Uei : 18/10/2017

Concurréncia estrangièra e vendémias dificilas : los vinhairons manifèstan a Carcassona

Los vinhairons manifestaràn per las carrièras de Carcassona dins Aude, uèi en debut d' aprèp-miègjorn. Ja en novembre de 2014, los professionals del vin s'èran acampats dins la Ciutat per cridar lo malaise al qual son confrontats. Dempuèi, la situacion s'es pas reglada. Fan fàcia a una febla recòlta a causa d'un gèl tardiu (abril) e de la secada, mas tanben a una desestabilizacion del mercat del vin amb la dintrada dels vins estrangièrs via Espanha. Las ajudas de la PAC 2017 son actualament en cors de versament. Los sindicats vinhairons denóncian l'inaccion del govèrn Macron. 

Una delegacion rencontrarà al matin lo prefècte de l'Aude per discutir amb el de las reivindicacions dels viticultors.

Una manifestacion es prevista al matin a Nimes davant la Cambra d'Agricultura.

  • Escriut per

Mustra sus lei piadas de l'absenta « Lo tèxte existiriá pas sensa la fotografia » (M. Poitavin)

Despuish la fin deu mes d’agost dinc au 29 de seteme, a l’Escòla Superiora deu Professorat e de l’Educacion d’Avinhon, que v’èra possible de visitar la mustra realizada per un duo d’amics, Matthieu Poitavin e Stéphane Barbier. Lo fotografe que s’enamorè deus tèxtes de Matthieu que realizè peu libe « Sus lei piadas de l’Absenta ». Lo libe d’art bilingüe qu’ei editat en çò de L’Atelier Baie, un editor de Nimes. L’Universitat qui fòrma los joens mèstes d’escòlas qu’a organizat la presentacion de la mustra e que se’n serveish quitament dens la formacion pedagogica tà totas las matièras, sus ua idea d’Eric Vottero, ua fiertat per l’escrivan provençau, Matthieu Poitavin. Entervista audio. 

La Setmana — De qué tracta la mustra ?
Matthieu Poitavin — Son fotografias que contan l’istòria de mon libre. Es una caminada simpla d’un òme que tròba son passat sus Nimes. Es una vila qu’aviá un pauc oblidada. Aprèp un accident de trin qu’i torna. Fa una sòrta de quista dins la vila oblidada, de son identitat e tanben de la lenga perduda perqué Nimes es fòrça espanhòla dins sas tradicions e a tendéncia a oblidar son occitanitat. Es un libre polit mai que ditz causas, i a de messatges.

LS — Arretrobam l’aspècte « enfantin » e nostalgic deu libe dens las fòtos de Stéphane Barbier ?
MP — Seriá la seguida logica de mon libre « Esperit de sau ». Es un recuèlh qu’escriguèri sus l’enfància, la vida e la mòrt e tornam trobar aquel biais nostalgic e liric.

LS — Quin s’ei hèita l’encontre dab Stéphane Barbier ?
MP — Es dejà un collèga e un amic mieu donc es simple ! Un collèga mieu qui avó fait lo Total Festum a Sent Quintin la Terralha, un vilatge dins Gard. Fa un mestièr un pauc original, es religaire, es ela que religa de libres vielhs e es capabla de sauvar de grands libres de bibliotèca. E aquela amiga devèva far una mòstra dins l’encastre del Total Festum e m’a demandat de far quauquarren ensem. Nos a donat la libertat de trabalhar dins un talhièr, ieu de o far de tèxtes e Esteva de bien seguir ma caminada, çò qu’avieu escrit e es com aquò qu’es nascuda la mòstra. Ne sèm pas rescontrats aprèp, cadun es partit deu son costat. Esteva es partit solet per faire de fòtos e a donat aquela mòstra qu’avèm decidit de far virar dins l’Occitània granda, bela deis Aups als Pirenèus. Aquela mòstra es jà passada al CIRDÒC a Besiers, a la Maison d’Animacion e de Recèrca Populara Occitana (MARPOC) a Nimes o encara a Aurentja en PACA. Es una mòstra que volen far virar. Nos agradariè si leis IEO un pauc de pertot la podian far virar. Avem fach un acte de beutat mas enfin i a un messatge e volem faire quauquarren de polit. Ai totjorn trabalhat amb de grafistas, Jaumes Privat (Esperit de Sau) e Stéphanie Nicolas per « Un Matagòt modèrn ».

LS — Çò qui vos agrada dens lo tribalh de Stéphane ?
MP — Esteva a un agach fòrça negre, escur, e cambi aquel agache. A una fòrta personalitat, es sensible tanben e m’a fach veire de causas que n’avio pas viste, es fòrça interessant, lo tèxte existaria pas sens la fotografia, lo tèxte es escrich per la fotografia.

Inf. : www.editions.atelierbaie.fr — Lo libe que's tròba a la FNAC e a las edicions Atelier Baie.

  • Escriut per

Segonda edicion del festenal Contes e racontes en Segalar

La segonda edicion del festenal Contes e racontes en Segalar començarà lo 20 d'octòbre. Pendent tres jorns, viuretz moments de poësia colorats d'amor e d'umor en francés mas a tanben en lenga nòstra.

Es lo Jérôme Vialaret qu'obrirà lo festenal amb sas istòrias. Un indici : es pivelat per las culturas luenchencas. Lo contaire nos aviá explicat çò qui l'aviá donat l'enveja de contar, al moment de la primièra edicion del festenal, l'an passat : ETV Jérôme Vialaret.

Serà seguit de Malika Verlaguet amb son espectacle « Contes d'aicí, contes d'ailà ». A tornat prene sas racinas occitanas per viatjar sus las alas dels aucèls de passatge e possar lo portanèl del jardin dels imaginaris ont n'existís pas de frontièras. Es afiscada pels contes populars.

L'endeman, Martine Viala, venguda de Tarn, maneja los accents e la lenga amb plaser e golardisa. Amb « Contes d'amour, contes de toujours », contarà l'istòria d'una jova filha que son paire enclau amb la noiriça per la gardar pura e innocenta fins au jorn ont decidirà de la maridar amb l'òme qu'aurà causit… Un espectacle plen d'umor.
Jean-Yves Pagès prendrà lo relai amb son espectacle « Et si tout était vrai ? », tèrras bretonas, femnas charrairas, islas grègas, univèrs magics e personatges saborós.

Serà lo Paul Bony qu'aurà la pesanta taca de clausurar lo festenal e a causit de presentar son espectacle « Tan val ne rire » en lenga nòstra. Es un fin observator de la region, de sos abitants e de sas evolucions. Es un talent ós inventor d'istòrias d'aprèp los organizators.

Inf. : Maison Jean Boudou, Lo Carrierat — 12800 Crespin (France) — Tél. 05 65 42 16 53 — Mèl : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. — Site : http://www.ostal-bodon.com

 

  • Escriut per

Las comunas d'Occitània

Occitània, qu’es aquò? Quantes còps avèm aguda aquela question ! E tanben : « Veni de Pampaligosta o de Pampaligòssa. Es en Occitània ? » Avèm agut d’istòrias d’Occitània (amb de qualitats e de mancas) mas pas ges sa geografia. Sus la Wikipèdia en francés, s’es quitament escafat l’article jos l’aflat dels gardians de la puretat geografica de l’Exagonia : « Es pas un país, a pas de geografia ».


Èra temps doncas d’i poder respondre en marcant la frontièra, e per çò faire en davalant al nivèl comunal. Ansin ven d’aparéisser un libre entitolat « Las comunas d’Occitània ». S’agís de la primièra version d’un trabalh començat en 2011 sus la Wikipèdia en occitan, que foguèt confrontat recentament al trabalh de la comission toponimica occitana.

Las comunas son triadas per estat, amb benlèu una anticipacion a la fin de la suspension... 9 comunas en Catalonha (en Aran, mai precisament), 10 223 comunas en França, 120 en Itàlia e una a Mónegue. Los noms donats son dins la lenga oficiala : occitan en Catalonha, francés en França e a Mónegue, italian en Itàlia. Son tanben aponduts los còdes estatistics dels organismes d’estat : IDESCAT en Catalonha, INSEE en França e ISTAT en Itàlia. Dins cada estat, la tria es alfabetica, çò que permet de veire lo nombre important de toponims que se retròban un pauc pertot en Occitània Granda : 36 Vilanòvas per exemple, francizadas mai (Villeneuve, Villenouvelle, Villeneuvette...) o mens (Villenave)... doas Barcelonas e doas Barcelonetas, o encara cinc Valenças.

Una version 2 deuriá apondre los noms occitans coneguts (de la Chambra d’Òc per Itàlia, de l’INÒC, del Congrès Permanent de la Lenga Occitana, e de la comission toponimica de l’IEO per França) e de mapas (un trabalh es a se far sus Wikimedia Commons, pels arredondiments istorics).

Una version 3 tornarà sus l’istoric de las comunas. Dempuèi 2015 i agèt un fum de fusions de comunas dins l’estat francés (las « comunas novèlas » coma Florac Tres Rius), mas dins l’istòria de las comunas, se’n passèron de causas. Per exemple, en Aran, abans 1968 i aviá 18 comunas, amb los toponims oficials en espanhòl. Se passèt a 9 comunas tre 1970, puèi lo nom oficial venguèt catalan, e finalament occitan. En Itàlia, lo regim faissista impausèt una italianizacion dels toponims, e tanben de fusions seguidas, après la liberacion, de desfusions (aital la Gàrdia èra fusionada amb Acquapppesa jol nom de Guardia Piemontese Terme de 1927 a 1945).

Lo libre se pòt descargar sul sit de las Edicions Talvera.

Joan-Francés Blanc

Article deu jornalet.com 

  • Escriut per

Cafè Òc a l'entorn deu mestièr de molièr

L'Atelier Sarladais de Culture Occitane (ASCO) que torna préner las soas activitats 2017/2018. Lo purmèr Cafè Òc de l'auton que's debanarà dijaus 19 d'octobre a 20 òras 30 au Cafè La Lune Poivre a Sarlat.

Elie Coustaty que serà lo pumèr convidat d'aquera sason culturau. Que tornè crompar lo molin de l'avesque de Beinac (87) en 1993 dab la soa hemna, Pierrette. Tot lo materiau deu molièr i èra demorat en l'estat. L'associacion francesa deus Molins qu'ajudè lo coble a restaurar a l'identica lo lòc deu sègle XIVau. Pendent vint ans, que recebón l'ajuda de las parts de molièrs de mestièr e de benevòles deu parçan.

Qu'averatz donc la possibilitat d'enténer l'istòria deus Coustaty e d'escambiar dab Elie lo 19 d'octobre a Sarlat, en lenga occitana.

Inf. : Cafè La Lune Poivre, 5 arrua J. J. Rousseau — 24200 Sarlat — Tel. : 06 81 58 88 30 — Site : http://asco-sarlat.org/ — Fòto : http://www.domainedelarhonie.com/

  • Escriut per

L'escòla d'un còp èra dens l'emission Adishatz

Cada dimars de 6 òras a 7 òras deu ser, que podetz escotar « Adishatz » sus Radio Entre 2 mers. L'emission bilingua qu'ei animada per l'Alan Peire dab entervistas, reportatges, musica occitana e jòcs a l'antena.

Dens l'emission de doman (redifusada dissabte 21 d'octobre de 9 òras a 10 òras deu matin), Alan Peire qu'arcuelherà au sénher Joan-Maria Richon, creator deu Musèu de l'Escòla a L'Agruèra (47). « Serà dins Adishatz per nos presentar l'escòla d'un còp èra ! Disciplina, polidesa, respècte, memorisacion… un fum de valors que caracterizan aquel ensenhament », çò explica lo presentator. Ua emission de non pas mancar !

Inf. : Radio Entre 2 Mers, www.re2m.com — 98.4 FM

  • Escriut per

Pax Dettoni, lo teatre, la consciéncia e lo perdon

Pax Dettoni la coneguèrem en 2011 gràcias a son òbra Qui sò jo ?, una pèça de teatre en occitan aranés, traducha en cinc lengas, que nos convida a la coneissença de se e l’educacion emocionala. Un an pus tard, Dettoni fasiá una autra virada amb la pèça Qui mane ací ?, qu’en aquela ocasion convidava a perpensar sus la libertat interiora, lo contraròtle de las emocions e tornarmai la coneissença de se. La pèça virèt en Aran e tanben en Barcelona amb de sostítols en catalan.

Pax Dettoni es licenciada en Antropologia Sociala e Culturala, en Sciéncias Politicas e en Sciéncias Entrepresarialas. Seguiguèt tanben un mastèr de Desvolopament Rural Sostenible e fin finala un mastèr d’Estudis Teatrals, sa granda passion. Ela consagrèt los primièrs dètz ans de sa carrièra professionala a la cooperacion internacionala en projècte de microcrèdits, a la formacion professionala e al desvolopament rural en Asia e en America Latina. Puèi tornèt al país per se virar devèrs lo desvolopament uman a travèrs del teatre. Viu a Madrid e, de còps, en Aran, e l’objècte de son trabalh, ara, son los programas d’intelligéncia emocionala per d’entitats publicas e privadas per l’educacion o l’inclusion sociala. Tanben fa de conferéncias teatralizadas per convidar a la reflexion... e realiza de corses e obradors de teatre de consciéncia. A escrich e dirigit sièis espectacles de teatre e a publicat divèrses libres entre los quals soslinham L’intelligéncia del còr (publicat en catalan e espanhòl) e Puentes de Perdón [De pònts de perdon] (en espanhòl).

  • Escriut per

L'Occitan Blos de Jacme Taupiac : los signes diacritics

La nocion de signe diacritic es pas ensenhada a l’escòla primària, nimai al collègi. Per consequent, un fum de bons esperits sàbon pas que diacritic « se ditz d’un signe que s’escriu per atribuïr una valor diferenta a una letra (vocala o consonanta) o a un grop de letras ». Lo signe diacritic s’escriu : • Siá sus la letra, coma en espanhòl lo tilde sus la consonanta n per li donar la meteissa valor qu’al nòstre digrama nh : España, español, la viña ; • Siá jos la letra, coma en occitan la cedilha jos la consonanta c per tal que ça, ço, çò, çu represénten [sa], [su], [sò], [sy] : lo caçaire ; lo braçon ; çò que disi ; lo quartièr de Sant Çubran, a Tolosa ; • Siá entre doás letras, coma en occitan gascon lo punt naut que s’escriu entre n e h dins en·hangar « enfangar ». I a de lengas, coma l’anglés, qu’an pas de signes diacritics. N’i d’autras, coma lo francés, que n’an un fum mas ont la nòrma d’emplec d’aqueles signes es dramaticament incoerenta. Sonque un parelh d’exemples. 

  • Escriut per

L'istòria del C-Star, lo vaissèl ultradrechista que voliá « defendre Euròpa » d'una invasion de migrants

Los ultradrechistas aurián abandonat l’esquipatge a lor sòrt. Ara son davant la Còsta Brava sens combustible, ni viures ni mai la permission d’acostar.

Lo 17 de setembre passat, las autoritats de la Generalitat de Catalonha refusavan l’intrada als pòrts del país al vaissèl C-Star, logat pel grop ultradrechista Defend Europe. L’esquipatge demandèt ajuda a las autoritats del pòrt de Palamós car avián pas pus d’aiga, de manjar ni de combustible. En mai d’aquò, expliquèron que i aviá pas pus d’ultradrechistas a bòrd puèi qu’avián desembarcat totes a Malta vint jorns abans e qu’alara solament i viatjavan nòu marins en provenença d’Sri Lanka. En mai d’aquò, avián pintat la còca de la nau en negre en tot escafar los messatges racistas que teniá. Lo vaissèl se tròba ara dins en una situacion plan complicada. Las organizacions umanitàrias e antiracistas de Catalonha protèstan contra sa preséncia davant las còstas catalanas, la nau es ancorada davant lo pòrt de Palamós sens la permission d’acostar e los nòu marins ensajan de pescar, de reculhir d’aiga de pluèja e de subreviure mentre qu’un vaissèl de salvament lor pòrta de temps en temps de manjar e d’aiga. Lo proprietari del batèu es del País de Galas e se n’es desinteressat. Es el que deuriá pagar lo combustible.

  • Escriut per
Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+