Uei : 17/11/2017

Tolosa : una prumiera manifestacion « Volèm l'occitan cada jorn a la television »

Ier matin, una centenada de personas participeron a la manifestacion del Collectiu Occitan a Tolosa per « L'occitan cada jorn a la television », puei una quarantena davant lo CSA. Anne-Pierre Darrées foguèt presenta per sostener la causa. Escrivèt un compte-rendut pel Jornalet ier :

La luta serà mauaisida mes d'autas mobilizacions que son previstas a Carcassona, Tolosa e Pau.

Dètz movements occitans s’amassèn a Tolosa los dias passats entà decidir ua accion comuna, entà sauvar la lenga. Prumèr subjècte de colèra, la despareishuda deus contractes ajudats decidida per lo govèrn francés. Passaràn de 459 000 en 2016 a mensh de 200 000 en 2018. Shens eths, mei de 60 calandretas — escòlas bilinguas la màger part deu temps privadas — que denóncian las malas miaças qui pesan sus l’aviéner de la lors estructuras. Dusau subjècte de colèra, drin a drin, la lenga occitana qu’ei a desaparéisher de los mèdias. Lo collectiu que lancè ua campanha « Volèm l’occitan cada jorn a la television ».

La prumèra manifestacion lo 8 de noveme que’s tengó a Tolosa, Plaça deu Capitòli, en preséncia de Jean-Michel Lattes, prumèr adjunt deu maire de Tolosa, delegat a la cultura e a la lenga occitana. « France 3 non perpausa pas sonque ua edicion occitana e catalana per setmana, los dissabtes, un jornal de 12 minutas ! », ce disó un manifestant.

La luta serà mauaisida mes d’autas mobilizacions que son previstas a Carcassona, Tolosa e Pau. A Tolosa, lo 20 de noveme entà protestar contra la desapareishuda deus emplecs ajudats, e lo 9 de deceme davant los jardins entà continuar la luta. La crida a manifestar la han un desenat de movements occitanistas dont Calandreta, Convergéncia Occitana, País Nòstre, Bastir, lo Partit Occitan, Esquèrra Revolucionària Occitana, lo PNO, Macarèl, EELV.


Anne-Pierre Darrées

Bordèu : manifestacion de Calandreta « per que vívia la nosta escòla »

Las escòlas occitanofònas planhon la supression dels contractes ajudats, una nòva politica de Macron qu’a menat las Calandretas a una situacion desesperanta.

Calandreta manifestèt dissabte 21 d’octòbre passat a Bordèu contra la supression dels contractes ajudats, una nòva politica de Macron qu’a menat las Calandretas a una situacion desesperanta. Ansin los manifestants an demandat tornar una egalitat de tractament amb las escòlas Diwan de Bretanha, qu’an pas patidas aquelas mesuras. Jol lèma « per que vívia la nosta escòla », la manifestacion la sostenguèron e i participèron l’Ostau Occitan de Bordèu e de l’associacion L’Estaca de Peçac. E mai a l’eveniment prenguèron la paraula las Calandretas de Porciuvas, de Pau, del Lis, de Peiriguers, de Barçac, de Peçac, de Masèras, d’Agen, d’Artics...

Sten Charbonneau, creator de jòcs en lenga bretona

Tres ans a, Sten Charbonneau, ancian animator sus Ràdio RBO, ensenhaire en Diwan e animator sus Breizhowed, qu'a lançat la soa enterpresa de jòcs en breton.

En partir d'un estudi qui demòstra que'n har aperet a la suspresa e a l'umor, lo cervèth e retien mei aisidament un mot e ua expression, que comencè en crear dus jòcs, « Din an Dorn » (« A tu de jogar »), un jòc de velocitat e « Klash ar Ger » (« Cèrca un mot ») qui consisteish a har devinar un mot en ajudà's dab cartas e un dat. Ua escaduda dab un centenat de jòcs venuts en chic de temps au près de tots los publics.

L'estiu passat, Sten Charbonneau que sorteish « N'out Ket Barzh », literaument « N'ès pas poèta ». Qu'ei un jòc de replica dab expressions popularas, cantas e poesias. Que començar per ua question o ua frasa incompleta, cadun que tira ua carta dab ua responsa.

Ua version en gaelic irlandés deu son purmèr jòc « Din an dorn » qu'ei pareishuda quauques temps a, arron un encontre dab l'ensenhaira a l'Universitat de Bretanha Occidentau (UBO) de Brest, Ruth Lysaght. Sten Charbonneau qu'ei a tribalhar sus ua version gualesa deu jòc tà 2018, un utís pedagogic qu'ei possible de declinar dens totas las autas lengas ditas regionaus segon lo creator : « Nombrós son los qui aprenen ua lenga, mes ne se l'aproprian pas. Quan aprenem en amusà's, en estar susprés, que marca enqüèra mei », çò digó au jornau Le Telegramme.

En Occitania, la Federacion Regionau d'Aquitania de las escòlas Calandretas e lo Centre Regionau de Documentacion Pedagogica d'Aquitania que creèn lo jòc « 7 camins ». Qu'ei un jòc de 7 familhas d'après la mitologia pirenenca, a l'encòp « un vector de coneishenças e desclavader d'imaginari » segon los creators. Lo jòc qu'ei disponible dens la botiga de Vistedit.

« Cinerrante », un projècte alternatiu e engatjat

Jan Labourie qu’ei un realizator independent occitan. Que realizè metratge bracs de ficcion tà clips video musicaus, un metratge long rodat au Guatemala e qu’estó tanben assistent deu realizator Dominique Gautier sus mantuns filmes qui tractan de la guèrra civila espanhòla. Que hè un an qu’a un projècte en cap. Aqueth qu’a un nom, Cinerrante, e qu’ei suu punt d’arribar en cap.

Lo realizator paulin Jan Labourie que s’envolarà tà l’America centrau fin deu mes d’octobre-començar de noveme entà filmar un projècte qu’a en cap despuish bèra pausa. Zoom sus un road-trip « intimista, alternatiu e militant », com ac descriu eth medish.

La Setmana — Quau ei la tòca deu vòste projècte ?
Jan Labourie — Que vòu purmèr anar dens las escòlas dens la « zòna indigèna » de Mexic e d’America centrau entà apitar metratge bracs en lenga amerindiana dab los escolans e a la fin que haram ua projeccion dens las localitats dens lo parçan, tà amuishar lo tribalh qu’auram hèit amassa.

LS — Qu’ei un projècte cinematografic purmèr mes tanben sociau ?
JL — Qu’ei audiovisuau purmèr quiò mes que i a lo sostien de las lengas minoritàrias capvath lo monde. Com en Occitania, acerà la lenga que’s pèrd un pauc. N’i a pas briga de visibilitat per las lengas dens l’audiovisuau e qu’ei aquò que vòi amuishar au monde. Qu’ei amassa, dens l’esperit Do It Yourself, que haram un metratge brac en lenga indigèna.

LS — Que i a militantisme entà sauvaguardar la lenga sus plaça mes vos, qu’avetz enveja de balhar un supòrt numeric/audiovisuau a la luta. Ei çò qui cau entà sauvar ua lenga ?
JL — Òc ! Tot qu’a començat quan èi hèit un documentari dab un amic, Guillaume Riboulleau, tanben paulin e qui demora au Guatemala, en lo quau apareishèvan las lengas mayas. Au moment de la soa projeccion acerà, qu’avem podut descobrir que, en véder la lor cultura e enténer la lor lenga au cinema, qu’èra quauquarren de pèc. N’avèvan pas jamei entenut aquò. E aquò que m’ei demorat dens lo cap dinc a uei lo dia entà fin finau apitar aqueth projècte.

LS — E serà un documentari o un filme dab mesas en scèna ?
JL — Que serà ua webseria-documentari. Que vau filmar l’ensemble deu tribalh dab los escolans, los regents, las projeccions e lo camin. Tot aquò que serà enviat en filmòts sus la tela cada quinze dias o tres setmanas quan agi internet tà perméter a las personas interessadas de seguir lo projècte. Lo public ciblat qu’ei lo public europèu mes tanben lo monde deus pòbles d’America centrau. Los internautas que poderàn véder las videos sus internet (Facebook, site de Cinerrante, Youtube, etc.).

LS — Perqué aquesta enveja d’anar cap a Mexic e Panamà ? Que v’interessatz tanben a la lenga occitana, perqué anar mei luenh ?
JL — Pr’amor que soi anat a la Calandreta mainat, qu’èi aquesta enveja d’amuishar las lengas aquò qu’ei segur. Perqué acerà ? Pr’amor qu’ei un lòc que coneishi plan, qu’i soi anat mantuns còps. Que son pòbles en resisténcia e que vòi apujar aquera resisténcia qui ei tostemps viva.

LS — Dens la presentacion deu projècte, que parlatz de lutar contra l’uniformizacion deu planeta. Que parlatz tanben de lenga mes qu’ei tot parièr tà l’economia e tà l’emplec…
JL — Segur, qu’ei un ensemble de causas. Que’ns cau cada dia, pelejar tà non pas que lo monde sancèr e parlan sonque anglés, francés, chinés. Que cau apujar los qui lutan tà las lors lengas e dab aquò amuishar las problematicas locaus, que sian l’energia o l’aiga. Que podem mesclar tot aquò.

LS — Quin espiar e portatz sus l’uniformizacion deu cinema uei lo dia ?
JL — Que i a ua uniformizacion segur, mes quan espiam a filmes d’America latina, d’Asia o d’Africa, ne son pas los medishs. Los sòus que van taus medishs filmes mes que i a tanben creators qui hèn filmes deus originaus e creatius. Qu’èi començat a escríver lo projècte i a un an e a cercar sòus. Lo Centre Nacionau deu Cinema e de l’Imatge Animat (CNC) a París ne m’a pas briga sostienut, la Region Navèra-Aquitania, tanpauc. N’entri pas dens las casas, qu’ei ua webseria, que i a tanben ficcions dab los mainatges e videos sus la tela, que i a drin de tot e aquò n’agrada pas lo monde deu cinema francés.

LS — Qu’avetz creat ua pagina Kiss Kiss Bank Bank tà un finançament participatiu. Que cau, un còp mei, demandar sòus au monde, quan n’avem pas la causida !
JL — Quiò… au començar qu’èri contra. Lo monde que pagan dejà impòsts tà la cultura e la cultura n’ei pas retribuida au monde, aus creators de la França sancèra, deu teatre, deus musicaires de la cultura nosta e donc tà har las causas, que’m calè demandar au monde de m’ajudar entà crompar lo materiau…

LS — Un reclam sus l’actualitat pertocant a çò qui’s debana en Catalonha, vos, com documentarista, qu’avetz segurament enveja d’i anar e de tractar aqueth subjècte a la vòsta faiçon ?
JL — Segur ! Aquera luta, que l’èi coneishuda dab un filme « Tierra y libertad » (Ken Loach - 1995) e dab lo libe tanben (George Orwell - 1938). Que i a cultura dens la luta ! Mes ne’ns podem pas bàter sus tots los fronts, que demori a Pau dinc a la partença.

Entervista Joan Nadau Commères de Ràdio País

Inf. : FB — https://www.facebook.com/art.hache, Kiss kiss Bank Bank : www.kisskissbankbank.com/fr/projects/cinerrante

  • Publicat dens Culture

Acampada lo 8 de novembre sul tèma « Volèm l'occitan cada jorn a la television »

L'aviam anonciat a la fin de la setmana passada sul site de lasetmana.fr, una acampada amassant d'associacions e de movements occitanistas se debanèt diluns 9 d'octòbre a l'Ostal d'Occitània de Tolosa, a l'apèl de País Nòstre. L'objectiu èra de discutir d'una campanha reivendicativa occitanista sus dos tematicas : los mèdias e l'ensenhament en lenga occitana.

Una trentena de personas assistiguèron a l'acampada dont Convergéncia Occitana, representada per Joan-Francés Laffont, la Confederacion Calandreta per son president Joan-Loís Blenet, mas tanben lo Partit Occitan, lo Partit de la Nacion Occitana, Bastir Occitània, País Nòstre, un representant d'Europe Ecologie Occitània, Danís Cantournet de l'associacion Macarel, l'Esquèrra Revolucionària occitana e Ràdio Occitània.

Una primièra mobilizacion es prevista lo 8 de novembre, plaça del Capitòli a Tolosa a 11 oras 30 sul tèma « Volèm l'occitan cada jorn a la television ». Una segonda se debanarà al mes de decembre.

Joan-Pèire Laval de País Nòstre nos en ditz mai sus las reivindicacions d'aquel collectiu d'associatius : ETV audio

País Nòstre vòl lançar una campanha d'accion suls mèdias e los emplecs de Calandreta

País Nòstre convida totas las associacions e movements occitanistas a un acamp qu'organiza diluns lo 9 d'octòbre a 18 oras a l'Ostal d'Occitània a Tolosa per prepausar lo lançament d'una campanha reivindicativa occitanista segon l'associacion. « L'objectiu es lo lançament d'una campanha d'accion portant sus dos tèmas. Primièra reivindicacion, la de la preséncia d'emissions occitanas quotidianas sus la television publica regionala e sus las antenas de televisions privadas. Segond dorsièr, al còr de l'actualitat, lo manteniment dels emplecs ajudats per las escòlas Calandretas », escriguèt l'associacion dins un comunicat.

Seràn presents la Confederacion de las Calandretas, lo Partit Occitan, lo Partit de la Nacion Occitana, o encara Bastir Occitània.

Las conclusions d'aquel rencontre seràn de retrobar sul site de lasetmana.fr la setmana qu'arriba.

Inf. : http://paisnostre.midiblogs.com/

 

Contractes ajudats — Mobilizacion de las Calandretas de Navèra-Aquitania a Bordèu

Calandreta que lança un navèth aperet a mobilizacion tau dissabte 21 d'octobre. Que balha rendetz-ve a 14 òras 30 a la Prefectura de Bordèu entà denonciar la supression deus CUI-CAE au demiei de las escòlas immersivas en lenga occitana. Despuish lo 5 de seteme, los acamps que's multiplican e segon Calandreta, la situacion que cambiè sensiblament au nivèu de la reconeishença deu problèma.

Un mes arron que las escòlas immersivas associativas e laïcas Diwan que's sian escadudas a obtiéner lo renovelament de tots los contractes ajudats qui s'acabavan enter seteme e deceme, en Gironda, lo prefècte que validè lo manteniment de 2 emplecs CUI-CAE a la Calandreta de Peçac. Quauques dias après, medisha escaduda en Bearn dab l'atribucion de tres CAE per las calandretas d'Artics, de Beost e deu Lis, peu prefècte deus Pirenèus-Atlantics.

Bilanç deu Fòrum Ciutadan Occitan « La Dintrada » de seteme 2017

 

Lo 16 de seteme que’s debanè l’edicion 2017 de la Dintrada, l’universitat de rentrada de l’occitanisme politic a Narbona. Tà la tresau annada de reng, aqueth rendetz-ve ciutdan qu’estó lo parat peus responsables politics, associatius, militants de la lenga e de la cultura nostas d’encontrà’s entà discutir de las problematicas qui tòcan lo monde occitan. Cap a 80 personas qu'assistín a las taulas arredonas e aus debats.

A l’origina, la Dintrada qu’èra l’universitat de rentrada deu Partit Occitan e de l’Aliança Libra Europèa. Augan, que’s voló un « fòrum ciutadan », l’occitanisme estant, segon los organizators, arribat « a la crosada dels camins ». L’idea qu’èra d’amuishar au monde qu’èra un moment d’escambis obèrt a tots, dab debats sus questions d’actualitat qui pertòcan a Occitània e a la soa lenga e cultura atau com a la politica au nivèu de l’exagòne e d’Euròpa. De dus dias, l’encontre qu’estó abracat a un dia e que mudè de Pòrt-Leucate tà Narbona, au Palais deu Tribalh. 

Article pagant, abonatz-ve a partir de 6 € per mes

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+