Uei : 18/06/2018

Cronica Diu Negre : Insulars III

Ka que s’èra adromida. La fatiga deu dia e las emocions d’aqueste periòde que l’avèvan forçada a non pas respectar l’ua de las règlas màgers de subervita. Mia que sospirè tot doç, era tanben que sentiva la fatiga qui l’assautava, mes n’i podèva pas cedir. Dens las tenèbras d’aquera nueit espessa los crits shords de l’escaramoisha que tuèn lo silenci dinc a punta d’auba e la mar destorbada que’n borí de ràbia.

Quan Ka se desvelhè, lo dia qu’esguitava dejà los sons purmèrs arrais, colorant lo cèu d’un roi sanguin. Los crums que barrejavan lagremas e los cravans sardinaires, purmèrs testimònis de çò que s’èra passat, que lançavan peus aires crits aguts e planhius. La gojata qui assistiva ad aqueth planh que comprenó de tira a quin punt la nueit de la soa sòr qu’èra estada braca. Aquesta qu’avèva velhat probable dinc au moment quan n’i avossi pas mei nat dangèr. Curiosa de compréner çò qui podèva assombrir l’aubor d’aqueth dia, Ka que getè au luenh lo son espiar de cobalt. Tanlèu sortida de la cabina qu’èra estada intrigada per aqueras colomnas sinistras qui s’enairavan. N’èra pas l’origina d’aqueras qui la questionava. Que’n coneishèva de plan la hont : qu’avèva vist proas causas entà saber d’on vienèvan... Non, çò qui l’intrigava qu’èra de saber çò que calèva har en tau vegada. Quan ne seré pas desvelhada, Ka qu’entenèva a la soa sòr l’avertir : ne cau pas anà’i. Que’ns cau passar lo noste camin e non pas préner nat risc. Estossi desvelhada qu’estora çò que disora. Aquò rai ! Qu’èra un punt de vista que ne partatjava pas briga. Per era, que calèva anà’i. Que calèva portar secors aus naufragats com ac avora hèit la lor mair. La gojata que trantagè totun. Que se n’anava de long e de lad en bèth tòrcer e retòrcer. Puish, après mantua minuta de balançament, que decidí totun de seguir la soa idea. A despieit deus riscs que despleguè la vela. Lo vent que s’i aborrí de tira e dab fòrça. Las gojatas qu’anavan donc de cap ad aqueth lòc shens saber çò qui las i esperava. Quan la nau s’èra apressada pro entà descobrir la lor hont, las colomnas de hum que semblavan mensh impressionantas. Ka n’estó pas suspresa de véder que vienèvan d’ua cau humanta qui èra a samsí’s. Qu’èra un vaishèth deus grans, ua nau de transpòrt oficiau : los drapèus que quilhava qu’èran los de l’Union.

A purmèra vista, n’i avèva pas nat subervivent. N’i demoravan pas sonque los qui n’èran pas mei de valuda : los qui varaulavan au grats de las andadas. Ka que pleguè la vela. Que’u calèva contunhar dab lo motor qui’u balharé ua manejabilitat mei grana. Eslalomant enter los còs, que s’avisava a cada signe de vita, a cada esclòp qui poderé legitimar ua mission de secors. Los sons esfòrç que semblavan d’estar hèits en de balas : la soa crida que demorava shens responsa. Que contunhava totun a despieit de l’espiar reprovador qui’u lançava la soa sòr qui s’èra desvelhada. Los braç plegats sus la peitrina, aquesta que semblava esperar explics. La lor situacion qu’èra dejà pro critica entà non pas desprofieitar la mendre segonda : « Que hèm ací Ka ? Que pensavi que coneishèvas las règlas. - Que las coneishi... - Que hèm ací lavetz ? La mair ne t’as pas aprés arren ? - A tu tanpòc, çò tornè Ka de tira, estossi dab nosautas que seré a la mea plaça, a miar la nau en cèrcas de subervivents. - Que ns’ac averé demandat abans de préner un tau decision. N’èra pas pèga au punt de ns’impausar la soa volontat e las consequéncias d’aquesta shens expausar-nse los riscs. - E soi pèga adara ? - Quan prenes decision shens consultà’m, quiò. Que se’n va temps que comprenis la nosta situacion, e... - Cara’t, çò copè Ka en lhevà’s. - Qué ? - Cara’t e escota ! »


Las duas sòrs ne parlavan pas mei, mes qu’escotavan meilèu çò que’us portava lo vent : qu’èra un borromb, tant per tant audible. A despieit de la distància, las gojatas que s’avisèn qu’èra tròp regular entà estar naturau. Que semblava d’estar ua seguida organizada, com un messatge codificat. Mia, mei experimentada que la soa capdèta, qu’identifiquè pro lèu la direccion a seguir. Deishant la navigacion a Ka, que s’ajacè a la proa de la nau, lo son vielh fusilh a l’espatla. Que poderé estar un gahatèr, qu’ac sabèva, mes que sabèva tanben que n’ac poderé pas har compréner a la soa sòr, qui cercava a tot fòrça a imitar la lor mair. Qu’avèva desbrembat probable los còps quan manquèn d’estar capturadas e venudas, enganadas per un naufragat qui ne n’èra pas un e qui avèva tradit la lor posicion aus sons companhs, celats peu demiei las andadas. Mia que sospirava long en esperar non pas tornar víver ua tau situacion. N’i èra pas aprestada enqüèra e aqueste còp ne serén pas sonque duas. N’i averé pas la lor mair entà las tirar deu brocar. Ka, estrambordada, que miava la nau familiau en seguir las indicacions de la soa ainada. Saber d’on vienèva aqueth senhau que la pressava. Ne sabèva pas briga çò que podèva estar, mes que desirava qu’estossi un naufragat. Que volèva amuishar a Mia qu’èra capabla era tanben d’estar utila, de har quauquarren de valuda. De’u provar totun que n’èra pas mei ua mainada. Assedut sus un radica, Lars Frederikson qu’esperava que la soa batalhada anava har viéner quauquarrés abans la nueit. L’idea de demorar sol au bèth miei d’enlòc que’u pauhicava. Qu’avèva la mar en òdi e ne n’estossi pas obligat per la soa foncion, n’i tornaré pas jamei. Que trucava donc de totas las soas fòrças contra lo metau, esglachant shens nada pietat lo cap d’un malhet qui’s henèva dejà. Lo messatge qu’èra simple, qu’èra d’aulhors l’unica coneishença qu’avèva de la marina : tres còps bracs, tres còps longs, tres còps bracs. Qu’esperava véder a viéner quauquarrés, mercadèrs, herralhèrs e piratas tanben. Quauquarrés dab qui negociar lo son tornar suu tèrrahòrt. Pr’amor, per estar un marin deus maishants, que sabèva de plan que dab la mar, n’i avèva pas nada negociacion possibla... Suu pè deu cèu ua nau que’s dessenhava, Lars Frederikson que sorridó abans de’s lhevar. Que bracegè en cridar. Quan la nau estó pro pròcha que vedó la boca de l’arma apuntada de cap ad eth. Que guardè las mans en haut, solaciat...

Fòto : Myriams-Fòtos — Site : www.diunegre.com

Cronica Viva la lenga locala : Lo galhego a un jorn annal de letras

Lo galhego es la lenga mairala dels Galicians, una lenga pròcha del portugués. Estimam que las doas lengas an 85 % de lor vocabulari en comun. Cossí aquela lenga es devenguda una lenga oficiala jos lo rèine d'Alfonso X de Castilha ?

Cada 17 mai, la Galícia celèbra sa literatura. (« Dia das Letras Galegas » en galhego.) Maria Victor Moreno Marquez una escrivana de contes pels mainatges, poëtessa e reviraira, serà commemorada en 2018. Tanben participava activament a la vida culturala e politica de Pontevedra. Es solament la quatrena femna a èstre causida dins las 55 ans del jorn de letras, una disparitat que a causat fòrça controvèrsia. Cresiá que, « La literatura s’ensenha pas, mas se pòt aprene. La literatura debriá pas jamai existir solament coma un subjècte d’estudi d’esperel mas dins un contèxte mai larg de las umanitats, de l’istòria etc. Perque la literatura confinhada dins un libre es mòrta e ven un saber burocratica. » Aquesta celebracion foguèt instituïda en 1963 per L’Academia Reiala Galhega, onorant cada annada un escrivan, que se distinguissía per sa creacion literària en lenga galhega e per sa defensa de la lenga. La mòrt del escrivan causit deu èstre al mens dètz ans abans. Lo 17 mai èra la data (en 1863) de l’edicion en Vigo del primièr exemplar de l’òbra « Epopèias galhegas » de Rosalia de Castro. Aquesta òbra marquèt lo debut del « Rexurdimento » - la Renaissença Culturala del galhego. Fòrça mond participan a las activitats del jorn. Per exemple, en Pontevedra s’installan taulas amb escaquièrs dins la Plaça de Santa Maria, ont los escolars e los adultes disputan de partidas intensas. Al meteis temps, un talhièr a luòc pels mainatges mai jovens per los iniciar dins lo jòc. Las partidas duran de 11 oras fins a 13 o 15 e totes los participants recebon un present commemoratiu.

Los quatre genres de cantiga

Galícia, al nòrd-ouèst de la Peninsula Iberica, resistiá a l’envasiment arabe e èra una de las regions, ont comencèt la reconquista de las tèrras ocupadas pels envasidors sarrasins. A l’Edat mejana, Galícia aviá d’unes còps son rei pròpri mas generalament èra una partida del reialme de Leon e mai tard de Castilha. Pasmens, lo parçan reteniá sas pròprias practicas legalas, costumas e cultura. Lo primièr document conegut de galhego data de 1228 e es una constitucion per la vila d’O Burgo autrejada per Alfonso IX de Leon. Una literatura distintament galhega emergèt a l’Edat mejana e la lenga florissiá dins los sègles XIII e XIV. I aviá 4 genres de cançons : - cantigas de amor - ont un òme canta a sa femna ; - cantigas de amigo - ont una femna canta a son òme - cantigas de maldecir - ont lo poèta exprimís sa colèra - cantigas de escarnio : de cançons crusas, trufandièras e sexualas de mesprètz. Las Cantigas de Santa Maria èran de cançons religiosas.

L’edat de tenèbras e la renaissença

Lo rèine d’Alfonso X (1252-84) veguèt lo castilian venir la lenga oficiala de la cancelaría de Galícia. Çaquelà los documents legals o narratius, publics e privats contunhavan a èstre escriches en galhego de 1200 duscàs 1500. Lo castilian èra introduch progressivament pels edicts del rei, dels responsables e d’eclesiastics estrangièrs. En consequéncia los documents legals cessèron d’èstre editats en galhego dins los ans 1530. Pendent lo sègle XVII, los elites començavan a parlar castilian al luòc de galhego particularament dins las vilas. Lo periòde del sègle XVI fins al sègle XIX se dich l’edat de tenèbras de la lenga, perque ni òbras literàrias ni documents legals èran pas escriches. Pasmens, Martin Sarmiento fasiá de recèrca sus l’istòria, l’evolucion e l’etimologia del galhego, e mai escrivesse sas òbras en castilian. La fin de l’edat de tenèbras arribèt al sègle XIX ambe lo « Rexurdimento ». Rosalia de Castro, un poèta, Eduardo Pondai un nacionalista, e Manuel Curros Enriquez, un autor liberal e anti-clerical èran los protagonistas del movement. En 1923, lo Seminar d’Estudis Galhegos foguèt establit per estudiar la cultura galhega. Aprèp lo venciment del General Franco dins la Guèrra Civila en 1939, l’emplec public o escrit del galhego èra defendut.

Amb un novèl Estatut d’Autonomia de 1981 e La Lei de Normalizacion Lingüistica de 1983, la lengua pròpria de Galícia recuperèt l’usatge oficial e institucional partejat ambe lo castilian. A l’ora d’ara, 70 % dels abitants del parçan parlan normalament lo galhego, d’autres 20 % lo parlan sens dificultat e 100 % lo comprenon. (La Galíimmigrantcia a pauc d’immigrants.) La magèr part dels mots galhegos derivan del latin mas i en a de dotzenas, que son celticas en origina. Los galicians an una tradicion celtica, que son orgulhóses. La vila de Lugo pòrta lo nom d’un dieu celtic – Lug, l’equivalent de Mercuri, dieu dels viatjaires e del comèrci. La cabreta jòga un ròtle important dins la musica galhega e la vila Ourense a mai de 5 000 cabretaires registrats. Mai d’una melodia galhega son similaras a de melodias irlandesas e bretonas. Çaquelà lo galhego revèrta lo portuguès. La naissença del Portugal coma un païs independent en 1139 causava pauc a pauc la divergéncia de las doas lengas. Generalament, los galhegos e los portugueses s’entendon. Galícia es un observador associat de La Comunautat de Païses de Lenga Portuguesa, e mai aqueste estatut siá subjècte al consentiment del govèrn espanhol. De totas las lengas regionalas d’Espanha, lo galhego a lo percentatge mai naut de parlaires dins sa populacion, çò qu’es un bon signe per son avenidor !

Gavin Porter

La Beluga « Vaicí-Vèni ! »

Dins sa cronica La Beluga, André Clamenç nos prepausa una explicacion de la victòria del President Macron a las eleccions, e seriá non pas gràcia a Marine Le Pen mas a un moisset e a un pastre… e òc ! Aicí un extrach de « Vaicí-Vèni ! » : « Risètz ! Risètz ! Es pasmens es la vertat ! E es aisit de comprener ! Quand èrem pichons, quora la mameta vesiá rodejar dins lo cèl, lo moisset - le faucon pèlerin - nos cridava : “ Mèfi ! mèfi al moisset ! Dintratz la volalha ! ” Lo jorn ont vejèrem lo moisset emportar dins sas arpas un poleton comprenguèrem qu’aviá rason la grand ! Lo Macron abans de s’encaminar, deguèt fargar son tropèl ». Legir la seguida aicí 

Que pensatz de la cronica La Beluga ? Mandatz-nos vòstres vejaires a l'adreça : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

La Beluga « Vaicí-Vèni ! »

Perqué lo Macron ganhèt la presidenciala ? Se demandatz a un molon de monde per carrièra, vos diràn que lo Macron se ganhèt la presidenciala quora debatèt amb la cavala blonda Marina. Desencusatz-me, mas vos enganatz ! Non ! Se lo Macron ganhèt la presidenciala es mercé a un moisset e a un pastre. Risètz ! Risètz ! Es pasmens es la vertat ! E es aisit de comprener ! Quand èrem pichons, quora la mameta vesiá rodejar dins lo cèl, lo moisset - le faucon pèlerin - nos cridava : « Mèfi ! mèfi al moisset ! Dintratz la volalha ! » Lo jorn ont vejèrem lo moisset emportar dins sas arpas un poleton comprenguèrem qu’aviá rason la grand ! Lo Macron abans de s’encaminar, deguèt fargar son tropèl. Es per aquò que se faguèt moisset. Venir moisset es un trabalh longaràs. Tot lo monde i capita pas ! Cal èsser leste, cal saber volar per marrit temps, aver l’uèlh canís, las patassas poderosas e las arpas amoladas! De sas àrpias agusadas anèt pescar d’anhèls, de motons, de fedas, de gals, de galinas… rojas, ròsas, verdas, blavas,… e ne faguèt un tropèl que botèt en camin, En Marcha… Me dirètz, ajudat per sa moisseta, foguèt pro aisit per el. Las galinas pensavan pas pus, temps passavan a bequejar las granas e a se coflar la pansa. Los gals èran descervelats dempuèi un briu. Las fedas soscavan qu’a s’aserbar e s’emplissián la tripa de pastura bona. Los motons, per s’abeurar d’aiga, viravan en redond a l’entorn de la lavanha ! Los anhèlons seguissián sens reguitnar. La polalha endormida, la caça del moisset foguèt aisida. Las bèstias chorravan e lo moissèt velhava. Segur quora començèt a s’encaminar, a se botar En Marcha, lo tropèl del Macron èra pichon, pichonet.

Mas, aprèp una longa marcha, venguèt grosset, puèi, grossàs… Tot anava fòrt plan pel Macron fins al jorn ont li calguèt passar lo pont « à claire-voie » amb son tropelaràs per ganhar l’Elisèu. Figuratz-vos qu’aquela tropelada volguèt pas gasar, pas traversar. Pasmens, lo Macron aviá una muta de chins de vira, mai aices los uns que los autres ! Los chins de vira agarrits japavan… mossegavan las patas de las fedas … butavan… mas lo pont « à clairevoie » espaurugava lo tropèl tot ! Lo Macron, l’ira lo prenguèt. Anava capitar, èra gaireben gandit, anava pas pèrdre la presidenciala per un pont saique ! Alara, sosquèt, sosquèt. Idèa li venguèt. Anèt veire un pastre, un berger, Bergé. Lo Bergé, lo pastre li diguèt : « C’est simple, si vous voulez faire traverser un pont à claire-voie à un troupeau, rien de plus facile, vous mettez la tête de la brebis de tête dans un sac, vous criez : “ Vaicí-vèni, vèni ! ” et la brebis, rassurée, va vous suivre pas à pas. Quand la première brebis est passée, les autres suivent. Tout le troupeau traverse. C’est gagné ! » Macron mercejèt bravament lo pastre, lo Pèire Bergé. Mas, se diguèt que per seguretat, botariá pas la tèsta dins la saca d’una sola feda mas de tres ! E se crompèt tres sacas. Ganhèt la drecha, prenguèt lo primièr sacàs, i botèt la tèsta del Filhon e fiçelèt. Virèt dau la senèstra, amanèt la segonda sacona, i quichèt la tèsta del Amont e nosèt. Passèt pel centre, arrapèt la tresena sacassa, i esquichèt la tèsta del Bayrou e sarrèt. Puèi, lo moisset Macron s’aucelèt, tirèt dabans sul pont « à claire-voie » e cridèt las tres fedas : « Vaicí-vèni » « Vaicííí-vèniii ». « Vaicíííííí-vèniiiiii ». Lo Filhon s’avançèt sens tremolar, lo Amont boleguèt pè e pata sul pic, lo Bayrou, faguèt lo Pau, reguitnèt pas. Tota la tropelada se botèt « En Marcha », e passèt sens engana lo portal de l’Elisèu lo 7 de mai de 2017. Gràcia al Bergé, a un pastre, lo Macron devenguèt President de la Republica ! E dempuèi aquel jorn es e serà lo moisset Macron ! Que volètz ? Val mai un que sap, que cent que cèrcan !

André Clamenç

Lo jornal de guèrra de Juli Cubainas

L’escrivan carcinòl Juli Cubainas (1894-1975) es mai que mai conegut per sa poesia (La tèrra e l’ostal) e sas reviradas (Los evangèlis). Pasmens, los especialistas sabián que quand desfuntèt, dins sas tiretas aviá un diurnal de guèrra. Fraita de sosten institucional per la cultura nòstra e doncas de la pauretat de l’edicion occitana, aqueste manescrich demorèt dins la posca pendent de decennis. Urosament Rogièr Lassaca e la seccion naut-carcinòla de l’Institut d’Estudis Occitans agèron èime de lo metre a posita del public per lo qual èra estat escrich. Dins son prefaci, lo normalizator-adaptator grafic (e traductor al francés), Rogièr Lassaca nos suspren : «... gaireben un mainatge, butat coma plan maites contra son gat dins aquesta òrra aventura que foguèt la primièra guèrra mondiala ». D’efièch, per parlar de la guèrra de 1914-1918, puslèu que de la qualificar d’òrre chaple, de crimi contra l’intelligéncia umana, d’ignominia inqualificabla, d’inumana aberracion ; nos prepausa pas que l’eufemisme « d’òrra aventura ». Una « aventura » que, siá ditz en passant, de milions e de milions d’òmes, de femnas e de mainatges se’n serián passats. Emai dins d’endevenéncias peniblas, coma la vida de militar en temps de guèrra, Juli Cubainas se despartissiá pas de sa panta poetica. En mai de trobat de temps en quora lo temps e l’inspiracion per escriure de poèmas, arriba tanben d’entemenar sas reviradas dels tèxtes sacrats e de redigir son jornal. Malgrat la pression contunha e l’incertesa de la vida de soldat en temps de guèrra, lo jove seminarista carcinòl demòra sensible a la poesia de la natura : « N’èrem, pr’aquò al desfolhament, al ros despolhament dels platanièrs al tap de las rotas e lo dòl dels bòsques tot al ras. Novembre, despietadós, èra ben, coma l’apelam, lo mes mòrt ». Dins aqueste jornal de guèrra lo jove escrivan nos conta sa vida d’encasernat al temps de las classas. Puèi, per en causa d’una vista defalhenta, foguèt pas mandat sul front, mas emplegat coma gastapapièr d’un regiment. Çò que li permetrà de passar, mai o mens (doblidessem pas que sièm en temps de guèrra), los ivèrns al caud dins de burèus. Benlèu que se foguèt pas mandat en primièra linha èra solide per de rasons de santat, mas tanben benlèu per çò que son fraire ainat èra ja jos la mitralha. D’unes centres de recrutament -pas totes- fasiá mèfi de mandar tota una fratria al fuòc. Cossí que ne vira, dins son libre, Juli Cubainas nos escalcís la vida del cadajorn d’un soldat urosament constrench a gastar mai de tinta que non pas de plomb. Al final, se no’n tenem a son diurnal, lo soldat Cubainas agèt pas a tirar un sol còp de lebèl de son temps d’armada.

L'Occitan Blos de Jacme Taupiac : Quitament

Dins l’occitan actual, l’advèrbi quitament s’emplega per anonciar quicòm d’inesperat o per exprimir una insisténcia particulara. Vòl dire « anormalament », « d’una manièra inesperada ». Justin Besson cita aital las paraulas de la clienta d’un mètge que s’estona que li aja pas examinada la lenga : « Mès, fèt [= « faguèt »] aquela dameta, m’avètz pas quitament fintada la lenga... » (Francés : « Vous ne m’avez même pas regardé la langue. ») Çò que seriá estat normal, dins l’idèa d’aquela femna, seriá estat que lo mètge prenguèsse la pena d’agachar cossí èra la siá lenga. Aital, auriá aguda una idèa plan precisa de l’estat de santat de la siá pacienta. O a pas fach. Es decebuda ! Sinonime de pas quitament : pas solament. Quitament es un advèrbi emplegat tanben en occitan gascon : « Que’m parla. Que’m liura pòc a pòc los sons secrets qui quitament los vielhs de Bordalàs ne coneishen pas mei. » (Sèrgi Javaloyès, Tranga, 2005, p. 9.).

Çò que seriá estat normal, seriá estat que los vièlhs d’aquel endrech sabèsson los secrets en question. Mas, causa estranha, èra pas lo cas. L’equivalent francés es « même » ; l’equivalent catalan « fins i tot »; l’equivalent castelhan « incluso » ; l’equivalent latin « etiam ».

*

Quitament a tanben un autre sens leugièrament diferent. Vòl dire que dins un certan nombre de personas o de causas i a una persona o una causa que lo parlaire pren la pena de senhalar sa preséncia inesperada o d’insistir sul ròtle que jòga. En francés, aquela idèa s’exprimís sovent ambe la locucion y compris. Mas, ni dins la lenga anciana, ni dins la lenga parlada, ni en catalan, ni en italian non i a l’equivalent mot per mot de la locucion francesa y compris. (Parli del catalan ont l’equivalent del nòstre i es hi e de l’italian ont l’equivalent es ci.) Pasmens, dins l’occitan actual, se legís pro sovent i comprés, qu’es pas autra causa que la transposicion del y compris francés. Al mes d’octobre de 2015 se podiá legir dins una revista nòstra : « La tòca d’aquela còla siguèt de mostrar en totei, i comprés ai responsables politics que la lenga nòstra èra sempre viva. » Aquel detestable i comprés podiá fòrt plan èsser remplaçat per quitament (quitament ais òmes politics) o emai (emai ais òmes politics). Dins un occitan estandard corrècte, aquò se podiá dire : « La tòca d’aquela còla foguèt de mostrar a totes, quitament als òmes politics, que la lenga nòstra contunhava d’èsser viva. »

Jacme Taupiac La Piboleta, 23-12-17.

La Beluga « Tatoatge »

La Beluga, la novèla cronica d'André Clamenç es de descobrir sul site a la rubrica « Cronicas ». Dins lo numerò 1094 de La Setmana, l'autor umorista s'interessèt al tatoatge per nòstre pus grand plaser. 

Cronica 

La Beluga « Tatoatge »

Dempuèi d’annadas, cada còp que rescontri Guilhèm, mon vesin : « Ne’n pòdi pas pus ! Escambi solament amb mon ordenador, ma tauleta e mon esmartfòn. Aimi pas legir. Sabi pas cantar. Sabi pas dançar. Espatarrat dins mon canapè espinchi lo fenestron matin e ser. De temps en temps escoti de musica, aimariá jogar de guitarra ! Parli pas a degús, degús me parla pas ! M’aimi pas ! Existissi pas ! M’engarçi ! Figura-te qu’aqueste estiu per passar temps volguèri anar a la mar. Dempuèi jovenet i èri pas tornat. Picar un cabús. Es aquí que nud, tot nud quora m’agachèri, me trobèri blanc, mai blanc que blanc, a costejar un clapàs de rabinadas e rabinats. E comprenguèri perqué aviái pas d’amiga. Cossí s’amistonar amb un blanc, un blanc de blanc, un enveirent ? Cossí s’enamorar d’un pas degús, d’un pas res ? Aquí aguèri la responsa al mal èsser que rosegava ma non-vida dempuèi d’annadas. « Vali pas res ! Res de res ! Je ne vaux rien ! Rien de rien ! » Mon vesin valiá pas res ! Notatz qu’estimi mai un val pas res puslèu qu’un tipe que vòl petar mai naut que son cuol !

Aqueste an, quora sovetèri la bona annada al Guilhèm ; e sovetar la bona annada a un val pas res, o afortissi, es quicòm ; m’esperavi un còp de mai a escotar sas geremiadas. Nani ! M’aculhiguèt contenton, gaujós : « Me soi fach tatoar lo Jo-ni sul pitre, la Sil-via Vai- t’en sus l’esquina, la Macdò- Na sul braç drech, lo Micha-el Jaç-son sul braç senèstre, lo Supra-non lo cantaire sus la cuèissa drecha e lo N’ai-mar lo jogaire de buta-bala sus la cuèissa senèstra. E tatoar sus cada det una nòta de musica. Sul guinhaire de la man drecha una “ dò ”, sul major una “ ré ”, pas lo peis !, sul pòrta-anèl la “ mi ”, pas Alexandra la comediana, non !, sul det pichon la “ fa ”. Sul lèca-plat de la man senèstra una “ sòl ” parli pas de la sòla, lo peis !, sul grand gusàs una “ la ”, sul pus grand que tu una “ si ” pas una rèssa !, sul pichòt nanet una “ dò ”. E sul det gròs drech un retrach pichòt de la Bar-bara e sul det gròs senèstre un retrach nanet del Braç-sens. Totas aquelas personas me pegan a la pèl. M’aimi e me sentissi encolorat, mirgalhat, me sentissi aimat ! En vida ! Bona annada car vesin ! » E ieu de li respondre : « Bona annada a tu tanben ! Mas, diga-me : vales totjorn pas res ? » « Lo tatoatge del Jo-ni m’a costat 20 000 euròs, lo tatoatge de la Sil-via Vai-t’en 10 000 euròs, lo de Macdò-Na 10 000 euròs, lo de Micha-el Jaç-son 10 000 euròs, lo de Supra-non 10 000 euròs, lo de N’ai-mar 10 000 euròs. La Bar-bara 10 000 euròs. Lo Braç-sens 10 000 euròs. E cal ajustar, 10 000 per las mans ! Se fau lo compte 100 000 euròs » E Guilhèm dins un risolet d’ajustar : « Ara que vali 100 000 euròs, vau ensajar de me vendre sus “ Le bon coin ! ” »

 

André Clamenç

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+