Uei : 22/05/2018

Encontre enter l'ambaishador american au Cameron e lo President de la Comission nacionau tà la promocion deu bilingüisme a Yaoundé ger

L'ambaishador deus Estats-Units au Cameron e lo President de la Comission nacionau tà la promocion deu bilingüisme deu multiculturalisme que s'encontrèn ger a Yaoundé, capitala politica deu Cameron.

La question deu partatge d'experiéncias enter los dus país pertocant a la gestion de las dificultats ligadas au multiculturalisme, qu'estó discutida peus dus òmis.

Peter Mafany Musonge, President de la CNPBM que presentè las missions realizadas per la Comission nacionau dens l'encastre de la resolucion de la crisi qui segoteish las duas regions anglofònas deu Cameron.

Despuish octobre de 2016, las regions anglofònas deu Nòrd-Oèst e Sud-Oèst deu país que viven ua crisi sociopolitica de las violentas. Los activistas d'aqueras regions qu'arcastan au govèrn de marginalizar la lor zòna, e d'estar espotits peu sistèma legislatiu e educatiu francofòne. Las protèstas deu començar que's son lèu transformadas en afrontaments murtrèrs enter las fòrças de securitat cameronesas e los partisans d'ua secession de las regions anglofònas.

Lo plan d'accion de la CNPBM que preved un « Tour deu pòble » de las dètz regions deu Cameron. L'ancian Purmèr ministre deu Cameron qu'a contat au Peter Henry Barlerin, ambaishador american, la soa visita a Buea dens lo Sud-Oèst on encontrè a « personas ressorças ».

Los Estats-Units que's disen prèsts a acompanhar la Comission nacionau tau bilinguisme e lo multiculturalisme dens las soas accions sus aqueths punts. Peter Henry Barlerin que declarè : « Los Estats-Units que son un centre màger dab ua grana mescla de multiculturalisme dab monde qui vienen deu monde sancèr. N'ei pas tostemps aisit. Qu'avem ua longa istòria dab lo multiculturalisme ». Aqueth que reconeish que Cameron a au mensh 275 lengas e culturas locaus diferentas, « çò qui ei beròi mes a còps mauaisit tà que lo monde e poscan tribalhar amassa ».

Luta contra lo comèrci de l'evòri : Euròpa e Asia qu'avançan, l'America deu Nòrd que hè arrèpèr

La luta contra lo comèrci illegau d’evòri qu’ei au son apogèu. Au nivèu internacionau, los govèrns que hèn mei anar mei de sasidas a las termièras e qu’utilizan metòdes scientifics entà identificar l’origina de l’evòri. La Comission europèa qu’encontrè a ONGs a la fin de l’annada entà melhorar las soas accions contra lo trafic e China que vien d’interdíser lo comèrci.

La Comission europèa qu’organizè au mes de deceme passat ua consulta publica pertocant au comèrci de l’evòri dens l’Union europèa. La consulta que devèva ajudar la Comission a guidar la soa accion en matièra de comèrci de l’evòri e de luta contra lo son trafic. Aqueste comèrci qu’ei sosmetut a règlas estrictas dens l’UE. La consulta qu’avè per tòca d’amassar informacions e avís sus la portada, l’estructura e las caracteristicas màgers deu comèrci legau e illegau a l’interior e en provenença de l’UE. Tots los ciutadans e organizacions qu’èran convidadas a participar au questionari. Après quauquas questions sus la persona qui respon au questionari, com lo país on demora, l’organizacion per la quau e tribalha e las soas activitats, l’enquèsta qu’entra au còr deu subjècte. Un tablèu qu’ei presentat e que perpausa divèrs tipes d’objèctes en evòri susceptibles d’estar comercializats per l’organizacion, jòias, esculturas, instruments de musica atau com bens d’equipament maisonèr. Que segueishen questions a l’entorn de la valor deus objèctes d’evòri utilizats, puish lo nivèu de coneishença deus reglaments suu comèrci de l’evòri d’elefants dens l’UE. La darrèra partida deu questionari qu’ei entitolada « Prioritats de l’UE pertocant au comèrci de l’evòri ». Atau, que son perpausadas mantuas mesuras que lo participant estima primordiaus tà la luta contra lo comèrci illegau d’evòri despuish/cap/au demiei de l’UE, com per exemple « miar ua accion educativa au près de las enterpresas qui comercializan l’evòri e deus clients e de’us sensibilizar a las linhas directoras e aus reglaments existents de l’UE entà promòver lo comèrci legau », o enqüèra « deféner l’ensemble deu comèrci d’evòri cap, despuish e au demiei de l’UE » e « deféner l’exportacion d’evòri despuish l’UE, dab derogacions justificadas ». Lo darrèr dia de la consulta, lo 8 de deceme, la Comission europèa qu’organizè ua amassada dab diferentas ONG qui òbran a la proteccion animau e vegetau. Aquestas qu’expliquèn a l’Union los domaus que provòca involontàriament l’actitud d’Euròpa com « region privilegiada de transit, de consum e d’exportacion » au trafic internacionau d’evòri. Lo hons internacionau tà la proteccion deus animaus (IFAW) que hasèva partida de las ONG presentas, e que’n ditz mei suu son site internet (www.ifaw.org) : « las exportacions d’evòri de l’UE qu’estimulan la demanda mondiau, mei que mei en Asia on se concentran los mercats d’ivòri illegaus màgers ; en rason de la soa legalitat, lo mercat domestic d’evòri de l’UE que confereish legitimitat a l’evòri, qui vad un produit desirable e que serveish de cobèrta au blanquiment de l’evòri illegau ; lo comèrci internacionau de l’evòri qu’implica hialats criminaus transnacionaus, que còsta la vita a nombrós ecoguardas cargats de protegir la fauna sauvatja e pòrta tòrt a las comunautats atau com a l’economia deus país en desvolopament ».

L’interdiccion deu comèrci internacionau d’evòri qu’estó entrada en aplicacion en 1989. Nombrós país qu’an sasit tonas e tonas d’ivòri gessidas deu comèrci illicit. Los govèrns qu’an decidit de brutlar o de trissar publicament los estòcs d’evori qu’avèvan recuperat. « La destruccion de las defensas en evòri e deus bibelòts confiscats qu’a ua hòrta portada simbolica : que permet de har conéisher publicament la tuadera annau de detzena de milèrs d’elefants dens lo but d’emparà’s de son ivòri », çò declara l’IFAW. L’ONG que pensa que las ventas legaus d’evòri gessit d’estòcs existents que facilitarén l’entrada de l’evòri illegau suu mercat. Que s’opausa donc ad aqueras ventas.

Un actor màger deu comèrci que l’interditz

La luta mondiau contra aqueth trafic que hasó un gran pas a la fin de l’annada 2017 : tot comèrci a l’entorn de l’evòri qu’ei d’ara enlà defenut en China. Lo país qu’èra en efèit considerat com l’ua de las placas viradissas deu trafic. Qu’avè anonciat la soa volontat d’interdíser lo son comèrci un an a, qu’ei oficiau despuish lo 31 de deceme. China qu’ei l’un deus consumidors d’evòri mei importants au monde, tant au nivèu legau com illegau. Aquera demanda qu’ei responsabla de la tuèra de 20 000 elefants d’Africa per braconaires cada annada. L’utilizacion de l’evòri qu’ei ua tradicion millenària en China. Que decòran los salons deus apartaments de las granas familhas, que fabrican de bròcas chinesas, etc. Lo quilograma que’s pagava dinc a 1000 euros. Arron l’interdiccion, cap a 150 magazins capvath lo país que deven barrar las lors pòrtas. Que s’aplica peu moment qu’a la China continentau. A Hong-Kong, la fin deu comèrci non serà aplicada qu’a partir de 2021. Com Donald Trump non pas arren com tot lo monde, quan la luta contra lo trafic d’evòri e n’ei au mei haut, aus Estats-Units, lo govèrn que hè arrèrpè. Las autoritats americanas qu’an decidit de tornar autorizar los caçaires americans a importar trofèus d’elefants tuats au Zimbabwe e en Zambia. Lo govèrn de Barack Obama qu’avè hèit votar l’interdiccion d’importar las defensas d’evòri deu paquidèrma miaçat en Africa. L’U.S. Fish & Wildlife Service (USFWS) qu’emeterà permís qui autorizan l’importacion. La decision qu’a provocat nombrosas contestacions com au demiei de The Elephant Project, ua associacion qui luta a la sauvaguarda d’aquel animau de cap a desaparéisher : « Comportament reprensible de las parts de l’administracion Trump. 100 elefants que son dejà tuats cada dia. Aquò miarà a mei anar mei de braconatge », çò denoncièt suu son compte Twitter.

Ua aplicacion entà apréner lo bassa

Ua franco-cameronesa que lança ua aplicacion entà reprénger la soa lenga e la soa memòria d'Africa.

Au mes de junh passat, Stéphie-Rose Nyot Nyot qu'a aviat « Je parle le bassa 2.0 ». L'aplicacion qu'ei en bona posicion au demiei de las autas creadas tà l'aprenedissatge de las lengas africanas.

L'aplicacion que s'adreça aus bassafònes mes tanben aus non-bassafònes. Un 50nat de cors de lenga dab exercicis d'aplicacion en anglés e en francés que son a disposicion. Un vintenat de tèmas qu'existeishen (conjugason, gramatica, vocabulari, vita vitanta, etc.) e a la fin de l'exercici, l'utilizator qu'a ua nòta entà conéisher lo son nivèu.

Questionada peu jornau afrique.lepoint.fr, Stéphie-Rose Nyot Nyot que's hidè sus çò qui la possè a crear aquesta aplicacion : « après estar estada demorada cinc ans luenh de la familha, enter autes au Ganà, en Anglatèrra puish au Canadà, qu'ei en 2013 que soi tornada tà París per un estagi au près de l'UNESCO au demiei deu programa Mémoire du monde e deu département Education Pour Tous. Pendent aqueth periòde, que'm soi tornada installar en çò de la familha on parlan en bassa. Dab ua cèrta destressa, qu'èi realizat que m'èri perdut ua partida de la mea compreneson de la lenga bassa per manca d'escota. Fin finau, n'avi pas jamei sabut m'exprimir corrèctament en bassa, mes qu'avi tostemps comprés mots e frasas… […] Que soi tostemps estada interessada per la diversitat culturau, las lengas deu monde e la comunicacion digitau, qu'èi decidit, après mantuas recèrcas sus la lenga, d'aviar la pagina Facebook en 2013 dab l'ajuda deus pairs e de perpausar un metòde ludic, colorat, modèrne e creatiu ».

« Je parle le bassa 2.0 » qu'estó creat arron ua campanha de finançament participatiu en mai de 2016. Puish, tot que s'ei encadenat, l'aplicacion e la creacion deu site web (www.jeparlelebassa2point0.com). L'aplicacion pas qu'accessibla sus Androïd peu moment, que recebó lo prèmi deu projècte d'aprenedissatge digitau lo mei bon en Cameron.

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+