Uei : 14/11/2018

La criptografologia o l'eraldic de la simbolica esconuda

Laurent Lemaître-Martin d'Artus qu'ei pintre eraldista, cercaire independent e mèste conferencièr. Originari d'Òlt e Garona, que s'ei tostemps interessat a la lectura deus blasons, e aus còdis entà compréner los divèrs simbèus qui'us compausan.

Aquesta analisi, que l'apèra lo « sistèma de composicion ». Aquò consisteish en l'estudi de credenças deu monde a l'epòca de la creacion deu blason : « Lo tribalh suus blasons que s'ei hèit per la codificacion de l'astrologia e de las colors dab lo sostien de la Glèisa romana en apiejà's sus ua fòrma d'ancian francés. Quan uei lo dia, mercés a un apròchi qui utiliza las sciéncias de la coneishença de l'òmi com la psicologia, la caracterologia, la morfopsicologia e la grafologia, qu'ei possible d'obtiéner ua sòrta de pertrèit en colors, qu'ei a díser : lo blason com d'estudiar la personalitat o de compréner lo sens esconut deus purmèrs blasons medievaus », çò nse digó sénher Lemaître-Martin d'Artus.

L'especialista que's demanda quin ei possible que los animistas, - los qui an ua credença en un esperit, ua fòrça vitau qui animaré los èstes vius, los objèctes mes tanben los elements naturaus -, pòden véder las diferentas colors, e quin podem bascular sus un sistèma hèra codificat de contrastes a noste. Pendent las soas recèrcas, lo cercaire qu'avó l'escadença d'encontrar a la cap Cherokeeaus Estats Units. Aqueth encontre que'u hasó questionà's sus la faiçon de passar la barrèra deu sens : « Dens las ceremonias pau-wau miadas per un líder espirituau, las tribús qu'amuishan quin foncionan los sons, las musicas, las colors, çò digó. [...] Quin passar d'un rasonament panteïsta, de dius multiples, a un rasonament com ac coneishem uei lo dia, estructurat, qui anóncia la nosta societat, qu'ei a díser un rasonament blau e hred, basat suu monoteïsme, sus un sistèma triangular de pensada, tèsi – antitèsi – sintèsi ? ».

Lo mèste de conferéncia qu'explica que n'avem pas qu'ua vision deu monde, la que ns'an apresa a l'escòla. Que s'i pòt arremarcar que dens los libes d'istòria e de geografia a l'escòla, que ns'aprenem sovent las medishas partidas de l'Istòria deu planeta e ne'n mencionan pas d'autas. Alavetz, serem condicionats ? Qu'ei çò qui cred lo cercaire : « non podem pas gahar çò qui's debana aulhors dab un rasonament de sintèsi. Que cau deishar de costat tot çò que ns'estó ensenhat entà obrir lo son camp de rasonament e d'estudi. E qu'ei a partir d'aqueth estat de comprenença qu'èi tornat estudiar l'istòria e la sciéncia deu blason en basà'm suu men sentit ». Qu'a tornat gahar cada element deus blasons e a observat la lor significacion en etimologia latina e francesa, abans de'us transpausar en fonèma (element sonòr deu lengatge parlat). Lo cercaire que descobrí alavetz causas diferentas, quitament « contrasens de l'etimologia e de l'emplec actuau deus simbèus ».

Entà ns'explicar la soa descobèrta, lo sénher Lemaître-Martin d'Artus que'ns balha exemples : « quan audeishetz lo mot “ curé ” en franchimand, que pensatz a tot çò qui entorneja la religion crestiana, jo, que pensi au vèrbe “ curar, gratar la pèth ” ; lo mot “ chapelet ”, derivat deu mot capèth devath la soa anciana fòrma “ chapel ”, que vien deu mot “ capa ” e craba per “ chèvre ”. De la medisha faiçon, dens lo mot “ catar ”, qu'audeishi “ gros chat ”. Nombrós simbèus qu'estón descobèrts a Montsegur (09) e la glèisa romana que'us tractava d' “ adorators deu gròs gat ”, qu'ei a díser deu leopard. Las duas bèstias qu'èran sovent representadas de la medisha faiçon e qu'avèvan la medisha significacion ».

Que's sap que la civilizacion pagana dinc au sègle XVII avèva las soas tradicions pròpias. Qu'èran los crestians qui'us aperèn atau au sègle IVau entà raportar los qui regetavan lo monoteïsme e las Escrituras Santas. Los pagans que credèvan en mantuns dius e que realizavan rituaus e practicas de cultes que los crestians e los judius n'aprovavan. Uns rituaus pagans que son estats conservats uei lo dia e uns que's son combinats a credenças crestianas. Nombrós rites deu cristianisme qu'an per basa un rituau pagan e que serén estats instaurats au moment de la volontat de conversion religiosa deus pagans peus crestians.

Lo Carnaval (de « carne levare », tirar la carn), per exemple, qu'ei ua hèsta pagana. Qu'ei lo periòde quan deisham de minjar carn (Quaresma). En realitat qu'ei la hèsta qui anóncia lo primtemps, lo tornar de l'energia, dens ua idea de migracion de las amnas, l'ivèrn qu'ei « brutlat » de manièra simbolica, e qu'ei ua hèsta exutòri quan se liberam de çò qui regetam e reprimim. « Que brutlam la bèstia dens un ceremoniau, que hèm colar la soa sang entà que torne de l'aute costat e nos neuresca un còp mei, çò digó Laurent Lemaître-Martin. Pas nada culpabilitat. Que vivem dens la natura, que's morí, que's reïncarna, qu'ei eternau ».

L'especialista de l'eraldica que notè un periòde istoric particularament ric, qui estó marcat per la preséncia de simbèus pagans « aus costats deus simbèus crestians » : deu sègle Xau au sègle XII, dab lo començar de l'art roman.

« Las glèisas romanas que's caracterizan per faciadas e colomnas a las figuras estranhas qui ne son fin finau pas en oposicion dab la glèisa mes que justifican la preséncia deus cultes qui basteishen las parets deu temple. Aquò pròva atau la preséncia tostemps reau d'aqueths cultes pagans », çò digó.

Aus sègles XVI e XVIIau, que's debanèn nombrosas crisis de fe religiosa qui mièn l'oposicion deu protestantisme contra lo catolicisme. Que's manifestèn per susmautas popularas combatudas autant peus protestants com per las tropas catolicas. Los Crocants qu'estón l'un deus movements màgers. « Que caminavan darrèr un shaman, “ lo bufador ”, çò expliquè Laurent Lemaître-Martin d'Artus. Aqueth monde de las granas seuvas que vivèvan dens tutas e que brandivan un cabelh de palha (= pagan) en signe de raliament. Que s'opausan peu lor vocable fonèma occitan a l'òrdi escriut deus caps pelats qui “ portavan la fresa ”, qu'ei a díser “ rasat ” e combatent la bèstia en si e devastant en mei las seuvas ».

Recentament, l'especialista que s'encuentè de la tuta paleolitica de Comarca a Siruèlh en Peirigòrd (Fòto Père Igor). Que's situa a la basa d'ua pena calcària que s'arròde e qui fòrma un pòrge long de mantuns mètres. Au dessús, un vilatge troglodita, ua glèisa romana e un castèth medievau eponime, arroeinat mes en cors de restauracion. Acerà, qu'estudiè lo rapòrt enter lo blason actuau de Comarca e l'escultura deu chivau qui ei sus ua de las parets de la tuta : « recèrcas qu'an demostrat que pendent lo solstici d'ivèrn, lo aso de la tuta que s'esclaira au medish temps que l'arca de l'autar ». Lo sénher Lemaître-Martin d'Artus que ditz aver possat mei luenh lo son tribalh de criptografologia en har la demostracion qui segueish : l'evolucion enter lo fonèma occitan pagan e la soa justificacion francesa, latina, crestiana e eraldica au briu deus sègles. « Uei lo dia, Comarca que pòrta suu son blason, datant deu sègle XVIIIau, ua arca d'aliança aur sus hons blu (la devisa de la vila qu'ei “ com arca”). Lo “ blu ” francés ad aquera epòca qu'ei vadut obligatòri. Au sègle XVIIau, la medisha familha Cugnac que pòrta un brèç blanc sus hons roge. Un còp navèth l'evolucion qu'apareish : brèç/cunhèra/hons roge en occitan e arca d'aliança au sègle XVIII, hons blu. En eraldica, lo blu que's ditz “ az ” o “ azur ” e aquò rapèra “ arse ” per chivau o aso en occitan mes tanben “ l'arca brutlant ” o d'aliança deu sègle XVIIau donc “ brèç brutlant ” qui s'arrevira en occitan “ cunha d'arse ”. Enqüèra lo ligam enter chivau, arse, ase, aso e arde, lo huec, com az, blu, e las eslissadas en francés eraldic. Au sègle XVIIau, lo brèç qu'ei blanc entà raperar l'auròra o la neishença. Que serà color aur au sègle XVIIIau entà amuishar la soa poténcia e la navèra mòda ».

 Capture decran 2018 05 02 a 11.18.50

Laurent Lemaître-Martin qu'i ved tostemps la logica enter lo fonèma e l'etimologia, lo ligam religiós cultuau, mes mei que mei la necessitat deu ligam explicatiu au près d'ua populacion occitana vaduda illetrada, e la soa justificacion dab los usatges deu paganisme enqüèra presents au sègle XVIIau : « tot n'ei pas qu'un simple jòc de mot repetitiu, evolucionant segon las necessitats e l'etimologia latina qu'ei sonque un simple lengatge diplomatic e sacrat o un esperanto artificiau. L'importancia que's manifèsta dens lo hèit que la gravadura deu chivau, de l'aso de la tuta estó conservada. Que justificava la preséncia de la glèisa crestiana au dessús. D'autes lòcs ligats au solstici d'estiu o aus equinòcci a l'entorn deu lòc, qu'an problament avut mensh d'escadença ».

Segon l'especialista, abans lo sègle XIIau, a l'epòca albigesa, Comarca qu'avèva un blason dab trèits orizontaus : « los jòcs de mots que demoran d'actualitat. Que s'ageish de trèits orizontaus de marchas, cinc-marchas, Comarca. Tostemps lo medish rapòrt dab los cultes pagans qui èran presents a l'epòca albigesa mes qui èran mei respectadas ad aqueth epòca peus Catars. Un problèma totun, l'aso que devèva bramar o representar l'equinòcci ad aqueth epòca. La soa preséncia qu'ei gravada pertocant au solstici ».

Sénher Lemaître-Martin que hè la diferéncia en precisar qu'aqueth aso per l'equinòcci èra çò qu'èra aperat l' « onagre », « ua sòrta de zèbre » : « L'onagre qui vòu díser “ lo aso rajat indontable ”, jòc de mot tanben dab l'òmi-agre, l'òmi-verd, qu'ei a díser l'òmi sauvatge, lo qui viu dens las seuvas, èra simplament d'autes còps la representacion de la montura de lilith. “ Lilith ” qu'ei un aute tèrme entà indicar la lua. La lua qu'ei un culte panteïsta, aquiu tanben per influéncia crestiana, que vad progressivament l'aso e Maria, o la licòrna (l'unicòrn) dab la gojata. Çò qui indicaré donc que lo noste chivau/aso gravat sus las parets de Comarca e marca l'idea e l'oposicion de la domesticacion solstici d'ivèrn dab l'equinòcci qui ei ua representacion de las fòrças de l'inconscient e de la natura, e qu'amuisharé dejà l'oposicion enter l'agricultura e los caçaires qui i vivèvan en comunautat dens las granas seuvas de l'Edat Mejana com de l'Antiquitat. Decididament, la Criptopictografologia (pintrura au sens esconut) que desvèla causas fascinantas ! », çò concludí.

Qué que sia la civilizacion, l'Òmi qu'a tostemps avut besonh d'afirmar la soa identitat e de hà's conéisher peus autes. Aquera identificacion personau o de familha/clan que's hè despuish centenats d'annadas e que's persegueish enqüèra uei lo dia dab blasons. Daubuns que's demandan quitament si lo lògo non seré pas l'evolucion deu blason uei. En efèit, aqueste qu'ei un signe de reconeishença, qu'a per tòca d'identificar ua apartenença e que serveish de comunicacion e de reconeishença peu gran public. De la medisha manièra, uns signes de blasons que son guardats dens lògos com per exemple los clubs de fotbòl francés. Lo deu club de Paris St Germain qu'a la Flor de lis de Louis XIV.

Lo blason qu'ei ua sorça inestaribla de recèrca, e lo cercaire independent Laurent Lemaître-Martin d'Artus que's poderà en·hicà en la soa passion desbordanta pendent enqüèra longtemps.

Fòto : Blason de Richard Coeur de Lion. (DR)

  • Publicat dens Culture
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+