Uei : 19/11/2017

Contractes ajudats — Mobilizacion de las Calandretas de Navèra-Aquitania a Bordèu

Calandreta que lança un navèth aperet a mobilizacion tau dissabte 21 d'octobre. Que balha rendetz-ve a 14 òras 30 a la Prefectura de Bordèu entà denonciar la supression deus CUI-CAE au demiei de las escòlas immersivas en lenga occitana. Despuish lo 5 de seteme, los acamps que's multiplican e segon Calandreta, la situacion que cambiè sensiblament au nivèu de la reconeishença deu problèma.

Un mes arron que las escòlas immersivas associativas e laïcas Diwan que's sian escadudas a obtiéner lo renovelament de tots los contractes ajudats qui s'acabavan enter seteme e deceme, en Gironda, lo prefècte que validè lo manteniment de 2 emplecs CUI-CAE a la Calandreta de Peçac. Quauques dias après, medisha escaduda en Bearn dab l'atribucion de tres CAE per las calandretas d'Artics, de Beost e deu Lis, peu prefècte deus Pirenèus-Atlantics.

CFPÒC — Hauça deu nivèu deus aprenents

Despuish 1994, lo centre de formacion deu CFPÒC que dispensa cors de lenga e de cultura occitanas a aprenents e professionaus suu territòri occitan. Ua navèra generacion d’aprenents que’s vedó recéber los certificats deu nivèu A2 dinc au C1 au moment d’ua ceremonia solemna au Parlament de Navarra de Pau, miei seteme. Despuish 23 ans, lo Centre de Formacion Professionau en lenga e cultura occitanas que formeish a la lenga nosta dab cors setmanèrs e estagis intensius en occitan. Que va de las formacions professionaus qualificantas entà vàder formator en lenga e cultura occitanas o catalanas e formacion en occitan taus futurs regents de Calandreta, a la formacion de tecnician d’arcuelh toristic « opcion acompanhament ». Qu’ei tanben possible de conéisher lo son nivèu de lenga e de mesurar los progrès en lenga dab las certificacions que perpausa lo CFPÒC, deu nivèu « Escapolaire » B2 dinc au nivèu lo mei haut, lo C1, dit « nivèu autonòme ». Aqueth, que permet a l’aprenent de compréner d’exprimí’s espontanèament e correntament, d’utilizar la lenga dens la soa vita sociau, professionau o academica e de compréner d’autes parlars occitans.

90 aprenents diplomats

La ceremonia de remesa deus certificats deu CFPÒC que’s debanè au Parlament de Navarra de Pau lo 20 de seteme. Un lòc istoric per un moment drin solemne entà recompensar lo tribalh hornit pendent l’annada per un 90at d’aprenents, dont 59 adultes diplomats. Augan, qu’estó un recòrd peu nombre de validacion deu C1, 6 aprenents deu medish cors que l’obtienón. Ua politica de qualitat de la lenga dont se regaudeish la direccion deu centre de formacion. Lo CFPÒC d’Ortès (64) que hè passar lo diplòma C1 cada tres ans, arron Besièrs e Tolosa, los dus autes pòles. « Lo C1 qu’ei un apròchi diferent. Que cau estar assabentat de las informacions, l’actualitat, de la politica. Que cau tanben saber redigir, ua competéncia mei. Quan lo B2 ei d’un nivèu Bac, lo C1 qu’ei d’un nivèu d’universitat », çò precisè la formatora Clàudia Labandés. Laure Cadaux, tanben formatora au CFPÒC que hè partida deus 6 urós diplomats : « Que passèi lo nivèu B2 e que voloi anar dinc au hons e que validi adara lo C1. Qu’èi tostemps enveja de melhorar la lenga entà poder apréner ua lenga mei bona aus aprenents », çò digó lo ser de la ceremonia au micrò de Ràdio País. Lo joen bearnés Remèsi Bòi, formator en occitan, que validè lo diplòma mei haut per rasons personaus e professionaus : « Qu’avoi la hami de passar lo C1 pr’amor quan arribam a un nivèu de lenga, a un moment dat, que volem anar tostemps mei luenh, qu’ei normau. Vertat, qu’avoi la volontat de vertadèrament mestrejar la lenga e compréner los autes dialèctes tanben. Pr’amor quan comprenem los autes dialèctes tanben, que podem mestrejar mei lo son ». Los dus formators que s’acòrdan tà díser que vòlen passar lo diplòma entà valorizar la lenga. Pendent la ceremonia de remesa deus certificats, lo Departament deus Pirenèus-Atlantics qu’estó representat, atau com la Region Navèra Aquitania dab la conselhèra e presidenta de l’OPLO, Charline Claveau-Abbadie. La mairina d’aquera edicion qu’estó Domenja Lekuona, anciana formatora, « quauqu’un qui cred a çò qui hè e qui hè çò qui cred, ua hemna de cultura qui s’interèssa a tot », segon los mots deu president deu CFPÒC Navèra Aquitania, Joan Breç Brana.

Desfís tà 2018

Lo president que hè un bilanç meilèu possitiu dab mei de 200 aprenents cada annada plan despartits suu territòri en Bearn e au sud de las Lanas. Que felicita tots los ensenhaires permanents e los vacataris qui s’i hèn au CFPÒC. « Qu’avem adara hèra de desfís. Qu’avem obèrt un site qui a la medisha estructura que los autes CFPÒC de Mieidia-Pirenèus / Lengadòc-Rosselhon. Que contunham de har vàler la causa e que i a causas a har sustot tà la formacion professionau. Aquiu que i a un vertadèr enjòc d’estar reconeishuts per la Region com centre de formacion professionau, pr’amor çò qui arribam a gahar ei sus la linha budgetària “ Politica lingüistica ”. Que tribalham tà gahar las linhas budgetàrias tà la formacion professionau com los autes centres de formacion », çò nse digó. Lo Centre de formacion que vòu que sia deishat lo tèrme de « cors deu ser », pr’amor qu’an la tòca d’obrir cors enter mieidia e dus, un orari qui pòt correspóner a la vita de uei lo dia, segon lo sénher Brana. Entà obrir ua classa, que cau qu’i aja au mensh 4 o 5 inscripcions, ua chifra qui sembla derisòria mes qui per manca d’informacions, empacha pertant nombrosas personas a poder formà’s en lenga occitana dens la lor vila. Lo CFPÒC que contunha lo son tribalh d’obertura de cors de lenga e qu’ei actuaument en relacion dab l’IEO Gironda e Lemòtges entà poder desvolopar formacions.

10en Rencontre Internacional del Patrimòni Istoric, las femnas a l'onor

Del 13 d'octòbre al dimenge 15 d'octòbre se debanarà lo 10en Rencontre Internacional del Patrimòni Istoric a Besièrs (34), Nebian (34) e Salses (66). Lo comitat d'organization prepausa d'anar a l'encontre de femnas que foguèron actoras de l'Istòria dels sègles V al XV.

Lo 13 d'octòbre a comptar de 14 o al Cirdòc de Besièrs, conferéncia, mòstra e moment musical son al programa. La vida d'Aliénor d'Aquitània, reina de las letras occitanas serà presentada al public. Lo 14 d'octòbre, a comptar de 9 o a Nebian (Grop escolar Nelson Mandela), un collòqui tractarà de « Jòcs de dònas, jòcs de poder ». Laurent Deguara, president de la societat arqueologic de Montpelhièr e del Musèu Lengadocian obrirà la jornada per un discors. A 10 oras, Christine Delaplace, professora d'Istòria romana a l'Universitat Caen Normandia, farà una conferéncia sus « Galla Placidia, los vicissituds politics d'una femna de la dinastia valentino-teodosiana, al debut del sègle V ». A 11 oras, la mèstra de conferéncia d'occitan, Katy Bernard (Universitat Bordèu-Montaigne) farà una conferéncia sus « Aliénor d'Aquitània, una vida a la reconquista del poder ».

Felip Hammel, ancian director del Cirdòc, director de l'Institut superior de las lengas de la Republica, presentarà las conferéncias de la vrespada e daissarà la plaça a Monique-Luche, agregada d'Istòria, per parlar de « Blanche de Castille, una maire omnipresenta ». Sophie Coussemacker, mèstra de conferéncias de l'Universitat Bordèu-Montaigne, s'interessarà a la vida d'Isabelle la Catolica, « una reina en movement ». Philippe Huppé, istorian medievista e escrivan, acabarà la jornada amb Isabelle de Clermont, reina de Naples, mecena dins son reialme. Tarifa : 20 €, repais : 25 €.

Lo 15 d'octòbre, a comptar de 10 o a Salses, conferéncia e visita de la fortalesa de Salses sul tèma « Castèls fòrts, sentinèlas dels Pirenèus ». Tarifa : 35 €, dinnar enclús.

Inf. : Istòria e Culturas en Lengadòc, This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. — Tel. : 06 61 18 01 87 — Site : www.coeur-herault.fr — 6 avienguda Ronzier-Joly, 34800 Nebian — Inscripcions abans lo 8 d'octòbre.

  • Publicat dens Culture

La LGV « pas ua prioritat »

Lo ministre de la Transicion ecologista e solidària, Nicolas Hulot, que declarè lo 30 d'agost que los projèctes de Linha a Grana Velocitat n'èran pas « prioritàrias » e que lo govèrn n'avè pas los mejans de las finançar sancerament : « L'Estat non poderà pas tot har. Que calerà definir çò de prioritari. Har navèras linhas a grana velocitat, n'ei pas francament la prioritat. Si avèvam los mejans, plan segur, mes n'ei pas lo cas. […] Lo hialat herrat que pèrd un milard d'euro cada annada. Ce'm sembla que la prioritat, ei de melhorar lo quotidian deus transpòrts deus Francés. E la dusau, qu'ei d'atacà's au transfèrt deu transpòrt rotèr cap au fret…», çò declarè lo ministre sus France Info.

Quan lo contribuidor a dejà començat a pagar lo tròç Tours-Bordèu en Region Occitania/Pirenèus-Mediterranèa, lo projècte LGV estimat a 7 miliards d'euros qu'estagna despuish mantuas annadas.

Un acamp de tribalh pertocant aus projèctes de linhas a grana velocitat Bordèu-Tolosa e Bordèu-Dacs que's debanè dimars 5 de seteme. A l'entorn de la taula, Elisabeth Borne, ministra cargada deus Transpòrts, Alain Juppé, president de Bordèu-Metropòli e maire de Bordèu, Alain Rousset, president deu Conselh Regionau de Navèra-Aquitania, Carole Delga, presidenta deu Conselh Regionau d'Occitania/Pirenèus-Mediterranèa e Jean-Luc Moudenc, president de Tolosa-Metropòli e maire de Tolosa. Los participants qu'escambièn sus las consequéncias de l'anóncia deu President de la Republica d'un tribalh de priorizacion deus grans projèctes d'infrastructuras. La rason ? L'escart de 10 miliards d'euros enter lo còst deus projèctes a finançar e las ressorças disponiblas sus las cinc annadas a viéner. Entà « convéncer » la ministra cargada deus Transpòrts, los elegits que presentèn un estudi miat per un Cabinet internacionau dont la conclusion ei que ressorças navèras poderén estar mobilizadas entà assegurar ua partida « substanciau » deu finançament deu projècte LGV Bordèu-Dacs-Tolosa. La ministra que raperè la soa prioritat de favorizar los transpòrts deu quotidian e l'amelhorança de la capacitat e la fiabilitat de las circulacions ferrofiàrias au nivèu de las metropòlis bordalesa e tolosana, entà « redusir lo trafic rotèr de transit ».
L'acamp que s'acabè per la decision comuna d'examinar optimizacions tecnicas e conviéner d'un finançament deu projècte partatjat.

La LGV Bordèu-Tolosa que poderé plaçar la vila ròsa a 3 òras 10 de París en lòc de las 4 òras 19 actuaus.

Fòto ©Alaric Favier

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+