Uei : 18/11/2018

La Beluga « Vaicí-Vèni ! »

Dins sa cronica La Beluga, André Clamenç nos prepausa una explicacion de la victòria del President Macron a las eleccions, e seriá non pas gràcia a Marine Le Pen mas a un moisset e a un pastre… e òc ! Aicí un extrach de « Vaicí-Vèni ! » : « Risètz ! Risètz ! Es pasmens es la vertat ! E es aisit de comprener ! Quand èrem pichons, quora la mameta vesiá rodejar dins lo cèl, lo moisset - le faucon pèlerin - nos cridava : “ Mèfi ! mèfi al moisset ! Dintratz la volalha ! ” Lo jorn ont vejèrem lo moisset emportar dins sas arpas un poleton comprenguèrem qu’aviá rason la grand ! Lo Macron abans de s’encaminar, deguèt fargar son tropèl ». Legir la seguida aicí 

Que pensatz de la cronica La Beluga ? Mandatz-nos vòstres vejaires a l'adreça : Diese E-Mail-Adresse ist vor Spambots geschützt! Zur Anzeige muss JavaScript eingeschaltet sein!

La Beluga « Vaicí-Vèni ! »

Perqué lo Macron ganhèt la presidenciala ? Se demandatz a un molon de monde per carrièra, vos diràn que lo Macron se ganhèt la presidenciala quora debatèt amb la cavala blonda Marina. Desencusatz-me, mas vos enganatz ! Non ! Se lo Macron ganhèt la presidenciala es mercé a un moisset e a un pastre. Risètz ! Risètz ! Es pasmens es la vertat ! E es aisit de comprener ! Quand èrem pichons, quora la mameta vesiá rodejar dins lo cèl, lo moisset - le faucon pèlerin - nos cridava : « Mèfi ! mèfi al moisset ! Dintratz la volalha ! » Lo jorn ont vejèrem lo moisset emportar dins sas arpas un poleton comprenguèrem qu’aviá rason la grand ! Lo Macron abans de s’encaminar, deguèt fargar son tropèl. Es per aquò que se faguèt moisset. Venir moisset es un trabalh longaràs. Tot lo monde i capita pas ! Cal èsser leste, cal saber volar per marrit temps, aver l’uèlh canís, las patassas poderosas e las arpas amoladas! De sas àrpias agusadas anèt pescar d’anhèls, de motons, de fedas, de gals, de galinas… rojas, ròsas, verdas, blavas,… e ne faguèt un tropèl que botèt en camin, En Marcha… Me dirètz, ajudat per sa moisseta, foguèt pro aisit per el. Las galinas pensavan pas pus, temps passavan a bequejar las granas e a se coflar la pansa. Los gals èran descervelats dempuèi un briu. Las fedas soscavan qu’a s’aserbar e s’emplissián la tripa de pastura bona. Los motons, per s’abeurar d’aiga, viravan en redond a l’entorn de la lavanha ! Los anhèlons seguissián sens reguitnar. La polalha endormida, la caça del moisset foguèt aisida. Las bèstias chorravan e lo moissèt velhava. Segur quora començèt a s’encaminar, a se botar En Marcha, lo tropèl del Macron èra pichon, pichonet.

Mas, aprèp una longa marcha, venguèt grosset, puèi, grossàs… Tot anava fòrt plan pel Macron fins al jorn ont li calguèt passar lo pont « à claire-voie » amb son tropelaràs per ganhar l’Elisèu. Figuratz-vos qu’aquela tropelada volguèt pas gasar, pas traversar. Pasmens, lo Macron aviá una muta de chins de vira, mai aices los uns que los autres ! Los chins de vira agarrits japavan… mossegavan las patas de las fedas … butavan… mas lo pont « à clairevoie » espaurugava lo tropèl tot ! Lo Macron, l’ira lo prenguèt. Anava capitar, èra gaireben gandit, anava pas pèrdre la presidenciala per un pont saique ! Alara, sosquèt, sosquèt. Idèa li venguèt. Anèt veire un pastre, un berger, Bergé. Lo Bergé, lo pastre li diguèt : « C’est simple, si vous voulez faire traverser un pont à claire-voie à un troupeau, rien de plus facile, vous mettez la tête de la brebis de tête dans un sac, vous criez : “ Vaicí-vèni, vèni ! ” et la brebis, rassurée, va vous suivre pas à pas. Quand la première brebis est passée, les autres suivent. Tout le troupeau traverse. C’est gagné ! » Macron mercejèt bravament lo pastre, lo Pèire Bergé. Mas, se diguèt que per seguretat, botariá pas la tèsta dins la saca d’una sola feda mas de tres ! E se crompèt tres sacas. Ganhèt la drecha, prenguèt lo primièr sacàs, i botèt la tèsta del Filhon e fiçelèt. Virèt dau la senèstra, amanèt la segonda sacona, i quichèt la tèsta del Amont e nosèt. Passèt pel centre, arrapèt la tresena sacassa, i esquichèt la tèsta del Bayrou e sarrèt. Puèi, lo moisset Macron s’aucelèt, tirèt dabans sul pont « à claire-voie » e cridèt las tres fedas : « Vaicí-vèni » « Vaicííí-vèniii ». « Vaicíííííí-vèniiiiii ». Lo Filhon s’avançèt sens tremolar, lo Amont boleguèt pè e pata sul pic, lo Bayrou, faguèt lo Pau, reguitnèt pas. Tota la tropelada se botèt « En Marcha », e passèt sens engana lo portal de l’Elisèu lo 7 de mai de 2017. Gràcia al Bergé, a un pastre, lo Macron devenguèt President de la Republica ! E dempuèi aquel jorn es e serà lo moisset Macron ! Que volètz ? Val mai un que sap, que cent que cèrcan !

André Clamenç

La Beluga « Lo pè de la letra »

O sabem totes, l’ortografia concebuda mai que mai pels òmes es sexista! Qual se’n estonariá  ? Los chòts fan pas de galinas  ! Los pòrcs fan pas de vacas  ! Es lo poder del machisme sul biais d’escriure e de pensar ! A l’ora d’ara arrestan pas de nos secutir las aurelhas amb l’escritura inclusiva. Mas o cal dire sul pic : s’enganan ! S’enganan ! Passan lor temps a estudiar un biais novèl de menar la motò a luòga d’estudiar las pèças de la motò ! E òc  ! A luòga de cambiar lo biais d’escriure deurián trabalhar sus las letras que permeton d’escriure. E per aquò far, estudiar lor pè! Las analisar al pè de la letra! Ieu, es çò que faguèri. A l’asart, prenguèri lo Q. Avètz espinchat un ? Un Q es una monifleta e una barra. Un viet d’ase qu’enrega la monifleta. S’es pas una letra sexista, aquò ? Espinchèri la M, puslèu lo pè de la letra M. Es una letra ben plantada sus sos dos pèses. Compés perfièch  ! Amb al centre lo viet d’ase plan ponchut que pendigòla ! E quora pensatz que la M es la primièra letra de MASCLE, avètz tot comprés! Se prenètz HOMME la primièra letra d’aquel mot. La H marcha, vesètz que marcha sus dos pèses, es bijambista. Es una letra ben arrapada al sòl, crei en ela, fièra, assegurada. Las doas cambas ligadas per una barra retta, poderosa. L’òm o dirà jamai pro mas es aquí la clau del machisme. La pròva : que viressètz la letra H d’un caire o de l’autre, la barra centrala bolega pas  ! Es l’ais.

Los òmes d’un caire coma de l’autre cambian pas d’ais. L’ais, la barra es lo poder del mascle. Es sus aquel ais que se bastiguèt e se bastís encara lo machisme ! Se prenètz FEMME la primièra letra, la F es pausada al sòl sus un pè! Camina sus un pè ! E se comparatz HOMME  e FEMME  vesètz que las letras son sexistas  ! Bijambista per l’òme, unijambista per la femna ! Anatz me dire : E vos los  occitans, cossí marchan vòstras letras, son sexistas elas tanben ? La FEMNA occitana, la F es unijambista, tirat la HEMNA gascona qu’es bijambista ! Las letras de las femnas gasconas valon las letras de las femnas francesas  ! Pel ÒME es mai complicat. La primièra letra de ÒME la Ò es una letra rodaira. Per se’n avisar sufís de revirar lo Q. Aquela Ò bastida amb una monifleta e una barra pichona clinada es una letra sexista sens pè. L’òme occitan es rodaire, sens pè, sens cambas. Amb son titoletonet sus la Ò a de pena a se reprodusir. Amb de femnas unijambistas e d’òmes sens pè, las letras occitanas an de pena a avançar ! E dire qu’amb aquelas letras trabalham dempuèi de sègles. E dire que n’i a que, per ganhar lo paradís, legisson de tèxtes sacrats amb aquelas letras, e d’autras tanben, en demorant al pè de la letra. Benlèu podrián arrestar de prener lor pè e legir amb lor tèsta ! Temps es vengut d’aliberar las letras del sexisme que las escana !

André Clamenç

La Beluga « Tatoatge »

La Beluga, la novèla cronica d'André Clamenç es de descobrir sul site a la rubrica « Cronicas ». Dins lo numerò 1094 de La Setmana, l'autor umorista s'interessèt al tatoatge per nòstre pus grand plaser. 

Cronica 

La Beluga « Tatoatge »

Dempuèi d’annadas, cada còp que rescontri Guilhèm, mon vesin : « Ne’n pòdi pas pus ! Escambi solament amb mon ordenador, ma tauleta e mon esmartfòn. Aimi pas legir. Sabi pas cantar. Sabi pas dançar. Espatarrat dins mon canapè espinchi lo fenestron matin e ser. De temps en temps escoti de musica, aimariá jogar de guitarra ! Parli pas a degús, degús me parla pas ! M’aimi pas ! Existissi pas ! M’engarçi ! Figura-te qu’aqueste estiu per passar temps volguèri anar a la mar. Dempuèi jovenet i èri pas tornat. Picar un cabús. Es aquí que nud, tot nud quora m’agachèri, me trobèri blanc, mai blanc que blanc, a costejar un clapàs de rabinadas e rabinats. E comprenguèri perqué aviái pas d’amiga. Cossí s’amistonar amb un blanc, un blanc de blanc, un enveirent ? Cossí s’enamorar d’un pas degús, d’un pas res ? Aquí aguèri la responsa al mal èsser que rosegava ma non-vida dempuèi d’annadas. « Vali pas res ! Res de res ! Je ne vaux rien ! Rien de rien ! » Mon vesin valiá pas res ! Notatz qu’estimi mai un val pas res puslèu qu’un tipe que vòl petar mai naut que son cuol !

Aqueste an, quora sovetèri la bona annada al Guilhèm ; e sovetar la bona annada a un val pas res, o afortissi, es quicòm ; m’esperavi un còp de mai a escotar sas geremiadas. Nani ! M’aculhiguèt contenton, gaujós : « Me soi fach tatoar lo Jo-ni sul pitre, la Sil-via Vai- t’en sus l’esquina, la Macdò- Na sul braç drech, lo Micha-el Jaç-son sul braç senèstre, lo Supra-non lo cantaire sus la cuèissa drecha e lo N’ai-mar lo jogaire de buta-bala sus la cuèissa senèstra. E tatoar sus cada det una nòta de musica. Sul guinhaire de la man drecha una “ dò ”, sul major una “ ré ”, pas lo peis !, sul pòrta-anèl la “ mi ”, pas Alexandra la comediana, non !, sul det pichon la “ fa ”. Sul lèca-plat de la man senèstra una “ sòl ” parli pas de la sòla, lo peis !, sul grand gusàs una “ la ”, sul pus grand que tu una “ si ” pas una rèssa !, sul pichòt nanet una “ dò ”. E sul det gròs drech un retrach pichòt de la Bar-bara e sul det gròs senèstre un retrach nanet del Braç-sens. Totas aquelas personas me pegan a la pèl. M’aimi e me sentissi encolorat, mirgalhat, me sentissi aimat ! En vida ! Bona annada car vesin ! » E ieu de li respondre : « Bona annada a tu tanben ! Mas, diga-me : vales totjorn pas res ? » « Lo tatoatge del Jo-ni m’a costat 20 000 euròs, lo tatoatge de la Sil-via Vai-t’en 10 000 euròs, lo de Macdò-Na 10 000 euròs, lo de Micha-el Jaç-son 10 000 euròs, lo de Supra-non 10 000 euròs, lo de N’ai-mar 10 000 euròs. La Bar-bara 10 000 euròs. Lo Braç-sens 10 000 euròs. E cal ajustar, 10 000 per las mans ! Se fau lo compte 100 000 euròs » E Guilhèm dins un risolet d’ajustar : « Ara que vali 100 000 euròs, vau ensajar de me vendre sus “ Le bon coin ! ” »

 

André Clamenç

La Beluga : « Farem tot crevar »

Urosament que lo glifozat ven d’èsser tornamai autorizat per tres ans en França e per cinc ans en Euròpa ! Mercejarem jamai pro aqueles politics d’intelligéncia superiora qu’an pres una tala decision. Lo ministre de l’Agricultura francés en primièr. Coma Euròpa deviá l’autorizar per dètz ans, cinc ans es una avançada de las grandas per el ! Urosament que l’avèm ! E nòstre ministre primièr que vòl soncament tres ans per França. Lo President tanben. Mas, el, pecaire, Europenc qu’Europenc, s’es pres un polit vira-te’n-lai! Pensava aver ganhat Euròpa a son vejaire. Vai-t-en quèrre ! Li a calgut tornar al país per l’autorizar soncament tres ans ! E lo ministre de l’ecologia, desglifozat, de que ne’n pensa ? N’empacha qu’aquela decision nos a estalviat un molon de manifestacions dins totas las grandas vilas Europencas e en França tanben ! Deman, auriam vist desfilar per carrièras, cerealièrs e vinhairons dins lors tractors amb de bandièras ficeladas al para-truc abans e arrièr : « Farem tot crevar ! » « Per nòstra santat, gardem lo glifozat ! » « Volèm crevar al país ! » « Gardarem pas la tèrra ! » Espandir de glifozat per un cerealièr es un plaser vertadièr. Lo tipe, jocat dins son tractor, es assetat sus un sèti monta-dava dins una cabina climatizada, plan barrada. L’òm sap pas jamai, se per asart, quauques revolumadas de pesticidi venián a dintrar ! Lo menaire amb una masqueta sus la boca, una masqueta blanca per alenar melhor ! Lo cascó sus las aurelhas per escotar de musica e las lunetas negras per se parar dels quauques raisses de solelh verd que podrián encara lusir ! De la man drecha, ten la tauleta sus la cuèissa gaucha e de la man gaucha, l’esmartfòn de longa a telefonar. De tot biais, lo tractor, el, se mena tot sol ! Sap ont va ! Amai se son menaire o sap pas ! A la fin de la rega, vira tot sol ! Lo tot dins una nivolàs de glifozat que ven empudesinar l’environa, lo blat, lo tractor e lo menaire del tractor. Cal ajustar que nòstre cerealièr dintra a la fin de sa batuda arredut ! Crevat ! A pas gausat se clinar sul grelh de blat que ven de glifozar ! A pas crotat sas bòtas dins lo camp ! A pas pres la tèrra dins sas mans !

Mas sa jornada es pas encara acabada ! Un autre plaser bèl l’espèra ! Los papièrs, los dorsièrs a aprestar per Euròpa. Biais d’aver d’ajuda per poder se pagar encara mai de glifozat e empudesinar un pauc mai la tèrra! E aquí, o cal dire, se regala ! Cadun pren sa moneda ont pòt ! Se sap qu’un blat asagat amb lo glifozat a un rendament mai bon e qu’es ben melhor qu’aquel qu’espiga sens èsser trafegat ! E pel cerealièr glifozatat del cap es un plaser d’engolir matin, miègjorn, vèspre, son o de pan glifozatat ! Que volètz, per aquel monde, l’èsser uman es un escobilhièr ! Res de melhor que de l’emplenar amb d’escobilhas de mai en mai pudentas ! Paures blats ! Pauras vinhas ! Aurètz pas pus d’èrbas per companha ! Que volètz ? Son venguts calucs e pensan que i a res de melhor que de camps e de prats sens èrbas, sens randals, sens rasas, sens talvèras ! Una natura sens arbres, sens bèstias, sens peisses, sens aucèls, sens abelhas ! D’aquel temps Monsanto-Bayer, Syngenta-ChemChina e autres se lècan la babina ! Dempuèi d’annadas se conflan lo pòrta-fuèlha. Mas confle, l’es jamai pro ! « Gardatz lo glifozat ! » Al mens, gardatz-lo tant que podètz ! Se veniá a desaparéisser, deman espeliriá un autre pesticidi encara mai tuaire per l’èsser uman, l’environa e la tèrra !

André Clamenç

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+