Uei : 14/11/2018

Ficas de lenga suu site internet de l'Ostau Bearnés

L'Ostau Bearnés, la Maison de las associacions bearnesas, que hica a disposicion deus internautas ficas d'aprendissatge entà apregondir las coneishenças de la lenga occitana. L'idea que virava dens lo cap deu Joan Pau Latrubesse, gavidaire de l'associacion la CIVADA, d'obrir ua cronica pedagogica regulara taus aprenents de la lenga occitana.

Cada setmana, lo site internet de l'Ostau Bearnés que perpausarà ua navèra fica de gramatica, de vocabulari, torns de lenga, arreproèrs, condes, recèptas de remèdis populara o enqüèra istòrias. Que son reflexions, precisions, explics sus situacions de lenga precisas que ne son pas sistematicament coneishuts de'us qui aprenen la lenga.

Participacion doblada au concors literari deus Calams Bearnés 2018

La 23au edicion deu concors deus Calams Bearnés que's debanè ger ser au Parlament de Navarra, ancian Palais de justícia de Pau (64). Qu'a per tòca de convéncer lo monde qui coneishen o qui aprenen la lenga occitana de participar a la soa renavida.

Lo concors literari que perpausava dètz categorias taus adultes, collegians e liceans, escolans en classa bilingua o en immersion e la joena categoria video braca. Los participants qu'avèvan la causida enter las produccions literàrias (condes, poesias, cantas, istòrias, etc.) e arreviradas. Los escolans, collegians e liceans que podèvan presentar ua video de duas minutas maxímum realizada dab un telefonet, un aparelh fòto o un camescòpi shens nat montatge.

Los vint membres de la jurada qu'an recebut 143 tèxtes de corregir tad aquera navèra edicion. Un nombre que creish despuish 2016, 66 produccions recebudas a l'epòca.

Jean Lacoste, en carga de la cultura e de la vita associativa a Pau, que hasó lo son tradicionau devís sus l'importància qu'a la lenga tad eth, qui revesteish un aspècte tant intime que non la parla pas qu'a casa.
Monique Semavoine, maira de Masèras-Leson, conselhèra departamentau deus Pirenèus-Atlantics delegada a la lenga bearnesa, gascona, occitana, que participè a la soa purmèra ceremonia de remesa deus prèmis deus Calams. Un plaser tad aquera ahuecada de cultura que compren perfèitament la lenga mes non la mestreja pas enqüèra.

Lou Sanchette, 8 ans, qu'ei a la Calandreta aussalesa e que s'emportè lo dusau prèmi de produccion individuau : entervista Lou S.

Régine Marques, anciana gavidaira deu Collègi Calandreta de Gasconha de Pau que participè peu purmèr còp au concors literari e que s'emportè un prèmi deus excepcionaus : entervista R. Marques

Ancian jogaire de rugbi, autor e creator de las edicions La Biscouette, Jean-Paul Basly qu'ajudè l'equipa de la Civada e de l'Ostau Bearnés au moment de la preparacion deus Calams cinc ans a suu tèma deu rugbi. Que contunha l'aventura despuish : entervista JP Basly

calams adultes3

L'associacion Ligams qu'intervienó brèument abans la remesa deus prèmis entà mobilizar las personas presentas sus la purmèra corruda tà la transmission de la lenga occitana, La Passem, dont la purmèra edicion e's debanarà aquesta dimenjada, deu 25 au 27 de mai. 

Lo concors deus Calams Bearnés qu'estó creat en 1990, a l'iniciativa de La Civada, associacion qui tribalha a la promocion e a la popularizacion deu patrimòni culturau regionau, e deu jornau La République des Pyrénées, a l'entorn de la cronica « Vent de Castanha » escriuta per Jean-Paul Latrubesse. La maison de las associacions l'Ostau Bearnés que s'ei lèu implicat, çò qui a permés a l'eveniment de préner un gran endom.

Inf. : https://www.ostaubearnes.com/ — Fòtos ©LS

calams public2

Uèi, Calandreta tornarà manifestar

A l'ocasion de la Jornada Internacionala dels Dreches de l'Enfant, las escòlas occitanofònas exigiràn de responsas sus la supression dels contractes ajudats. Uèi, a l’ocasion de la Jornada dels Dreches de l’Enfant, las Calandretas tornaràn manifestar per carrièras, per tal d’obténer de responsas sus las ajudas de l’estat francés, actualament jos forma de contractes ajudats, que las nòvas politicas del president Macron son a suprimir. 


A Tolosa, lo rassemblament se farà diluns 20 de novembre a partir de 12 h davant la prefectura, per exigir un tractament egal a l’ensems dels actors de l’ensenhament de las autras lengas. E mai las inegalitats amb lo francés sián desproporcionadas, tanben i a de diferéncias amb d’autras lengas minorizadas, coma es lo cas del breton, e quitament de l’occitan en d’autras regions administrativas.

Lo departament de la Nauta Garona a degut suprimir 12 pòstes dempuèi setembre, en obligant los parents de prene la relèva dels personals mancants. « S’aquesta setmana, la prefectura de Nauta Garona a anonciat lo desblocatge de 5 contractes, avèm pas cap de visibilitat del sòrt que serà reservat als autres 20 pòstes qu’arriban a escasença en 2018 ».


Jornada dels Dreches de l’Enfant

En mai d’aquò, a l’ocasion de la Jornada dels Dreches de l’Enfant, Calandreta denóncia lo refús del drech a la diversitat lingüistica pels mainats de l’estat francés. « França: país dels dreches de l’enfant, manca un ! », çò ditz la Federacion de las escòlas immersivas en occitan. Dins aquel sens, Calandreta vòl recordar uèi que l’estat francés es dins una situacion particulara. Ratifiquèt la Convencion dels Dreches de l’Enfant amb una resèrva sus l’article 30, que tòca los dreches lingüistics.


L’article 30 d’aquela convencion ditz :

« Dins los estats ont existisson de minoritats etnicas, religiosas o lingüisticas o de personas d’origina autoctòna, un enfant autoctòn o qu’aperten a una d’aquestas minoritats pòt pas èsser privat del drech d’aver sa vida culturala pròpria, de professar e de practicar sa quita religion o d’emplegar sa lenga pròpria en comun amb los autres membres de son grop.»

Mas al moment de la ratificacion d’aquela convencion, lo govèrn de la Republica Francesa faguèt una resèrva sus aquel article :

« Lo Govèrn de la Republica declara, compte tengut de l’article 2 de la Constitucion de la Republica Francesa, que l’article 30 a pas de s’aplicar per çò que concernís la Republica ».

Calandreta demanda la fin del refús del article 30 de la convencion “per donar als dròlles de nòstre país lo drech de viure lor lenga e lor cultura”. En mai d’aquò, Calandreta demanda a las escòlas e federacions de far de delegacions al près dels representants locals del Defensor dels dreches e de se mobilizar per far conéisser “aquela situacion unica ont se trapan los enfants de França a respècte de la diversitat lingüistica e culturala”.

Adoptada per l’ÒNU lo 20 de novembre de 1989

La Convencion suls Dreches de l’Enfant es un instrument internacional qu’establís los dreches civils, politics, economics, socials e culturals dels enfants. Foguèt adoptada per l’Assemblada Generala de las Nacions Unidas lo 20 de novembre del 1989 e intrèt en vigor lo 2 de setembre de 1990 après que l’aguèron ratificada 78 estats membres. La Convencion compta 54 articles e dos protocòls addicionals, un sus la participacion dels mainats a de conflictes armats e un autre sus la venda e la prostitucion d’enfants e sus la pornografia infantila.

Aquela iniciativa constituís una de las reüssidas mai importantas dins la reconeissença e l’afirmacion dels dreches umans. La Convencion suls Dreches de l’Enfant es un dels tractats mai ratificats del Mond; segon l’UNICÈF, es estat ratificat per 193 estats e per gaireben totes los membres de las Nacions Unidas. La Convencion se centra sus l’enfança, fa referéncia als besonhs e dreches especifics dels mainats e obliga los estats d’obrar per lors melhors interèsses.

Jornalet

Tolosa — Acamp per la liberacion dels presonièrs politics de Catalonha

Dissabte 11 de novembre, a l'iniciativa a l'encòp de ciutadans e d'organizacions coma lo Partit Occitan Tolosa e Albigés, NPA, Ensemble, « La veu dèls països catalans » e çò d'autres, un acamp se debanèt davant lo Monument aus Combatents a Tolosa. 

Èran amassadas qualques desenats de personas per la liberacion dels presonièrs politics en Catalonha. Exigisson l'intervencion de l'Union europèa dins l'afar qu'es « pas pus un afar intèrn d'Espanha » car « aquel atemptat a la democracia es inacceptable per l'umanitat tota entièra » (cf Lo Jornalet).

Gérard Onesta, membre d'Europe Ecologie Les Verts e conselhièr regional d'Occitània, David Grosclaude o encara Guilhèm Latrubessa èran presents e prenguèron la paraula davant lo Consulat d'Espanha. Èran l'uns dels 33 observators internacionals del referendum en Catalonha lo 1ièr d'octòbre passat.

Dins un entreten amb lo jornal Liberation, Gérard Onesta s'èra exprimit juste aprèp lo referendum sul sicut : « Mariano Rajoy es un cas unic d'autisme politic. Es en granda dificultat, minoritari sul plan politic e en conflicte permanent amb los jutges, los que son pas nommats per son partit. Quand un regim es aflaquit, a tendéncia a cristallizar una forma d'agressivitat. Lo Primièr ministre espanhòl espèra se pausar com lo grand amassaire d'Espanha, per far pujar sa popularitat. […] Soi admiratiu d'aquel pòble, davant aquela joventut qu'aspira a una novèla Republica. Quand d'un costat, aquel pòble, dempuèi 10 ans a mostrat una volontat de tot far d'un biais pacifica e que de l'autre, avèm aquel Rajoy que refusa de negociar amb una Guardia Civil que tabasa fortament, es facil de causir son camp. La Generalitat vòl un dialòg apatzat amb Madrid. E contràriament a çò que dison los defendeires de l'Espanha “ una y libre ”, cèrca pas a gardar sas riquesas ni a sortir de l'Union europèa ». Legir l'entreten en entièr aicí. 

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+