Uei : 22/05/2018

Lo Bon Son : Vesiats qu'èm !

Tà aviar l’annada de com cau, arren de miélher qu’un pauc de musica ! E per aquestes torns, b’èm vesiats. Enter pareishudas navèras e projèctes a viéner, rica que serà l’annada musicau ! Uei, que’vs perpausam un espiar sus un DVD musicau d’Aussau e un aute sus la navèra inspiracion de La Mal Coiffée qui punteja. En tota objectivitat.

E los leons !

Vertat ei que ne’n parlam pas sovent deus leons ! Mes que mudan las causas, mercés a La Mal Coiffée. En efèit, lo grop qu’ei suu punt de sortir un cincau àlbum : « E los leons ». Aqueste còp lavetz, e au delà deu títol, l’inspiracion qu’ei drin mei exotica que de costuma puish qu’ei gessida de l’òbra d’Henry Bauchau, autor bèlga qui escrivó en 1991 lo roman brac « Diotime et les lions ». Las cantairas deu grop que l’an totas lejut e que se’n son totas enamoradas ! Laurent Cavalié que s’i gahè donc tanben tau medish resultat, e que’n hasó ua version occitana, en libra adaptacion, en fòrma de poèma narratiu. Qu’ei çò qui fin finau e vaderà l’àlbum de La Mal Coiffée.

De qué s’i parla ?

Qu’ei lo raconte d’ua transgression, deu passatge a l’atge adulte d’ua gojata aperada Diotime. Que s’i parla d’iniciacion dens un clan qui a leons com ajòus. Diotime que vòu participar dab los òmis a la caça rituau de la bèstia quan la tradicion, segur, e n’estrema las hemnas. S’aquò pòt semblar un pauc luenhèc de las tematicas costumèras deu grop, meilèu acostumat a cantar los maridatges d’autes còps o lo maishant vin deu Lengadòc, que s’i parla totun hèra de familha, d’umanitat e de ligams. Taus exactius, pas un mot sus l’ADN... Ni deus umans, ni deus leons. Que podem parlar aquiu d’un àlbum concèpte, pr’amor lo raconte que’s segueish tot au briu de l’àlbum. Aqueth que contien 18 cançons, de longas e de bracas, qui’ns hèn seguir l’istòria d’aquera Diotime. Nivèu musicau, qu’ei la dralha costumèra deu grop. Que’s coneish de tira, au cap de quauquas segondas, qu’ei La Mal Coiffée qui canta. Bèras armonias vocaus accompanhadas de ritmicas e percussions barejadas, enqüèra mei ricas sus aqueth disc. Totun, aquò ne tira pas nat plaser, au contre ! Qu’ei mèma ua grana qualitat qu’a lo grop aquiu : trobar ua inspiracion navèra en tot guardar ua identitat musicau hòrta. D’uns que parlarén benlèu de l’ADN deu grop, mes benlèu pas... En tot cas, Aqueth disc que muisha enqüèra un còp, lo gran talent e l’audàcia artistica de Laurent Cavalié, vertadèr Pigmalion qui a cada còp esculta un cap d’òbra per La Mal Coiffée. Quin har tà non pas enamorar se’n ? En març passat dejà que pareishó l’excellent disc « Ors », deu grop gascon Artús. A l’escota d’aqueth « E los leons », qu’encoratjam hòrt los autes grops a trobar noms de bèstias tau lor títol de disc. A despart d’ua coïncidéncia, que serà ua escaduda màger probable ! « E los leons » en çò deu labèl Sirventes, sortida prevista en heurèr de 2018. « E los leons » tanben lo libe de Laurent Cavalié qu’ei disponible en çò de las edicions L’aucèu libre, e « Diotime e les lions » d’Henry Bauchau en çò d’Acte sud.

Esta : « Gare de Cauterets »

Capture decran 2018 04 25 a 16.01.55

Lo grop Esta que hè paréisher lo son prumèr DVD : « Gare de Cauterets ». Après quate àlbums, e quasi vint ans d’existéncia totun, aquiu donc lo grop qui arriba a la television ! Taus qui’n vòlen tot dia, d’occitan sus aqueste mèdia, aquiu que n’i a ! Esta n’ei benlèu pas hèra conegut en dehòra deu son parçan bearnés. Qu’ac podem díser qu’ei drin estremat de l’empont musicau occitan. Probable pr’amor qu’an causit ua grafia diferenta tà escríver las lors cançons, o benlèu per d’autas rasons. Totun, tà escotar musica, òm pòt pensar que poderén guardà’s d’aqueras consideracions, e profieitar de la qualitat de las cançons perpausadas sus aqueth DVD ! La grafia ne’s pòt cantar... Taus qui ne coneishen pas, Esta qu’ei donc un trio de Laruntz (64), en vath d’Aussau. Guitarra baisha, percussions, acordeon, guitarra flabuta e tumtum, que i a drin de tot dens la lor musica, e aqueth DVD, enregistrat en heurèr passat a la Gare de Cauterets (l’anciana gara vetradèra adobada en sala d’espectacle uei lo dia) que n’ei un bèth resson. Cançons acosticas en bearnés, polifonias o tèma tradicionau, aqueth espectacle qu’ei hèra ric, variat e hòrt agradiu. Que s’i parla de la vita vitanta en Aussau, de pastoralisme, de cultura e solide d’amor. E quan ne seratz pas aussalés cap e tot, que poderatz totun estimar aqueth repertòri, conhit d’umanitat e de poesia. Que seré podut estar un bèth present de Nadau, mes se l’avetz mancat, lo DVD que’s pòt comandar totun suu site internet http://www.esta-bearn.fr/ estaecran.htm ! Enfin, se voletz descobrir Esta sus l’empont, lo grop que participarà a la dusau edicion deu Hestiv’òc de neu aqueth mes de març a Aigas-bonas en... Vath d’Aussau.

Joan-Nadau Commères

Lo Bon Son : Caupit com ne's pòt pas mei !

B’ei cargat aqueste començar d’annada musicau ! Nautats de pertot, que n’i a per tots los gosts ! E quan ne’ns concentraram pas sonque sus l’actualitat francesa, qu’ei tot parièr, que desbòrda ! Dominique A, Feu!chatterton, Juliette, Bénabar, Françoise Hardy, Grand Corps Malade, Arthur H e un hèish enqüèra, qu’an tots causit la medisha tempsada entà har paréisher las lors darrèras creacions... Entà çò de mei bon e de mei maishant ! Petita virada, objectiva per segur, de l’actualitat deu moment.

Dominique A – Toute latitude

Tres ans après Eleor, Dominique A que se’n torna, e com de costuma, lo resultat qu’ei meravilhós. Dab aqueth « Toute latitude » que s’i escad un còp mei a suspréner l’auditor, quan serà avisat e acostumat (onzau àlbum despuish 1992), dab ua ruptura sonòra. La votz ne cambia pas hèra, vertat, mes las sonoritats n’an pas arren a véder dab la darrèra produccion deu cantaire. Be son luenh los adobaments orquestraus d’Eleor ! Se cau comparar dab quauquarren de conegut au dehens de la soa discografia, lo resultat qu’evocarà meilèu 2009 e l’àlbum La Musique : que’s manejan las ritmicas electronicas, e que s’estruçan las guitarras e las còrdas. Aquiu totun, los tèxtes que son mei virats cap a l’enfança, a la natura e a l’intime. Un disc pregond e brut a l’encòp, qui demandarà probable mei d’ua escota tà’n pagerar l’estenuda. E taus ahuecats de còrdas e de leugèr, drin de paciéncia, un dusau àlbum que pareisherà lo 7 d’octobre qui vien, « La fragilité » qui serà lo penent acostic d’aqueras temporas creativas de Dominique A.

Inf. : Dominique A - Toute latitude Labèl : Cinq7 / Wagram Data de sortida : 9 de març de 2018

p14 dominiquea

Bénabar - Feu de joie

Au començar de las annadas 2000, que parlavan d’un navèth empont francés. Ua andada vertadèra dab ua pièla d’artistas prometedís : Camille, Sanseverino, Cali, Vincent Delerm, Jeanne Cherhal, Benjamin Biolay e donc tanben, Bénabar. E tà díser la vertat, los compliments n’èran pas usurpats, tant la màger part e muishavan un talent vertadèr entà escríver cançons. Mes com sovent, lo succès, per tant meritat que sia, que’s hè seguir lo feniantèr, e uei lo dia, quauques uns d’aquera generacion que’s dèishan anar au pigrèr lo mei lèd. E Benabar que n’ei un bèth tròç. Bon, lo son darrèr disc « Le début de la suite », n’ei pas enqüèra sortit, e que poderà profieitar deu benefici deu dobte dinc au 30 març, mes totun, a l’escota deu prumèr estrèit, aperat « Feu de joie », quin poderem esperar qué que sia de positiu ? E de faiçon generau, perqué esperar ? Despuish lo plan nomat « Les risques du métier » qu’ac cau díser, Bénabar qu’encadena las produccions aisidas e insipidas, a quilomètres de la qualitat de las soas prumèras creacions. E qu’ei çò qui hè dòu, e qu’ei tanben per’mor d’açò qu’a cada navèth àlbum, l’espèr que se’n torna : Que’s coneish qu’ei talentuós lo tipe ! Mes atau, per quauquas rasons esconudas mes qu’òm sap totun, que s’estima mei deishar lo pilòt automatic qu’escríver cançons de qualitat. Lo simplèr de « Feu de joie » qu’ac muisha plan, dab son arrepic ridicule e las soas paraulas pepiòtas. Triste gaspilhatge.

Inf. : Bénabar-Le début de la suite Labèl : Sony Music. Data de sortida : 30 de març de 2018.

p14 benabar

Camille - Les Loups

Lo darrèr àlbum de Camille « Ouï » que sortí en junh de 2017. Qu’estó un bèth succès, critic com popular. Un disc de qualitat, sensoriau, ritmic, on se mesclan au mei har percussions, cantas e danças. Uei lo dia totun, sia nau mes après la campanha de promocion, la cantaira que se’n torna au còr de l’actualitat, perm’or d’ua cançon en particular, gessida d’aqueth disc : « Les loups ». Despuish quauques dias en efèit, que s’espandeish sus internet lo devís d’un cèrt Yvon Guilcher. Ensenhaire, cercaire e musicaire, especialista de las musicas e danças tradicionaus, qu’arcasta a Camille lo panatòri de la soa cançon « Je mène les Loups ». Vaduda « Les loups », l’interpretacion de Camille qu’ei un moment hòrt deu son darrèr espectacle, quan hè pujar sus l’empont los espectators entà dançar çò que d’uns apèran adara « la borrèia de Camille » (©Captura Youtube, a Terres du Son). Ua situacion frustranta per l’autor, qui demanda reparacion a la soa mòda : la mencion deu son nom de creator, l’adobament d’ua nòta qu’estima faussa a la fin de l’arrepic, e tanben l’arrespècte de la dança de la borrèia, escarnida segon eth per Camille. Que parla de « mesprètz de la borgesia per çò qui ei de la cultura populara ». Lo debat qu’ei aviat un còp mei, que hasè temps... Se òm pòt trobar elegant de non pas emparà’s suu potenciau comerciau de l’ahar (Yvon Guilcher ne demanda pas nat sòus), arcastar la qualitat d’interpretacion que pareish totun hòrt subjectiu, sustot per quauqu’un qui, probable, e costeja los emponts folk/trad. Lo mesprètz deu sapient cap a l’aprenedís n’ei pas luenh. Un pertot, pelòta au centre ! La cultura populara qu’ei arrecaptada, adobada e manejada de tostemps, e un tròç non protegit legaument (e shens dobte de qualitat) qu’ei hòrt expausat ! Shens considerar l’intencion vertadèra de Camille, òm pòt totun regaudí’s de véder ua dança populara... popularizada. E çò d’aute non deveré pas vàder public.

Joan-Nadau Commères

p14 camille

Hestenau Passa-Pòrts 2018 a Montrejau (31)

Lo hestenau Passa-Pòrts hesteja lo son 15au aniversari los 6 e 7 d'abriu. Lo 7 d’abriu, a partir de 10 h, estagi de danças bascas (mutxikoak, fandango), de danças occitanas taus començants, de clarin, d’acordeon diatonic (repertòri niçard), de canta animat per Arnaud Cance e de halhòts dera Sent Joan. Lo grop basco Patxi eta Konpania qu’animarà un bal a partir de 18 h, puish restitucion de l’estagi de canta e cantada a 19 h 30. Après lo repaish deus productors, bal dab lo grop Toti Tres (Comenge) a 21 h. A 23 h 30, bal dab L’as pagat, lo capèu ? (país Niçard) seguit d’un empont obèrt.

Lo hestenau Passa-Pòrts qu’ei organizat per Eth Ostau Comengés. Joan-Pau Ferré que hè partida deus organizators e qu'estó entervistat per Joan-Nadau Commères de Ràdio País suu programa de l'eveniment : entervista audio. 

Inf. : Programa sancèr suu site www.ostaucomenges. org — Mèl : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. Tel. : 06 34 95 71 22 — FB : ethostau.comenges

  • Publicat dens Culture

Comentari sus l'Edito de La Setmana n° 1093

Desirós d’alargar lo perpaus sus « Quin occitan per 2018 ? » [La Setmana N° 1093, p.1, EDITO ], que nos hèr dòu la manca de resultas au present de las « recomandacions » hargadas dens « Quin occitan per deman ? » ; que voi díser que lo cas deu libe d’Eric Fraj n’ei qu’un de mantuns mei ; que tandas analisis de las bonas e son passadíssas, viste hòra las « actualitats » ; au miélher, que feneishen - se l’autor(a) ei pro « intellectuau » - com consèrvas culturaus, las quaus son consideradas dab deferéncia, menshidança o indeferéncia quan exumadas. Que[‘m] demandi perqué ei tan mauaisit, dab analisis deu mòde de « víver ensems », de guardar-las vivas au present, partatjadas criticament, dab la mira de bastir un Futur melhorant (?)

Bona setmana e bona annada,

Daniel Monsegu

Edito Setmana n° 1093

Quin occitan per 2018 ?

Un còp per an, que s’i cau tornar... Plear la huelha deus impòsts a la prèssa ? Quiò, tanben, mes shens qu’aquò... Quauquarren de mei important enqüèra : la lectura de « Quin occitan per deman ? ». Hòrt sovent, l’actualitat que m’i prèga, d’anar verificar se per cas, n’estossen pas seguidas, las recomandacions d’Eric Fraj. Quiò, qu’ac sèi, qu’ei modèste lo tipe, e a nat moment ne’s permet d’i parlar de « recomandacions », mes totun. Per tant modèste que sia, qu’ei mei avisat que la màger deus donaires de leçons, qui s’acontentan de redigir quauques articles o de cançonejar sonsaïnas vielhas. « Quin occitan per deman ? » qu’ei un tesaur, e qu’ei justament perm’or d’açò que’m hè dòu de constatar que uei lo dia, n’a pas aviat nat cambiament concrèt. Nat. Mei de quarante ans de militantisme, de reflexions, d’analisis e d’escambis amassats dens un libe, tà un resultat nul, sonque lo meriti d’ac aver hèit, e la valor intrinsèca de l’òbra. Qu’ei sharre. Mes atau, ne’s cau pas estujar la cara, n’a pas cambiat arren a la hèita (en tot cas dinc adara), e qu’ei un crèbacòr. Totun, au moment de la soa pareishuda, tots que s’avienèn tà’n reconéisher la grana qualitat e l’interès vertadèr. E de çò que’n sèi, n’èran pas nombrós a opausar arguments a l’autor au parat de las conferéncias qui seguín.

Alavetz : perqué n’avem pas considerat aqueth cap d’òbra com se deu, qu’ei a díser com un apèr tà’s melhorar, e non pas com ua òbra literària en occitan qui serveish lo noste interès en tot muishar « que’s pòrta plan, la nosta lenga, espiatz un pauc, un intellectuau qu’i consacra un libe ». Mes har a l’estrucci ne reglarà pas lo problèma, qu’ac sabem tots. Totun, au sortir de cada lectura, que senteishi ua sòrta d’estrambòrd au dehens, la hami de bastir quauquarren, o meilèu de tornar bastir. Pr’amor qu’ei açò l’enjòc màger, lo còr deu noste problèma : tornar har çò de mancat. Mes tà aviar l’annada de com cau, que’m soi dit qu’èra ua bona idea de se’n brembar. Un còp mei.

Joan-Nadau Commères

  • Publicat dens Éditos
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+