annada de 2017, siá dètz-e-nòu ans puei, l’escomessa èra mai aquí, faliá tornar trobar lo País pirenenc, sei montanhas e ascencions famosas. Un aire congostós de libertat que trobatz pas dins baissas e plans. Passariá o pas ? Vos fau dire pasmens, se donar de vam ambé l’atge es pas tot. Una corsa d’aquela mena se fa ambé lo nivèu qu’avètz daverat de setmanas e de mes d’entraïnaments mai o mens seguits. Siatz pas un professionau e la vòlha vèn de quora en quora, mai enfin, la resulta dau tèst èra aquí : dau temps que lei campions vos montan un còl a trenta quilometre ora de mejana, siátz ben content quora montatz a l’entorn de dètz quilometres ora e encara. E per servar forma, es melhor de pedalejar de cotria. Adonc siguèt ambé la filha valenta, una esportiva de tria, qu’a partit aquesta fes d’aquí a l’aventura. Era totjorn davans eu e l’esperava au pòrt, la veitura escoba seguissiá ambé la frema. Una entrepresa familiala per s’immergir dins l’aventura, qué ! Urosament, dei secors n’aguèron jamai de besonh, franc un cambiament de cadena a Luchon e un crebament per lo velò de la filha dins la montada dau Tormalet que siguèt lèu adobat.

Gérard Tautil

  • Publicat dens Sport
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+