Uei : 18/10/2017

OCFUTURA (heurèr) — Occitania, tèrra de passatge e d'arcuelh ?

Donald Trump qu'ensaja de har passar lo son decret hèra controversiat tà barrar l'entrada deus Estats-Units aus ciutadans de sèt país a majoritat musulmana. Dens lo son programa tà la presidenciau de 2017, Marine Le Pen qu'a la tintèra de perpausar ua immigracion « legau » redusida de 200 000 entradas cada annada a 10 000 entradas per an, sia 20 còps mensh d'admissions. Çò que vòu desbrombar lo duo ganhant, ei que França e los Estats-Units ne serén pas çò qui son shens los nombrós flux migratòris qui's debanèn tot au long de l'istòria deu planeta.

Per rasons climatica, economica o per gost de l'aventura, l'Òmi non deishè pas de mudar tà çò qui serà Occitania de uei lo dia. I a 3 milions d'annadas dejà, los homo habilis, puish 40 000 ans abans Jèsus Crist, los homo sapiens sapiens. Cap a 10 000 ans abans JC, las tèrras nostas que coneishón ua transformacion deus lors mòdes de vita dab l'arribada deus pòbles indo-europèus.

Au sègle dusau abans JC, l'Empèri roman que s'espandirà de la Mar Negra dinc a l'Atlantic. E nosautes ne desbrombaram pas lo « passatge » deus Visigòts dab lo lor reiaume qui anava deu Leire dinc a Gibraltar, e aquò, pendent tres sègles (s.Vau au s.VIIIau), preséncia com ac precisava l'autor Alem Surre Garcia dens lo precedent dossièr OCfutura, totaument esfaçada de l'istòria de l'exagòne.

Au demiei de las rasons qui possèn a las migracions, qu'arretrobam las persecucions religiosas, comunas aus sègles XIIau e XIIIau. Qu'estó lo cas deus 1000 Vaudés caçats de las Vaths de la Durança, pr'amor de la lor credença en la glèisa evangelica. Que migrèn tà las Vaths deu Piemont italian (cap a 100 000 locutors òc uei lo dia), ua partida d'enter eths que possè mei au sud d'Italia en lo vilatge de Guardia Piemontese.
D'autes qu'anèn tau sud d'Alemanha on pas sonque los noms de vilas testimonian de las originas occitanas deus lors creators.

A comptar deu sègle XVIIIau, que's nòta ua emigracion a l'interior de França. Los tribalhadors sasonèrs, especiaument lemosins e auvernhats qu'anèn tribalhar tà Lengadòc e Espanha. Au sègle XIXau, Occitans que's virèn cap tà la capitala, profieitant de l'espandiment de París. Lo fenomèn « bonhat » que's desvolopa : los auvernhats e roergats que's lançan dens lo comèrci deu carbon de deus vins acerà. 


Ua purmèra andada d'emigrants ariegés que's desplacè au sègle XIXau cap tau Estats-Units, mei que mei tà Nava-York on los orsatèrs exportèn lo lor saber-har dab succès e deishèn la misèria darrèr eths. Lo periòde enter la purmèra e la dusau Guèrra Mondiau que marquè la dusau andada d'emigracion.
Cap a 25 000 bigordans que s'installèn tà America deu Sud possats per la misèria, o en rason deu dret d'ainat qui empachava los capdèths de tornar préner la bòrda familiau o enqüèra hemnas emprenhadas hòra maridatge.

L'Occitania qu'estó marcada au sègle XXau per las duas guèrras mondiaus, la decolonizacion (especiaument d'Africa) o enqüèra la guèrra d'Espanha e l'independéncia d'Argeria, que vedó arribar per andadas populacions d'Italia, d'Espanha, deu Portugau, de Polonha atau com d'Africa.
L'enter duas guèrras que marquè ua virada dab ua preséncia estrangèra qui triplè en Occitania, mei que mei en Mieidia-Pirenèus enter 1921 e 1931 : cap a 1 milion d'Italians qu'arribèn tà Gèrs e Tarn e Garona. La populacion d'origina portuguesa demorant en Occitania que passè de 20 000 a 750 000 dens las annadas 50.

Qu'arretrobam la diaspòra occitana en Argentina (Amado Boudou, descendent d'ua familha de Roergue arribada en 1903, qu'estó vice-president d'Argentina de 2011 a 2015).

Actuaument que's constata ua immigracion sasonèra, populacions de l'èst que vienen har las vrenhas, cuélher fruts d'ua annada a l'auta.

De notar lo passatge deus migrants « de Calais » tà França entà perviéner a Anglatèrra. La « jungla » de Calais qu'estó desmantelada fin d'octobre e cap a 8 000 plaças qu'èran estadas creadas dens centres d'arcuelh capvath França tà lotjar mei de 6 000 migrants recensats sus plaça. Charenta-Maritima qu'arcuelhó au mensh 100 migrants. Ua seishantena de refugiats que's tròban dens las Lanas e dens Òlt e Garona, setanta que son en Dordonha. Lo nombre de migrants arcuelhuts dens los Pirenèus-Atlantics que deveré estar d'au mensh 175.

Occitania qu'ei tostemps estada tèrra d'arcuelh e los sons abitants, emigrants qui dèishan lo país tà trobar un aviéner mei bon aulhors.

 

Fanny Lartigot – La Setmana

Tà'n saber mei, consultatz lo dossièr sancèr OCfutura ací

 


  • Publicat dens Dossiers
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+