Uei : 14/12/2017

Responsa a Alan Sibé (LS n° 1089)

Dins un numerò precedent de La Setmana, Alan Sibé expausava son analisi de la situacion occitana e insistissiá sul concèpte de nacion. Pr’aquò un sondatge per carrièras mostrariá que i a pas grand monde que se ditz de nacionalitat occitana. Existís un pòple occitan : es lo grop de personas que se reconeisson dins la cultura occitana. Mas aquel grop a pas fargat una « nacion politica » qu’es una construccion apevada sus d’institucions, d’entrepresas, una fòrça militara, eca… Occitània a pas tanpauc de legitimitat istorica : jamai existiguèt pas d’Occitània politica unida. De mai, nos podèm demandar se lo concèpte de nacion, nascut a la fin del sègle XVIII, correspond encara a çò que volèm. Per ieu es pas çò que nos fa besonh ! Préner en compte las aspiracions a viure son identitat occitana es important, e pas contradictòri ambe l’apertenéncia al grop francés. En mai d’aquò cal préner la mesura de las evolucions geopoliticas de nòstre temps : s’Euròpa s’organisa pas fàcia a Russia, als Estats Units o a China, es pas Occitània tota sola, nimai França, que poiràn resistir ! En consequéncia, cal a l’encòp préner en compte la demanda de las personas qu’an una identitat de mai en mai multipla, e tanben la mondializacion, per reivindicar una ciutadanetat de quatre pòles : local, regional, estatal e europenc. Me sembla lo biais melhor de respondre a las aspiracions actualas dels ciutadans, e d’agir eficaçament sus las questions culturalas, socialas, economicas e ecologicas. Aquò passariá per de mesuras simbolicas : totes los bastiments oficials arborarián los 4 drapèls… E tanben un cambiament important dins la reparticion dels poders : demesir lo pes estatal e far créisser lo local e lo regional. Alan Sibé reivindica puèi lo marxisme ! Aquí tanpauc non mercés ! La casuda de la paret de Berlin e la quincanèla de las dictaturas comunistas en Euròpa de l’èst an durablament discreditadas l’utopia marxista. Aquò vòl pas dire que vesi pas los degalhs de l’ultrà liberalisme, ni la pujada de las inegalitats. Avèm besonh d’institucions e de règlas per nos aparar, avèm tanben besonh de libertat, de dinamisme economic.

Se l’afrontament proletariat / borgesiá descriviá plan la debuta del sègle XX, correspond pas mai al contèxte de uèi : la mecanizacion de mai en mai fòrta, e ara la robotisacion fan demesir lo nombre d’obrièrs. Entre 1960 e 2010 sèm passats de 39 % d’obrièrs a 19 % (sorga INSEE). Idem pels agricultors que son passats de 16 % de la populacion activa a sonque 2 %. D’aquel temps la part dels cadres progressèt de 5 % a 16 %, e las professions intermediàrias pujèron de 11 % a 25 % ! La part d’emplec agricòla e industrial demesís, mentre que las activitats de servici creisson. Las questions economicas e socialas se pausan doncas d’un biais diferent. La mondializacion pausa la question de la localizacion dels emplecs, dels flux financièrs, e tanben lo partatge de las riquesas entre los qu’an un trabalh e los que n’an pas ! Las responsas son puslèu a cercar a mon vejaire del costat de la luta contra l’evasion fiscala, la mesa en plaça de convergéncias socialas e fiscalas al nivèl europèu, e de mecanismes de redistribucion tan per las personas coma pels territòris ! Enfin me sembla important de dire que la respelida de nòstra cultura es condicionada a un partenariat fòrt entre las entrepresas occitanas e las estructuras culturalas (en particuliar agro-alimentari, torisme…). L’identitat e l’economia son ligadas ! Caldriá enfin que la lenga e la cultura nòstras foguèsson vistas coma una ressorga, una carta bèla de jogar per valorisar economicament las produccions e las creacions d’aicí. La cultura d’òc es un tresòr ! Totas aquelas questions meritarián d’èsser plan mai detalhadas e aprigondidas. Sèm pas d’acòrdi ? Aquò rai, empacha pas de discutir ! Pica l’ora d’una intelligéncia e d’un vam collectiu mai fòrt se volèm obténer de dreches per nòstra comunautat. Crèsi indispensable de mobilisar largament los occitans, que la darrièra generacion que sabiá l’occitan s’escantís. Manifestarem en 2018 ?

Uc Jourde

Forcauquier : Lo congrès del Fòrum atrai l'engatjament dels elegits

Dins son amassada annala, lo Conselh Departamental dels Alps de Nauta Provença presentèt qualques mesuras per far viure la lenga del país.

Aperaquí 150 personas s’amassèron lo 14 d’octòbre passat a Forcauquier a l’ocasion del congrès annal del Fòrum d’Òc, qu’en aquesta escasença virava a l’entorn del tèma « L’occitan-lenga d’òc e l’espaci rural, quals rapòrts entre lenga e territòris ». L’eveniment atirèt los principals actors de l’occitanisme de la region, d’elegits e de militants, que dempuèi novembre de 2013 pensan ensems l’avenir de l’occitan en Provença, País Alpenc e País Niçard. A prepaus del tèma del congrès intervenguèt la vicepresidenta del Conselh Departamental dels Alps de Nauta Provença, Natalia Ponce-Gassier, que ven d’èsser encargada de la delegacion Lenga e Cultura Regionala. Sa precedessora, Genevièva Primiterra, aviá alestit l’esquèma departamental de la « lenga regionala » que sa collectivitat aviá adoptat a la prima e que deviá sosténer l’ensenhament dins las escòlas comunalas e los collègis del departament. Segon lo rapòrt que publica Aquò d’Aquí, l’elegida planhèt dins son parladís « l’inquietanta baissa d’efectius ». Dins aquel sens denoncièt que i aguèsse pas cap de còla academica per endralhar los ensenhaments, coma se passa tanben dins lo departament de las Bocas de Ròse, e que se comptèsse un solet professor del secondari entre Alòs e Manòsca. Pasmens, lo departament de la Nauta Provença anoncièt son intencion de socializar la lenga amb una politica de visibilitat, de senhaletica en vila e de preséncia dins de mèdias coma lo magazine del Conselh Departamental. En mai d’aquò, la collectivitat desvoloparà d’accions culturalas, coma una jornada de rescontre de bibliotecaris lo 31 de genièr de 2018. L’elegida diguèt tanben que per ela èra essencial d’animar un ret amb la Region, las associacions e d’organismes volontaris coma lo Geoparc de Nauta Provença a Dinha. Enfin, la nòva delegada acabèt son intervencion en demandant a las associacions d’avançar unidas, e en lor disent qu’ela lor ajudariá a menar a bon tèrme una politica per gardar la lenga viva. « Volem dreiçar pereu una descripcion dei luecs ont s’ensenha, se practica, ò se parla de la lenga, ò encara se tròban de ressorsas, coma leis archius departamentaus, lo centre d’etnografia de Salagon e de musèus… », çò precisèt. Lo Forum d’Òc es lo resultat d’una amassada que se debanèt en novembre de 2013, que mobilizèt totes los actors que volián pensar ensems l’avenir de l’occitan en Provença, del País Alpenc e del País Niçard. Se concluguèt amb la necessitat d’una accion collectiva : lo Forum d’Òc, creat per l’IEO Provença, la Mantenença de Provença dau Felibritge, la Federacion Provençala dei Calandretas e las associacions d’ensenhaires AELÒC e APLR (membres de la FÈLCO). Pòrtan ensems la volontat d’una politica lingüistica dins la region. A vocacion de recampar totas las personas moralas que sián d’associacions, de collectivitats localas, d’administracions, d’entrepresas, etc., que vòlon obrar per lo desvolopament e la promocion de la lenga occitana dins la region.

Ferriòl Macip

Una dinamica associativa en Provença per la lenga occitana

A Marselha, au mes de novembre de 2013, se mobilizèron totei leis actors que volián pensar ensems l’avenir de l’occitan en Provença, País Aupenc e País Niçard. Se concluguèt sus la necessitat d’una accion collectiva dins un quadre novèu: lo Forum d’Òc. Lo creèron l’IEO Provença, la Mantenença de Provença dau Felibritge, la Federacion Provençala dei Calandretas e leis associacions d’ensenhaires l’AELÒC e l’APLR (membres de la FÈLCO). Pòrtan encara uei ensems la volontat d’una politica lingüistica dins la region. Lo Forum d’Òc a vocacion de recampar totei lei personas moralas que sigan d’associacions, de collectivitats localas, d’administracions, d’entrepresas, etc., que vòlon obrar per lo desvolopament e la promocion de la lenga occitana dins la region. Una granda campanha d’adesion foguèt mandada per bastir l’ostau comun que mancava en Provença. Leis associacions fondadoiras an vougut que l’adesion siá simpla : gratuita e declarativa. Lei membres dau Forum s’engatjan sus de valors que partejan: l’unitat de la lenga dins sa diversitat « despuei Niça fins a Bordèu » e « de la mar fins a Léger ». Cadun pòu demandar a son associacion d’aderir en aprovant la Carta. Lei membres vòlon desvolopar ensems una politica lingüistica en Provença-Aups-Còsta d’Azur, darriera region qu’a pas signat la Carta de Cooperacion Interregionala e Transfrontaliera de Desvolopament de la Lenga Occitana, a causa dau president de Region d’alora, Michel Vauzelle. Ensems pensan de prepausar d’accions concretas per far avançar la plaça de l’occitan. Dins lo Forum d’Òc, cada associacion, cada entrepresa pòu participar a sa mesura ais accions prepausadas : lo cercle locau ont se practica e s’apren la lenga, tant coma lo club de rugbi ò de botís que la valoriza a son biais. L’union fa la fòrça e la lenga n’a ben besonh. Leis aderents au Forum d’Òc assajan de tractar conjonchament de la plaça de la lenga dins l’educacion, lei mèdias, la vida publica e institucionala, la creacion e l’economia. La fe sensa òbras mòrta es !

IEO Provença

Bilanç deu Fòrum Ciutadan Occitan « La Dintrada » de seteme 2017

 

Lo 16 de seteme que’s debanè l’edicion 2017 de la Dintrada, l’universitat de rentrada de l’occitanisme politic a Narbona. Tà la tresau annada de reng, aqueth rendetz-ve ciutdan qu’estó lo parat peus responsables politics, associatius, militants de la lenga e de la cultura nostas d’encontrà’s entà discutir de las problematicas qui tòcan lo monde occitan. Cap a 80 personas qu'assistín a las taulas arredonas e aus debats.

A l’origina, la Dintrada qu’èra l’universitat de rentrada deu Partit Occitan e de l’Aliança Libra Europèa. Augan, que’s voló un « fòrum ciutadan », l’occitanisme estant, segon los organizators, arribat « a la crosada dels camins ». L’idea qu’èra d’amuishar au monde qu’èra un moment d’escambis obèrt a tots, dab debats sus questions d’actualitat qui pertòcan a Occitània e a la soa lenga e cultura atau com a la politica au nivèu de l’exagòne e d’Euròpa. De dus dias, l’encontre qu’estó abracat a un dia e que mudè de Pòrt-Leucate tà Narbona, au Palais deu Tribalh. 

Article pagant, abonatz-ve a partir de 6 € per mes

Occitània multiculturala ?

Lo multiculturalisme es pas una nocion tan simpla que çò que pareis. La rason n’es qu’existisson diferents biaisses de comprendre aquel mot, mai que mai en França, país « uniculturalista » dempuèi de sègles !
Lo multiculturalisme es al minimum la coexisténcia de mantunas culturas (etnicas, linguisticas, religiosas…) dins una meteissa societat, dins un sol país. D’aquel punt de vista, França es un país multicultural dempuèi mai de mila ans, e los occitans ne pòdon testimoniar sens problèma !

Mas lo multiculturalisme es tanben un moviment politic que milita per préner consciénça de la diversitat culturala o etnica, o religiosa, per metre en plaça de mesuras favorablas a la conservacion d’aquela diversitat culturala. Segon aqueste moviment, afortir lo multiculturalisme melhora la vida de las personas, e a l’encòp, demesís los risques de conflictes. Los adversaris del multiculturalisme, afortisson al contrari qu’una tala politica es portaira de division, e embarra los ciutadans dins de gropes, los privant de libertat.

En Occitània un autre paramètre es de préner en compte : d’unas populacions son arribadas recentament sul territòri, alara que d’autras i son dempuèi longtemps. Se pòt dificilament imaginar de tractar de la meteissa manièra de comunautats a l’istòria tan desparièra ! En Occitània la situacion es tanben complèxa : una populacion occitana d’origina qu’es en tren de pèrdre sa cultura, una preséncia dominanta de populacion de cultura francesa, e de monde qu’arriban de la planeta tota ! Cossí gerir aquesta diversitat, sens embarrar dins de guetòs ?

Uc Jourde serà lo primièr testimòni d’aquel debat. Contarà cossí se debanèt una ceremonia de naturalizacion francesa a laquala poguèt assistir. Aquela mena de ceremonia se debana dins las prefecturas e ven cloturar de manièra solemna l’aquisicion de la nacionalitat francesa. D’evidéncia l’Estat francés vòl pas del multiculturalisme ! Una question se pausa : de qué fasèm per marcar l’aquisicion de la lenga occitana ? I auriá pas quicòm d’inventar per marcar l’apertenéncia a la comunautat occitana, una mena de ciutadanetat dobla : francesa e occitana ?

Lo multiculturalisme fa pas paur dins las escòlas calandretas qu’aculhisson un public fòrça diversificat. En assegurant l’apprendissage de l’occitan, Calandreta sosten l’apprendissage de las autras lengas, desvolòpa un bilinguisme per anar cap al multilinguisme. Maria-Pèire Vernhièiras regenta e formatritz a Calandreta explicarà aquel caminament que pausa la question del rappòrt a la Lenga, a las Lengas. En dintrant dins una lenga segonda, una alteritat se dubrís : se fa alara una plaça per la lenga e la cultura de la familha, ne pensar e n’organisar l’acuèlh es una de las missions de l’escòla. Maria-Pèire Vernhièiras farà lo raconte d’una experiéncia que foguèt menada a Castras, e una experiéncia que se viu a-z Albi, ont l’occitan es la clau de l’educacion a l’intercultura.

D'origina brasilenca, a 37 ans la journalista Gisèla Naconaski èra a la recerca d'un sens novèl per sa vida professionnala. Sa rencontre ambe la lenga e la cultura occitanas, foguèt mai qu’un desembocat professionnal : una descobèrta per una femna desrasigada. Primièr l’identitat, puèi las palancas entre sa lenga mairala lo portugués e la lenga occitana. E las descobèrtas s’arestan pas aquí : reira filha d'una italiana e d'un espanhòl del costat mairal, se maina que fin finala l'occitan es pas una lenga « estrangièra » !
Enfin ausirem un expausat de Sabine Choquet, cercaira, e especialista de la cohabitacion de diferentas communautats, linguisticas, culturalas o religiosas. Trabalha dins una perspectiva comparativa entre mantunes paises. Estudia l’impacte de las politicas publicas de gestion de la diversitat sus las relacions entre los gropes. S’interèssa mai que mai a la Soissa, al Canadà, al Liban e a la Malaisia.
Aprèp las intervencions, un escambi serà prepausat a la sala. Totas las questions seràn possiblas, sens tabó, sus aqueste subjècte sensible. Enfin lo debat serà seguit per una activitat en pichon grope de tres personas : marcar sus un post-it çò que cal melhorar, çò que cal arrestar, çò que cal inventar !

Rampelam que la participacion a La Dintrada es gratuita, mas cal reservar sa plaça sus : http://ladintrada.eu/

 

L'equipa de la Dintrada

Narbona — Lo Forum ciutadan s'apròcha

Lo 16 de seteme se debanarà la novèla edicion de la Dintrada, jos forma de forum ciutadan a Narbona. L'eveniment es organisat per una equipa de jornalistas de lenga nòstra. L'idea es de cambiar de formula e de luòc en prene la seguida de La Dintrada (organisada per lo Partit Occitan). Los organizators insistisson, lo forum es una debuta, si lo monde an d'autras proposicions de rencontres, ne cal pas esitar a far conéisser lor projècte. Tres tematicas foguèron validadas per lo comitat de pilotatge : l'acuèlh e l'integracion de las personas que arriban en Occitània amb « Una Occitània multiculturala ? », una reflexion sus la revolucion numerica amb o sense la lenga occitana e la causida del novèl nom de la Region Occitània/Pirenèus-Mediterranèa. Talhièrs creatius son prevists pels grops al torn dels tèmas causits. Los participants escriuràn de proposicions e d'ideas sus papièrs que seràn legits pendent la jornada.

Uc Jourde fa partida dels organizators :

La Setmana — Dens lo bilanç de la darrèra Dintrada qu'estó soslinhat la necessitat d'aver un lòc d'escambi e de tribalh comun a l'occitanisme, ei çò qu'ei lo Fòrum ?

Uc Jourde — Caliá trapar un luòc per escambiar tot azimut e fa tombar un pauc las barrièras, mon sentit es que i a fòrça clivatges que se son installats amb lo temps. Avem besonh ara de los despassar e d'aver al mens a un moment donat un luòc per escambiar, entre los que son en calandreta per exemple, los que son dins l'ensenhament public, entre los que se senton puslèu d'esquèr e los autres de dreita, los que son a fum sus los malhums socials e los autres que fonccionan sonque amb lo papièr. I a tròp de clivatges e avèm besonh pensi d'escambiar entre nosautres perque i a enjòcs importants que arriban.

LS — En qué lo Fòrum serà diferent de la Dintrada ?

UJ — La Dintrada l'an passat e fa dos ans èra plan mai politica. Politica al sens plen e complèt es a dire que i aviá fòrça de convidats politics de l'Union Democratica Bretona, de partits d'Euròpa. L'an passat, i aviá Christian Trouadec en preparacion de sa temptativa de se presentar a l'eleccion presidenciala. Donc i aviá d'escambis fòrça virats a l'entorn del politic, çò qu'es del tot interessant e respectacle mas del còp i aviá tota una partida de l'occitanisme que n'èra pas representada. Lo cambiament es qu'aicí serà mens politic, es per aquò que serà un forum ciutadan, amb tematicas que concernisson la vida sociala e ciutadana, mas benlèu pas d'un biais partisan pas per aprestar una eleccion. Es puslèu per anar al fons de las causas. Podèm dire qu'es politic al sens lo pus pur del tèrme, sens pensada de calcul, lo politic dins lo sens lo viure ensemble.

LS — Que parlatz d'anar mei luenh e de projectà's au nivèu europèu e lhèu mondiau ?

UJ — Es pas se projectar al nivèl mondial mas de dire que sèm pas solets sus la planeta, que i a un fum de causas que's passan a l'entorn de nosautres. Ja fa venir de monde d'autres païses europencs, aurem una Basca que participarà al debat sus la Region Occitània/Pirenèus-Mediterranèa, aurem un Catalan que parlarà de cossí es organisat l'acuèlh de personas estrangièras qu'arriban en Catalonha per transmetre justament tot çò que concernís la lenga e la cultura catalanas, cossí se passa l'integracion. Sèm dins un monde ont i a de mai en mai de movements e pas sonque sus internet, plan concretament amb popuacions que's desplaçan. En una jornada ne podèm pas aprigondir tot, es aparegut coma una tematica importanta. Fa 15 ans, quand èri a Castras, a l'IEO, aviá prepausat de far una jornada de descobèrta de la cultura occitana per los qu'arriban, amb qualques elements d'istòria d'Occitània, qualques elements de lenga, de gastronomia, de dança, e foguèt una capitada.

LS — Quaus estón los intervienents causits entà participar au Fòrum ?

UJ — Maria Peira Vernhieras, regenta e formatritz Calandreta. Calandreta a fòrça d'experiéncia dins çò qu'es l'interculturalitat, i a fòrça de monde que venon de pertot que meton los enfants en calandreta. Gisèle Naconaski, jornalista d'origina brasilièra e l'interèssa de contar un pauc son experiéncia. Parlarai d'una ceremonia qu'ai viscut coma convidat en prefectura de monde que prenon la nacionalitat francesa. I a tota una ceremonia que se fa en prefectura qu'ai trobat aquò fòrça curiós, i aviá fòrça d'emocions e me soi dit mas nosautres ne fasèm pas res en Occitània. I a una manca enòrma de causas que cal far. Sabine Choquet, universitària, cercaira, trabalhèt sus l'exemple de la Soïssa, del Canadà, de la Malesia, sus cossí pòdon coabitar mantunas culturas e lengas dins un païs. Serà qualqu'un que va portar un nivèl de reflexion important. Tot aquò serà lo matin. I aurà las presentacions del Congrès Permanent de la Lenga e de l'InÒc Aquitània amb Melanie Larche, Stéphane Valentin per Òctele, Benjamin Assié pel CIRDOC e Gaël Tabarly per la campanha « Mespresat » que se faguèt al moment de l'afar de la cauma de la fam de Dàvid Grosclaude e véser çò que marcha e los limits tanben dels malhums socials per far passar un messatge. A 4 oras i aurà Thierry Delporte, geografe de l'Universitat Champollion d'Albi, Jean-Francés Laffont de Convergéncia occitan de Tolosa, Martial Peyrouny, professor en Aquitània, Gustave Alirol per Auvèrnha e Lorena De Lacalle, elegida au Bascoat.

Bastir una comunicacion eficaça per lo fòrum d'òc

Lo congrès annuau dau collectiu d'associacions occitanistas e felibrencas de Provença se debanarà aqueste dissabte 18 de març a Pertús (84). La tòca es de contribuir ai reflexions actualas e questionar la plaça de la lenga e de la cultura nostrei dins un contèxte actuau pas fòrça favorable. Lo tèma chausit es « bastir una comunicacion eficaça per lo fòrum d'òc ». La jornada serà inaugurada per l'intervencion dau president dau Fòrum, lo felibre Guy Revest. Lei debats seràn virats devèrs la comunicacion, « una prioritat » segon leis organizators. Après un estat dei luecs de la promocion de la lenga a Pertús, Renaud Savy (de l'agéncia Komgourou) prepausarà de conselhs per utilizar mielhs leis otís de la comunicacion numerica. Mireille Benedetti, cònse-adjoncha de La Ciutat, conselhèra regionala e presidenta de l'Agéncia Regionala per l'Environament, asajarà de respondre au besonh de dinamizar lei ressorças dau Fòrum « per un messatge comun ».

Lei tres comissions dau Forum d'Òc s'acamparàn de 15 o 30 a 16 o 30, per menar de debats sus lo desvolopament duradís, lei poders locaus, la comunicacion, l'ensenhament e la formacion. Lei trabalhs en comission seràn restituits e discutits en public. Matieu Casanova, baile de la comission Cultura e Comunicacion dau Fòrum, presentarà enfin lei chausidas fachas en matèria de comunicacion per lo Fòrum, un objectiu essenciau d'aquela passa en Provença.

Inf. : Ostau de la cultura e deis associacions, 167 carriera Resini, 84120 Pertús / Corric —This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it./ Tel. — 06 84 73 67 65 / Site — forumdoc.org

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 
Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+