Uei : 12/12/2017

Una jornada de reflexion per l'avenir dels bretons

En Bretanha tanben i a un besonh de debatre. Benlèu pr’amor sèm arribats a una etapa. l’associacion Breizh impacte organizèt lo 9 de setembre una jornada de reflexion indispensabla.

Aquesta etapa l’avem pas causida. Sa linha d’arribada es la crisi economica, politica, e morala. Pels regionalistas e autonomistas es tanben marcada per la refòrma regionala de 2015 e son retalhatge novèl e desastrós de las regions. Deman calrà èstre sus la linha de partença, mas abans es urgent de s’arrestar un pauc per discutir e debatre. Es la leçon que podèm tirar de la jornada de reflexion que se debanèt a Vannes/Gwened lo 9 de setembre mercés a la volontat de l’associacion Breizh Impacte. Aquesta recampa de monde venguts de l’economia, de la cultura, de la lenga, de l’ensenhament e de tots los domenis que fan partida de la vida vidanta de Bretanha. L’objectiu de la jornada èra de far lo punt de çò qu’es aquesta Bretanha de las primèras annadas del sègle XXI. Breizh ImPacte partís d’un constat qu’es la crisi economica que vivon los bretons coma tots los europèus, e d’una idèa qu’es qu’una França jacobina e centralizada serà obligada de se reformar. Es donc venguda l’òra de sortir d’idèas novèlas o de reviscolar d’idèas ancianas. La primièra d’aquesta, e es una idèa plan anciana, es la d’una Bretaha unida, es a dire amb Nantas, sa capitala istorica. Fa d’annadas que reivindican l’unitat de la Bretanha, que se fan de manifestacions ; pasmens i sèm pas encara, malgrat una opinion favorabla per que siá gravat dins lo marme politic. De l’union de las tèrras bretonas pòdon espelir de projèctes economics novèls : una Bretanha amb una vocacion maritima atlantica mai desvolopada per donar un exemple. La perspectiva d’una Bretanha unida es tanben lo sentiment que, enfin, lo territòri breton reconegut dins son integritat, serà una carta d’identitat economica e culturala de tria en Euròpa e dins lo monde. En economia los atots bretons son nombroses a començar per l’experiéncia en agricultura, la pesca, las navèras tecnologias. Tot se pòt imaginar e discutir coma per exemple la necessitat o pas d’un aeropòrt internacionau dels grands en Bretanha, la energias vengudas de la mar, los transpòrts…

Al mièg de tot aquò, a Gwened los debats virèron tanben a l’entorn de la question de la lenga. Caliá parlar del bilanç de l’ensenhament de e en breton. Las interrogacions se pausèron per exemple a l’entorn de la question del renovelament del locutors del breton e de l’eficacitat dels metòdes emplegats duscas ara. Se parlèt de las lengas de Bretanha pr’amor cal pas doblidar lo gallò. Breizh Impacte aviá convidat d’especialistas e d’observators bretons de totes aqueles domènis e tanben de monde del defòra (Corsega, Alsàcia, Occitània). Caliá far lo punt sus lo rendètz-vos mancat de la refòrma territoriala e ont foguèt negada Alsàcia, un pauc mai diluida Occitània e totjorn amputada Bretanha. Segur es lo produit del centralisme bonapartista e jacobin mas cossí cal far per cambiar aquela situacion ? E l’Euròpa dins tot aquò ? Alara, de la jornada sortiguèron pas per miracle las solucions e los projèctes concrets, mas sortiguèt la conviccion que cal aprofiechar la crisi economica, politica, morala per discutir e evaluar lo trabalh fait e lo que demòra de far. Perqué d’unes an avançat mai que d’autres : Corsega, País Basco, Catalonha ? Se pòdon imaginar nòstras regions sense lors lengas ? Que vòl dire èstre un locutor d’una lenga minorizada al jorn de uei ? La consciéncia es ara clara que cal èstre present dins lo revolum ideologic necessari e indefugible que tòca nòstra societat. Cal soscar al biais de s’organizar, de comunicar, de partatjar las informacions per deman. Quan s’acabarà la crisi lo movement breton deverà estar prèst ; e sembla qu’es tanben una obligacion per d’autres, coma lo movement occitanista per exemple.

CV

BREIZH IMPACTE
Breizh ImPacte es una associacion que ditz dins sa carta que « la maquina França blòca las energias, las experimentacions, las audàcias necessàrias a Bretanha ». Plaideja per una organizacion politica que donarà als bretons d’institucions, de poders e de mejans equivalents als d’Escòcia. Cal reunificar Bretanha e « afortir lo modèl social e societal breton bastit sul ligam entre l’equilibri territorial, la solidaritat e la cooperacion ».

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 
Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+