Uei : 11/12/2017

Corsega invitada al festenal del libre de Carhaix

Lo festenal del libre en Bretanha de Carhaix metèt Corsega a l'onor per sa 28ena edicion. Lo president d'onor foguèt Jean-Guy Talamoni, actual president de l'Assemblada de Corsega. « Avèm en comun una fòrta identitat de cultura, de lenga, de literatura e de reivindicacions politicas. Aquela identitat e aquelas reivindicacions que, istoricament, an pas pogut s'exprimir. La question lingüistica es centrala », remembrèt lo politic còrse, tocat per aquela invitacion. Segon el, uèi lo discors politic francés es mens brutal mas existís tostemps un « mesprètz » al sen de l'elèit parisenc, « e mai se de responsables coma Jack Lang e François Bayrou fan excepcion ». Lo sénher talamoni reconeis qu'amb las relacions politicas ancianas e amicalas qu'a Corsega amb los independentistas catalans, seguís amb atencion los eveniments en Catalonha. « S'arriban fins al cap, dobriràn la via a la construccion d'una novèla Euròpa. Una Euròpa dels pòbles e de las culturas, pas sonque dels Estats constituits e de la finança. […] La situacion en Corsega es diferenta. La question del processús d'independéncia n'es pas, uèi, d'actualitat. Serà pausada democraticament quand aurem atench una estabilitat economica indispensabla. Sus aquel punt, avèm un retard a comolar », çò digèt.

Al festenal del libre, tres autors foguèron recompensats : Marie Le Gall amb « Mon étrange soeur » (Ed. Grasset) recebèt lo Prèmi del roman de la vila de Carhaix, Hervé ar Gall amb « Mont gant an Hentoù » (Ed. Al Liamm) recebèt lo Prèmi de la novèla en breton de la vila de Carhaix e Yulia Borisova amb « Spered lemm » (Ed. Al Lanv) recebèt lo Prèmi Xavier de Langlais.

Inf. : www.festivaldulivre-carhaix.bzh

Regions e sindicalisme

Ne’s reconeishent pas dens los sindicats nacionaus, mei anar mei de salariats que decideishen d’entrar dens organizacions sindicaus au nivèu locau. Dens quin contèxte se son creats los sindicats regionaus mei importants e quau ei lo lor pes dens la societat uei lo dia ?

Despuish lo vòte de la lei qui legalizè los sindicats professionaus obrèrs e patronaus en març de 1884 a l’iniciativa de l’òmi d’Estat francés, Pierre Waldeck-Rousseau, lo sindicalisme que hasó lo son camin en França. Los Republicans qu’esperavan controlar los sindicats dens ua França on lo capitalisme neishèva. Los estatuts que devèvan per exemple estar depausats en mairia dab los noms e las adreças deus gavidaires e lo maire que’n devèva referir au Prefècte e a quauquas ocasions au patronat dirèctament. Las organizacions sindicaus que’s multipliquèn totun. Quan los sindicats de la CGT e deu CGTU e permetón d’obtiéner la signatura en 1936 deus acòrds de Matignon pertocant aus congèts pagats, a las 40 òras, a la reconeishença deus delegats deu personau e a las convencions collectivas, los tribalhaires que semblan aver deishat de comptar sus aqueras organizacions tà melhorar las lors condicions de tribalh. En efèit, uei lo dia, França qu’ei lo país de l’OCDE on lo taus de sindicalizacion deus salariats ei lo mei baish, 8 % tà l’ensemble e 5 % dens lo sector privat, e on lo dialògue sociau sembla lo mensh desvolopat. A títol de comparason, en Alemanha, 18 % deus salariats que son sindicats, au Reiaume-Unit, 25 % e en Islàndia dinc a 82 %. Pertant, los sindicats que son plan presents sus l’empont politic e sociau e son frequentament convidats a expausar las lors reïvindicacions dens los ministèris deu govèrn entà « parlar au nom deus salariats ». Cada annada, que participan a negociacions qui permeten la signatura de 35 000 acòrds d’enterpresa e mei de 1000 acòrds de branca. Segon ua enquèsta deu Centre de recèrcas politicas de sciéncias po (Cevipof), 28 % deus Francés que s’ahidan aus sindicats entà deféner los lors drets.

  • Publicat dens Dossiers

Un protocòl per la defensa dels drets lingüistics

Lo 12 de setembre, los iniciators d'un protocòl per la defensa del dret lingüistic son venguts presentar lo document a Ajaccio. La demarcha arriba del País-Basco. Haizpea Abrisqueta e Paul Bilbao Sarria an anonciat los enjòcs del document.

Lo protocòl regropa 185 mesuras que concernís divèrs domenis coma l'ensenhament, la cultura, l'economia, las novèlas tecnologias o encara l'administracion ont es possible d'assegurar concretament la defensa de nòstras lengas ditas regionalas.

Jean-Guy Talamoni, President de l'Assemblada de Corsega soslinhèt que lo tèxte èra estat realisat en seguida de rescontres e debats entre expèrts de las lengas e dels drets de l'òme, e qu'èra estat validat per una centena d'organizacions « dont mai de 30 minoritats lingüisticas en Euròpa » e per mai d'una ONG.

Lo protocòl per la defensa del dret lingüistic es actualament presentat davant diferentas institucions europencas.

L'interès d'aquel otís ven de la « volontat d'aplicar totes los mejans per ralentir lo declin de la lenga, dins la mesura ont es scientificament provat qu'aqueles ne sufiràn pas per assegurar sa subrevivéncia », d'après Jean-Guy Talamoni, prepaus recaptats per Corse Matin.

Lo President de l'Assemblada de Corsega vòl metre la França fàcia a son denegacion de democracia en s'apiejant sus una demarcha internacionala per establir un « rapòrt de fòrça politica ».

 

Fòto Jean-Guy Talamoni ©captura Youtube TV5Monde 

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 
Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+