Uei : 22/07/2018

Montmaurin : Se baton contra lo projècte de peirièra industriala

Lo primièr de julhet dins lo sanctuari de las Gorges de la Save en Nebousan, un rencontre-repais foguèt organizat a l'iniciativa de Marie-Cécile Seigle-Vatte e Jérôme Piques amb la collaboracion de Thérèse Miro al nom del Collectiu per la Preservacion del Patrimòni de Montmaurin. Lo collectiu denóncia lo projècte d'implantacion d'una peirièra industriala costat de las Gorges de la Save. Una trentena de personas estacadas al patrimòni regional participèron al rencontre. La region regorga de vestigis preistorics, gallo-roman e medievals. Thérèse Miro animèt una visita de la vila pendent mai de 2 oras.

Las associacions se baton dempuèi 2008 contra la dobertura d'una peirièra industriala qu'a per tòca de produire 150 000 tonas de granulats per an. Lo 24 d'octobre de 2013, lo Tribunal Administratiu de Tolosa aviá anullat l'arrestat prefectoral d'abril de 2009 qu'autorizava lo projècte, gràcias a una fòrta mobilizacion ciutadan dont la d'istorians com François Bon o de biologistas com Marcel Delpoux. Çaquelà, lo 15 de decembre de 2015, lo portaire del projècte, Dragages garonnais, fa apèl e la Cort d'Apèl de Bordèu anullèt la decision de Tolosa.

En 2016, la presidenta de l'associacion Entre Save et Seygouade, Sylvia Belair, declarèt : « Los besonhs de Garona-Nauta en materials son estimats a 11 milions de tonas per an, essencialament per l'aglomeracion tolosana. Esplechar Montmaurin seriá non solament un crimi contra lo patrimòni mes anariá a l'encontre de totas las directivas pel desvolopament duradís e aquerò per un apòrt feble, per de que l'extraccion de calcari autorizada en Garona-Nauta es de 3,5 a 4 milions de tonas a l'annada, volume dont la peirièra representariá que 4,3 % amb sas 150 000 tonas per an ».

La situacion demòra complicada encara uèi. Al nivèl de la comuna, l'actitud del cònse de Montmaurin, questiona d'unes ciutadans. En efèit, lo cònse auriá votat lo non-renovelament de la concession al portaire del projècte de peirièra per deliberacion del 16 de junh de 2017 e tanben se pronóncia per la realizacion d'un diagnostic arqueologic contra lo qual s'es prononciada l'assemblada municipala. Aquel diagnostic dirà si lo siti es interessant arqueologicament o si una peirièra pòt i èsser bastida.

Los opausants, coma lo Collectiu per la Preservacion del Patrimòni de Montmaurin, perseguisson lor combat.

La criptografologia o l'eraldic de la simbolica esconuda

Laurent Lemaître-Martin d'Artus qu'ei pintre eraldista, cercaire independent e mèste conferencièr. Originari d'Òlt e Garona, que s'ei tostemps interessat a la lectura deus blasons, e aus còdis entà compréner los divèrs simbèus qui'us compausan.

Aquesta analisi, que l'apèra lo « sistèma de composicion ». Aquò consisteish en l'estudi de credenças deu monde a l'epòca de la creacion deu blason : « Lo tribalh suus blasons que s'ei hèit per la codificacion de l'astrologia e de las colors dab lo sostien de la Glèisa romana en apiejà's sus ua fòrma d'ancian francés. Quan uei lo dia, mercés a un apròchi qui utiliza las sciéncias de la coneishença de l'òmi com la psicologia, la caracterologia, la morfopsicologia e la grafologia, qu'ei possible d'obtiéner ua sòrta de pertrèit en colors, qu'ei a díser : lo blason com d'estudiar la personalitat o de compréner lo sens esconut deus purmèrs blasons medievaus », çò nse digó sénher Lemaître-Martin d'Artus.

L'especialista que's demanda quin ei possible que los animistas, - los qui an ua credença en un esperit, ua fòrça vitau qui animaré los èstes vius, los objèctes mes tanben los elements naturaus -, pòden véder las diferentas colors, e quin podem bascular sus un sistèma hèra codificat de contrastes a noste. Pendent las soas recèrcas, lo cercaire qu'avó l'escadença d'encontrar a la cap Cherokeeaus Estats Units. Aqueth encontre que'u hasó questionà's sus la faiçon de passar la barrèra deu sens : « Dens las ceremonias pau-wau miadas per un líder espirituau, las tribús qu'amuishan quin foncionan los sons, las musicas, las colors, çò digó. [...] Quin passar d'un rasonament panteïsta, de dius multiples, a un rasonament com ac coneishem uei lo dia, estructurat, qui anóncia la nosta societat, qu'ei a díser un rasonament blau e hred, basat suu monoteïsme, sus un sistèma triangular de pensada, tèsi – antitèsi – sintèsi ? ».

Lo mèste de conferéncia qu'explica que n'avem pas qu'ua vision deu monde, la que ns'an apresa a l'escòla. Que s'i pòt arremarcar que dens los libes d'istòria e de geografia a l'escòla, que ns'aprenem sovent las medishas partidas de l'Istòria deu planeta e ne'n mencionan pas d'autas. Alavetz, serem condicionats ? Qu'ei çò qui cred lo cercaire : « non podem pas gahar çò qui's debana aulhors dab un rasonament de sintèsi. Que cau deishar de costat tot çò que ns'estó ensenhat entà obrir lo son camp de rasonament e d'estudi. E qu'ei a partir d'aqueth estat de comprenença qu'èi tornat estudiar l'istòria e la sciéncia deu blason en basà'm suu men sentit ». Qu'a tornat gahar cada element deus blasons e a observat la lor significacion en etimologia latina e francesa, abans de'us transpausar en fonèma (element sonòr deu lengatge parlat). Lo cercaire que descobrí alavetz causas diferentas, quitament « contrasens de l'etimologia e de l'emplec actuau deus simbèus ».

Entà ns'explicar la soa descobèrta, lo sénher Lemaître-Martin d'Artus que'ns balha exemples : « quan audeishetz lo mot “ curé ” en franchimand, que pensatz a tot çò qui entorneja la religion crestiana, jo, que pensi au vèrbe “ curar, gratar la pèth ” ; lo mot “ chapelet ”, derivat deu mot capèth devath la soa anciana fòrma “ chapel ”, que vien deu mot “ capa ” e craba per “ chèvre ”. De la medisha faiçon, dens lo mot “ catar ”, qu'audeishi “ gros chat ”. Nombrós simbèus qu'estón descobèrts a Montsegur (09) e la glèisa romana que'us tractava d' “ adorators deu gròs gat ”, qu'ei a díser deu leopard. Las duas bèstias qu'èran sovent representadas de la medisha faiçon e qu'avèvan la medisha significacion ».

Que's sap que la civilizacion pagana dinc au sègle XVII avèva las soas tradicions pròpias. Qu'èran los crestians qui'us aperèn atau au sègle IVau entà raportar los qui regetavan lo monoteïsme e las Escrituras Santas. Los pagans que credèvan en mantuns dius e que realizavan rituaus e practicas de cultes que los crestians e los judius n'aprovavan. Uns rituaus pagans que son estats conservats uei lo dia e uns que's son combinats a credenças crestianas. Nombrós rites deu cristianisme qu'an per basa un rituau pagan e que serén estats instaurats au moment de la volontat de conversion religiosa deus pagans peus crestians.

Lo Carnaval (de « carne levare », tirar la carn), per exemple, qu'ei ua hèsta pagana. Qu'ei lo periòde quan deisham de minjar carn (Quaresma). En realitat qu'ei la hèsta qui anóncia lo primtemps, lo tornar de l'energia, dens ua idea de migracion de las amnas, l'ivèrn qu'ei « brutlat » de manièra simbolica, e qu'ei ua hèsta exutòri quan se liberam de çò qui regetam e reprimim. « Que brutlam la bèstia dens un ceremoniau, que hèm colar la soa sang entà que torne de l'aute costat e nos neuresca un còp mei, çò digó Laurent Lemaître-Martin. Pas nada culpabilitat. Que vivem dens la natura, que's morí, que's reïncarna, qu'ei eternau ».

L'especialista de l'eraldica que notè un periòde istoric particularament ric, qui estó marcat per la preséncia de simbèus pagans « aus costats deus simbèus crestians » : deu sègle Xau au sègle XII, dab lo començar de l'art roman.

« Las glèisas romanas que's caracterizan per faciadas e colomnas a las figuras estranhas qui ne son fin finau pas en oposicion dab la glèisa mes que justifican la preséncia deus cultes qui basteishen las parets deu temple. Aquò pròva atau la preséncia tostemps reau d'aqueths cultes pagans », çò digó.

Aus sègles XVI e XVIIau, que's debanèn nombrosas crisis de fe religiosa qui mièn l'oposicion deu protestantisme contra lo catolicisme. Que's manifestèn per susmautas popularas combatudas autant peus protestants com per las tropas catolicas. Los Crocants qu'estón l'un deus movements màgers. « Que caminavan darrèr un shaman, “ lo bufador ”, çò expliquè Laurent Lemaître-Martin d'Artus. Aqueth monde de las granas seuvas que vivèvan dens tutas e que brandivan un cabelh de palha (= pagan) en signe de raliament. Que s'opausan peu lor vocable fonèma occitan a l'òrdi escriut deus caps pelats qui “ portavan la fresa ”, qu'ei a díser “ rasat ” e combatent la bèstia en si e devastant en mei las seuvas ».

Recentament, l'especialista que s'encuentè de la tuta paleolitica de Comarca a Siruèlh en Peirigòrd (Fòto Père Igor). Que's situa a la basa d'ua pena calcària que s'arròde e qui fòrma un pòrge long de mantuns mètres. Au dessús, un vilatge troglodita, ua glèisa romana e un castèth medievau eponime, arroeinat mes en cors de restauracion. Acerà, qu'estudiè lo rapòrt enter lo blason actuau de Comarca e l'escultura deu chivau qui ei sus ua de las parets de la tuta : « recèrcas qu'an demostrat que pendent lo solstici d'ivèrn, lo aso de la tuta que s'esclaira au medish temps que l'arca de l'autar ». Lo sénher Lemaître-Martin d'Artus que ditz aver possat mei luenh lo son tribalh de criptografologia en har la demostracion qui segueish : l'evolucion enter lo fonèma occitan pagan e la soa justificacion francesa, latina, crestiana e eraldica au briu deus sègles. « Uei lo dia, Comarca que pòrta suu son blason, datant deu sègle XVIIIau, ua arca d'aliança aur sus hons blu (la devisa de la vila qu'ei “ com arca”). Lo “ blu ” francés ad aquera epòca qu'ei vadut obligatòri. Au sègle XVIIau, la medisha familha Cugnac que pòrta un brèç blanc sus hons roge. Un còp navèth l'evolucion qu'apareish : brèç/cunhèra/hons roge en occitan e arca d'aliança au sègle XVIII, hons blu. En eraldica, lo blu que's ditz “ az ” o “ azur ” e aquò rapèra “ arse ” per chivau o aso en occitan mes tanben “ l'arca brutlant ” o d'aliança deu sègle XVIIau donc “ brèç brutlant ” qui s'arrevira en occitan “ cunha d'arse ”. Enqüèra lo ligam enter chivau, arse, ase, aso e arde, lo huec, com az, blu, e las eslissadas en francés eraldic. Au sègle XVIIau, lo brèç qu'ei blanc entà raperar l'auròra o la neishença. Que serà color aur au sègle XVIIIau entà amuishar la soa poténcia e la navèra mòda ».

 Capture decran 2018 05 02 a 11.18.50

Laurent Lemaître-Martin qu'i ved tostemps la logica enter lo fonèma e l'etimologia, lo ligam religiós cultuau, mes mei que mei la necessitat deu ligam explicatiu au près d'ua populacion occitana vaduda illetrada, e la soa justificacion dab los usatges deu paganisme enqüèra presents au sègle XVIIau : « tot n'ei pas qu'un simple jòc de mot repetitiu, evolucionant segon las necessitats e l'etimologia latina qu'ei sonque un simple lengatge diplomatic e sacrat o un esperanto artificiau. L'importancia que's manifèsta dens lo hèit que la gravadura deu chivau, de l'aso de la tuta estó conservada. Que justificava la preséncia de la glèisa crestiana au dessús. D'autes lòcs ligats au solstici d'estiu o aus equinòcci a l'entorn deu lòc, qu'an problament avut mensh d'escadença ».

Segon l'especialista, abans lo sègle XIIau, a l'epòca albigesa, Comarca qu'avèva un blason dab trèits orizontaus : « los jòcs de mots que demoran d'actualitat. Que s'ageish de trèits orizontaus de marchas, cinc-marchas, Comarca. Tostemps lo medish rapòrt dab los cultes pagans qui èran presents a l'epòca albigesa mes qui èran mei respectadas ad aqueth epòca peus Catars. Un problèma totun, l'aso que devèva bramar o representar l'equinòcci ad aqueth epòca. La soa preséncia qu'ei gravada pertocant au solstici ».

Sénher Lemaître-Martin que hè la diferéncia en precisar qu'aqueth aso per l'equinòcci èra çò qu'èra aperat l' « onagre », « ua sòrta de zèbre » : « L'onagre qui vòu díser “ lo aso rajat indontable ”, jòc de mot tanben dab l'òmi-agre, l'òmi-verd, qu'ei a díser l'òmi sauvatge, lo qui viu dens las seuvas, èra simplament d'autes còps la representacion de la montura de lilith. “ Lilith ” qu'ei un aute tèrme entà indicar la lua. La lua qu'ei un culte panteïsta, aquiu tanben per influéncia crestiana, que vad progressivament l'aso e Maria, o la licòrna (l'unicòrn) dab la gojata. Çò qui indicaré donc que lo noste chivau/aso gravat sus las parets de Comarca e marca l'idea e l'oposicion de la domesticacion solstici d'ivèrn dab l'equinòcci qui ei ua representacion de las fòrças de l'inconscient e de la natura, e qu'amuisharé dejà l'oposicion enter l'agricultura e los caçaires qui i vivèvan en comunautat dens las granas seuvas de l'Edat Mejana com de l'Antiquitat. Decididament, la Criptopictografologia (pintrura au sens esconut) que desvèla causas fascinantas ! », çò concludí.

Qué que sia la civilizacion, l'Òmi qu'a tostemps avut besonh d'afirmar la soa identitat e de hà's conéisher peus autes. Aquera identificacion personau o de familha/clan que's hè despuish centenats d'annadas e que's persegueish enqüèra uei lo dia dab blasons. Daubuns que's demandan quitament si lo lògo non seré pas l'evolucion deu blason uei. En efèit, aqueste qu'ei un signe de reconeishença, qu'a per tòca d'identificar ua apartenença e que serveish de comunicacion e de reconeishença peu gran public. De la medisha manièra, uns signes de blasons que son guardats dens lògos com per exemple los clubs de fotbòl francés. Lo deu club de Paris St Germain qu'a la Flor de lis de Louis XIV.

Lo blason qu'ei ua sorça inestaribla de recèrca, e lo cercaire independent Laurent Lemaître-Martin d'Artus que's poderà en·hicà en la soa passion desbordanta pendent enqüèra longtemps.

Fòto : Blason de Richard Coeur de Lion. (DR)

  • Publicat dens Culture

Legislativas parcialas : la renaissença del Parti Socialiste ?

Comunicat deu Comitat « Comenge e Savés » de Bastir Occitània

A las eleccions parlamentàrias de junh de 2017, Bastir Occitània t'avia sostengut sus la 8na circonscripcion dita "Comenge e Savés" de Garona Hauta la candidatura de Jeròni Picas (relevaira : Domenja Darrozes).

Per aquesta legislativa parciala deus 11 e 18 de març, après t'aver encontrat lo Sénher Joel Aviranhet e la sua relevaira, Dòna Maria-Clara Uchan, lo burèu de Bastir Occitània a fin finala pres la decision de pas presentar nada candidatura autonòma : en efèit, en legir lor programa en favor d'ua autogestion coërenta e racionala deu nòste territòri rurau deu Commenge e deu Savés (en descalatge dambe la dinamica ciutadana pesuga de la metropòla mondina), e per'mor tanben de mantunas de lors posicions (de'n prumèr : la páur partatjada de l'implantacion dins lo Nebosan d'ua peirièra industriala a Montmaurin), Bastir Occitània t'estima aquesta candidatura coma la mèis pròisha de las suas conviccions.

La valors nòstas, lo patrimòni nòste, la cultura occitana deu Comenge, deu Savés e deu Nebosan te diven sustot pas èster sacrificats entà ua gestion calculada en foncion deu nombre d'estatjans : compte-tengut deu pes demografic de Tolosa, ua tala gestion es forçalament desfavorabla entà un parçan coma lo nòste.

De pas confonder "egalitat" e "equitat"... Balhar la prioritat a la ciutat mondina e forçalament a la valorisacion de la sua "identitat urbana" per'mor qu'ei mès poblada que lo Comenge e lo Savès, aquò qu'ei la dictadura de la majoritat. La vertadèra democracia, era, te manteng puslèu o te hè la quita promocion deus nivèus deus servicis equivalents entaus Tolosencs e entaus Comengéses en tot respectar las loas especificitats. A las eleccions parlamentàrias de junh de 2017, Bastir Occitània t'avia sostengut sus la 8na circonscripcion dita "Comenge e Savés" de Garona Hauta la candidatura de Jeròni Picas (relevaira : Domenja Darrozes).

Per aquesta legislativa parciala deus 11 e 18 de març, après t'aver encontrat lo Sénher Joel Aviranhet e la sua relevaira, Dòna Maria-Clara Uchan, lo burèu de Bastir Occitània a fin finala pres la decision de pas presentar nada candidatura autonòma : en efèit, en legir lor programa en favor d'ua autogestion coërenta e racionala deu nòste territòri rurau deu Commenge e deu Savés (en descalatge dambe la dinamica ciutadana pesuga de la metropòla mondina), e per'mor tanben de mantunas de lors posicions (de'n prumèr : la páur partatjada de l'implantacion dins lo Nebosan d'ua peirièra industriala a Montmaurin), Bastir Occitània t'estima aquesta candidatura coma la mèis pròisha de las suas conviccions.

La valors nòstas, lo patrimòni nòste, la cultura occitana deu Comenge, deu Savés e deu Nebosan te diven sustot pas èster sacrificats entà ua gestion calculada en foncion deu nombre d'estatjans : compte-tengut deu pes demografic de Tolosa, ua tala gestion es forçalament desfavorabla entà un parçan coma lo nòste.

De pas confonder "egalitat" e "equitat"... Balhar la prioritat a la ciutat mondina e forçalament a la valorisacion de la sua "identitat urbana" per'mor qu'ei mès poblada que lo Comenge e lo Savès, aquò qu'ei la dictadura de la majoritat. La vertadèra democracia, era, te manteng puslèu o te hè la quita promocion deus nivèus deus servicis equivalents entaus Tolosencs e entaus Comengéses en tot respectar las loas especificitats.

 

Las legislativas parcialas organizadas en Garona Nauta e Leiret, se debanèron sus fons d'abstencion e de malcontentament social dimenge 18 de març. Rarament favorablas al poder en plaça, lo candidat PS de la 8n circonscripcion de Garona Nauta, Joël Aviragnet l'emportèt a 70,31 % al segond torn, contra 29,69 % per son concurrent LREM Michel Montsarrat. Lo socialista l'aviá emportat de pas que 91 voses en junh, dimenge, èra un escart de 10 000 voses. De qué inquietar lo partit de Macron ? Sens dobte. Lo novèl òmi fòrt del PS anoncièt ièr que participarà a la manifestacion deman contra la reforma de la SNCF e del servici public. Al mes de julhet passat, Aviragnet èra estat l'un dels 5 deputats socialistas a votar contra la fisança al govèrn d'Edouard Philippe.

En lo Leiret, lo candidat LR e deputat sortant Jean-Pierre Door es arribat en cap dels sufragis amb 38,20 % de las voses contra 20,20 % per la candidata LREM, Mélusine Harlé.

A l'Elisea, relativisan : la majoritat pèrd pas de sèti e las parcialas favorisan los partits implantats dempuèi fa plan temps. Los familiars del President de la Republica admet que la recomposicion politica « es un trabalh permanent ».

Fòto : Felip Paulino, secretari de seccion deu PS L'Isla-de-Haut, e Cristian Piques, Comitat L'Isla-de-Haut "Comenge e Savés" de Bastir Occitània

Academia de Bordèu — Signatura d'ua convencion tau desvolopament de l'ensenhament de l'occitan

Diluns 11 de deceme, a l'Ostau de Region a Bordèu, qu'estó signada ua convencion territoriau tau desvolopament de l'ensenhament de l'occitan dens l'Academia de Bordèu. Qu'estó signada en preséncia de Olivier Dugrip, Rector de l'Academia de Bordèu, d'Alain Rousset, President de la Region Navèra-Aquitània, de Charline Claveau-Abbadie, Presidenta de l'OPLO atau com de Régine Anglard, vice-Presidenta deu Conselh departamentau de Dordonha, Danielle Lacoste, conselhèra departamentau de Gironda, Marcel Calmette, conselhèr departamentau d'Òlt e Garona e Monique Sémavoine, conselhèra departamentau deus Pirenèus-Atlantics.

Garona Nauta — Lo PòC contra lo projècte d'expleitacion d'una peirièra

En Nebosan, a Mont Maurin (Garona Nauta), un projècte d’expleitacion d’una peirièra es contestat per fòrça estatjants pr’amor que d’una part aqueste es situit al ras de las Gorgas de Sava, un siti ric en vestigis preistorics (Venus de L’Espuga), gallò-romans e medievaus e d’autra part, es teoricament protegit per l’interès de la sia fauna e de la sia flòra. Dimècres 29 de noveme de 2017, lo Musèu de Mont Maurin principalament dedicat a la Villà gallò-romana e a la preistòria e tengut per la familha Miro, foguèt liurat del seu contengut per un catorzenat de gendarmas acompanhats d’ussièrs de justícia en seguida d’una decision del Centre dels Monuments Nacionals (CNM) amb lo fòc verd de la jos-prefècta de Sant Gaudenç. Cossí èsser pas trebolat per l’empreissament e l’eficacitat de l’administracion francesa per far aplicar la decision del CMN de liurar un Musèu gerit precisament per una familha que fa partida del collectiu ostil a la decision administrativa autorizant la represa de l’expleitacion de la peirièra ? Lo Partit de la Nacion Occitana denóncia un còp de mai la politica mespresanta de l’Estat francés que preferís en « província prigonda », en Occitània, privilegiar una societat privada (SARL Dragages Garonnais) al prejudici del nòstre environament, del nòstre patrimòni !

Lo Partit de la Nacion Occitana estima que lo siti de las Gorgas de Sava deu èsser preservat per encausa de son interès environamental, patrimonial e istoric. Aqueste santuari es lo nòstre ben comun : deu pas de cap de biais èsser sacrificat per d’interesses privats. Lo Partit de la Nacion Occitana exigís que los objèctes confiscats pel CMN e l’Estat francés tòrnen lèu-lèu al Musèu arqueologic de Mont Maurin. Dun biais general, lo Partit de la Nacion Occitana considèra que las descobèrtas de las furgas arqueologicas practicadas en Occitània devon demorar al país. Per exemple l’original de l’estatueta de la Venus de l’Espuga qu’es ara per ara al Musèu de l’Òme a París, deuriá logicament èsser expausada dins un musèu occitan.

Partit de la Nacion Occitana (PNO)

L'escòla d'un còp èra dens l'emission Adishatz

Cada dimars de 6 òras a 7 òras deu ser, que podetz escotar « Adishatz » sus Radio Entre 2 mers. L'emission bilingua qu'ei animada per l'Alan Peire dab entervistas, reportatges, musica occitana e jòcs a l'antena.

Dens l'emission de doman (redifusada dissabte 21 d'octobre de 9 òras a 10 òras deu matin), Alan Peire qu'arcuelherà au sénher Joan-Maria Richon, creator deu Musèu de l'Escòla a L'Agruèra (47). « Serà dins Adishatz per nos presentar l'escòla d'un còp èra ! Disciplina, polidesa, respècte, memorisacion… un fum de valors que caracterizan aquel ensenhament », çò explica lo presentator. Ua emission de non pas mancar !

Inf. : Radio Entre 2 Mers, www.re2m.com — 98.4 FM

  • Publicat dens Culture
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+