Uei : 18/06/2018

« France is back ! »

Ne poiriam far de libres de totas las remarcas fachas per las personalitats politicas, people o quitament nòstre vesin sus la superioritat supausada de la lenga anglesa. E cadun sap que, dins la lenga de Molière, se pòt pas dire de qualqu’un qu’es glamour o qu’a lo look que cal pel job ! Alara, pensatz se nosautres aviam la pretencion de o voler dire dins la lenga dels trobadors amb los mots del sègle XXI qu’existisson pas, que pòdon pas existir de tota faiçon dins nòstre gergon ! Cal dire qu’èran pas nombroses, fins ara, dins lo naut personal politic, los que se podián far comprene dins la lenga de John Donne – nos càmbia de Shakespeare ! – sens far rire lo monde. De tota faiçon, la « lenga de la Republica » se deu aplicar e lo quite èx-Primièr ministre, plan a l’aise dins los idiòmes latins çaquelà, refusava, amb lo zèl dels convertits novèls – excusatz, naturalizats novèls ! – tot emplec autre que lo francés en denegant tot drech oficial a las lengas istoricas de França. Per astre, França a, pel primièr còp, un president jove, modèrne, poliglòt que nos mostra lo camin…

Ardidesa inconcienta o volontat deliberada, ven de se liberar – e de nos desliurar – d’una cadena recenta (1992), a saber que « la lenga francesa es la lenga de la Republica ». La setmana passada, recebèt al Castèl de Versalhas los elèits – la màger part estatsunidencs – de la tecnologia modèrna per proclamar urbi et orbi que França – e la « vièlha Euròpa » – èra un tèrra portaira d’avenidor, prèsta a los aculhir sens rèirepensada, etc. Per aquò far, al diable los a priori vielhanchons e los intermediaris – las interfàcias en francés – lingüistics ! Faguèt la pròva que França èra prèsta a parlar l’anglés estatsunidenc per dintrar dins « lo sègle » e, el, esitava pas a mostrar lo camin… Encara un pauc de temps e se ganharà lo títol de « grand timonièr ». France is back mas sos servicis de l’estat civil refusan los noms qu’an d’accents « non-franceses » sus las vocalas. Comprena lo qui pòt !

Andriu de Gavaudan

  • Publicat dens Éditos

Poder « vertical »

Quitament s’es pas my cup of tea, soi pas d’aqueles que son a l’aise amb los malhums socials e que mandan cada jorn fòtos, vidèos, etc. ; i vau veire çaquelà que se i pòdon trobar, a còps, causas interessantas ignoradas pels mèdia tradicionals. Per aqueles, l’espectacle de « la comèdia umana » contunha e son passats a quicòm mai. Catalonha, pel moment, es passada de mòda e, de tota faiçon, la causa es entenduda : los Catalans an tòrt perqué son minoritaris en Espanha e en Euròpa. Los mèdia se son virats cap a Alemanha per seguir la destinada de la Merkel, minoritària pel primièr còp desempuèi un dotzenat d’ans e tornan periodicament sul Brexit e los Angleses que o fan tot per aver lo burre, la moneda per lo crompar e lo sorrire de la cremièra ! Pensatz se lo sòrt de Catalonha es de comptar ! Qual que siá lo president exagonal, qual que siá lo partit o lo « movement », la causida es facha en favor d’una Euròpa de las nacions – a la francesa pr’aquò ! – e cal pas jamai doblidar que França existissiá ja del temps del rei Cezet !

Quitament los estabosits an degut notar que lo ministre de l’Educacion nacionala o rapelèt la setmana passada fàcia a la representacion nacionala. « I a pas qu’una sola lenga francesa, una sola gramatica, una sola republica », çò diguèt a propaus de quicòm mai e en botant sul devant l’Acadèmia francesa que n’aviá perdut l’abitud. Aquestes prepausses restontisson d’una faiçon curiosa a las aurelhas dels promotors de las lengas istoricas de França. França es encara e totjorn francofrancesa e, levat l’anglosaxon, las autras lengas son pels somiaires… e encara… Aparentament, las annadas que passèt en America latina o centrala li faguèron pas comprene la possibilitat per un país d’aver mai d’una lenga oficiala. La regionalizacion ven de mai en mai estequida cap a un bonapartisme trionfant que lo president e son govèrn ne son los eralds…

Andriu de Gavaudan

  • Publicat dens Éditos

Cachavièlha per d’unes, sòmi per d’autres…

Ja sabiái que los Occitans èran d’especialistas eminents de lingüistica que daisson pas escapar una quita parpèla d’agaça. Descobrissi ara suls malhums socials que lors ligams amb Catalonha ne fan d’exegètas de la situacion presenta. De segur, fins a aquesta setmana, son pas los mèdia franceses que nos an portat qualques esclarciments o analisis sus una situacion qu’a pas quitat de pejorejar a prepaus del referendum promés per aqueste dimenge per las autoritats catalanas. Las insultas, porcassièras o pas, cap a las autoritats de Madrid i fan flòri ; las paraulas de sosten cap al pòble catalan tanben. Mas comentaris argumentats per nos explicar las rasons d’aquel referendum, ne trobam quitament pas... En cò nòstre, a calgut esperar l’entrevista del sénher Carles Puigdemont, cap del govèrn catalan, sus una ràdio exagonala per ne saber un pauc mai e constatar que « l’extremista independentista forsenat » [Le Monde], en mai d’èsser poliglòt, podiá tenir de prepausses senats e pareissiá pas ni exaltat ni pèc. Aprovar o pas sas rasons es quicòm mai coma lo d’aprovar o pas l’actitud e los discorses del primièr ministre espanhòl, Rajoy...

Lo sosten als « fraires » o « cosins » catalans me pareis relevar – m’engani benlèu – d’un transfèrt de la part de mond que son « enrabiats » de veire lo pauc d’atencion que lo govèrn de París pòrta a las reivindicacions dels movements occitans – per demorar en cò nòstre ! Es evident que la societat catalana a una istòria que n’avèm pas coneguda e que, dins una epòca recenta, a fargada una identitat encara mai fòrta per resistir, elèit e gents ordinàrias ensems. La mòrt del caudillo rendèt possible las autonomias dins lo reialme mas, dins nòstras societats, materialistas e adèptas del vedèl d’aur, ont l’individualisme preval, los Catalans vòlon pas mai « pagar pels autres » e vòlon córrer l’aventura, estrambordanta a priori, de l’independéncia...

Andriu de Gavaudan

  • Publicat dens Éditos
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+