Uei : 27/04/2018

Pas pus de prioritat de l'occitan en Aran

Segon lo Tribunal Constitucional espanhòl, l'aranés pòt pas èsser lenga d'usatge preferencial per las administracions dins lo país de cap de Garona.

Lo Tribunal Constitucional a anullats los articles de la Lei de l'Occitan que declaran la lenga nòstra preferenciala en Aran. Segon lo naut tribunal espanhòl, l'aranés pòt pas èsser lenga d'usatge preferencial per las administracions dins lo país de cap de Garona : « La cooficialitat se deu sometre a un patron d'equilibri o egalitat entre las lengas, de sòrta qu'en cap de cas se deu autrejar prevaléncia o preponderància d'una lenga sus una autra ». Dins aquel sens, lo tribunal considèra que l'« encoratjament e la promocion » de l'occitan « an de limits », e per aquela rason se pòt pas priorizar la lenga. La senténcia, publicada lo 12 de febrièr passat, seguís un apèl que lo faguèt lo govèrn de l'estat espanhòl en 2012.

Pas de prioritat de la lenga

Los articles anullats son los qu'establisson que l'occitan es « la lenga d'usatge prioritari dins totas las institucions d'Aran, mai que mai al Conselh General d'Aran, dins l'administracion locala e los organismes que i son restacats, dins los mèdias publics, dins l'ensenhament e dins la toponimia -». Segon aqueles articles, caliá que l'occitan aranés foguèsse la lenga « prioritària » de la Generalitat e de l'administracion de l'estat espanhòl dins la Val, a totes los nivèls.

La Lei de l'Occitan

La nomenada « Lei de l'Occitan, Aranés en Aran » foguèt aprovada en 2010 mercés als vòtes de totes los partits franc del Partit Popular e de Ciutadans, que votèron contra perque la jutjavan anticonstitucionala. Après l'aprobacion, lo govèrn de l'Estat espanhòl, alavetz del Partit Socialista, considerèt que : « per çò que tòca las competéncias, e d'acòrdi amb l'article 3.1 de la Constitucion, lo castelhan es la lenga oficiala de l'estat e totes los espanhòls an lo dever de lo conéisser e lo drech de l'emplegar. Quant a las autras lengas d'Espanha, lo paragraf 2 ditz que seràn tanben oficialas dins lors Comunautats Autonòmas respectivas. Pasmens, la nòrma es contrària a la Constitucion pel fach de declarar lo caractèr prioritari de l'occitan aranés ». La lenga occitana es oficiala en Catalonha dempuèi 2006 gràcias a l'aprobacion del darrièr estatut d'autonomia. La Lei de l'Occitan, Aranés en Aran, aprovada al Parlament de Catalonha lo 22 de setembre de 2010, n'aplica l'oficialitat e ne determina lo caractèr prioritari en Aran. Mas aqueste usatge prioritari es ara cancelat pel Tribunal Constitucional espanhòl.

Reaccions

Unitat d'Aran, partit restacat al Partit Socialista, publiquèt un comunicat que criticava la decision del Tribunal Constitucional. Mas sul pic, lo Sindic d'Aran, Carlos Barrera, remembrèt « qu'en aquera epòca eth Govèrn ère Socialista (PSÒE) e presidit peth Sr. Jose Luis Rodriguez Zapatero ». En mai d'aquò, Barrera afirmava qu'èra « sorprenent » que la senténcia arribèsse « set ans dempús e en miei dera crisi politica, govèrn der estat damb era Generalitat de Catalonha ». Barrera tanben se ditz decebut pel fach « qu'un govèrn d'un estat coma Espanha, ric en cultures e lengües, penalize ua lengua minoritària coma era nòsta argumentant que cau garantir per egau er usatge deth castelhan. En tot obviar era realitat qu'en aguesti moments er usatge sociau der aranés ei ath torn deth 30 % e qu'eth castelhan ei era lengua de parla majoritària en Aran ». Quant a el, lo president de la Generalitat en exili, Carles Puigdemont, publiquèt un messatge sus Twitter en occitan: « Era varietat lingüistica, etnica, familiau, ideologica e religiosa ei era nòsta riquesa. En Catalonha estimam e defensam es realitats nacionaus com er aranés e era Val d'Aran. Aguesta vision ei era que vòlen esbauçar, amassa damb eth país e era lengua ».

L'occitan a l'escòla es tanben menaçat

Just après que lo Tribunal Constitucional aguèt aprovada aquela senténcia, lo govèrn espanhòl lancèt una ataca de mai contra la nòstra lenga, ara tocant l'educacion dins las escòlas aranesas. Dins lo modèl escolar de Catalonha e Aran, las lengas veïcularas son respectivament lo catalan e l'occitan. Mas lo govèrn espanhòl, que contraròtla lo govèrn de la Generalitat amb l'aplicacion de l'article 155 de la Constitucion, vòl ara que los formularis d'inscripcion de las escòlas de Catalonha e d'Aran comprengan l'opcion que l'espanhòl siá lenga veïculara. L'anóncia d'aquela mesura descadenèt l'indignacion de la societat e la protèsta dels collectius d'ensenhaires. Dins aquel sens, lo sindicat majoritari dels ensenhaires, que representa lo 70 % del collectiu, e las associacions de parents d'escolans an mostrat lor refús total d'aquela mesura. Quant al collectiu Somescola, qu'amassa una cinquantena d'associacions, avertís que de separar los escolans segon la lenga causida pels parents es un « perilh » per la coesion sociala, e defend lo modèl actual que garentís l'egalitat d'oportunitats e assegura la coneissença de las lengas del país e tanben del castelhan. En mai d'aquò, Somescola saluda e revendica l'esfòrç enòrme que l'a fach lo sistèma educatiu catalan e aranés per integrar los enfants arribats del Mond entièr. Ansin, Plataforma per la Lenga alèrta que lo govèrn espanhòl a per tòca la division dins las salas de classa segon la lenga causida pels parents. L'ONG del catalan crei que se l'espanhòl venguèsse la lenga veïculara de l'escòla catalana e de l'aranesa « se trencariá un consens de mai de tres decennis, largament garentit pels agents educatius e socials, que lo catalan [e l'occitan en Aran] a agit coma lenga comuna dins l'escòla e a permés que la lenga foguèsse un esplech de coesion sociala ». Segon lo president de Plataforma per la Lenga, Òscar Escuder, « s'agís d'una irresponsabla volontat d'atubar un incendi social ». Dins aquel sens a quitament precisat que « çò que cèrcan es de recuperar aquela vièlha invencion d'espanholizar los escolans catalans en aprofechant la suspension de la democracia e de nòstras institucions qu'eles meteisses an aviada amb lo còp d'estat jos la forma de l'article 155 ».

Ferriòl Macip

La companhiá Walt Disney crompa una granda partida de la 21st Century Fox

Aquela operacion de 52,4 miliards de dolars provocarà un grand cambiament dins l'indústria de la television.

L’indústria de la television es a mand de viure un grand cambiament après l’anóncia que l’a facha la companhiá Walt Disney de crompar una granda partida de la 21st Century Fox per 52,4 miliards de dolars. E mai qualques partidas de Fox sián pas inclusas dins l’aqueriment, coma Fox Sports o Fox News, la majoritat dels canals de la societat de produccion e de sos estúdios seràn ara de Disney, un gigant qu’aviá ja aquerit Pixar, Lucasfilm, Marvel, ESPN e Miramax, entre d’autres.

L’operacion menaça la subrevivença d’Hulu, lo sit estatsunidenc de vidèo a la demanda per abonament que prepausa de filmes, sèrias televisivas e clips musicals. En aquerissent Fox, qu’aviá un 30% de las accions d’Hulu, ara Disney es l’accionari majoritari d’aquela plataforma que la poirà far desaparéisser quand aviarà sa pròpria plafataforma d’streaming anonciada per 2018 o 2019. Aquò es tanplan una marrida nòva per las plataformas Netflix, Amazon, Sky e HBO, amb las qualas concorrerà dirèctament.

Dins aqueste servici los usatgièrs beneficiaràn de contenguts exclusius de Disney o Pixar que seràn pas disponibles coma fins ara sus Netflix, e mai s’aquel servici si que contunharà de poder distribuir de contenguts de Marvel e Lucasfilm, gràcias a un acòrdi precedent entre las doas societats.

The Simpsons o avián previst fa 20 ans

En 1998, la sèria de dessenhs animats The Simpsons aviá previst que Disney comprariá la Century Fox dins un episòdi entitolat « When you dish upon a star », passat dins l’estat francés coma « Homer fait son cinéma » e dins l’Estat espanhòl amb lo títol « Cuando criticas a una estrella ». Dins aquel episòdi Homer ven l’assistent personal dels actors Alec Baldwin e Kim Basinger, que se refúgian a Springfield per aver una vida pus tranquilla.

Dins lo meteis episòdi se pòt veire tanben una aficha que mòstra que la 20th Century Fox es proprietat de la companhiá Walt Disney.

The Simpsons an causat un grand impacte amb lors prediccions, qu’una de las darrièras foguèt l’eleccion de l’actual president d’Estats Units, Donald Trump. D’autres episòdis an previst tanben l’escàndol de la Federacion Internacionala de Fotbòl (FIFA) e la crisi economica de Grècia.

Libia : de migrants venduts a l'enquant coma esclaus

Son de victimas dels trafegaires d’umans que lor prometon un passatge san e salve devèrs Euròpa.

De migrants de Nigèria, Nigèr, Mali e Ghana son venduts a l’enquant coma esclaus en Libia. Aqueles migrants son de victimas dels trafegaires d’umans que lor prometon un passatge san e salve devèrs Euròpa. Un vidèo realizat pel mèdia chinés SCMP e la television estatsunidenca CNN mòstra una venda a l’enquant de migrants en Libia. Amb una camèra amagada los jornalistas an enregistrada la transaccion : « Un òme fòrt per trabalhar », çò ditz l’òme que dirigís l’enquant. Finirà que serà vendut per aperaquí 400 èuros. Puèi, lo crompaire s’interèssa a una autra persona, que ven de Nigèria, mas li dison qu’« es vendut ». Una reportaira de la CNN assistís a una segonda venda a l’enquant dins un vilatge près de Trípol e filma la venda de 12 nigerians. Lo vendeire vòl pas far de declaracions après la transaccion facha lèu e dins la nuèch. Aquela practica illegala e inumana es estada documentada pel primièr còp mas èra ja coneguda per las organizacions umanitàrias e per d’organismes internacionals que dempuèi qualques meses planhon que los refugiats sián a las mans de las màfias que contraròtlan lo nòrd d’aquel país. Dins aquel sens, l’Organizacion Internacionala per las Migracions (OIM) a enregistrats de centenats de testimoniatges de torturas e d’abuses que los patisson los migrants en Libia, compresa la venda de personas.

Jornalet

Nòva Caledònia : acòrdi politic sul referendum d'independéncia

Lo 2 de novembre passat, los elegits de la Nòva Caledònia se retrobèron al palais de Matignon per discutir amb lo primièr ministre francés, Édouard Philippe, de l’organizacion del referendum sus l’independéncia de l’archipèla, que se deu téner dins un an al pus tard. E mai se l’opcion independentista a paucas possibilitats de ganhar, lo fach que l’estat francés siá arribat a mai d’un acòrdi amb los partits independentistas e unionistas de la Nòva Caledònia es una informacion ges abituala qu’ensajam d’analisar dins aqueste papièr, en seguida de las informacions publicadas fa qualques jorns sus Jornalet, gràcias a una informacion de Nationalia, lo jornal catalan en linha consagrat als pòbles sens estat.

La Nòva Caledònia es un territòri d’Oceania de 18 000 km2 amb un pauc mens de 270 000 abitants qu’aperten a França. Es un dels vestigis del vast empèri colonial que París lo governèt pendent qualques sègles. Napoleon III ne prenguèt possession en 1853, e un sègle pus tard totes sos abitants obtenguèron lo ciutadanatge francés. Mentretant, los abitants originaris de la Nòva Caledònia — los canacs — foguèron someses a un regim legal de discriminacion, e França fomentèt la colonizacion europèa, asiatica e oceanica de las illas. A partir dels ans 1960, França s’interessèt a l’esplecha del niquèl, la principala riquesa que s’extrai del territòri. Los canacs qu’èran pas d’acòrdi amb la dependéncia envèrs la metròpoli comencèron d’organizar de partits independentistas pendent los ans 1970, gaireben totjorn d’esquèrra. De totes, lo pus important es lo Front de Liberacion Nacionala Canac Socialista (FLNKS), fondat en 1984.

La seguida d'un conflicte violent

En abril de 1988, l’illa d’Ouvéa visquèt un episòdi violent conegut coma « la presa d’ostatges d’Ouvéa ». Amb un bilanç de 19 militants independentistas e 4 gendarmas mòrts, aquela crisi foguèt lo ponch culminant d’una succession d’eveniments violents entre las milícias independentistas e unionistas que se debanèt long dels ans 1980. Aquel meteis an, lo govèrn francés, lo FLNKS e los unionistas neocaledonians signèron los Acòrdis de Matignon, que fixavan un periòde de transicion de 10 ans abans de signar lo pache definitiu, l’Acòrdi de Nouméa, en 1998 : lo govèrn francés transferissiá una tièra de competéncias executivas e legislativas a las institucions de l’archipèla e acceptava la tenguda d’un referendum d’autodeterminacion entre 2014 e 2019. L’acòrdi foguèt ratificat per un 72 % dels vòtes. Lo referendum d’autodeterminacion depend de las disposicions d’una lei especifica, aprovada en 1999.

Modificacion de la Constitucion francesa

En seguida de l’Acòrdi de Nouméa se modifiquèt la Constitucion francesa per i inserir de « disposicions transitòrias », que ne forman lo títol XIII. Demest elas se prevei « l’accès a la plena sobeiranetat » de la Nòva Caledònia en cas que « ganhe » l’òc al referendum d’autodeterminacion. Aquelas disposicions s’assòcian, dins lo tèxt constitucional, amb la referéncia a la « Republica indivisibla ». Aquela excepcion fa partida de las particularitats de l’estatut politic e social de la Nòva Caledònia. D’autres elements caracteristics son l’existéncia d’un regim de drech civil pròpri pels canacs legalament reconeguts o d’una institucion exclusivament canaca — lo Senat costumièr — qu’es competent sus aquel regim civil e sus d’autras questions restacadas a l’identitat del pòble canac e que coexistís amb l’assemblada legislativa de la Nòva Caledònia, lo Congrès. Cal prene en compte que lo govèrn de la Nòva Caledònia incorpòra, obligatòriament, de partits unionistas e independentistas — un modèl consociacional similar al de l’Irlanda del Nòrd — e que, doncas, se compren que cal metre d’acòrdi los dos costats de l’escaquièr politic per de decisions de tota sòrta.

Una lista electorala gelada

L’Acòrdi de Nouméa establís, d’un caire, que las personas recensadas dins las illas mai pichonas mas que demòran dins l’illa principala (Grande Terre) se degan pas desplaçar devèrs lors luòcs d’origina per exercir lor drech de vòte. Es un acòrdi favorable als independentistas, perque la majoritat dels abitants de las illas pichonas son de partisans d’un estat independent. Mas lo subjècte pus delicat de l’acòrdi es, benlèu, lo còrs electoral. La lista de personas que pòdon votar al referendum es pas la meteissa que la de las gents que o pòdon far a las eleccions correntas. La tendéncia demografica en Nòva Caledònia es de recebre de nòus abitants en provenença de fòra que, abitualament, son opausats a l’independéncia. D’efièch, segon las darrièras donadas del recensament oficial (2014), los canacs son solament un 39 % de la populacion, un ponch de mens qu’en 2009. Dins la lista electorala del referendum se calcula que la proporcion de canacs es un pauc superiora. Amb l’Acòrdi de Nouméa, se decidiguèt de crear una lista electorala gelada que, essencialament, empedís que pòscan votar las personas non nativas de la Nòva Caledònia que i sián arribadas après 1994 e que pòscan pas justificar 20 ans de residéncia sul territòri. Ça que la, s’èra detectat que la lista aviá de traucs : de milièrs de ciutadans n’èran excluses e mai se teoricament complissián las condicions requeridas. Segon las fòrças independentistas, almens 22 000 dels excluses èran de canacs. Lo pache del 2 de novembre passat passada prevei l’inscripcion d’ofici d’11 000 personas dins la lista del referendum. D’aqueles nòus votants acceptats, 7 000 son de canacs, segon çò que diguèt lo Primièr ministre francés, Édouard Philippe.

Sondatges

Segon un sondatge de la cadena de television Caledonia, publicat en mai passat, solament lo 24 % votariá en favor de l’independéncia del temps que lo 54 % votariá que non. Lo nombre de personas indecisas seriá del 21 %. De sondatges precedents ofrissián de chifras similaras.

Segon Nationalia, l’independéncia es sostenguda sustot pels canacs — que son lo 39 % de l’archipèla —, qualques mestisses e tanben una partida de la comunautat d’origina polinesiana de Wallis e Futuna — doas illas oceanicas qu’apertenon tanben a França. Dins las darrièras doas eleccions legislativas francesas, los partits independentistas son arribats a pena al 30 % dels vòtes. Dins las eleccions provincialas — que servisson de basa per elegir lo Congrès de la Nòva Caledònia — los resultats son estats mai sarrats, e de mai de mai, amb una progression favorabla per los independentistas, que son passats del 35 % dels vòtes en 1999 al 41 % en 2014. Mas cal ramentar un còp de mai que los electors recensats d’aquelas eleccions coincidisson pas amb la lista electorala del referendum, qu’incorpòra probablament una proporcion d’independentistas un pauc pus granda.

Ferriòl Macip

An condemnat a perpetuitat Ratko Mladić per crimes de guèrra en Bòsnia

La Cort Penala Internacionala de l'èx-logoslavia a considerat que l'èx-general serbobosnian es responsable de las operacions de netejatge etnic, de las atacas contra la populacion civila a Sarajevo e del masèl de Srebrenica.

La Cort Penala Internacionala de l’èx-Iogoslavia condemnèt dimars passat a perpetuitat l’èx-general serbobosnian Ratko Mladić per genocidi, crimes de guèrra e crimes contra l'umanitat pendent la guèrra de Bòsnia, entre 1992 e 1995. Aqueles crimes comprenon los de persecucion, assassinat, chaple e deportacion. Lo considèran coma lo màger responsable del chaple de Srebrenica.

Mladić, cap militar dels sèrbes de Bòsnia e Ercegovina pendent la guèrra, es estat condemnat per èsser estat lo responsable de la chaple de Srebrenica en julhet de 1995. Aquela mortalha, ont moriguèron 8000 òmes e enfants bosnians musulmans, es considerada coma lo genocidi pus grèu d’Euròpa dempuèi la Segonda Guèrra Mondiala. Ratko Mladić es tanben acusat d’aver participat, en 1992, a una granda campanha de persecucions, deportacions, torturas e omicidis dins fòrça endreches de Bòsnia.

En mai d’aquò, la justícia l’a declarat colpable de crimes de guèrra e contra l'umanitat pel sètge de Sarajevo, ont defuntèron mai d’11 000 civils.

L’avocat de Mladić diguèt que l’òme a 74 ans e que sa santat es delicada. Pasmens, quand lo jutge prononciava sa senténcia, Mladić s’alcèt e renèt lo magistrat, que l’expulsèt de la sala.

Pendent la sesilha, lo jutge considerèt demostrat que Mladić aviá contribuit “significativament” a la tòca de son armada de maselar los bosnians musulmans, e tanben qu’èra estat tanben “contributiu” al moment de provocar la terror de la populacion civila de Sarajevo, assetjada per las fòrças serbobosnianas. D’efièch, lo jutge diguèt que l’acusat aviá blocada l’arribada de l’ajuda umanitària dins la vila, e qu’aviá dirigit de bombardaments e d'atacas mortalas contra los civils.

Lo jutge considerèt tanplan provat que las fòrças de Mladić aviá tuat “sistematicament” d’òmes e d’enfants a Srebrenica, e indiquèt que l’èx-comandant aviá fach mai d’una crida publica al “revenge” contra los musulmans bosnians. Pendent la sesilha, se constatèt d'abuses “brutals” contra los dreches umans de las victimas, amb “d’execucions massissas” e un tractament amb “gaire o brica de respècte per la vida umana o la dignitat”. Dins aquel sens, durant la lectura de la senténcia, lo jutge assegurèt que los crimes per los quals se condemna Mladić son los “mai crusèls” que i pòt aver.

La Cort Penala Internacionala de l’èx-Iogoslavia condemnèt dimars passat a perpetuitat l’èx-general serbobosnian Ratko Mladić per genocidi, crimes de guèrra e crimes contra l'umanitat pendent la guèrra de Bòsnia, entre 1992 e 1995. Aqueles crimes comprenon los de persecucion, assassinat, chaple e deportacion. Lo considèran coma lo màger responsable del chaple de Srebrenica.

Mladić, cap militar dels sèrbes de Bòsnia e Ercegovina pendent la guèrra, es estat condemnat per èsser estat lo responsable de la chaple de Srebrenica en julhet de 1995. Aquela mortalha, ont moriguèron 8000 òmes e enfants bosnians musulmans, es considerada coma lo genocidi pus grèu d’Euròpa dempuèi la Segonda Guèrra Mondiala. Ratko Mladić es tanben acusat d’aver participat, en 1992, a una granda campanha de persecucions, deportacions, torturas e omicidis dins fòrça endreches de Bòsnia.

En mai d’aquò, la justícia l’a declarat colpable de crimes de guèrra e contra l'umanitat pel sètge de Sarajevo, ont defuntèron mai d’11 000 civils.

L’avocat de Mladić diguèt que l’òme a 74 ans e que sa santat es delicada. Pasmens, quand lo jutge prononciava sa senténcia, Mladić s’alcèt e renèt lo magistrat, que l’expulsèt de la sala.

Pendent la sesilha, lo jutge considerèt demostrat que Mladić aviá contribuit “significativament” a la tòca de son armada de maselar los bosnians musulmans, e tanben qu’èra estat tanben “contributiu” al moment de provocar la terror de la populacion civila de Sarajevo, assetjada per las fòrças serbobosnianas. D’efièch, lo jutge diguèt que l’acusat aviá blocada l’arribada de l’ajuda umanitària dins la vila, e qu’aviá dirigit de bombardaments e d'atacas mortalas contra los civils.

Lo jutge considerèt tanplan provat que las fòrças de Mladić aviá tuat “sistematicament” d’òmes e d’enfants a Srebrenica, e indiquèt que l’èx-comandant aviá fach mai d’una crida publica al “revenge” contra los musulmans bosnians. Pendent la sesilha, se constatèt d'abuses “brutals” contra los dreches umans de las victimas, amb “d’execucions massissas” e un tractament amb “gaire o brica de respècte per la vida umana o la dignitat”. Dins aquel sens, durant la lectura de la senténcia, lo jutge assegurèt que los crimes per los quals se condemna Mladić son los “mai crusèls” que i pòt aver.

Article del Jornalet 

Canadà : Regèt de la lei sul bilingüisme dels jutges

Lo 25 d'octòbre, los deputats a la Cambra de las comunas votèron per un projècte de lei que mira a render obligatòri lo bilingüisme en cò dels futurs jutges a la Cort màger de Canadà, sens cap de besonh de l'ajuda d'un interprèt.

Lo projècte de lei sul bilingüisme dels jutges es estat depausat pel deputat neodemocrata François Choquette, e foguèt regetat amb la majoritat dels membres del Partit Liberal. Pas que 17 deputats liberals an apiejat lo projècte de lei.

Questionat per Ràdio Canadà, Marc Serré, deputat de Nickel Belt expliquèt que la validacion d'aquel projècte auriá entraïntat una modificacion de la Constitucion del Canadà, çò que lo govèrn de Justin Trudeau considèra pas pel moment.

Pasmens, lo Primièr ministre s'èra engatjat i a qualques meses a seleccionar de jutges bilingües a la Cort màger.

Es lo quatren còp que lo projècte de lei es depausat.

Un grop d'universitaris a recentament produsit un tèxte collectiu pertocant al regèt del projècte de lei pels liberals. Tornan metre en question l'engatjament dels liberals envèrs la defensa de las lengas oficialas, « Quales son los defensors de las lengas oficialas dins lo govèrn federal ? » Los 9 signataris son Linda Cardinal, Guillaume Deschênes-Thériault, Martin Normand e François Rocher, de l'Universitat d’Ottawa, Michel Doucet de l’Universitat de Moncton, Stéphanie Chouinard del Collègi militar reial del Canadà, Rémi Léger de l’Universitat Simon Fraser, Valérie Lapointe Gagnon e Claude Couture de l’Universitat de l’Alberta.
« Lo regèt del projècte de lei privat sul bilingüisme dels jutges de la Cort màger pels liberals es encara mai estonant e decebent que pendent la darrièra campanha electorala lo Primièr ministre presentava lo Partit Liberal del Canadà com lo del bilingüisme ».
Legir la letra aicí.

François Choquette cèrca un autre biais de tornar prepausar un emendament a la lei sus las lengas oficialas.

Fòto : Cort màger Canadà ©Wladyslaw

Un activista cameronés arrestat

Dempuèi lo 25 de setembre passat es desaparegut. Una campanha en linha exigís sa liberacion. Lo 25 de setembre passat arrestèron l’activista ecologista cameronés Nasako Besingi. Un grop de policièrs, de gendarmas e de soldats faguèt irrupcion dins lo burèu de l’organizacion ecologista SEFE (Struggle to Economize the Future Environment) en requisicionant de documents, d’ordenadors, de telefòns e la carta d’identitat e lo passapòrt de l’activista detengut. Se sap pas brica ont es e sa desaparicion a provocat l’alèrta de l’organizacion pels dreches umans Front Line Defenders. Una campanha es lançada sus Internet per n’exigir la liberacion.

Nasako Besingi mena dempuèi longtemps una lucha pacifica per la proteccion dels bòsques tropicals e la defensa dels dreches de las comunautats localas en Cameron. Es estat mai d’un còp atacat e condemnat per la justícia per son accion contra la deforestacion e l’acaparament de las tèrras per las plantacions industrialas d’òli de palma. A l’ora d’ara, las plantacions per far d’òli de palma a escala industriala son una de las causas pus grandas de deforestacion sus tota la planeta. Delà la campanha per exigir la libertat de Nasako Besingi, se pòt tanben signar aquesta autra peticion contra las culturas industrialas d’òli de palma dins la selva cameronesa.

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+