Uei : 21/04/2018

La Sant Jòrdi festejada lo 23 d'abril a Perpinhan

Catalonha festejarà la Sant Jòrdi lo 23 d'abril. Es una fèsta catalana qui celèbra lo patron de la Catalonha. La tradicion vòl qu'ofrissèm una ròsa e un libre. Es lo movement literari de la Renaixença que pendent la segonda mitat del sègle XIXn, a fach de Sent Jòrdi, lo simbòl de Catalonha. Es l'escrivan e director d'Editorial Cervantes, Vicent Clavel i Andrés que prepausèt als libraris de Barcelona d'instituir una fèsta per sostenir la literatura catalana. Una data plan causida perque lo 23 d'abril 1616 vegèt la disparicion de dos grans autors de la literatura mondiala : Cervantes e Shakespeare.

La justícia alemanda que libèra Carles Puigdemont

Empresoat despuish la fin deu mes de març, l'ancian President de la Generalitat de Catalonha, Carles Puigdemont, qu'ei estat liberat ger ser. Que demora totun sosmetut a un contròle judiciari. En aténer ua possibla extradicion, qu'a pagat ua caucion de 75 000 euros tà la soa liberacion.

Lo tribunau de l'Estat deu Schleswig-Holstein qu'a estimat que las perseguidas tà « rebellion » non podèvan pas estar retienudas. Dens lo dret alemand, aquò supausaré que Carles Puigdemont èra copable de hèits de violéncia, çò qui n'ei pas lo cas. Si l'ancian President torna tà Espanha que serà condemnat per destornament de hons publics. Aquò haré càder lo pan màger de l'acusacion de Madrid. Lo tribunau competent de l'Estat regionau alemand que persegueish l'examen de la demanda d'extradicion de l'Espanha.

Carles Puigdemont e sheis autes membres de l'ancian govèrn de la Generalitat de Catalonha qu'avèvan escapat a las perseguidas en Espanha e que volèvan har conéisher la lor causa au nivèu internacionau.

Fòto : La preson de Neumünster dens la quau Carles Puigdemont ei incarcerat (Captura Youtube de La Vanguardia)

Mireia Boya a Narbona (11) lo 12 d'abril

L'anciana deputada de Catalonha Mireia Boya es l'invitada de País Nòstre a l'Ostal occitan de Narbona lo 12 d'abril. « La Republica catalana » serà lo tèma de l'amassada publica a partir de 18 o 30. Boya es originària de la Val d'Aran e èra Deputada al Parlament de Catalonha dins la darrièra legislatura. Es militanta e secretària nacionala de la CUP. Es una votz fòrta de l'occitanisme : « A representat al Parlament Catalan de 2015 a 2017, amb dignitat istorica, la votz d'Occitània, en rendent possible que la lenga occitana ganhèsse una visibilitat publica e politica dins lo quadre del processús pel bastiment de la Republica Catalana.
Un debat serà organizat e animat per la jornalista Gisèla Naconaski de Ràdio Lengadòc Montpelhièr e Joan-Pèire Laval, president de País Nòstre.

Inf. : Ostal occitan de Narbona, 31 carrièra Jean Jaurès — 11100 Narbona — Mèl : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. — Tel. : 06 72 55 04 36.

L'anciana deputada catalana Anna Gabriel exiliada en Soïssa

L’anciana deputada de la Candidatura d’Unitat Populara (CUP), Mireia Boya, que compareishó davant la justícia espanhòla pertocant a la soa participacion dens l’organizacion deu referéndum d’autodeterminacion de Catalonha deu 1èr d’octobre. Que devèva presentà's davant la justícia aus costats d'Anna Gabriel, anciana deputada e pòrtavotz de la CUP, convocada per aver « apartienut a un comitat estrategic cargat de miar Catalonha cap a l'independéncia ». La militanta qu'avèva obtienut lo repòrt de comparucion au 21 de heurèr.

Fin finau, qu'avem aprés qu'Anna Gabriel a deishat Catalonha entà escapar a la soa incarceracion eventuau. Que s'ei installada en Soïssa e qu'evòca l'abséncia de procès equitable dens lo son país. Questionada peu quotidian soïsse Le Temps, Gabriel que declarè :  « Com n'aurèi pas un procès equitable a casa, qu'èi cercat un país qui posca protegir los mens drets ». La causida de Soïssa n'estó pas un azard. La CUP que precisa que l'idea ei d'internacionalizar la causa catalana en perméter a Anna Gabriel d'apressà's d'organizacions internacionaus e mei que mei deu Conselh deus drets de l'Òmi de las Nacions unidas a Genèva.

Anna Gabriel qu'ei la sheisau gavidaira independentista de Catalonha a deishar lo país arron lo president catalan destituit Carles Puigdemont e quate ancians ministres regionaus en Belgica.

Fòto : Anna Gabriel ©ÍdemTV

Mireia Boya libra

L’anciana deputada de la Candidatura d’Unitat Populara (CUP), Mireia Boya, que compareishó davant la justícia espanhòla pertocant a la soa participacion dens l’organizacion deu referéndum d’autodeterminacion de Catalonha deu 1èr d’octobre.

Arron duas òras d'audicion, la militanta aranesa qu'ei sortida libra lo 14 de heurèr. Qu'a reafirmat que la declaracion d'independéncia deu 27 d'octobre n'èra pas « simbolica ». Totun, Boya ne's considèra pas com satisfèita « quan quate d'enter nosautes son tostemps en detencion ». Segon era, la detencion n'a pas arren a véder dab la justícia mes constitua ua « venjança ».

Mireia Boya qu’organizè ua conferéncia de premsa a Lheida, en Catalonha, lo 12 de heurèr entà s’exprimir suu subjècte e declarar oficiaument que responerà a la convocacion deu jutge Pablo Llarena : « La procedura de la Cort Major qu’ei estada bastida sus un rapòrt de la Guardia Civil chic fondat objectivament, parciau e partida beneficiària de çò sus qué pòrta ». E la militanta d'ajustar : « Qu’avem hèit un referéndum e que l’avem ganhat. Que’ns cau reïvindicà’u amassa. E si devem transformar l’acús qui’ns ei hèit en un procès politic vertadèr entà desvelar la fàcia vergonhosament antidemocratica de l’Estat, qu’i vam. Que sasiram las instàncias internacionaus se cau. Los en fàcia que’s creden juridicament hòrts, nosautes, que credem que la justícia politizada ei lo feblèr de la democracia dont se reclama l’Estat ».

Que devèva presentà’s davant la justícia aus costats d’Anna Gabriel, anciana deputada e pòrtavotz de la CUP, mes aquesta qu’obtienó lo repòrt de comparucion au 21 de heurèr.

Christian Andreu : Hami de coneishença

Mantuas passions qu'animan l'ancian jornalista de 43 ans, la literatura, la pintrura e la natura.

Jornalista de formacion, Christian Andreu que tribalha uei lo dia com foncionari deu govèrn de Catalonha, qu'ei originari de Barcelona mes que seguí la soa hemna dètz ans a, a Reus, ua vila a 130 quilomètres de la capitala catalana. Christian qu'estó jornalista tà EGIN (jornau basco d'informacions) e El Punt (jornau catalan). Lo virus de l'escritura ne l'a pas deishat, que segueish d'escríver articles tà sites d'informacions en occitan en linha com lo Jornalet e A Vòste.

Mireia Boya es oficialament enseguida en justícia per rebellion

L'activista aranesa e d'autres politicians catalans son enseguits pel referendum sus l'independéncia que se tenguèt lo 1r d'octòbre passat. Riscan 30 ans de preson.

L’èx-deputada occitana del Parlament de Catalonha Mireia Boya, de la CUP, anoncièt dimècres passat suls rets socials qu’aviá ja recebut la notificacion de la Cort Suprèma espanhòla, ont es mesa en examen per rebellion pr’amor del referendum sus l’independéncia de Catalonha e Aran que se tenguèt lo 1r d’octòbre passat. Boya o anoncièt en occitan sus son compte de Facebook del temps que sus Twitter repetiguèt los mots de l’entraïnaire de fotbòl Pep Guardiola quand presentèt la Copa d’Euròpa als suportaires del Barça del balcon del palais de la Generalitat estant. De mençonar que Guardiola fasiá una version de la famosa frasa del president Josep Tarradellas quand tornèt de l’exili.

A la diferéncia de la coordinatritz generala del PDeCAT, Marta Pascal, Boya, Gabriel e Rovira son pas encara cridadas davant lo jutge mas son solament informadas que son mesas en examen. Es probable que sián apeladas davant lo jutge en febrièr.

L’afar se coneissiá ja tre l’endeman de las eleccions al Parlament de Catalonha passadas, mas ara lor es arribada la notificacion oficiala que confirma l’enseguida contra las politicianas independentistas. Alara, Mireia Boya afirmèt que s’agissiá de venjança « sens cap de dobte ». Ara, Rovira deplora que l’escrich judiciari siá arribat qualques setmanas après que los mèdias coneguèron lo fach.

Lo jutge de la Cort Suprèma espanhòla, Pablo Llarena, qu’es lo qu’instrutz la procedura contra divèrses sobeiranistas acusats de rebellion, sedicion e malversacion de fonzes, decidiguèt lo 22 de decembre passat d’alargar l’enseguida a l’èx-deputada occitana de la CUP, Mireia Boya, e sa companha de partit Anna Gabriel, e tanben lo president Artur Mas e la secretària generala d’ÈRC, Marta Rovira ; la coordinatritz generala del PDECat, Marta Pascal, e la presidenta de l’Associacion de las Municipalitats per l’Independéncia, Neus Lloveras. Las nòvas investigacions judiciàrias se prononcièron en seguida del resultat de las eleccions en Catalonha e Aran qu’an tornat daissar una majoritat absoluda de las fòrças independentistas al parlament.

L’èx-deputada occitana e las autras politicianas catalanas riscan una pena de 30 ans de preson.


Lo jutge a tornat entendre los presonièrs politics

Una setmana après l’audicion del vicepresident de la Generalitat de Catalonha en preson, Oriol Junqueras, lo jutge entendèt ièr los presidents de las associacions independentistas, Jordi Cuixart e Jordi Sánchez —ara elegit deputat— en preson preventiva dempuèi lo 16 d’octòbre passat, e lo deputat elegit Joaquim Forn, ministre de l’Interior de la Generalitat de Catalonha, encarcerat dempuèi lo 2 de novembre passat.

La lei espanhòla lor permet de demandar d’èsser entenduts pel jutge tantes còps coma o voldràn, mas en vesent l’anar de las causas, i a paucas esperanças que sián meses en libertat.

Mentretant, qualques juristas espanhòls an manifestat lor malcontentament per la degradacion progressiva de l'estat de drech en Espanha, çò rapòrta VilaWeb.

Lo Jornalet

Cronica ESPIAR — Eth hantauma que s'ei envitat…

Eras horrèras qui emplean eras carrèras de Catalonha e Aran, era mobilisacion pacifica e determinada, er’arresisténcia tà votar, tot un estrambòrd, generositat, engatjament, determinacion, e sustot ua consciéncia sociau e politica eslhevada, aquera demostracion dera fòrça de pòples de nacions shens Estat d’Euròpa occidentau qu’ei er’eveniment politic màger en seguida dera « cajuda dera murralha de Berlin ». Quan èm en moment hòrt der’acarament dab eths poders imperialistas que i a de préner dijà e shens tardar era mesura d’aquera partvirada politica qui pòt èster qualificada de revolucionària vertaderament. D’engatjaments nacionaus e populars com aquestes en trin de cambiar eth mond que son portaires d’elements teorics e politics qui non deven pas èster desconeishuts e qui s’ameritan un espiar atentiu. Que mes que’s debanan en viu en tot hè’ns aprofieitar tot dia de tota era riquessa deras iniciativas e deras capacitats d’invencion deths pòples.

Autodeterminacion e independéncia d’ara enlà

Eth dret ar’autodeterminacion pausat per Catalonha e Aran qu’ei en prumèr eth dret ar’autodeterminacion de nacions dependentas d’Euròpa occidentau. Çò qui cambia hèra de causas en paisatge politic europèu e mondiau. Catalans e Occitans amassats un aute còp de mes en istòria, en tot arreivindicar aqueths drets, que venguen de trencar ens poders imperialistas. Que mes qu’an desconcertat eras fòrças imperialistas dab un procèssus pacific guiat pera fòrça tranquilla de pòples. Fin deth sègle XIXau, Carles Marx en un document de rompedura istoric qu’evoquè un hantauma qui obsediva Euròpa. Qu’anonciava miaças tàras borgesias e qu’èra anonciator de partviradas importentas. Ara un aute hantauma, ena madeisha categoria revolucionària, que s’ei envitat enas vitas sociaus deths Estats multinacionaus d’Euròpa. Que i a pausa qu’amuishava de signes de preséncia evidenta a qui ten un espiar politic atentiu e esberit. Qu’èra athèu, darrèr totas aqueras arreivindicacions politicas tà mes de drets e libertat, darrèr totas aqueras cantas e òbras poeticas, literàrias, teatraus. Per d’auts, observators, « expèrts » e politicaires embarrats en esquèmas d’analisis dogmatics e esteriles, qu’a gessit com per suspresa. D’ara enlà aqueth hantauma nomentat independentisme, qu’obsedeish eras borgesias en totas tendéncias politicas. Non poderà pas mes èster desconeishut de tot projècte politic sonque mauescaduda importenta. Que’ns poderà parlar tostemps de « democracia », d’ « alternativa », de « progrès », de « libertat », de « revolucion », de « multiculturalisme », de « diversitat », ecà... tots aqueths mots n’averàn pas mes nada valor se son estremats drets ar’autodeterminacion e ar’independéncia. De filosòfes e militants politics que’s pausan questions tà saber quin se presentarà era revolucion de doman. Ara qu’an un cap de responsa. Per segur n’i averà pas de Revolucion, ni de cambiament politic democratic vertadèr shens hèr compte dera question nacionau. Aqueths hèits qu’amuishan era dominacion nacionau e nacionalista en Estats multinacionaus qu’ei constitutiva deth poder deras borgesias imperialistas. Que’ns parla de mondializacion, d’Estat europèu, dera baishada deras frontèras, mes eths vielhs Estats opressaires que demòran essenciaus en arsenau politic, militari e policièr imperialista. Aqueths poders non son pas que dominacion de classa mes tanben dominacion etnica, nacionau, dominacion totalisanta e totalitària.

Contagion

Ath parat deth 100au aniversari dera Revolucion socialista d’Octobre sovengam-nse deras analisis de Lenin. Que hasó arremercar era luta d’ua nacion dependenta en un Estat imperialista qu’a mes de fòrça qu’era luta d’ua nacion coloniau luenhèca, pr’amor que truca eth poder ath còr. Ath par d’aquerò que presam com cau eras condemnacions trencadas e shens retard dera clica « Juncker-Macron-Merkel », com eth sosten aths franquistas o tanben er’alliança shens vergonha dab fascisme dera zelosa sociau-democracia, PSOE, Podemos, Colau, Mélenchon, Valls,... tà sauvar eth poder imperialista. Aqueth hantauma que cor per Euròpa, d’ua metropòla imperialista ar’auta. Que semia inquietud deths gavidaires politics com financièrs. Tot d’un còp, ua auta realitat nacionau que gesseish, ua realitat estujada dab suenh pera propaganda. Lavetz era paur d’ua contagion, d’ua hrèbe independentista, que’s generaliza. Qu’ei grana e vertadèra pr’amor er’independéncia de Catalonha e Aran qu’apareish com ineluctabla, qu’eths poders imperialistas n’an pas nada responsa politica democratica, non saben pas qu’oprimir e arreprimir. Per segur, eths gavidaires qu’an ath cap aquera mapa coneishuda, tota colorada dera diversitat nacionau deth mond europèu, qui non manca pas d’anonciar arreivindicacions e partviradas futuras. Independentisme que desvelha eras consciéncias politicas. Que hè soscar, qu’orbeish de possibles orizonts navèths. De nombrós militants qu’arbajan era debanada d’aqueth combat. Dijà qu’i tròban esperanças, ensenhaments e questions, en prumèr vascos dab Otegi e Còrsas dab Talamoni, eths autes pais catalans, Isclas Balearas e País Valencian qu’i tròban un arsèc navèth. D’ara enlà er’ipotèsi independentista qu’ei presenta com arreivindicacion estrategica.

De posicionà’s

Qu’ei interessent de notar aquera caminada d’ua idea com « independéncia ». Improbabla en ua temporada, que deven arreferéncia e qu’ei de mau evitar adara. Qu’ei atau, que caminan eras ideas justas e eths pòples que’s las gahan, qu’emplean eths esperits, que vaden posicionaments endividuaus e collectius. D’orizonts navèths que’s dessenhan. Occitània n’escapa pas ad aquer’andada. Catalans e Occitans qu’an ubèrt en gran era pòrta deth cambiament e dera revolucion. Ara tot que serà diferent, en prumèr independéncia non serà pas mes un tabó. En cap deras gents qu’ei hèit relacion objectiva e subjectiva enter Catalonha e Occitània sancèra. Que relata plan aquerò eth diari La Dépêche du Midi assegurant ua cobèrta deths eveniments. Aquera relacion que chepica tanben com eth hèit arrelatat per’Ostau Bearnés : « ... la question catalana qu’a segotit las consciéncias e las certituds de mantuns. N’ei pas tostemps evident tà’us qui son de compréner los agís d’un pòble qui exprimeish l’enveja de libertat. Aquesta problematica catalana que hè pérder la timborla a quauques uns. Quauques dias a, un mossuret qu’ei vienut a l’Ostau entà indignà’s deu sostien d’ua partida deu monde occitan aus independentistas catalans. En dus mots, que’ns disó qu’aqueth brave monde avèn lo dret de pensar çò qui volèn mes en silenci, e en véder que n’èram pas forçadament favorables au son devís, que ns’expliquè dab seriós que si n’èram pas contents deus nostes davantejaires e responsables politics, qu’avèm tostemps la causida de deishar lo país. » (1) Qu’ei ua actitud ostila simptomatica d’un ambient anti-occitanista prèst a desvelopà’s per avénguer. Qu’ei de maishant hèr de posicionà’s tà de militants qui an tròp popat ara propaganda nacionalista francesa. Er’esvitament qu’ei aisit en tot organisar en aquera temporada de combat democratic e revolucionari suras tèrras deth hrair catalan e dera nacion occitana, encontres ar’entorn dera lenga nosta dab quitament projècte de manifestacion en 2018. Per çò der’urgéncia, dera accion immediata, dera reactivitat politica, deth sosten solidari a Catalonha-Aran sonque amassadas dabant consulats, mes de manifestacions unitàrias de solidaritat e de protèsta contra Rajoy, Macron e Juncker, arren ! Que i avè de hèr enténer Occitània d’ua sola votz. Encara un còp de mancat tà desvelopar consciéncia. Per segur independéncia com hèit politic que hè puishèu. Eth hantauma que va obsedir encara per longtemps era vita sociau e politica...

(1) Ostau bearnés, Letra d’info, eth 16 de noveme de 2017.

Alan SIBE

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+