Uei : 19/11/2017

Lo cese de Bertrand (Emission Lenga d'òc)

Isabèla François e Joan Hébrard, de la companhiá Gargamèla jògan una pèça d'Anne Clément. A destinacion dei mai joines, Lo cese de Bertrand mescla comedians e mariòtas, occitan e francés. D'entrevistas e sequéncias de l'espectacle vos menaràn dins l'intimitat dau teatre jovença, onte leis actors fan plaça granda a l'occitan, lenga d'art e lenga d'escambis. Un reportatge d'Amada Cròs. 

Cadena Youtube de Tè Vé Òc aicí

Lèu la sortida de « Tralhaires » en filme e CD ?

Lo fotografe etnològue Felix Arnaudin qu’immortalizè a la fin deu sègle XIXau-començar deu Xxau, los paisatges de la Hauta-Lana, en memòria sus pellicula. Malurosament mei trufat que sostienut dens lo son procediment, Félix Arnaudin que coneishó ua consecracion postuma. Lo compositor e cantaire Joan Francés Tisnèr que decidí de har vàler l’òbra deu landés. Dens lo son espectacle, « Tralhaires », que declina sus fotografias en negre e blanc d’Arnaudin, cantas, condes, arreproèrs, e l’ensemble que balha paisatges sonòrs. Dab aqueth procèssus creatius, JF Tisnèr que vòu questionar la transmission de la cultura e deu patrimòni immateriau atau com l’importància deu collectatge. Sus l’empont, l’artista qu’ei acompanhat per Jakes Aymonio a la votz, a las guitarras, a las creacions e difusions video, François Dumeau au sintetizader modulari e generacion de sons dirèctes e Domenja Lekuona au tèxte e a las difusions video. L’artista qu’a un projècte en cap, perpausar « Tralhaires » devath fòrma d’enregistrament sonòr e filmat. Entad ac har, qu’a causit de har aperet a Zeste de La Nef.

« Lo perqué lo concèrt multifonic Tralhaires ei recebut dab un hòrt interès pertot on lo jogam. M’arribè l’enveja de dar au men torn un traç sonòr e en imatges d’aqueste concèrt qui s’apelha de fòrmas divèrsas quan lo tribalham per Provença o Peitau, Vascoat o Catalonha. Qu’ei lavetz trenat dab modalitats de l’occitan diferentas deu gascon e d’autas lengas, deu francés au basco en passar peu catalan », çò escriu JF Tisnèr entà explicar lo son projècte. L’enregistrament audio de l’espectacle que’s hasó en deceme de 2016, lo filmatge en març de 2017 (per Piget Prod). Los còsts totaus deu projècte que son estimats a 19 117 euros. JF Tisnèr e la soa equipa de l’associacion Lo Nau que financèn 70 % de la soma, e que hèn aperet au finançament participatiu entà la rèsta. Lo finançament participatiu de Zeste que serà obèrt pendent drin mensh de 70 dias.

p11 tralhaires

Inf. : https://www.zeste.coop/fr/decouvrez-les-projets/detail/tralhaires-de-j-f-tisner Site : http://www.joanfrancestisner.com Data a viéner : 13/01/18 a Salias, sala deus Congrès.

  • Publicat dens Culture

La Passem ! Córrer tà l'occitan

La purmèra corruda tà la lenga e la cultura occitanas qu’ei totun creada ! Deu 25 au 27 de mai de 2018, los participants que poderàn córrer de 1 a 400 km capvath un centenat de comunas deus Pirenèus-Atlantics entà sostiéner la transmission. Qu’ei l’associacion Ligams qui ei a l’iniciativa deu projècte en tèrra occitana.

En lòc de’s demandar on lo monde an aprés la lenga o per quina rason la van parlar, « que çò qué portatz, vos, tà la lenga ? », qu’ei la question qui s’ei pausada l’associacion LIGAMS. La soa tòca qu’ei de crear ligams, en har còrda enter los divèrs actors qui òbran a la transmission de l’occitan e de sensibilizar la populacion. La soa tòca qu’ei de collectar hons entà sostiéner projèctes qui participan au desvolopament e a la transmission de la lenga. Hélène Ithurritz, Daniel Barneix, Yan Larradet, Serge Fouraa, Bénédicte Lacaze-Labadie, Anne Larquier, Bialana Larrey Lassalle, Fabienne Gessler, Clément Masseillou, Sylvain Masseillou, David Bordes e Veronica Dordeins, tots que s’èran lançats dens lo desfís d’apitar un eveniment esportiu deu medish endom com la Korrika au País-Basco. Lo lor projècte de qui pòrta lo nom de La Passem !, que’s concretizarà fin finau au mes de mai qui arriba. Deu divés 25 de mai a 14 òras au dimenge 27, medisha òra, los participants que correràn de 1 a 400 km capvath lo departament deus Pirenèus-Atlantics dens la soa partida gascona e bearnesa. Un testimòni que passarà de man en man, simbolizant l’urgéncia e la necessitat de la transmission de la lenga. Que contienerà un messatge qui serà dit publicament a la soa arribada a Pau. Pendent tres dias e duas nueits, a contunhar. La vila de partença que serà Bidaishe, la corruda que contunharà en passar per Ortès, Monenh, Auloron, Laruns, Somolon, Arsac-Arrasiguet tà acabar a Pau. Ligams que hè aperet aus elegits locaus, a las associacions esportivas e culturaus, aus musicaires entà organizar un rendetz-ve culturau o ua hèsta enter e dens cada vila o vilatge estapa.

Quin sostiéner ?

Que podetz ajudar Ligams en perpausar manifestacions suus divèrs lòcs de passatge donc, mes tanben en rejónher l’equipa dens l’associacion. Que podetz participar financèrament en har un don a l’associacion e en crompar quilomètres suu camin de La Passem !. Un quilomètre que còsta au minímum 100 euros. A títol de comparèr, lo quilomètre qu’ei a 200 euros tà la Korrika e 250 tà l’Ar Redadeg en Bretanha. Enterpresas (esponsòr), institucions, associacions e particulars qu’an dinc a ua setmana abans la manifestacion entà crompar un o mantuns quilomètres. Totun, l’associacion que precisa qu’ei possible de córrer shens crompar nat quilomètre, « tota persona que pòt participar librament a la corruda ». L’idea qu’ei d’estar actor d’un biais o d’un aute, çò qu’a previst de har lo Rémy Berdou, 29 ans : « pensi qu’aquera iniciativa ei ginhèca. En crear ligams enter las associacions deu territòri, que cream ligams dab monde deu parçan qui poirén estar tocats per aquera problematica de la lenga nosta shens estar implicats dehens dens la vita vitanta. […] Que participarèi a La Passem ! mentaument (arríders), non pensi que haram quauquarren en Vath d’Aussau dab amics. Quan i a iniciativas com aquera, ne podem pas demorar shens har arren ». Que serà possible de córrer en familha, enter amics o collègas. « L’important qu’ei de participar, qu’ei esportiu mes n’ei pas tà la competicion ! Que podetz córrer 400 km se volhitz !», çò digó Véronique Dordeins pendent l’amassada de presentacion de la corruda lo 13 d’octobre passat a Pau. A la faiçon de çò qui’s debanà en çò deus nostes vesins bascos e deus bretons, La Passem ! que serà organizada cada dus ans tostemps dens lo medish periòde dens l’annada. Ua sola diferéncia de notar : las vilas de partença e d’arribada que cambiaràn a cada edicion.

Cambiament d’itinerari

Un an a, l’equipa organizatora que volèva partir deu Baish-Ador abans de har arribar la corruda tau Bearn, mes que i avó un cambiament de programa : « Dens un purmèr temps qu’avem volut començar La Passem ! de Baiona o d’Anglet enlà, pr’amor qu’avem vist associacions occitanas, çò nse digó Serge Fouraa membre de Ligams. Mes après reflexion, que ns’èm dits qu’enter Baiona e Bidaishe, lo camin qu’èra tròp long e n’i avèva pas hèra de monde enter las duas vilas. De tot biais, per ua purmèra edicion, que ns’estimàvam mei de har mei brac. Au debut, que volèvam har tres dias de corruda e fin finau qu’èm partits sus dus ». Peu moment, los elegits que s’amuishan timidament interessats a la corruda. Qu’espèran lhèu que la purmèra edicion e’s debana. En véder las divèrsas generacions interessadas per l’eveniment esportiu, non i a pas dobte que n’i averà pas nat chepic a’s har tà la participacion a La Passem ! 

Entervista de Serge Fouraa de Ligams reservada taus abonats

 

Inf. : Lo site de La Passem ! Que serà lèu-lèu en linha per mei d’informacions, en aténer l'associacion qu'a un compte Facebook ací — La Setmana que s’èra interessada a la creacion de l’associacion un an a (La Setmana n° 1067) 

  • Publicat dens Culture

Cecila Chapduelh : Crear per transmetre

Ensenhaira, poèta o encara comediana de doblatge, la peiregordina jura pas mai que per la creacion.

Èra la velha d’un jorn d’examèn del Diplòma de Competéncia en Lenga (DCL) a Tolosa. Cecila Chapduelh o fa passar cada an a de personas desirosas d’atestar de lor nivèl d’occitan a de miras professionalas (La Setmana n° 1000). Fa partida de sas missions, coma ensenhaira d’occitan dins lo segond gra entre tres establiments publics situats a La Barta de Lesa (Garona-nauta), Maseras e Pàmias (Arièja). Originària del país de Sarlat (Peirigòrd) ont nasquèt en 1980, la trentenària a banhat dins un univèrs lingüistic, cultural e militant particular tre l’enfància. Clarament, cresquèt dins un environament occitanista. « Sèm una comunautat, una familha pro granda, çò pensa, entre monde occitanista i a una comunicacion que se fa mai aisidament quitament se nos coneissèm pas. La cultura nòstra es un denominator comun qu’es pro fòrt... mai qu’entre de sòcis d’un club de salsà per exemple ! » Pasmens, coma mantuns autres, o regetarà tot en blòc a l’adolescéncia. Per Cecila, èra pas de bon aver una part de la « cultura de massa » a la quala cada adolescent aderís per far coma los amics e s’integrar dins un grop. « Escotar Subèr Albèrt es plan, çò ditz, individualament t’agrada mas per te socializar dins un collègi nòu e que coneisses pas Goldman... Es un pauc pesuc ! (rire) As besonh d’una identitat de massa quand siás adolescent. Es plan de cultivar la diferéncia mas aquí n’avián tròp, de diferéncias ! ».

L'activitat esportiva e facilita l'aprenedissatge d'ua lenga ?

Recentament, cercaires chinés e italians que realizèn un estudi pertocant a l'aprenedissatge d'ua lenga. Lo lor estudi que pareishó dens la revista Plos One e que soslinha que mudar lo son còs en apréner ua lenga navèra e facilitaré la compreneson e la memorizacion deu vocabulari.

Que prenón dus grops d'adultes chinés (2x20) dab pauc de nocions d'anglés. Lo purmèr grop que seguí l'aprenedissatge de manièra classica dab leçons qui'us estón balhadas en classa, tot lo monde assetats. L'aute grop qu'èra equipat de bicicletas d'apartament. Los estudiants deu grop que pedalèn pendent un trentenat de minutas e ua lista de mots en anglés que'us èra estada enumerada pendent l'activitat esportiva.

A la fin de las sessions, las duas equipas qu'estón sosmetudas a un medish tèst, legendar ua seria d'imatges, respóner a questions e díser si las frasas perpausadas an un sens. Lo dusau grop qu'avè miélher memorizat lo lexic anglés e comprés lo vocabulari qu'apliquè mei aisidament dens las frasas que non pas lo purmèr grop. Simone Sulpizio, cercaira en psicologia e lingüistica a l'Universitat Vita-Salute San Raffaele a Milan que declarè que l'estudi amuishava qu'ua activitat fisica, perseguida pendent sessions d'aprenedissatge e melhora « sensiblament » la memorizacion : « Çò que cau retiéner ei que la faiçon d'apréner mei bona n'ei pas de demorar assetat pendent òras shens mudar… ».

  • Publicat dens Sport

Parucion — « Ne voi pas anar tà l'escòla »

Qu’ei la velha de la rentrada e Simon qu’a ua responsa mei estimada. Quan la mair e’u ditz : « Que vas anar tà l’escòla » quan lo pair e’u promet : « Que vas apréner l’alfabet » Simon qu’a un aire esvarjat e monsorre e que crida : « Ne va pas non ! » Qu’ei lo jorn de la rentrada e Simon n’i vòu pas anar. Mes un còp sus plaça, après d’aver drin plorat, que s’avisa que hèn un hèish de causas extraordinàrias a l’escòla. Lavetz, lo ser, quan la regenta e’u ditz que se’n cau anar, e sabetz çò que respon ?

Inf. : « Ne voi pas anar tà l’escòla » de Stephanie Blake — De 3 a 5 ans — Ed. Per Noste — 13 €.

Cafè Òc a l'entorn deu mestièr de molièr

L'Atelier Sarladais de Culture Occitane (ASCO) que torna préner las soas activitats 2017/2018. Lo purmèr Cafè Òc de l'auton que's debanarà dijaus 19 d'octobre a 20 òras 30 au Cafè La Lune Poivre a Sarlat.

Elie Coustaty que serà lo pumèr convidat d'aquera sason culturau. Que tornè crompar lo molin de l'avesque de Beinac (87) en 1993 dab la soa hemna, Pierrette. Tot lo materiau deu molièr i èra demorat en l'estat. L'associacion francesa deus Molins qu'ajudè lo coble a restaurar a l'identica lo lòc deu sègle XIVau. Pendent vint ans, que recebón l'ajuda de las parts de molièrs de mestièr e de benevòles deu parçan.

Qu'averatz donc la possibilitat d'enténer l'istòria deus Coustaty e d'escambiar dab Elie lo 19 d'octobre a Sarlat, en lenga occitana.

Inf. : Cafè La Lune Poivre, 5 arrua J. J. Rousseau — 24200 Sarlat — Tel. : 06 81 58 88 30 — Site : http://asco-sarlat.org/ — Fòto : http://www.domainedelarhonie.com/

  • Publicat dens Culture
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+