Uei : 26/04/2018

Lo Bon Son : Vesiats qu'èm !

Tà aviar l’annada de com cau, arren de miélher qu’un pauc de musica ! E per aquestes torns, b’èm vesiats. Enter pareishudas navèras e projèctes a viéner, rica que serà l’annada musicau ! Uei, que’vs perpausam un espiar sus un DVD musicau d’Aussau e un aute sus la navèra inspiracion de La Mal Coiffée qui punteja. En tota objectivitat.

E los leons !

Vertat ei que ne’n parlam pas sovent deus leons ! Mes que mudan las causas, mercés a La Mal Coiffée. En efèit, lo grop qu’ei suu punt de sortir un cincau àlbum : « E los leons ». Aqueste còp lavetz, e au delà deu títol, l’inspiracion qu’ei drin mei exotica que de costuma puish qu’ei gessida de l’òbra d’Henry Bauchau, autor bèlga qui escrivó en 1991 lo roman brac « Diotime et les lions ». Las cantairas deu grop que l’an totas lejut e que se’n son totas enamoradas ! Laurent Cavalié que s’i gahè donc tanben tau medish resultat, e que’n hasó ua version occitana, en libra adaptacion, en fòrma de poèma narratiu. Qu’ei çò qui fin finau e vaderà l’àlbum de La Mal Coiffée.

De qué s’i parla ?

Qu’ei lo raconte d’ua transgression, deu passatge a l’atge adulte d’ua gojata aperada Diotime. Que s’i parla d’iniciacion dens un clan qui a leons com ajòus. Diotime que vòu participar dab los òmis a la caça rituau de la bèstia quan la tradicion, segur, e n’estrema las hemnas. S’aquò pòt semblar un pauc luenhèc de las tematicas costumèras deu grop, meilèu acostumat a cantar los maridatges d’autes còps o lo maishant vin deu Lengadòc, que s’i parla totun hèra de familha, d’umanitat e de ligams. Taus exactius, pas un mot sus l’ADN... Ni deus umans, ni deus leons. Que podem parlar aquiu d’un àlbum concèpte, pr’amor lo raconte que’s segueish tot au briu de l’àlbum. Aqueth que contien 18 cançons, de longas e de bracas, qui’ns hèn seguir l’istòria d’aquera Diotime. Nivèu musicau, qu’ei la dralha costumèra deu grop. Que’s coneish de tira, au cap de quauquas segondas, qu’ei La Mal Coiffée qui canta. Bèras armonias vocaus accompanhadas de ritmicas e percussions barejadas, enqüèra mei ricas sus aqueth disc. Totun, aquò ne tira pas nat plaser, au contre ! Qu’ei mèma ua grana qualitat qu’a lo grop aquiu : trobar ua inspiracion navèra en tot guardar ua identitat musicau hòrta. D’uns que parlarén benlèu de l’ADN deu grop, mes benlèu pas... En tot cas, Aqueth disc que muisha enqüèra un còp, lo gran talent e l’audàcia artistica de Laurent Cavalié, vertadèr Pigmalion qui a cada còp esculta un cap d’òbra per La Mal Coiffée. Quin har tà non pas enamorar se’n ? En març passat dejà que pareishó l’excellent disc « Ors », deu grop gascon Artús. A l’escota d’aqueth « E los leons », qu’encoratjam hòrt los autes grops a trobar noms de bèstias tau lor títol de disc. A despart d’ua coïncidéncia, que serà ua escaduda màger probable ! « E los leons » en çò deu labèl Sirventes, sortida prevista en heurèr de 2018. « E los leons » tanben lo libe de Laurent Cavalié qu’ei disponible en çò de las edicions L’aucèu libre, e « Diotime e les lions » d’Henry Bauchau en çò d’Acte sud.

Esta : « Gare de Cauterets »

Capture decran 2018 04 25 a 16.01.55

Lo grop Esta que hè paréisher lo son prumèr DVD : « Gare de Cauterets ». Après quate àlbums, e quasi vint ans d’existéncia totun, aquiu donc lo grop qui arriba a la television ! Taus qui’n vòlen tot dia, d’occitan sus aqueste mèdia, aquiu que n’i a ! Esta n’ei benlèu pas hèra conegut en dehòra deu son parçan bearnés. Qu’ac podem díser qu’ei drin estremat de l’empont musicau occitan. Probable pr’amor qu’an causit ua grafia diferenta tà escríver las lors cançons, o benlèu per d’autas rasons. Totun, tà escotar musica, òm pòt pensar que poderén guardà’s d’aqueras consideracions, e profieitar de la qualitat de las cançons perpausadas sus aqueth DVD ! La grafia ne’s pòt cantar... Taus qui ne coneishen pas, Esta qu’ei donc un trio de Laruntz (64), en vath d’Aussau. Guitarra baisha, percussions, acordeon, guitarra flabuta e tumtum, que i a drin de tot dens la lor musica, e aqueth DVD, enregistrat en heurèr passat a la Gare de Cauterets (l’anciana gara vetradèra adobada en sala d’espectacle uei lo dia) que n’ei un bèth resson. Cançons acosticas en bearnés, polifonias o tèma tradicionau, aqueth espectacle qu’ei hèra ric, variat e hòrt agradiu. Que s’i parla de la vita vitanta en Aussau, de pastoralisme, de cultura e solide d’amor. E quan ne seratz pas aussalés cap e tot, que poderatz totun estimar aqueth repertòri, conhit d’umanitat e de poesia. Que seré podut estar un bèth present de Nadau, mes se l’avetz mancat, lo DVD que’s pòt comandar totun suu site internet http://www.esta-bearn.fr/ estaecran.htm ! Enfin, se voletz descobrir Esta sus l’empont, lo grop que participarà a la dusau edicion deu Hestiv’òc de neu aqueth mes de març a Aigas-bonas en... Vath d’Aussau.

Joan-Nadau Commères

Conferéncia sus l'avantatge deu bilingüisme prendiu e innovacion pedagogica a Pau (64)

Lo CREO Aquitània (Collectiu Regionau tà l’Ensenhament de l’Occitan e en occitan en Aquitània) en partenariat dab Oc-bi (associacion de parents e regents de classas bilinguas), sostiengut per la Comunautat d'Aglomeracion Pau Bearn Pirenèus qu’organizan ua conferéncia-debat suus tèmas deus avantatges deu bilingüisme prendiu e de l’innovacion pedagogica divés lo 27 d’abriu a 18 h au Pabalhon de las Arts (Plaça Reiau a Pau, 64).

Eleccions estudiantas (64) : lo M22M qu'arriba en cap dab 69 % deus vòtes mes n'obtien pas qu'un sièti au Conselh deu collègi locau

Dus ans a, la lista M22M, aliança enter los estudiants deu Med'Òc, Solidaires étudiant-e-s e Uluka que s'emportè 12 siètis sus 23 a las eleccions organizadas a l'Universitat de Pau e deus País de l'Ador (64). 
Lo M22M qu'ei ua platafòrma creada peus estudiants de l'UPPA deus campus de Pau e de la còsta basca. Qu'ei implicat dens la vita estudianta, tant au nivèu culturau, associatiu, com politic e que tribalha dab las instàncias universitàrias tà conservar formacions de qualitat e un campus viu.

Setmana pòrtas obèrtas dens las Calandretas de Bearn

Ger, la Federacion departamentau deus Pirenèus-Atlantics Calandreta que presentè lo programa de las pòrtas alandadas de las escòlas immersivas deu Bearn, a l'Ostau Bearnés, maison de las associacions de Pau. Deu 26 au 31 de març, que poderatz assistir a classas dens las 11 Calandretas e lo Collègi Calandreta de Gasconha e encontrar a las equipas pedagogicas entà v'informar sus la vita escolara dens los establiments regits per la pedagogia Freinet. Aquesta qu'ei fondada sus l'expression libra deus mainatges e favoriza l'autonomia deu mainat e la vita en grop.

Descendents d'emigrats bearnés que contan la vita deus lors ajòus

Lo 20 de heurèr passat, l’Associacion Béarn-Argentina (anciana Associacion Franco Argentina de Bearnés, AFAB) qu’organizè un encontre a la libreria Tonnet de Pau (64) per la presentacion deu son libe « Nouvelles du Rio de la Plata ». Au parat deu son 20au aniversari, que publica un recuelh de novèlas escriutas per descendents d’emigrats bearnés e argentins.

L’escritura qu’estó lo mejan de sauvaguardar los ligams enter los emigrats bearnés tà Argentina e las lors familhas. Nombrosas letras qu’estón escambiadas de la fin deu sègle XIXau dinc a uei lo dia, de manièra mei o mensh regulara segon lo monde. Los escambis epistolars que s’acabavan generaument dab la mort deus pairs, mei que mei de la mair. « Qu’ei dab aquestes escriuts qu’avem pres consciéncia que França n’èra pas qu’ua tèrra d’arcuelh mes tanben ua tèrra d’exili », çò digó Benoît Larradet, secretari de l’Associacion Béarn-Argentina. Puish, après s’estar estancats, los ligams que’s son tornats bastir dab los corrièls uei lo dia. L’associacion ne podèva pas hestejar lo son aniversari shens méter l’escriut a l’aunor. Qu’organizè un concors de novèlas a l’entorn deu tèma « Emigracion deus país pirenencs cap tà Rio de la Plata ». Que recebón 13 tèxtes que decidín de publicar. Maryse Esterle qu’obreish « Nouvelles du Rio de la Plata » dab la soa novèla, titulada « A l’origine » : « Aquera novèla que rebat ua partida de l’istòria d’ua hemna, qui èra la mea grana tanta, qui a emigrat tà Argentina probablament au començar deu sègle Xxau. Qu’avè la particularitat d’aver hèit mantuns anar-tornars d’Argentina tà Bearn. Qu’èra la mairia de la mair. Qu’ei ua figura qui a marcat la mea enfança, la mea mair que me’n parlava hèra com d’ua aventurièra. [...] N’èra pas maridada e qu’èra domestica dens ua familha d’oligarcas argentins », çò expliquè fierament Maryse a la libreria Tonnet. Benoît Larradet, secretari de l’Associacion Béarn- Argentina que’ns digó mei sus l’edicion d’aqueth libe « aniversari ».

La Setmana — Quin se debanè la realizacion d’aqueth purmèr obratge ?
Benoît Larradet — Alavetz que ns’i èm escaduts purmèr ! Qu’ei un tribalh hèra nòu per nosautes a l’associacion. Urosament qu’avem avut los conselhs avisats de Maria Javaloyès, qui ei grafista sus Pau (64), tà saber quin s’i préner. Au dehens de l’Associacion Béarn-Argentina, qu’avem trobat monde entà har la correccion deu libe.

LS — Que semblatz totun drin decebut de la febla participacion au concors d’escritura ?
BL — Òc ! Que pensavi que perpausar de har tèxtes de 6 paginas seré a la portada de tot lo monde, mes finaument qu’ei mei complicat que çò que pensavi. Totun, dens l’associacion, d’autes membres qu’èran hèra contents de la participacion !

LS — Qu’ei un recuelh originau dab cap a tres lengas representadas dens lo libe.
BL — Aquiu tanben, jo que tròbi l’occitan enqüèra sosrepresentat. Que’m soi escadut au moment de la presentacion deu recuelh [lo 20 de heurèr] a plaçar frasas en occitan de’us qui an escrivut en lenga nosta. Qu’ei ua faiçon de tribalhar a la valorizacion de la lenga. De mei, la libreria Tonnet, on se debanè la presentacion, qu’ei pro arreconeguda deu punt de vista literari. Que’m demandavi quin seré l’arcuelh e qu’estó deus bons ! Qu’avem recebut 13 tèxtes dont 6 qui son arribats d’Argentina. Au demiei d’aquestas novèlas, 3 qu’èran escriutas en francés e las autas en castilhan. Puish, qu’avem recebut 7 tèxtes en francés de Pau, d’Artics, de Luc, essenciaument de Bearn, dont 3 èran escriuts en francés, l’un en occitan e 3 tèxtes mesclavan las lengas.

LS — La correccion de las novèlas qu’estó un exercici drin pelut dab las diferentas lengas, non ?
BL — Òc, qu’avem perpausat l’emplec de las tres lengas parladas en Bearn e en Argentina. Mantuas novèlas qu’an mesclat las lengas. Que volèvam monde qui sian arreconeguts tà poder corregir los tèxtes deus participants, e que ns’i èm escaduts dab enter aute Felip Biu, professor a l’Universitat Pau País de l’Ador e Jean-Luc Landi, autor. LS — Lo nivèu literari non sembla pas estar « l’enjòc màger ». I a d’autas causas mei pregondas, i a d’autas valors aquiu-dehens ? BL — Absoludament. N’ei pas deu punt de vista deu prèmi novèl de literatura, o pas augan totun (arríders). L’aute enjòc literari qu’èra de miar lo monde a ensajar e gausar escríver. Finalament, dab 13 novèlas qu’avem recebudas, que podem díser qu’ei ua escaduda.

LS — Quin podem resumir l’esperit deu recuelh ?
BL — La màger part deus tèxtes qu’ei marcada per la nostalgia, mei que mei de las parts deus Argentins. Deu costat deus joens qui an escrivut ací, l’espèr d’ua vita navèra qu’ei mei present, un esperit mei optimista.

LS — L’associacion qu’a cambiat de nom, puish lo libe qu’ei sortit. I a d’autes objectius a viéner ?
BL — Qu’avem avut un Conselh d’Administracion lo 19 de heurèr passat, e qu’avem parlat de l’aviéner. Qu’èm com totas las associacions, qu’avem hèra d’estrambòrd mes ua mejana d’atge pro avançada. Tà díser clarament : qu’èm vielhs (arríders). Que serem contents de véder arribar quauques joens. Qu’ei un tribalh qui s’ac vau e per aquestes torns, l’emigracion qu’ei au centre de mantuns debats. L’un deus projèctes qu’avem per l’aviéner qu’ei d’ensajar de tribalhar sus camins de la memòria. L’idea que seré de trobar dens lo parçan los testimònis tangibles vertadèrs e concrèts de l’emigracion, per exemple los presents qu’an deishat los emigrats. A partir d’aquiu de perméter au monde de visitar lo Bearn en seguir la memòria de l’emigracion.

Inf. : « Nouvelles du Rio de la Plata », 23 avienguda de la Resisténcia — 64000 Pau Site : www.amis-afab.com

Setmana pòrtas alandadas dens las Calandretas de Bearn

Qu'i èm, qu'èm arribats au periòde de l'annada de las pòrtas alandadas dens las escòlas immersivas. Las Calandretas de Bearn e lo Collègi Calandreta de Gasconha qu'aubriràn las lors pòrtas la setmana deu 26 au 31 de març. 

Qu'averatz la possibilitat de viéner en classa entà descobrir lo desrotlament d'un cors immersiu en occitan e mei que mei la pedagogia activa perpausada per las escòlas.

16 au 18/03 : 2au edicion d'Hestiv'Òc de Nèu a las Aigas Bonas e Goreta

Deu 16 au 18 de març, la version ivernau deu celèbre hestenau Hestiv'Òc, Hestiv'Òc de Neu, que se'n torna tà la soa dusau edicion. Que's debanarà en la comuna de las Aigas Bonas e en l'estacion de Goreta. Com l'an passat, nombrosas animacions e concèrts que seràn organizats en aliança dab las comunas de las Aigas Bonas, Asosta e Aas, l'Ofici de Torisme Aigas Bonas-Goreta, l'Establiment Public de las Estacions d'Altitud (EPSA) e l'associacion Accents du Sud. L’obertura oficiau que’s harà en cantas com de costuma a Hestiv’Òc mes dab tròç causits qui hèn aunir a la montanha : La plenta deu pastor, Amor d’Aussau e Aqueras montanhas.

Au programa de la dimenjada :
- Divés lo 16 de març
Obertura deu hestau au Casino de las Aigas Bonas. A comptar de 20H, devís d’obertura, bal trad dab la Companhia Crestian Josuèr e projeccion deu documentari « Des brebis et des femmes » au Cinèma de Goreta en preséncia de la realizatora Laurence Fleury.

- Dissabte lo 17 de març
A partir de 10H e tota la jornada, animacions en l’estacion de Goreta dab las fanfaras Tootoota,
Funky Style Brass e Les Accords’Léon
14H a la Maison de Goreta, mercat deu terrador dab productors de la valea
15H30 a la Maison de Goreta, contes entaus mainatges e los pairs dab David Bordes
De 18H dinc a 22H, concèrts dab lo Funky Style Brass e Boisson Divine
21h, serada au restaurant d’altitud lo Cairn dab Ibiliz.

- Dimenge lo 18 de març
A comptar de 10H e tota la jornada, animacions en l’estacion de Goreta dab las fanfaras Funky Style Brass e Les Accords’Léon.
Lo vrèspe a partir de l’ua òra, passejada au còr de l’estacion en companhia de quate grops bearnés e bascos qui’vs haràn partatjar la lor passion deu cant : Natseipas, Holia, Kriolinak e Esta.
De bon notar augan, que podetz viéner de Pau en bus tà esquiar la jornada (purmèr viatge a comptar de 7 òras e mieja lo matin per 2€) e profieitar de la serada en tornar a gratis dab lo bus a 11 òras e mieja lo ser. Mes avisatz-ve que cau que reservetz en apera l’Ofici de Torisme au 05 59 05 12 17 abans lo divés 16 de març a mieidia.
La manifestacion que sembla atau préner drin d’endom en Vath d’Aussau, de bon auguri tà participar lhèu un dia a ua quatorzau edicion com serà lo cas augan de la version estivenca a Pau !

Adeline Gonzalez de la Maison de las Associacions bearnesas, l'Ostau Bearnés, qu'encontrè au gavidaire deu hestenau, Didier Fois : entervista Didier Fois.

Inf. : www.hestivoc.com

Adeline Gonzalez

  • Publicat dens Culture
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+