Uei : 26/09/2017

OCFUTURA (agost) — Economia deu litorau

La litoralizacion deu poblament e de las activitats que's hasó au ritme deus grans periòdes istorics. Purmèr, a partir deu sègle XIXau, arron las granas descobèrtas. Au parat deu tèma « Tèrras d'Òc, tèrras de migracions », qu'avem vist los divèrs movements deu pòble occitan capvath l'istòria e qu'au sègle XIXau, cap a 25 000 bigordans e s'installèn tà America deu Sud, possats per la miséria. Que partín en batèu deus pòrts qui costejavan l'Atlantic com Baiona o Bordèu. Variabla, la durada de la traversada que podèva anar dinc a 60 dias a bòrd d'un batèu de vapor tà anar de Baiona dinc a Montevideo, com ac hasó lo poèta Isidore Ducasse en 1850.

Enter 1862 e 1866, 213 navius que partín deu pòrt de Bordèu e 41 deu de Baiona, sia un trafic uman de 11 200 personas en 4 ans !
Los escambis comerciaus fluviaus (cuer, lan, seu...) enter país occitans e d'Americas que's multipliquèn, especiaument dab los pòrts de Montevideo, de Buenos Aires e de Porto Alegre.

Louis-Napoléon Bonaparte, dit Napoléon III, qu'estó elegit purmèr president de la Républica en 1848 e lo son regne coincidí dab ua aviada economica shens precedent e que marquè ua amelhorança de la condicion de las classas tribalhairas. Qu'instaurè ua politica d'amainatjament e ua mesa en valor deu territòri qui a faiçonat los país occitans taus que son uei lo dia.

A partir de la fin deu sègle XIXau, la representacion deu litorau que cambia. La mar que suscitava un sentit de cranhença e d'ostilitat dinc aquiu, e pas sonque las activitats qui hasèvan hrèita de la proximitat de la mar com la pesca, l'agricultura, la salicultura, lo transpòrt maritime e las installacions militaras, que miavan ua ocupacion deu litorau.
Lo litorau n'èra pas qu'un lòc de tribalh, briga consacrat au plaser. La costèra atlantica que concentra las activitats ostreïcòlas (Maremna-Auleron, Arcaishon) e la construccion de batèus de plasença qu'i ei importanta. La costèra mediterranèa que beneficia d'emplecs dens las salinas de Camarga mes tanben dens lo sector deu transpòrt maritime e costièr (fret e transpòrt de passatgèrs).

Arron la Revolucion Industriau, la desgradacion sanitària de las vilas que's hasó sentir, que provòca la descobèrta de malaudias navèras. Que'ns rendom compte lèu que los banhs de mar podèvan har solaç. La hauta aristocracia e los caps coronats que volón tastar los lors plan.hèits.

Artistas, escrivans o celebritats que contribuín a l'aviada de las estacions balneàrias, com Victor Hugo qui estó vist mantuns còps a Biàrritz o Matisse a Sent-Tropez.
Lo desvolopament deu camin de hè e de las linhas cap a destinacions atractivas deus país occitans qu'estón uns deus factors deu desvolopament deu litorau.

Dab l'arribada deus congets pagats en 1936, lo torisme que's desvolòpa, au ras deus lesers e de las vacanças. La densificacion de l'ocupacion deu litorau que's manifèsta per la creishença de la populacion despuish 1945. De 1954 a 1968, la densitat francesa que passè de 80 ab/km2 a 190 a 245 ab/km2 dens las comunas costièras.

Uei lo dia, la litoralizacion que's persegueish e que's traduseish per ua urbanizacion consomatora d'espaci : 12 % de las susfàcias de lotjaments naus bastits enter 90 e 2012 que son situats dens las comunas litoriaus... sus solament 4 % deu territòri.
Lo sector de la pesca qu'ei particularament present en Charenta-Maritima e au sud de las Lanas quan lo sector de l'industria deu peish ei plan present dens las Lanas. Lo sector de la construccion de navius civius qu'ei tanben present dens lo departament landés. Lo sector aeronautic qu'ei implantat sus Baiona-Anglet-Biàrritz (BAB) e lo sector deus servicis portuaris maritimes e fluviaus qu'ei present sus Bordèu.

L'industria deu surf que contribuí grandament au desvolopament de l'economia deu litorau en Region Occitania/Pirenèus-Mediterranèa (gòlfe deu Lion), en PACA mes mei que mei en Bascoat e en las Lanas.
L'espòrt que's professionaliza e qu'engendra la creacion de l'industria deu textile deu surf. La Federacion Francesa deu Surf qu'a la soa sedença a Òssagòr e lo Departament de las Lanas que vien per aulhors de pausar la soa candidatura per las espròvas de surf aus Jòcs Olimpics de 2024.

Tà'n saber mei, consultatz lo dossièr complet d'OCFUTURA ací

  • Publicat dens Dossiers

La LGV « pas ua prioritat »

Lo ministre de la Transicion ecologista e solidària, Nicolas Hulot, que declarè lo 30 d'agost que los projèctes de Linha a Grana Velocitat n'èran pas « prioritàrias » e que lo govèrn n'avè pas los mejans de las finançar sancerament : « L'Estat non poderà pas tot har. Que calerà definir çò de prioritari. Har navèras linhas a grana velocitat, n'ei pas francament la prioritat. Si avèvam los mejans, plan segur, mes n'ei pas lo cas. […] Lo hialat herrat que pèrd un milard d'euro cada annada. Ce'm sembla que la prioritat, ei de melhorar lo quotidian deus transpòrts deus Francés. E la dusau, qu'ei d'atacà's au transfèrt deu transpòrt rotèr cap au fret…», çò declarè lo ministre sus France Info.

Quan lo contribuidor a dejà començat a pagar lo tròç Tours-Bordèu en Region Occitania/Pirenèus-Mediterranèa, lo projècte LGV estimat a 7 miliards d'euros qu'estagna despuish mantuas annadas.

Un acamp de tribalh pertocant aus projèctes de linhas a grana velocitat Bordèu-Tolosa e Bordèu-Dacs que's debanè dimars 5 de seteme. A l'entorn de la taula, Elisabeth Borne, ministra cargada deus Transpòrts, Alain Juppé, president de Bordèu-Metropòli e maire de Bordèu, Alain Rousset, president deu Conselh Regionau de Navèra-Aquitania, Carole Delga, presidenta deu Conselh Regionau d'Occitania/Pirenèus-Mediterranèa e Jean-Luc Moudenc, president de Tolosa-Metropòli e maire de Tolosa. Los participants qu'escambièn sus las consequéncias de l'anóncia deu President de la Republica d'un tribalh de priorizacion deus grans projèctes d'infrastructuras. La rason ? L'escart de 10 miliards d'euros enter lo còst deus projèctes a finançar e las ressorças disponiblas sus las cinc annadas a viéner. Entà « convéncer » la ministra cargada deus Transpòrts, los elegits que presentèn un estudi miat per un Cabinet internacionau dont la conclusion ei que ressorças navèras poderén estar mobilizadas entà assegurar ua partida « substanciau » deu finançament deu projècte LGV Bordèu-Dacs-Tolosa. La ministra que raperè la soa prioritat de favorizar los transpòrts deu quotidian e l'amelhorança de la capacitat e la fiabilitat de las circulacions ferrofiàrias au nivèu de las metropòlis bordalesa e tolosana, entà « redusir lo trafic rotèr de transit ».
L'acamp que s'acabè per la decision comuna d'examinar optimizacions tecnicas e conviéner d'un finançament deu projècte partatjat.

La LGV Bordèu-Tolosa que poderé plaçar la vila ròsa a 3 òras 10 de París en lòc de las 4 òras 19 actuaus.

Fòto ©Alaric Favier

Negòci : Macarel victima de son succès

De qué se passa amb la marca de vestits occitans ? Semblariá que la demanda venguèsse pro fòrta per aver a comandar d'articles novèls o ne renovelar los estòcs. Es una bona novèla, a priòri. Val melhor aquela situacion que l'invèrs. Problèma : o a calgut far en mai grandas quantitats e los relambis de pagament de la merça son mai corts. « Es atal amb las entrepresas que montan, çò nos a dit lo co-fondaire Danis Cantornet, cal totjorn avançar la moneda abans de la far dintrar ». Per exemple, l'entrepresa a lançat ongan de novèls accesòris en fonda per l'ostal o per la taula. A tanben degut comandar de camisets suplementaris puèi que de 20 000 unitats annadièras comandadas, son passats ongan a 35 000 !

La rason : la demanda continua de la botiga tolosana situada al còr de vila e qu'aganta los toristas de passatge o alara los Occitans d'autres parçans en visita a Tolosa. Autra rason : l'embaucha recenta d'un comercial qu'a trobatr fòrça revendeires. Plan, mas lor cal far passar de mèrças. Alavetz : mai i a de revendeires, mai cal fargar de mèrças. Lor cal pagar los fornidors mai d'ora que de costuma dont d'unes d'aicí la fin del mes. Macarel deu doncas trobar 10 a 12 000 euros per la fin d'abril. « Podèm far un manlèu mas se podèm evitar, serà melhor » çò nos a dit Danis Cantornet. Fàcia a una risca de desaparicion (coma o indiquèt lo gerent de la societat sus la pagina Facebook) la solucion es simpla. Apèla los afogats dels produits occitans a crompar d'articles pel biais del site internet o alara dins las botigas de Tolosa o Sant Joan de Vedàs. « per far dintrar lèu- lèu l'argent que fa mestièr per pagar salaris, loguièrs, cargas e facturas ».

Solinhac-sus-Leire — Tensions a l'entorn d'ua demanda de prolongacion de l'activitat de la peirèra

La peirèra de basalt que hè partida deu paisatge de la comuna de Solinhac sus Leire (43), despuish las annadas 70. La soa autorizacion d'espleitacion qu'ei arribada a tèrmi e l'espleitador que hasó ua demanda de renovelament de 15 ans. Lo site actuau de la peirèra que cobreish drin mei de 13 ectaras. La societat Jalicot que voleré 4,5 ectaras mei, mes shens nada aumentacion deu tonatge annau maximau de 150 000 tonas cada annada. L'extension que seré possible mercés a un agricultor de Mussic, proprietari de parcèlas au ras deu site actuau. La societat qui gereish la peirèra que depausè un dossièr en prefectura e l'enquèsta publica que comencè lo 14 de heurèr e que s'acabarà lo 17 de març.

L'associacion SOS Loire Vivante qu'arcasta a la societat Jalicot de non pas arrespectar los sons engatjaments e que la peirèra ei ua « ploja de nosenças taus abitants ». Lo gavidaire de l'associacion, Roberto Epple, que declarè au jornau L'Eveil : « que demandam lo retrèit deu projècte e que sostienem los paisans qui's baten tà conservar las lors tèrras ». Ua peticion contra l'extension de la peirèra qu'obtienó 3 300 signaturas sus divèrsas comunas. Alain Feydel, gavidaire de las peirèras, eth, que's defen en díser que lo dialògue èra tostemps mantienut e qu'ua Comission Locau de Concertacion e de Seguit (CLCS) èra estada hicada en plaça lo 29 de noveme entad aquò.

Tà çò qui ei de las nosenças dont parlan l'associacion SOS Loire Vivante, lo sénher Feydel que respon que tribalhs tà ua paret vegetau anti-brut e son dejà estats budgetats. « Que serà un ecran acostic tà redusir lo brut deus concassaders e deu crible », çò digó Alain Feydel. Après l'enquèsta, lo prefècte qu'averà tres mes a comptar la recepcion deu rapòrt de comissari enquestaire tà préner ua decision.

La societat Jalicot qui a ua autorizacion d'espleitacion dinc ad aqueth mes, que demandè ua prolongacion de sheis mes deu precedent arrestat prefectorau obtienut en mars de 2012 tà 5 ans.

Fòto : Captura d'ecran France 3

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+