Uei : 14/12/2017

Siam popular !

Que hè pena de véder tant d’ occitanistas trebatents, tot drapèu dehòra, entà sostiéner los catalans pro independéncia e pro-referéndum ; A marterar eslogans a truc e malhuc pendent dias, en tot pensar qu’èra lor, l’ahar. Sustot, que’s coneishó pro viste que la màger part èran sancèrament desentenuts suus enjòcs (pro peluts qu’ac cau díser) ligats ad aquera independéncia, e qu’èran tot com jo, favorables a un referéndum democratic suu principi, sustot pr’amor los catalans èran amics, e que las bastonadas policièras e passavan mesura. Mes aquò rai, l’ahar qu’estó lo parat d’airejar los drapèus occitans e de hornir lo de Catalonha suus perhius de Facebook. Mes au delà d’aquò, aqueras hèitas que permetón tanben d’enténer un mot important, emplegat au mei har per noste : « Popular ». Quiò, qu’ei vertat, qu’ei popular, l’ahar, qu’ei lo pòble qui parla ! Alavetz en Catalonha benlèu, mes a noste, francament, dem pròva de moderacion ! Quan seré dab la mei bona volentat, populars ne n’èm pas briga ! Que sufeish de deishar la nosta tuta occitana e de visitar la societat civiu francesa tà se’n avisar. Los mei utopistas que saunejan d’un pòble occitan, e d’ua cèrta faiçon, e vivan l’ahar catalan per procuracion. Que hè dòu... Un milion de personas per carrèras ! Jamèi ne s’i escadom, quan seré en tot apielar las « granas » manifestacions de 2005 ençà... Alavetz qué har ? Crear academias o instituts mei o mensh competents entà legitimar conviccions qui’s disen d’eleit ? Nani. E volem que s’estanquen las trufanderias ? Alavetz que va caler devarar deu pitèr que’s bastim un còp èra e anar cap au pòble per de bon ! E sustot, deishar de pensar que los occitanistas e son mei ensenhats que los franchimands, ignorants e serviles. Se n’èm aquiu uei lo dia, qu’ei autant pr’amor de l’Estat francés com de la nosta vision simplòta de l’anar de la nosta lenga.

JNC

  • Publicat dens Éditos

Ensenhament : La FELCO interpela los candidats a la presidenciala

La Federacion dels Ensenhaires de Lenga e de Cultura d'Òc s'interròga sus la plaça de las lengas ditas regionalas que donaràn los candidats a la corsa a l'Élysée.

Quina plaça per las lengas ditas regionalas (dont la nòstra) dins l'ensenhament public ? Es la question que pausa la FELCO dins un questionari adreçat a totes los candidats a l'eleccion presidenciala, levat lo FN. Demanda primièr als candidats se an l'intencion de contunhar un procèssus legislatiu en favor de las lengas, iniciat per la proposicion de lei d'Annie Le Houérou (PS). S'èra pas lo cas, los ensenhaires volrián saber quinas mesuras los candidats entendon menar per las lengas ditas regionalas, dins l'ensenhament public, en particular.

La FELCO se demanda encara se los pretendents a la magistratura suprèma vòlon a lor torn temptar una modificacion constitucionala. S'agiriá alara de modificar l'article 2 amb un complement suggerit en 1992 mas refusat. Precisava alara que « lo francés es la lenga de la Republica dins lo respècte de las lengas regionalas ». Los ensenhaires d'occitan encadenan logicament amb la question de la Carta europèa per saber se serà ratificada pels candidats.

La question finala tòca als ròtles de l'Estat e de las collectivitats tocant a las lengas. Demanda qual es l'interlocutor mai apropriat per assegurar « la proteccion e lo desvolopament d'aquel patrimòni nacional, en particular per çò qu'es de l'ensenhament public ». Las responsas eventualas dels candidats seràn publicadas sul site de la FELCO.

Edito : « Vestit de probitat candida… »

Eleccion presidenciala… Lo temps se sarra mas es pas per aquò que ne sabèm mai. I a pas que los fans d’un o de l’autre candidat que sabon ont penjar lor lum. Ne demòran ça que i a un fum que son descorats d’entendre pas que de proposicions demagogicas o utopicas. I a los que son per una seisena Republica, los que son per una « França als Franceses de soca », los que son per l’union de la carpa e del lapin, etc. Mas es malaisit per eles de far de promessas autrament qu’a la mòda vièlha : « quand serai elegit… » Coma los mèdia s’interèssan subretot als peisses gròsses, aquestes se venon incrustar sul fenestron mentre que, de quora en quora, vesèm aparéisser los « petits » en imatges subliminals que nos venon rapelar que l’egalitat fa partida da la devisa exagonala… en teoria ! L’òme de l’eissarpa roja nos vòl demostrar que l’esquèrra es pas l’enemiga de la modernitat e malhums socials e ologramas, per exemple, son meses a contribucion. Son concurrent, d’un classicisme de bona lei, a empruntat als Estatsunidencs la « man drecha sul pitre » quand escota o canta l’imne nacional. Lo caganís candidat a l’avantatge suls autres d’èsser un novèl vengut en politica e li pòdon reprochar pas que son passat de banquièr mas, dins un mond qu’a fach son dieu de la moneda, sembla pas redibitòri… Los dos candidats de drecha que se presentan, cadun vestit de probitat candida e de lin blanc, se dison victimas de « gabinets negres » que complòtan per los empachar de tornar França al pòble e de redreçar lo país. Cadun jòga a sa faiçon de l’immunitat parlamentària que los presèrva dels jutges. Curiós país ont un « panaire d’irange » es condemnat sul pic a las galèras e ont un òme – o una femna – pòt far valer son immunitat o sa presompcion d’innocéncia per preservar sa « pichona entrepresa » !

Andriu de Gavaudan

  • Publicat dens Éditos

Edito : « Divòrci o desencantament ? »

Qu’èi totjorn aimat la politica mès la politica ne m’aima pas ! E quan vedi los nòstes politicians exagonaus « bàter la campanha » que soi convençut ara qu’a plan rason de ne pas m’aimar… Los temps qu’an cambiat e, en aqueth temps de crisi que perdura, los ciutadans n’accèptan pas mei çò que, un còp èra, e consideravan com « los profieits e las pèrtas » de la vita politica. Qu’un elegit e sia pres la man dens lo pòt de confitura e que’u trobavan totjorn quauque excusa ; shens ac saber benlèu, qu’aplicavan la paraula de l’Evangèli : « Que lo qui n’a jamei pecat e’m gete lo prumèr calhau ». Ara, dens ua societat de la moneda reina e de l’individualisme forsenat, que vòlen que los lors elegits e sian vertuós quitament se, eths, n’ac son pas ! Ne muishan pas mei d’empatia quan aprenen, dens los mèdia, qu’un tau o un tau, Robespierre o Saint-Just de l’epòca modèrna, privilegie, en tota caritat « crestiana », hemna, hilh o concubina. Que n’èm arribats a un punt de rompedura enter los ciutadans e los elegits, començat çaquelà quauques ans a, mas ne son pas rars – mei que mei los tenòrs ! – los elegits de la Republica que considèran los lors privilègis e prebendas coma ua necessitat republicana e que rebecan aus lors detractors que « i a un prètz a pagar entà la democracia ». Peu prumèr còp dens l’istòria de la Vau Republica, qu’am ua campanha presidenciau damb los protagonistas màgers qui an problèmas damb la Justícia. Los lors partisans ne quitan pas de méter en avant la « presompcion d’innocéncia » e lo « govèrn deus jutges » çò qui hè que lo programa eventuau deus candidats es completament parasitat… Ne demoran pas sonque quauques setmanas entà escotar çò qu’aurén a nos díser mès l’opinion publica que sembla dejà partatjada enter ua credença òrba cap au son candidat e un desenlusiment totau quitament se met la democracia en dangèr.

Andriu de Gavaudan

  • Publicat dens Éditos
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 
Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+