Uei : 22/05/2018

Jornadas de formacion au Patrimòni Culturau Immateriau

Lo 1èr de junh de 2016, l’etnopòle InÒC Aquitania qu’estó acreditat per la soa expertisa e lo son tribalh dens lo maine deu PCI occitan au moment de l’Assemblada generau deus Estats signataris de la Convencion de l’UNESCO tà la sauvaguarda deu PCI. L’Institut qu’organizè en heurèr 2017, dias de formacion au PCI en aliança dab lo laboratòri ITEM (Identitats, Territòris, Expressions, Mobilitats) de l’Universitat Pau e País de l’Ador e la Direccion generau deus Patrimònis deu Ministèri de la Cultura e de la Comunicacion.

Aqueras jornadas de formacion que's debanèn augan deu 12 au 16 de heurèr a la CCI Pau-Bearn e a l'InÒc Aquitània. Lo purmèr dia, Cécile Duvelle, gavidaire de la Seccion deu PCI e secretària de la convencion d'octobre de 2018 a deceme de 2015 que presentè la Convencion de l'UNESCO tà la sauvaguarda deu PCI. Isabelle Chave, conservatora en cap deu patrimòni, cargada de mission tau PCI e tau patrimòni etnologic au Ministèri de la cultura que presentè los apèrs nacionaus e internacionaus dedicats au Patrimòni Culturau Immateriau. Patricia Heiniger-Casteret (ITEM-UPPA) e Jean-Jacques Casteret (Gavidaire de l'Etnopòle InÒc Aquitània) qu'expliquèn los divèrs metòdes existents entà realizar l'Inventari nacionau deu PCI (saber-har, practicas rituaus, practicas esportivas, practicas hestivas, musicas e danças, jòcs, art deu conde e practica teatrau). Mélanie Larché de l'Etnopòle InÒc Aquitània qu'expausè los apèrs de valorizacion numerica deu PCI. Au programa de las tres autas jornadas de formacion : antropologia de las enterpresas artisanaus e familiaus, metòdes de l'inventari emplegada taus produits ligats aus « Sites Remarquables du Goût », los saber-har deu Conhac (16) « metodologia participativa tà ua candidatura UNESCO ». La formacion que s'acabè per divèrs tribalhs de terrenh seguits de las tecnicas de captacion e de valorizacion via los hialats sociaus e l'enciclopedia numerica Wikipedia.

Inf. : http://www.in-oc.org/fr/actualites/1789-journees-de-formation-au-patrimoine-culturel-immateriel — Fòtos de las jornadas disponiblas ací 

  • Publicat dens Culture

LGV e bilanç 2017 de la SNCF

Dempuèi las annadas 1980, la construccion de las linhas a grandas velocitat (LGV) es una de las prioritats de la SNCF, en redusint los temps de trajèctes entre las regions e las vilas, e meme a travèrs Euròpa.

La LGV Bretanha-País del Leire s'inscriu dins lo perlongament de la LGV País-Le Mans mesa en servici en 1989 cap a Rennes e Nantes. Dempuèi lo 2 de julhet de 2017, 182 km de linha novèla ligan l'èst del Mans a Rennes.
La LGV Sud-Euròpa-Atlantic facilita las ligasons entre Tours e Bordèu dempuèi lo 2 de julhet de 2017.

Los elegits de la Region Occitània/Pirenèus-Mediterranèa defendràn uèi los projèctes de LGV Bordèu-tolosa e Montpelhièr-Perpinhan davant Philippe Duron, lo president del Conselh d'Orientacion de las Infrastructuras de Transpòrts. Aquel conselh deu contribuir a l'elaboracion de la lei de programacion sus las infrastructuras e deurà far de proposicions d'investiments dins las infrastructuras de transpòrts sus 10 ans. Carole Delga, presidenta de la Region Occitània/Pirenèus-Mediterranèa, Jean-Luc Moudenc, cònse de Tolosa e president de la Metropòli e Jean-Louis Chauzy, president del CESER e Jean-Marc Pujol, cònse de Perpinhan e president de Perpinhan Mediterranèa Metropòli s'amassaràn uèi a París per defendre los projèctes.

Pel president de la Region Novèla-Aquitània, Alain Rousset, l'abandon del projècte de prolongament de la LGV cap a Tolosa e Dacs en partença de Bordèu es « impensable ». « Quora de temps ai mes amb totes los collègas per avançar la ligason Tours-Bordèu ? Mai de 10 ans. Cal a un moment donat, quand avètz de conviccions, quand avètz de valors, contunhar de se batre. E aquelas valors, es lo rapòrt modal, es la lucha contra lo rescalfament climatic, e aquerò passa pel desvolopament del fèrre », çò declarèt a la premsa dijòus passat. E lo president de Region de contunhar : « Sens la LGV, sortirem jamai los camions de la rota. 9 300 camions travèrsan cada jorn lo sud d'Aquitània, es la partida mai polluida de la region. Un tren regèta 70 % de gas a efècte de sarra de mens qu'un camion. E jo, vau sortir los camions de la rota ».

Del son costat, la SNCF a anonciat un bilanç de 2017 puslèu positiu dins la Region Novèla-Aquitània. Parla dins son comunicat d'una aumentacion de 10 % de passatgièrs suplementaris sus sas linhas TER en 2017 e totas las linhas serián concernidas de Baiona a Peitius en passant per Sarlat. La SNCF mes en avant la melhora regularitat de sons trens amb 89 % dels TER qui partisson e qui arriban a l'ora…

Totun, la SNCF met pas tote lo mond d'acòrd. Al moment de la presentacion de son bilanç 2017 a Bordèu ièr, un grop d'elegits e de representants del patronat charentés es vengut manifestar davant lo sèti regional. Repròchan a la SNCF d'aver suprimit de dessèrtas de la gara d'Engolesma sus la linha de TGV.

Academia de Bordèu — Signatura d'ua convencion tau desvolopament de l'ensenhament de l'occitan

Diluns 11 de deceme, a l'Ostau de Region a Bordèu, qu'estó signada ua convencion territoriau tau desvolopament de l'ensenhament de l'occitan dens l'Academia de Bordèu. Qu'estó signada en preséncia de Olivier Dugrip, Rector de l'Academia de Bordèu, d'Alain Rousset, President de la Region Navèra-Aquitània, de Charline Claveau-Abbadie, Presidenta de l'OPLO atau com de Régine Anglard, vice-Presidenta deu Conselh departamentau de Dordonha, Danielle Lacoste, conselhèra departamentau de Gironda, Marcel Calmette, conselhèr departamentau d'Òlt e Garona e Monique Sémavoine, conselhèra departamentau deus Pirenèus-Atlantics.

David Grosclaude : « Ua lenga qu'ei un objècte politic »

Lo son purmèr libe « Los mots e lo baston » que pareishó lo 30 d’octobre passat. L’ancian conselhèr regionau encargat de la lenga occitana, David Grosclaude, que conta lo son caminament personau e professionau.

La Setmana — Perqué aver decidit de sortir un libe adara ? Çò qui’vs motivè ?
David Grosclaude — Escríver aqueth libe qu’èra au començar la volontat de har quauquarren com un compte-rendut de mandat deus mens cinc ans de conselhèr regionau. Puish a fin e a mesura qu’escrivèvi qu’èi ajustat causas, e qu’ei vadut aqueth libe. Mes qu’ei logic pr’amor que volèvi sustot explicar que la question lingüistica ei ua question hautament politica. Qu’explica la dificultat qui avem a har acceptar en França qu’aquera question sia tractada. Prumèr pr’amor la classa politica que la considèra com secondària, contrariament a la majoritat deus país deu monde. Tanben pr’amor la classa politica francesa qu’ei estada educada , formada a l’idea que la question de las lengas ditas minoritàrias ei ua question perilhosa qui risca de reméter en causa l’unitat de la Republica. Donc que vòu díser que la classa politica francesa ei ignoranta d’aqueth problèma e sovent incompetenta. Qu’explica las dificultats qui conti, a cada còp que volem progressar en aqueth domeni.

LS — Qu’avetz emplegat un ton « jornalistic » en descíver la vòsta istòria. Perqué aquesta causida ?
DG — Lo ton jornalistic qu’ei pr’amor que soi jornalista a la basa. Que i a los hèits, e l’analisi que vien après. Mes totun que prepausi ua analisi de la situacion en partir deu constat qui èi explicat abans a saber l’incompeténcia , lo desinterès — qui pòt anar dinc au mesprètz — cap a la question linguistica de las parts de hòrt de responsables politics. Tanben que parli de l’occitanisme qui coneishi plan. Que’m sembla qu’a tribalhat hòrt mes que dèu compréner que la separacion enter çò culturau e çò politic ei un tracanard qui pòt estar mortau. Que’n cau tirar las leçons. Lo monde associatiu qu’a hèit un gran tribalh mes se dèisha la lenga en dehòra de las questions qui dèu préner en compte lo monde institucionau que’s comdamna pauc a pauc a la marginalizacion. En clar la question de la lenga qu’ei tròp seriosa entà la deishar sonque aus politics, sonque aus associatius o sonque aus lingüistas. La lenga qu’ei de tots e qu’ei, segon jo, la clau deu son desvolopament Que’m haci amics o enemics mei dab aqueth libe, aquò rai ! Que disi çò qu’èi a díser e après que debatem. Mes sustot que volèvi explicar que non credi pas a la reflexion pura se non i a pas ua accion concrèta qui segueish. Qu’espèri d’aver hèit atau dinc adara. E puish s’aqueth libe e pòt ajudar a dar arguments a monde qui deven explicar lo lor engatjament a’us qui pausan questions que serà estat utile.

LS — I a passatges deu libe qui estón mei mauaisits a escríver, qui’vs demandén mei de reflexion, que non pas d’autes ?
DG — Que’m sembla que de contar lo men tribalh d’elegit qu’estó pro simple, com de contar l’episòdi de la grèva de la hami. Que son hèits, eveniments. Mei complicat qu’estó de m’arrevirar suu men caminament pr’amor qu’ei ua mescla de hòrt d’elements. Totun qu’èi essajat d’explicar la centralitat de la question lingüistica en amuishar que lo combat per la diversitat culturau e luta per la sauvaguarda deu planeta que son dus combats ligats. La cultura e la lenga son biotòps qui condicionan la nosta faiçon de pensar. Tanben qu’èi volut parlar de la transversalitat de la question de la lenga. Pensar que tot aquò seré copat de las preocupacions economicas, sociaus, ecologicas que seré condamnar l’òmi a víver en lo monde qui descriu Orwell en « 1984 ».

Inf. : http://lasetmana.fr/index.php/oc/oc-boutique — « Los mots e lo baston » de David Grosclaude (2017) — Ed. de l’ADEO Prètz : 12 € (franco de pòrt enviada en França)

Contractes ajudats — Mobilizacion de las Calandretas de Navèra-Aquitania a Bordèu

Calandreta que lança un navèth aperet a mobilizacion tau dissabte 21 d'octobre. Que balha rendetz-ve a 14 òras 30 a la Prefectura de Bordèu entà denonciar la supression deus CUI-CAE au demiei de las escòlas immersivas en lenga occitana. Despuish lo 5 de seteme, los acamps que's multiplican e segon Calandreta, la situacion que cambiè sensiblament au nivèu de la reconeishença deu problèma.

Un mes arron que las escòlas immersivas associativas e laïcas Diwan que's sian escadudas a obtiéner lo renovelament de tots los contractes ajudats qui s'acabavan enter seteme e deceme, en Gironda, lo prefècte que validè lo manteniment de 2 emplecs CUI-CAE a la Calandreta de Peçac. Quauques dias après, medisha escaduda en Bearn dab l'atribucion de tres CAE per las calandretas d'Artics, de Beost e deu Lis, peu prefècte deus Pirenèus-Atlantics.

CFPÒC — Hauça deu nivèu deus aprenents

Despuish 1994, lo centre de formacion deu CFPÒC que dispensa cors de lenga e de cultura occitanas a aprenents e professionaus suu territòri occitan. Ua navèra generacion d’aprenents que’s vedó recéber los certificats deu nivèu A2 dinc au C1 au moment d’ua ceremonia solemna au Parlament de Navarra de Pau, miei seteme. Despuish 23 ans, lo Centre de Formacion Professionau en lenga e cultura occitanas que formeish a la lenga nosta dab cors setmanèrs e estagis intensius en occitan. Que va de las formacions professionaus qualificantas entà vàder formator en lenga e cultura occitanas o catalanas e formacion en occitan taus futurs regents de Calandreta, a la formacion de tecnician d’arcuelh toristic « opcion acompanhament ». Qu’ei tanben possible de conéisher lo son nivèu de lenga e de mesurar los progrès en lenga dab las certificacions que perpausa lo CFPÒC, deu nivèu « Escapolaire » B2 dinc au nivèu lo mei haut, lo C1, dit « nivèu autonòme ». Aqueth, que permet a l’aprenent de compréner d’exprimí’s espontanèament e correntament, d’utilizar la lenga dens la soa vita sociau, professionau o academica e de compréner d’autes parlars occitans.

90 aprenents diplomats

La ceremonia de remesa deus certificats deu CFPÒC que’s debanè au Parlament de Navarra de Pau lo 20 de seteme. Un lòc istoric per un moment drin solemne entà recompensar lo tribalh hornit pendent l’annada per un 90at d’aprenents, dont 59 adultes diplomats. Augan, qu’estó un recòrd peu nombre de validacion deu C1, 6 aprenents deu medish cors que l’obtienón. Ua politica de qualitat de la lenga dont se regaudeish la direccion deu centre de formacion. Lo CFPÒC d’Ortès (64) que hè passar lo diplòma C1 cada tres ans, arron Besièrs e Tolosa, los dus autes pòles. « Lo C1 qu’ei un apròchi diferent. Que cau estar assabentat de las informacions, l’actualitat, de la politica. Que cau tanben saber redigir, ua competéncia mei. Quan lo B2 ei d’un nivèu Bac, lo C1 qu’ei d’un nivèu d’universitat », çò precisè la formatora Clàudia Labandés. Laure Cadaux, tanben formatora au CFPÒC que hè partida deus 6 urós diplomats : « Que passèi lo nivèu B2 e que voloi anar dinc au hons e que validi adara lo C1. Qu’èi tostemps enveja de melhorar la lenga entà poder apréner ua lenga mei bona aus aprenents », çò digó lo ser de la ceremonia au micrò de Ràdio País. Lo joen bearnés Remèsi Bòi, formator en occitan, que validè lo diplòma mei haut per rasons personaus e professionaus : « Qu’avoi la hami de passar lo C1 pr’amor quan arribam a un nivèu de lenga, a un moment dat, que volem anar tostemps mei luenh, qu’ei normau. Vertat, qu’avoi la volontat de vertadèrament mestrejar la lenga e compréner los autes dialèctes tanben. Pr’amor quan comprenem los autes dialèctes tanben, que podem mestrejar mei lo son ». Los dus formators que s’acòrdan tà díser que vòlen passar lo diplòma entà valorizar la lenga. Pendent la ceremonia de remesa deus certificats, lo Departament deus Pirenèus-Atlantics qu’estó representat, atau com la Region Navèra Aquitania dab la conselhèra e presidenta de l’OPLO, Charline Claveau-Abbadie. La mairina d’aquera edicion qu’estó Domenja Lekuona, anciana formatora, « quauqu’un qui cred a çò qui hè e qui hè çò qui cred, ua hemna de cultura qui s’interèssa a tot », segon los mots deu president deu CFPÒC Navèra Aquitania, Joan Breç Brana.

Desfís tà 2018

Lo president que hè un bilanç meilèu possitiu dab mei de 200 aprenents cada annada plan despartits suu territòri en Bearn e au sud de las Lanas. Que felicita tots los ensenhaires permanents e los vacataris qui s’i hèn au CFPÒC. « Qu’avem adara hèra de desfís. Qu’avem obèrt un site qui a la medisha estructura que los autes CFPÒC de Mieidia-Pirenèus / Lengadòc-Rosselhon. Que contunham de har vàler la causa e que i a causas a har sustot tà la formacion professionau. Aquiu que i a un vertadèr enjòc d’estar reconeishuts per la Region com centre de formacion professionau, pr’amor çò qui arribam a gahar ei sus la linha budgetària “ Politica lingüistica ”. Que tribalham tà gahar las linhas budgetàrias tà la formacion professionau com los autes centres de formacion », çò nse digó. Lo Centre de formacion que vòu que sia deishat lo tèrme de « cors deu ser », pr’amor qu’an la tòca d’obrir cors enter mieidia e dus, un orari qui pòt correspóner a la vita de uei lo dia, segon lo sénher Brana. Entà obrir ua classa, que cau qu’i aja au mensh 4 o 5 inscripcions, ua chifra qui sembla derisòria mes qui per manca d’informacions, empacha pertant nombrosas personas a poder formà’s en lenga occitana dens la lor vila. Lo CFPÒC que contunha lo son tribalh d’obertura de cors de lenga e qu’ei actuaument en relacion dab l’IEO Gironda e Lemòtges entà poder desvolopar formacions.

10en Rencontre Internacional del Patrimòni Istoric, las femnas a l'onor

Del 13 d'octòbre al dimenge 15 d'octòbre se debanarà lo 10en Rencontre Internacional del Patrimòni Istoric a Besièrs (34), Nebian (34) e Salses (66). Lo comitat d'organization prepausa d'anar a l'encontre de femnas que foguèron actoras de l'Istòria dels sègles V al XV.

Lo 13 d'octòbre a comptar de 14 o al Cirdòc de Besièrs, conferéncia, mòstra e moment musical son al programa. La vida d'Aliénor d'Aquitània, reina de las letras occitanas serà presentada al public. Lo 14 d'octòbre, a comptar de 9 o a Nebian (Grop escolar Nelson Mandela), un collòqui tractarà de « Jòcs de dònas, jòcs de poder ». Laurent Deguara, president de la societat arqueologic de Montpelhièr e del Musèu Lengadocian obrirà la jornada per un discors. A 10 oras, Christine Delaplace, professora d'Istòria romana a l'Universitat Caen Normandia, farà una conferéncia sus « Galla Placidia, los vicissituds politics d'una femna de la dinastia valentino-teodosiana, al debut del sègle V ». A 11 oras, la mèstra de conferéncia d'occitan, Katy Bernard (Universitat Bordèu-Montaigne) farà una conferéncia sus « Aliénor d'Aquitània, una vida a la reconquista del poder ».

Felip Hammel, ancian director del Cirdòc, director de l'Institut superior de las lengas de la Republica, presentarà las conferéncias de la vrespada e daissarà la plaça a Monique-Luche, agregada d'Istòria, per parlar de « Blanche de Castille, una maire omnipresenta ». Sophie Coussemacker, mèstra de conferéncias de l'Universitat Bordèu-Montaigne, s'interessarà a la vida d'Isabelle la Catolica, « una reina en movement ». Philippe Huppé, istorian medievista e escrivan, acabarà la jornada amb Isabelle de Clermont, reina de Naples, mecena dins son reialme. Tarifa : 20 €, repais : 25 €.

Lo 15 d'octòbre, a comptar de 10 o a Salses, conferéncia e visita de la fortalesa de Salses sul tèma « Castèls fòrts, sentinèlas dels Pirenèus ». Tarifa : 35 €, dinnar enclús.

Inf. : Istòria e Culturas en Lengadòc, This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. — Tel. : 06 61 18 01 87 — Site : www.coeur-herault.fr — 6 avienguda Ronzier-Joly, 34800 Nebian — Inscripcions abans lo 8 d'octòbre.

  • Publicat dens Culture

La LGV « pas ua prioritat »

Lo ministre de la Transicion ecologista e solidària, Nicolas Hulot, que declarè lo 30 d'agost que los projèctes de Linha a Grana Velocitat n'èran pas « prioritàrias » e que lo govèrn n'avè pas los mejans de las finançar sancerament : « L'Estat non poderà pas tot har. Que calerà definir çò de prioritari. Har navèras linhas a grana velocitat, n'ei pas francament la prioritat. Si avèvam los mejans, plan segur, mes n'ei pas lo cas. […] Lo hialat herrat que pèrd un milard d'euro cada annada. Ce'm sembla que la prioritat, ei de melhorar lo quotidian deus transpòrts deus Francés. E la dusau, qu'ei d'atacà's au transfèrt deu transpòrt rotèr cap au fret…», çò declarè lo ministre sus France Info.

Quan lo contribuidor a dejà començat a pagar lo tròç Tours-Bordèu en Region Occitania/Pirenèus-Mediterranèa, lo projècte LGV estimat a 7 miliards d'euros qu'estagna despuish mantuas annadas.

Un acamp de tribalh pertocant aus projèctes de linhas a grana velocitat Bordèu-Tolosa e Bordèu-Dacs que's debanè dimars 5 de seteme. A l'entorn de la taula, Elisabeth Borne, ministra cargada deus Transpòrts, Alain Juppé, president de Bordèu-Metropòli e maire de Bordèu, Alain Rousset, president deu Conselh Regionau de Navèra-Aquitania, Carole Delga, presidenta deu Conselh Regionau d'Occitania/Pirenèus-Mediterranèa e Jean-Luc Moudenc, president de Tolosa-Metropòli e maire de Tolosa. Los participants qu'escambièn sus las consequéncias de l'anóncia deu President de la Republica d'un tribalh de priorizacion deus grans projèctes d'infrastructuras. La rason ? L'escart de 10 miliards d'euros enter lo còst deus projèctes a finançar e las ressorças disponiblas sus las cinc annadas a viéner. Entà « convéncer » la ministra cargada deus Transpòrts, los elegits que presentèn un estudi miat per un Cabinet internacionau dont la conclusion ei que ressorças navèras poderén estar mobilizadas entà assegurar ua partida « substanciau » deu finançament deu projècte LGV Bordèu-Dacs-Tolosa. La ministra que raperè la soa prioritat de favorizar los transpòrts deu quotidian e l'amelhorança de la capacitat e la fiabilitat de las circulacions ferrofiàrias au nivèu de las metropòlis bordalesa e tolosana, entà « redusir lo trafic rotèr de transit ».
L'acamp que s'acabè per la decision comuna d'examinar optimizacions tecnicas e conviéner d'un finançament deu projècte partatjat.

La LGV Bordèu-Tolosa que poderé plaçar la vila ròsa a 3 òras 10 de París en lòc de las 4 òras 19 actuaus.

Fòto ©Alaric Favier

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+