Uei : 24/09/2017

Manifestacion Calandreta a Pau « Tot parièr com los bretons »

Ger au començar de vrèspe, un centenat de manifestants, per la màger part professors, gavidaires d'escòla e pairs de Calandrons que responón a l'aperet lançat per la Federacion departamentau de Calandreta deus Pirenèus-Atlantics.

Que demandan a aver la medisha derogacion que non pas las escòlas immersivas en lenga bretona. Las Diwan que s'escadón a obtiéner lo manteniment deus 48 contractes ajudats, validats per la prefectura de Bretanha.

Ana Maria Roth, l'ua de las fondatoras de las escòlas immersivas occitanas, que vienó sostiéner Calandreta pr'amor qu'a uei lo dia los sons petits hilhs qui segueishen l'ensenhament en occitan. ETV Ana Maria Roth

Magalie qu'ei mair de calandrons inscriuts a l'escòla immersiva de Lescar. Que ns'expliquè las condicions de tribalh de la Calandreta despuish la rentrada e l'implicacion deus pairs dens la vita escolara. ETV Magalie

Festenau dei 3 lunas en octobre

L'Ostau dau País Marselhés qu'organiza peu purmèr còp deu « Festenau dei 3 lunas ». Lo principi qu'ei simple : perpausar au public, tres seradas au briu de 3 fasas diferentas de la lua, lo 5 d'octobre a la lua plea, lo 13 d'octobre e lo 15 d'octobre, a la lua cornuda.

Lo dijaus 5 d'octobre, rendetz-ve a la glèisa Notre-Dame-du-Mont a 19 òras 30, serada cantas sacradas e cantas profanas deus país d'òc dab Renat Jurié e Jean-Pierre Laffite (Fòto CAMOM). D'Avairon, Renat Jurié qu'incarna la tradicion de la canta occitana. Ajudat deu musicaire Pierre Laffite, qu'ei ua referéncia e ua inspiracion. « Los novicis que s'aubriràn a mistèris navèths e que tastaràn dens aqueth lòc dedicat au sacrat, l'impertinéncia deus rites ancians », çò nse promet l'Ostau dau País Marselhés.

Inf. : Prètz de la serada deu 5 d'octobre, 8 € (6 € taus membres de l'Ostau)

Lo 13 d'octobre, a La Machine à Coudre, cap a 21 òras 30, Sam Karpienia, l'un deus fondators deu grop Dupain (musica tradicionau e actuau occitanas) que serà acompanhat peu trio Kaardan (Mathieu Leonard, guitara, Bayram Varsak, daf e Quentin Allegranza, cabreta boha) entà perpausar ua poesia occitana contemporanèa sus un tèxte de Roland Pécout, autor originari de Castèthrainard. Extrèit : « Mastrabelè : dins aquela Atlantida nusa e crusa - tan vesina dei banlegas e dei darsas qu'òm i podiá pojar d'a pè - lo minòt se chalava dau mistèri. […] Lo minòt dintrava dins la sòm d'Ulis que ne sabiá pas lo nom ».

Prètz : 7 €, 5 € taus membres (2€ d'adesion a La Machine à Coudre inclús)

Tresau e darrèra lua, lo 15 d'octobre, l'espectacle que's debanarà a Le Jardin des Chats a 17 òras 30. Garlic Face qu'aubrirà lo bal. Audrey Peinado e Sophie Maquin que haràn vibrar las lors còrdas, percussions e votz au servici de la musica tradicionau occitana hòrtament influenciada per las musicas actuaus.
En dusau partida de serada, que serà lo Samuel Bouchet qui prenerà lo relai. Ua votz quasi nuda entà portar los dançaires dens borrèias e rigaudons.

Prètz : A gratis.

Arnaud de l'Ostau dau País Marselhés que nse'n ditz mei suu programa deu hestau marselhés. 

Inf. : Site : www.ostau.net — Mèl : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. — Tel. : 04 91 42 41 14.

  • Publicat dens Culture

L'amontanhatge a Nimes (Tè Vé Òc)

A Nimes, lo Cheval du Clapas e lo Comité Garrigue Nord an organizat lo promier amontanhatge dins leis autors de la capitala gardenca. Se tracta d'un eveniment que repren una tradicion vièlha e vertadièra a Nimes. Dins aquesta emission, montarètz enjuscas a l'afenatge, au mitan dei fedas e dei gents que son venguts ben nombrós per aquela promièra edicion de l'amontanhatge au canton. Dintre leis entrevistats, farètz mai particularamanent la coneissença d'Elie Recolin, un especialista dei campanas. Aquela manifestacion a despassat leis espèras dei organizators qu'an vist de centenadas de gents. Una iniciativa qu'a ben seduch, tant l'amontanhatge encanta. Es una tradicion viva que sa renaissença a Nimes èra esperada per la populacion !

Un reportatge de Tè Vé Òc, associacion de produccions audiovisualas, membra de la FIMÒC (Federacion Interregionala dels Mèdias Occitans)

Lo festenal Occitània es uèi

Lo festenal Occitània comença uèi a Tolosa. Los 9 e 10 de setembre de 10 oras fins a mièjanuèch, al Parc Parc Jean-Jaurès, Muret, festjada de Mureth siá dos jorns de fèsta publica : vilatge occitan amb mercat, passacarrièra, animacions artisanalas e musicalas, jòcs, iniciacion a la lenga nòstra e concèrt del grop Mauresca Fracàs Dub (reggae/hip-hop).
Del 12 al 16 de setembre, a 19 oras, al teatre del Grand Rond de Tolosa, « L'Occitanie pour les Nuls » per Florant Mercadier. Un One Man Show musical per descobrir que los trobadors an inventat lo rap o encara que l'autor del « Se Canta » èra un serial killer.
Lo 21 de setembre a 20 oras a St Pierre des Cuisines, Tolosa, granda serada musicala Portugal-Occitània, celebracion de l'interculturalitat amb un dialòg musical entre la cantaira de fado H.Maria e l'occitana Marilis Orionaa.
Lo 23 de setembre a 21 oras, al Cafè-Concèrt Chez lily, Germ Louron, concèrt de la cantaira de la Val d'Aran, Alidé Sans.
Lo 11 d'octobre a 18 oras 30 al Cinema ABC de Tolosa, difusion del filme anglés Paddington, doblat en lenga nòstra per l'associacion Conta'm e sostitolat en francés.
Lo 13 d'octobre, a 18 oras 30, al Foyer rural de Vilafranca de Lauragués, serada amb Claude Sicre e sos amics.

Inf. : festivaloccitania.com — Mèl :  05 61 11 24 87.

  • Publicat dens Culture

Gèl dels contractes ajudats, Calandreta s'amalís

L'anóncia de la supression de quasi 150 000 emplecs ajudats a partir de la dintrada provòca la colèra dels cònses e de nombrosas associacions avent ressorça ad aquel genre de contracte dempuèi lors creacions dins las annadas 80.

Aquel còp dur portat al sector associatiu seriá degut a la « non-eficacitat d'aqueles contractes contra lo caumatge » e al fach que non sián pas lo trempolin esperat dels tribalhaires cap al mercat de l'emplec. « Fals » respond lo partit Régions et Peuples Solidaires dont avèm entrevistat l'un dels membres, Pèire Costa ger : « Los emplecs ajudats an ben una utilitat socialas, entraïnan lo creis dels taus d'activitat de las personas cibladas e permeton de sortir del caumatge ». Lo jove militant parla d'agravacion de la fractura territoriala e denóncia la baissa del nombre de contractes ajudats qu'equival a la mòrt de las escòlas immersivas.

Del costat occitan, la Calandreta del Lis en Bearn foguèt la primièra a reagir a la supression dels CUI-CAE per un comunicat de premsa mandat a la redaccion. I fa estat de la situacion dels emplegats de son escòla : doas personas son emplegadas mercè als contractes ajudats.

Occitània multiculturala ?

Lo multiculturalisme es pas una nocion tan simpla que çò que pareis. La rason n’es qu’existisson diferents biaisses de comprendre aquel mot, mai que mai en França, país « uniculturalista » dempuèi de sègles !
Lo multiculturalisme es al minimum la coexisténcia de mantunas culturas (etnicas, linguisticas, religiosas…) dins una meteissa societat, dins un sol país. D’aquel punt de vista, França es un país multicultural dempuèi mai de mila ans, e los occitans ne pòdon testimoniar sens problèma !

Mas lo multiculturalisme es tanben un moviment politic que milita per préner consciénça de la diversitat culturala o etnica, o religiosa, per metre en plaça de mesuras favorablas a la conservacion d’aquela diversitat culturala. Segon aqueste moviment, afortir lo multiculturalisme melhora la vida de las personas, e a l’encòp, demesís los risques de conflictes. Los adversaris del multiculturalisme, afortisson al contrari qu’una tala politica es portaira de division, e embarra los ciutadans dins de gropes, los privant de libertat.

En Occitània un autre paramètre es de préner en compte : d’unas populacions son arribadas recentament sul territòri, alara que d’autras i son dempuèi longtemps. Se pòt dificilament imaginar de tractar de la meteissa manièra de comunautats a l’istòria tan desparièra ! En Occitània la situacion es tanben complèxa : una populacion occitana d’origina qu’es en tren de pèrdre sa cultura, una preséncia dominanta de populacion de cultura francesa, e de monde qu’arriban de la planeta tota ! Cossí gerir aquesta diversitat, sens embarrar dins de guetòs ?

Uc Jourde serà lo primièr testimòni d’aquel debat. Contarà cossí se debanèt una ceremonia de naturalizacion francesa a laquala poguèt assistir. Aquela mena de ceremonia se debana dins las prefecturas e ven cloturar de manièra solemna l’aquisicion de la nacionalitat francesa. D’evidéncia l’Estat francés vòl pas del multiculturalisme ! Una question se pausa : de qué fasèm per marcar l’aquisicion de la lenga occitana ? I auriá pas quicòm d’inventar per marcar l’apertenéncia a la comunautat occitana, una mena de ciutadanetat dobla : francesa e occitana ?

Lo multiculturalisme fa pas paur dins las escòlas calandretas qu’aculhisson un public fòrça diversificat. En assegurant l’apprendissage de l’occitan, Calandreta sosten l’apprendissage de las autras lengas, desvolòpa un bilinguisme per anar cap al multilinguisme. Maria-Pèire Vernhièiras regenta e formatritz a Calandreta explicarà aquel caminament que pausa la question del rappòrt a la Lenga, a las Lengas. En dintrant dins una lenga segonda, una alteritat se dubrís : se fa alara una plaça per la lenga e la cultura de la familha, ne pensar e n’organisar l’acuèlh es una de las missions de l’escòla. Maria-Pèire Vernhièiras farà lo raconte d’una experiéncia que foguèt menada a Castras, e una experiéncia que se viu a-z Albi, ont l’occitan es la clau de l’educacion a l’intercultura.

D'origina brasilenca, a 37 ans la journalista Gisèla Naconaski èra a la recerca d'un sens novèl per sa vida professionnala. Sa rencontre ambe la lenga e la cultura occitanas, foguèt mai qu’un desembocat professionnal : una descobèrta per una femna desrasigada. Primièr l’identitat, puèi las palancas entre sa lenga mairala lo portugués e la lenga occitana. E las descobèrtas s’arestan pas aquí : reira filha d'una italiana e d'un espanhòl del costat mairal, se maina que fin finala l'occitan es pas una lenga « estrangièra » !
Enfin ausirem un expausat de Sabine Choquet, cercaira, e especialista de la cohabitacion de diferentas communautats, linguisticas, culturalas o religiosas. Trabalha dins una perspectiva comparativa entre mantunes paises. Estudia l’impacte de las politicas publicas de gestion de la diversitat sus las relacions entre los gropes. S’interèssa mai que mai a la Soissa, al Canadà, al Liban e a la Malaisia.
Aprèp las intervencions, un escambi serà prepausat a la sala. Totas las questions seràn possiblas, sens tabó, sus aqueste subjècte sensible. Enfin lo debat serà seguit per una activitat en pichon grope de tres personas : marcar sus un post-it çò que cal melhorar, çò que cal arrestar, çò que cal inventar !

Rampelam que la participacion a La Dintrada es gratuita, mas cal reservar sa plaça sus : http://ladintrada.eu/

 

L'equipa de la Dintrada

#2017OC — Emmanuel Macron que sorteish de respóner au questionari

La FELCO n'èra pas mei la soleta a voler questionar los candidats a la presidenciala e a las legislativas sus çò que comptan har per las lengas (La Setmana n° 1073). Dètz autas estructuras, dont l'InÒc Aquitania, la FIMOC, l'IEO, Calandreta e lo CIRDOC, que's son amassadas dab la federacion d'ensenhaires entà hicar en linha un questionari sus internet. Disponible a l'adreça 2017oc.fr. Qu'ei obèrt aus candidats (o aus lors collaborators) qui dospausan d'un espaci consacrat e poden respóner a las questions en linha.

Compte tiengut deu perilh de desapareishuda de la lenga nosta, los signataris de la platafòrma que considèran que « i a hèra de causas qui demoran a har » a maugrat de las avançadas obtienudas mercés a la signergia enter Estat e Collectivitats. Que pensan qu'ei mei que mei a l'Estat d'assumir las soas « responsabilitats e devers » entà assegurar la transmission d'aquera « ressorça miaçada de la cultura nacionau ». A l'òra d'escríver aqueras linhas, 7 candidats que responón a las questions suu site : Jean Lassalle, Jacques Cheminade, Nicolas Dupont-Aignan, Benoît Hamon, Philippe Poutou, Jean-Luc Mélenchon e... Emmanuel Macron uei lo dia.

Pierrick Bordenave, la lenga au còr… de las Lanas

Despuish dus ans, lo Bearnés qu’ei regent a Morcens en cordèra bilingua. Que’ns contè lo son parcors deu collègi, en passar peus bancs de la facultat dinc a la soa plaça de regent en las Lanas.

L’interés de Pierrick tà l’occitan que’u vienó « atau, un drin per hazard » quan èra au collègi a Nai, en Bearn. Que seguí cors de lenga de la sheisau enlà dinc a la tresau. Que s’interessava a la lenga mes tanben a la cultura locau qui l’entorneja, en implicà’s dens eveniments com lo Carnaval. Dens la familha qu’entenèva la lenga shens tròp i prestar atencion. « Lo pairbon deu costat de la mair que parlava lo bearnés un drin, mes qu’ei au collègi que m’en·hiqui vertadèrament dehens », çò nse hidè Pierrick. N’a malament pas podut seguir aqueth ensenhament au licèu pr’amor n’i avèva pas qu’eth qui’u volèva. Mes aquò ne l’empachè pas de contunhar a interessà’s e que cerquè sus internet tèxtes en lenga nosta de drin pertot e informacions d’actualitat. L’Escòla occitana d’estiu de Vilanòva d’Òlt (47) que’u permetó tanben de practicar l’occitan e de descobrir mei pregondament l’interdialectalitat de la lenga.

L’arribada a l’universitat de Pau que tornè hicar Pierrick dens lo banh occitan mercés especiaument au Movement deus Estudiants d’Occitania, lo Med’Òc.

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+