Uei : 12/12/2017

Uèi, Calandreta tornarà manifestar

A l'ocasion de la Jornada Internacionala dels Dreches de l'Enfant, las escòlas occitanofònas exigiràn de responsas sus la supression dels contractes ajudats. Uèi, a l’ocasion de la Jornada dels Dreches de l’Enfant, las Calandretas tornaràn manifestar per carrièras, per tal d’obténer de responsas sus las ajudas de l’estat francés, actualament jos forma de contractes ajudats, que las nòvas politicas del president Macron son a suprimir. 


A Tolosa, lo rassemblament se farà diluns 20 de novembre a partir de 12 h davant la prefectura, per exigir un tractament egal a l’ensems dels actors de l’ensenhament de las autras lengas. E mai las inegalitats amb lo francés sián desproporcionadas, tanben i a de diferéncias amb d’autras lengas minorizadas, coma es lo cas del breton, e quitament de l’occitan en d’autras regions administrativas.

Lo departament de la Nauta Garona a degut suprimir 12 pòstes dempuèi setembre, en obligant los parents de prene la relèva dels personals mancants. « S’aquesta setmana, la prefectura de Nauta Garona a anonciat lo desblocatge de 5 contractes, avèm pas cap de visibilitat del sòrt que serà reservat als autres 20 pòstes qu’arriban a escasença en 2018 ».


Jornada dels Dreches de l’Enfant

En mai d’aquò, a l’ocasion de la Jornada dels Dreches de l’Enfant, Calandreta denóncia lo refús del drech a la diversitat lingüistica pels mainats de l’estat francés. « França: país dels dreches de l’enfant, manca un ! », çò ditz la Federacion de las escòlas immersivas en occitan. Dins aquel sens, Calandreta vòl recordar uèi que l’estat francés es dins una situacion particulara. Ratifiquèt la Convencion dels Dreches de l’Enfant amb una resèrva sus l’article 30, que tòca los dreches lingüistics.


L’article 30 d’aquela convencion ditz :

« Dins los estats ont existisson de minoritats etnicas, religiosas o lingüisticas o de personas d’origina autoctòna, un enfant autoctòn o qu’aperten a una d’aquestas minoritats pòt pas èsser privat del drech d’aver sa vida culturala pròpria, de professar e de practicar sa quita religion o d’emplegar sa lenga pròpria en comun amb los autres membres de son grop.»

Mas al moment de la ratificacion d’aquela convencion, lo govèrn de la Republica Francesa faguèt una resèrva sus aquel article :

« Lo Govèrn de la Republica declara, compte tengut de l’article 2 de la Constitucion de la Republica Francesa, que l’article 30 a pas de s’aplicar per çò que concernís la Republica ».

Calandreta demanda la fin del refús del article 30 de la convencion “per donar als dròlles de nòstre país lo drech de viure lor lenga e lor cultura”. En mai d’aquò, Calandreta demanda a las escòlas e federacions de far de delegacions al près dels representants locals del Defensor dels dreches e de se mobilizar per far conéisser “aquela situacion unica ont se trapan los enfants de França a respècte de la diversitat lingüistica e culturala”.

Adoptada per l’ÒNU lo 20 de novembre de 1989

La Convencion suls Dreches de l’Enfant es un instrument internacional qu’establís los dreches civils, politics, economics, socials e culturals dels enfants. Foguèt adoptada per l’Assemblada Generala de las Nacions Unidas lo 20 de novembre del 1989 e intrèt en vigor lo 2 de setembre de 1990 après que l’aguèron ratificada 78 estats membres. La Convencion compta 54 articles e dos protocòls addicionals, un sus la participacion dels mainats a de conflictes armats e un autre sus la venda e la prostitucion d’enfants e sus la pornografia infantila.

Aquela iniciativa constituís una de las reüssidas mai importantas dins la reconeissença e l’afirmacion dels dreches umans. La Convencion suls Dreches de l’Enfant es un dels tractats mai ratificats del Mond; segon l’UNICÈF, es estat ratificat per 193 estats e per gaireben totes los membres de las Nacions Unidas. La Convencion se centra sus l’enfança, fa referéncia als besonhs e dreches especifics dels mainats e obliga los estats d’obrar per lors melhors interèsses.

Jornalet

Sten Charbonneau, creator de jòcs en lenga bretona

Tres ans a, Sten Charbonneau, ancian animator sus Ràdio RBO, ensenhaire en Diwan e animator sus Breizhowed, qu'a lançat la soa enterpresa de jòcs en breton.

En partir d'un estudi qui demòstra que'n har aperet a la suspresa e a l'umor, lo cervèth e retien mei aisidament un mot e ua expression, que comencè en crear dus jòcs, « Din an Dorn » (« A tu de jogar »), un jòc de velocitat e « Klash ar Ger » (« Cèrca un mot ») qui consisteish a har devinar un mot en ajudà's dab cartas e un dat. Ua escaduda dab un centenat de jòcs venuts en chic de temps au près de tots los publics.

L'estiu passat, Sten Charbonneau que sorteish « N'out Ket Barzh », literaument « N'ès pas poèta ». Qu'ei un jòc de replica dab expressions popularas, cantas e poesias. Que començar per ua question o ua frasa incompleta, cadun que tira ua carta dab ua responsa.

Ua version en gaelic irlandés deu son purmèr jòc « Din an dorn » qu'ei pareishuda quauques temps a, arron un encontre dab l'ensenhaira a l'Universitat de Bretanha Occidentau (UBO) de Brest, Ruth Lysaght. Sten Charbonneau qu'ei a tribalhar sus ua version gualesa deu jòc tà 2018, un utís pedagogic qu'ei possible de declinar dens totas las autas lengas ditas regionaus segon lo creator : « Nombrós son los qui aprenen ua lenga, mes ne se l'aproprian pas. Quan aprenem en amusà's, en estar susprés, que marca enqüèra mei », çò digó au jornau Le Telegramme.

En Occitania, la Federacion Regionau d'Aquitania de las escòlas Calandretas e lo Centre Regionau de Documentacion Pedagogica d'Aquitania que creèn lo jòc « 7 camins ». Qu'ei un jòc de 7 familhas d'après la mitologia pirenenca, a l'encòp « un vector de coneishenças e desclavader d'imaginari » segon los creators. Lo jòc qu'ei disponible dens la botiga de Vistedit.

Acampada lo 8 de novembre sul tèma « Volèm l'occitan cada jorn a la television »

L'aviam anonciat a la fin de la setmana passada sul site de lasetmana.fr, una acampada amassant d'associacions e de movements occitanistas se debanèt diluns 9 d'octòbre a l'Ostal d'Occitània de Tolosa, a l'apèl de País Nòstre. L'objectiu èra de discutir d'una campanha reivendicativa occitanista sus dos tematicas : los mèdias e l'ensenhament en lenga occitana.

Una trentena de personas assistiguèron a l'acampada dont Convergéncia Occitana, representada per Joan-Francés Laffont, la Confederacion Calandreta per son president Joan-Loís Blenet, mas tanben lo Partit Occitan, lo Partit de la Nacion Occitana, Bastir Occitània, País Nòstre, un representant d'Europe Ecologie Occitània, Danís Cantournet de l'associacion Macarel, l'Esquèrra Revolucionària occitana e Ràdio Occitània.

Una primièra mobilizacion es prevista lo 8 de novembre, plaça del Capitòli a Tolosa a 11 oras 30 sul tèma « Volèm l'occitan cada jorn a la television ». Una segonda se debanarà al mes de decembre.

Joan-Pèire Laval de País Nòstre nos en ditz mai sus las reivindicacions d'aquel collectiu d'associatius : ETV audio

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 
Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+