Uei : 19/11/2017

L'IEO lança una crida a donacion

L'Institut d'Estudis Occitans lança una crida a donacion. Foguèt assabentat al mes d'octòbre que tocariá la mitat solament de sa subvencion per 2017, balhada per l'Ofici Public de la Lenga Occitana. En mai d'aquela baissa, s'ajusta las incertituds dels engatjaments de la Region Auvèrnhe-Ròse Aups. « Estent aquela situacion, l'IEO pòt pas faire autrament que de chamar en totei de sostenir, un còp de mai, l'associacion e sei tòcas, permetre son foncionament e organizar sa preséncia e seis accions per l'annada 2018 », ce escrivon dins lo comunicat signat pel President de l'Institut, Pèire Brechet.

Se volètz ajudar l'IEO, podètz mandar vòstre don a l'associacion per chèc al sèti Institut d'Estudis Occitans, 11, carrièra Malcosinat — 31000 Tolosa. O telecargar lo bulletin de don aicí.

Inf. : Site www.ieo-oc.org

CFPÒC — Hauça deu nivèu deus aprenents

Despuish 1994, lo centre de formacion deu CFPÒC que dispensa cors de lenga e de cultura occitanas a aprenents e professionaus suu territòri occitan. Ua navèra generacion d’aprenents que’s vedó recéber los certificats deu nivèu A2 dinc au C1 au moment d’ua ceremonia solemna au Parlament de Navarra de Pau, miei seteme. Despuish 23 ans, lo Centre de Formacion Professionau en lenga e cultura occitanas que formeish a la lenga nosta dab cors setmanèrs e estagis intensius en occitan. Que va de las formacions professionaus qualificantas entà vàder formator en lenga e cultura occitanas o catalanas e formacion en occitan taus futurs regents de Calandreta, a la formacion de tecnician d’arcuelh toristic « opcion acompanhament ». Qu’ei tanben possible de conéisher lo son nivèu de lenga e de mesurar los progrès en lenga dab las certificacions que perpausa lo CFPÒC, deu nivèu « Escapolaire » B2 dinc au nivèu lo mei haut, lo C1, dit « nivèu autonòme ». Aqueth, que permet a l’aprenent de compréner d’exprimí’s espontanèament e correntament, d’utilizar la lenga dens la soa vita sociau, professionau o academica e de compréner d’autes parlars occitans.

90 aprenents diplomats

La ceremonia de remesa deus certificats deu CFPÒC que’s debanè au Parlament de Navarra de Pau lo 20 de seteme. Un lòc istoric per un moment drin solemne entà recompensar lo tribalh hornit pendent l’annada per un 90at d’aprenents, dont 59 adultes diplomats. Augan, qu’estó un recòrd peu nombre de validacion deu C1, 6 aprenents deu medish cors que l’obtienón. Ua politica de qualitat de la lenga dont se regaudeish la direccion deu centre de formacion. Lo CFPÒC d’Ortès (64) que hè passar lo diplòma C1 cada tres ans, arron Besièrs e Tolosa, los dus autes pòles. « Lo C1 qu’ei un apròchi diferent. Que cau estar assabentat de las informacions, l’actualitat, de la politica. Que cau tanben saber redigir, ua competéncia mei. Quan lo B2 ei d’un nivèu Bac, lo C1 qu’ei d’un nivèu d’universitat », çò precisè la formatora Clàudia Labandés. Laure Cadaux, tanben formatora au CFPÒC que hè partida deus 6 urós diplomats : « Que passèi lo nivèu B2 e que voloi anar dinc au hons e que validi adara lo C1. Qu’èi tostemps enveja de melhorar la lenga entà poder apréner ua lenga mei bona aus aprenents », çò digó lo ser de la ceremonia au micrò de Ràdio País. Lo joen bearnés Remèsi Bòi, formator en occitan, que validè lo diplòma mei haut per rasons personaus e professionaus : « Qu’avoi la hami de passar lo C1 pr’amor quan arribam a un nivèu de lenga, a un moment dat, que volem anar tostemps mei luenh, qu’ei normau. Vertat, qu’avoi la volontat de vertadèrament mestrejar la lenga e compréner los autes dialèctes tanben. Pr’amor quan comprenem los autes dialèctes tanben, que podem mestrejar mei lo son ». Los dus formators que s’acòrdan tà díser que vòlen passar lo diplòma entà valorizar la lenga. Pendent la ceremonia de remesa deus certificats, lo Departament deus Pirenèus-Atlantics qu’estó representat, atau com la Region Navèra Aquitania dab la conselhèra e presidenta de l’OPLO, Charline Claveau-Abbadie. La mairina d’aquera edicion qu’estó Domenja Lekuona, anciana formatora, « quauqu’un qui cred a çò qui hè e qui hè çò qui cred, ua hemna de cultura qui s’interèssa a tot », segon los mots deu president deu CFPÒC Navèra Aquitania, Joan Breç Brana.

Desfís tà 2018

Lo president que hè un bilanç meilèu possitiu dab mei de 200 aprenents cada annada plan despartits suu territòri en Bearn e au sud de las Lanas. Que felicita tots los ensenhaires permanents e los vacataris qui s’i hèn au CFPÒC. « Qu’avem adara hèra de desfís. Qu’avem obèrt un site qui a la medisha estructura que los autes CFPÒC de Mieidia-Pirenèus / Lengadòc-Rosselhon. Que contunham de har vàler la causa e que i a causas a har sustot tà la formacion professionau. Aquiu que i a un vertadèr enjòc d’estar reconeishuts per la Region com centre de formacion professionau, pr’amor çò qui arribam a gahar ei sus la linha budgetària “ Politica lingüistica ”. Que tribalham tà gahar las linhas budgetàrias tà la formacion professionau com los autes centres de formacion », çò nse digó. Lo Centre de formacion que vòu que sia deishat lo tèrme de « cors deu ser », pr’amor qu’an la tòca d’obrir cors enter mieidia e dus, un orari qui pòt correspóner a la vita de uei lo dia, segon lo sénher Brana. Entà obrir ua classa, que cau qu’i aja au mensh 4 o 5 inscripcions, ua chifra qui sembla derisòria mes qui per manca d’informacions, empacha pertant nombrosas personas a poder formà’s en lenga occitana dens la lor vila. Lo CFPÒC que contunha lo son tribalh d’obertura de cors de lenga e qu’ei actuaument en relacion dab l’IEO Gironda e Lemòtges entà poder desvolopar formacions.

Tolosa : signatura d'una convencion-quadre per l'ensenhament de l'occitan.

Lo 26 de genièr, la ministra de l'Educacion nacionala Najat Vallaud-Belkacem signèt la convencion-quadre per l'ensenhament de l'occitan amb L'OPLO e los representants de las doas Regions-sòcias, Novèla-Aquitània e Occitània / Pirenèus-Mediterranèa. 

Es cap a onze oras que Najat Vallaud-Belkacem desbarquèt a l'escòla Peire Godolin, un dels sièis establiments bilingües de la comuna de Tolosa. Après aver rencontrat lo director, la ministra s'assetèt al mitan de mainatges de CP per seguir un cors de matematicas en occitan. Primièr intidimidats per la preséncia d'aparelhs-fòto e de cameràs, los enfants seguiguèron lor leçon de faiçon naturala e se paguèron lo luxe d'aprendre d'unes mots d'occitan a la dòna Vallaud-Belkacem. La matinada se clavèt sus una taula redonda amb la còla ensenhaira e de parents. Expliquèron lo foncionament de l'ensenhament bilingüe a paritat orària e tanben las rasons que pòdon menar a marcar son enfant dins un establiment d'aquela mena.

Lo segond temps de la venguda de la sòcia del govèrn foguèt ni mai ni mens que la signatura de la convencion-quadre de desvolopament de l'ensenhament de l'occitan amb la presidenta de l'Ofici Public de la Lenga Occitana (OPLO) e los representants de las Regions qu'i prenon part (Novèla-Aquitània e Occitània / Pirenèus-Mediterranèa). Dins son discors, Najat Vallaud-Belkacem faguèt part de son estrambòrd respècte a las doas grandas reformas menadas pendent lo quinquenat, a saber la lei de refondacion de l'escòla e tanben la reforma del collègi. Las considèra coma una «  oportunitat  » per las lengas regionalas. La Setmana interpelèt la ministra sul fait que la primièra version de la lei de refondacion de l'escòla conteniá pas cap d'allusion a las lengas ditas regionalas e sus las consequéncias de la reforma del collègi sus lor ofèrta d'ensenhament. 

La ministra interpellada

La ministra nos remandèt a las retranscripcion dels debats parlamentaris tocant a la lei de refondacion de l'escòla (portada per son predecessor Vincent Peillon) mas afortiguèt que las lengas ditas regionalas èran plan presentas dins la reforma del collègi. Son efectivament presentas (e de faiçon generalizada) dins los EPI mas quid de las consequéncias concrètas (coma la desaparicion presumida d'opcions d'occitan dins d'unes establiments de l'acadèmia de Montpelhièr) ? Pas de responsa. « Avançam d'un an l'aprentissatge de la LV2 [tre la classa de cinquena, NDR] puèi que fins ara caliá esperar la classa de quatrena, çò nos a dit, aquel avançament s'acompanha d'una augmentacion del nombre d'oras de lengas vivas. Aquò val per las lengas regionalas puèi que pòdon èsser causidas en LV2. Enfin, la reforma del collègi a totjorn previst que los escolans del primari qu'an causit una primièra autra que l'anglés poirián, dins l'encastre de las classas bi-lengas de continuitat, (...) e las lengas regionalas pòdon far part d'aquelas classas bi-lengas. Vos asseguri doncas que i a pas un argument que tenga per dire que la reforma del collègi pòrta prejudici a l'ensenhament de las lengas regionalas ». Presenta dins la sala, la rectora de Montpelhièr Armande Le Pellec-Muller se defendèt. « Avèm mantengut TOTES los dispositius d'ensenhament de las lengas regionalas, çò nos a dit, que siá per l'occitan o pel catalan i a pas agut cap de diminucion, al contrari. (...) Al total, pel bilingüe francés-occitan, primari e segondari confonduts, avèm 22 500 escolans ». 

Quins objectius per la convencion ?

Dins la mesura que l'acadèmia de Montpelhièr fa partida de las acadèmias implicadas dins l'encastre de la convencion-quadre, demandèrem a la rectora se s'anava « alinhar » sus las de Tolosa e Bordèu per çò qu'es dels objectius en matèria de l'ofèrta d'ensenhament. « Nos alinharem sus una dinamica que pasmens partís del nòstre estat dels luòcs de partença, çò nos a dit, tot aquò per se poder donar d'objectius ambicioses, quala que siá l'acadèmia. (...) Ieu çò que m'interèssa, que siá en lenga regionala o en lenga viva estrangièra, es qu'un escolan qu'arriba en seisena siá dins una dinamica plurilingüa. Aquò implica la mestresa de tres lengas : la lenga mairala, una lenga estrangièra e una lenga regionala ».

L'abséncia d'objectius comuns entre las diferentas acadèmias implicadas nos foguèt confirmada per Estève Cròs, director de l'OPLO : « l'objectiu de la desmarcha es d'aver d'objectius que sián partejables, atenhables, mesurables e fixats dins lo temps, çò nos a explicat, l'escasença es 2022. Comprenètz plan que sus una acadèmia coma Limòtges ont sèm mai dins lo lançament d'un procèssus, lo lançament d'una dinamica per l'ensenhament de l'occitan, poirem pas arribar al meteis nivèl que lo de l'acadèmia de Montpelhièr ont l'ensenhament bilingüe representa 1% dels efectius dins lo primari o encara lo de l'acadèmia de Tolosa ont representa 1,9 %. Se farà en foncion de cada territòri. En tot cas (seràn los elegits qu'o diràn), podèm esperar que i aurà d'objectius ambicioses mas realistas per que siá mai qu'una promessa, valent a dire quicòm d'engatjant e subretot realizat a la fin de 2020 ». 

Reaccion de Dàvid Grosclaude

L'ancian conselhièr regional Dàvid Grosclaude, a l'origina de la creacion de l'OPLO, reagiguèt lo quite jorn de la signatura dins un comunicat ont faguèt part de sos regrets tocant a la quita abséncia d'objectius chifrats. « En aqueth tèxte, signat per Najat Vallaud-Belkacem, non i a pas nat engatjament chifrat, çò escriu, las chifras que demoran a negociar e a declinar en cada academia. Qu’ei la clau ; shens aquò los objectius que demoraràn mauclars e blocatges administratius que poderàn tirar tota eficacitat a aquera convencion ». En rapelant en passant que li calguèt far una cauma de la fam, sostenguda per « milierats de personas », per que l'Estat signèsse los arrestats autorizant la creacion de l'Ofici. L'autre punt preocupant per el es la participacion modèsta de l'Estat al budgèt de l'OPLO. « Que senhali qu’au dia de uei, e qu’ac arregreti, la participacion de l’Estat au foncionament de l’OPLO qu’ei mei que simbolica, çò ditz, que representa ua soma globau de 65  000 euros, sia raportada au nombre d’abitants de las duas regions pertocadas per l’occitan, 0,72 centime d’euro per persona ! » Sèm plan luènh, per exemple, dels 860 000 euros versats per l'Estat al budgèt de l'Ofici Public de la Lenga Basca (3,4 milions al total), per l'annada 2016. A veire se aquela part estatala dins lo budgèt de l'OPLO augmentarà amb lo temps.

Clamenç Pech

 

 

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+