Uei : 21/02/2018

Navèras manifestacions deus agricultors uei

Las manifestacions deus agricultors que contunhan uei pertot en França. Los espleitadors agricòlas que blocan axes rotèrs dens mantuns departaments entà denónciar lo desclassament deus territòris plaçats dinc a uei lo dia en zònas desaforizadas. Aqueth estatut que'us permetèva de recéber ajudas au nivèu europèu. Aqueth classament qu'ei considerat com « vitau » dens uns parçans pr'amor que permet de mantiéner ua dinamica e d'ajudar los joens a installà's.

A Aush en Gèrs, lo mot d'òrdi qu'ei « Toca pas a la mea ZAD (Zòna Agricòla Desfavorizada) ». Los accès au còr de vila que son blocats peus manifestants. A Tarba (65), au matin, cap a 200 agricultors que manifestan tot au long de l'A64 entà limitar las entradas e sortidas sus l'autorota.

A Pau, 150 tractors que's desplaçan actuaument rota de Tarba entà denonciar lo desclassament de 49 comunas (sus la 121 classadas) de las zònas desfavorizadas. Au nivèu de la sortida de l'autorota a Artics, la circulacion que vad mauaisida.

Uei lo dia, d'autas manifestacions que's debanan a Niòrt, Vierzon e Orleans. Arron los acamps que s'èran debanats quauques dias a, mei que mei a Tolosa e Carcassona, los sindicats que s'èran escaduts a obtiéner la revision de la carta de las ZAD. Totun, lo ministre de l'Agricultura, Stéphane Travert qu'avè presentat modificacions qui n'a pas satisfèit la FNSEA.

Representants agricòlas que seràn recebuts peu Ministèri de l'Agricultura uei.

Fòto : Captura d'ecran Twitter Prefècte de las Hautas-Pirenèas

Agroecologia païsana e lengas de pòbles

Miquèl Neiròlas es païsan dins una region occitana ont l’agroecologia se desvolopa dempuèi las annadas 90. Lo tribalhaire occitan abòrda la question del desvolopament e de la plaça del païsan dins la nòstra societat e fa un ligam entre la lenga e l’agricultura.

Fau lo païsan en Forés, region ont se rencontran las lengas e culturas occitanas e arpitanas. L’agroecologia païsana aquò’s un corrent eissit de Via Campesina, organizacion lançaa en 1993 au Brasil per los Sens-tèrra. An farjaa la nocion de soverenetat alimentària, lo dreit daus pòbles de produre son alimentacion en respectar çò que manjan lo mond. Encuèi, aube 200 milions de sòcis, Via Campesina constituís la fòrça sociala la mai importanta au mond. Dins nòstra Euròpa de l’oest, per nòstre nòrd de Mediterranèa, la païsanariá en tant que mond organizat capable de fonccionar coma un organisme a franc dispareissegut dempuèi las sasons 60. La dependéncia au sistèma tecnic per la produccion de l’alimentacion a pas encara arrestat de s’accentuar. Lo taus de resiliéncia es franc fèble, lo petròli ven a mancar, qué fasem ? Qué mingem ? Lo problèma de las païsanas es qu’achaptan ren. Per desvelopar lo productivisme sus lo planeta las chau eliminar. L’ideologia dau desvelopament s’estacha a l’idèia qu’un país desvelopat quò’s un país sens païsans ! Diferentas estrategias son estaas mesas en plaça per capitar lo prètzfait. La guèrra de 14 n’es una de remarcabla, putafinèt sustot de païsans, un païsanicidi, de païsans que putafinan d’autres païsans. Arrivèt exactament au moment que se chaliá desfaire de la man d’òvra renduá inutila per la mecanizacion, en particulièr la dalhosa a traccion animala. Martí chantava « Vòstre enemic èra pas l’alemand », per los pòbles bàscol, occitan, wolof, amaziγ e d’autres a se batre dau latz daus francés, l’enemic quò èra benlèu l’empiri colonial. Per lo sodard en tant que païsan, l’enemic quò èra pas, m’es aviaire, un sodard alemand païsan mai.

L’escòla preferida a la tèrra

Coma arma de destruccion de la païsanariá, l’escòla es redotabla, los enfants que lai son anats vòlon pas mai èsser païsans. Transmet pas o pas gaire las coneissenças que fan venir autonòm. Matoub Lounés, grand actor de la dinamizacion de la cultura amaziγ parlava de perversion culturala de l’escòla dins un contèxte de dobla colonizacion franco-araba. L’ideologia dau desvelopament es en majoritat egemonica, es una forma de dominacion acceptaa per los que la subisson. Vos prenem vòstra autonomia, vòstra lenga, vòstra cultura mas aquò’s per vòstre ben. Un parallèl se pòt faire entre monocultura vegetala e lenga e cultura monoliticas impausaas, l’una provòca l’esfondrament de la viá dau sòl, l’autra reidutz los pòbles a èstre mas qu’una populacion aculturaa. Silvia Peréz-Vitoria, autora dau « Manifeste pour un XXIe siècle paysan » (Manifèst per un sègle XXI païsan) fai partiá de La ligne d’horizon qu’òvra sus las questions de desvelopament e de la plaça de las païsanas dins la societat. Estudia e fai la promocion de l’agroecologia de per lo mond. Per los fondators dau corent agroecologic, i a coevolucion entre las societats e la natura. Estiman que las agriculturas tradicionalas son estaas las mai pertinentas per garantir los equilibris daus agroecosistèmas, ecosistèmas travalhats per l’òme. L’agroecologia se concretisa d’un biais diferent a chasque luòc, li fai mestièr çò qu’es estat realizat sus plaça. La cultura e la lenga dau caire pòrtan la resultanta de l’observacion e de l’experimentacion de desenas e desenas de generacions de païsanas e païsans. Mas es pas coma aquò que o vei lo governament francés que vòl desvelopar l’agroecologia dins una « apròcha globala e sistemica ». Gis de remesa en causa dau modèl, i a pas gaire d’ambicion e de claratat dins la demarcha, l’agricultura deu èstre « ecologicament intensiva ». L’agroecologia, s’es païsana, pòt pas venir d’en naut, d’una institucion e d’un biais uniformizat. Ven de las praticas païsanas, daus pòbles.

Complementaritat entre lenga e agricultura

L’occitan quò’s la lenga que nos bada la pòrta de la significacion daus toponims. La microtponimia es preciosa, nos baila d’informacions que poem pas inventar sus la mena de sòl, l’exposicion, las culturas que marchan o pas, lo vent dominent, etc. Nos fai mestièr que los scientifics sián au servici de las païsanas. I a complementaritat entre savèir popular e analisi scientifica. En agroecologia païsana aquò se ditz lo dialòg daus savèirs. La contribucion d’agronòms, d’ecologas, d’antropològs, d’istorianas, d’etnobotanistas, de geografas fai avançar l’agroecologia païsana. En Occitània, tenem una etnobotanista, Josiana Ubaud, participèt en 2016 a la Féta entèrnacionâla de l’arpetan, au collòqui « Por deman, noutra cultura un atot por l’agricultura ». Nos demontrèt la precision de nòstra lenga per descriure los païsatges, sa pertinéncia per comprendre çò que se passa dins la natura e l’activitat agricòla e umana de nòstre caire. Afortís qu’existís un liam indefectible entre lenga, tèrra, gens que la cultivan, païsatges, toponims e varietat culinària. Pas mai subir l’ideologia dau desvelopament aquò vòl dire se bastir d’itineraris collectius dissidents, l’Ostau de la semença de Leire o fai. Es una associacion qu’a per vocacion de dinamizar las varietats de plantas cultivaas que disem populacion. Aquelas semenças coma nòstras lengas son evolutivas, son dins las mans daus utilizators. Lo desvelopament es bastit sus d’inegalitats, provòca la destruccion de la natura e de las societats. Per o despassar, los ordits de recuperacion d’autonomia se devon marcar dins la duraa, las lengas nòstras permeton a l’agroecologia païsana de passar pas a costat de son objectiu, tornar inventar un modèl agricòl e de societat.

Miquèl Neiròlas
païsan occitan e arpitan

L'article es en vivaroaupenc

Qué har aquesta dimenjada — Agricultura e lenga a la Hèsta de l'Autona de Montaner (64)

Aquesta dimenjada que's debanarà la Hèsta de l'Autona a Montaner en Bearn. Dissabte, de 14 òras enlà, mustra a l'entorn deus tractors pirenencs ancians en aliança dab l'associacion Tracteurs Epoque Collection Pyrénéenne. Que poderatz descobrir los purmèrs motors de fòrça contra-electromotora tà las utilizacions agricòlas, atau com demostracions de tribalh deu sòu dab materiau ancian tractat e los divèrs tractaments e transformacions reservats a las frutas e a las cerealas.

Las pòrtas de la glèisa St Michel dab la soa arquitectura medievau a l'acostica de las excepcionaus que seràn obèrtas au public a 20 òras. Dens la serada, a partir de 20 òras 30, concèrt de cantas polifonicas dab grops de cantaires com lo duo Bavèca, Rambalh, lo Trio Atau, lo duo Les Babèques, los Esbagats de Montaner o enqüèra lo quartet A Plaiser. La serada que's perseguirà dab un passacarrèra musicau e ua serada/cantèra animada per tots los grops e los dançaires Ça-i t'Ací.

L'endedia, taus qui s'averén mancat la mustra de dissabte qu'averàn tostemps la possibilitat de la descobrir a comptar de 10 òras deu matin. Pierre Nabos qu'amuisharà ua tractacion de bèstias dab lo son atelatge de vacas bearnesas. Missa en occitan a 11 òras a la famosa glèisa a l'acostica particulara.

Lo repaish deu mieidia que serà animat en musica dab lo grop Los Tres Cabaléros. Las animacions que tornaràn a 14 òras dab un espectacle de Lous Ahumats e ua presentacion deus vestits e danças de la cadena deus Pirenèus. Lo professor d'occitan Felip Barrèra qu'animarà ua batalèra.

Inf. : Marcat artisanau dissabte e dimenge — Estanquet + de qué minjar tot au long de la dimenjada — Repaish deu dimenge mieidia e aperitiu, 15 € — Eveniment organizat per Les Amis du Château de Montaner — 05 59 81 53 88.

Ràdio País qu'entervistè aus organizators pertocant au programa e a la lor volontat de har entrar la lenga dens la vita vitanta deus abitants deu vilatge. 

  • Publicat dens Culture

Concurréncia estrangièra e vendémias dificilas : los vinhairons manifèstan a Carcassona

Los vinhairons manifestaràn per las carrièras de Carcassona dins Aude, uèi en debut d' aprèp-miègjorn. Ja en novembre de 2014, los professionals del vin s'èran acampats dins la Ciutat per cridar lo malaise al qual son confrontats. Dempuèi, la situacion s'es pas reglada. Fan fàcia a una febla recòlta a causa d'un gèl tardiu (abril) e de la secada, mas tanben a una desestabilizacion del mercat del vin amb la dintrada dels vins estrangièrs via Espanha. Las ajudas de la PAC 2017 son actualament en cors de versament. Los sindicats vinhairons denóncian l'inaccion del govèrn Macron. 

Una delegacion rencontrarà al matin lo prefècte de l'Aude per discutir amb el de las reivindicacions dels viticultors.

Una manifestacion es prevista al matin a Nimes davant la Cambra d'Agricultura.

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+