Uei : 19/06/2018

Las femnas d'òc

En 2016, La Setmana s'èra pausada la question del reng que ten la femna dins l'occitanisme. Se parlava autres còps de « patriarcat », ara de « dominacion masculina ». Lo movement occitanista escapa a tot aquò ? Òc e non, nos respondon d’unas femnas. Foguèt una vision sasissenta. Pel tantòst del collòqui organizat lo 4 d’abril de 2015 a Tolosa per Convergéncia occitana e País nòstre (tocava a la fusion venenta de Lengadòc-Rosselhon e Miègjorn-Pirenèus), una sola femna prenguèt la paraula... Una catalana del sud. Tot lo demai de las intervencions foguèron menadas per d’òmes. Lo matin, èra presenta la candidata socialista Carole Delga. Es tot. La remarca foguèt faita al president de Convergéncia Joan-Francés Lafont qu’expliquèt tot simplament qu’una bona part de las femnas contactadas avián pas desirat prendre la paraula sus l’empont. Desinterès ? Pudor ? Mistèri. L’encargat de produccion d’Òc Télé, Stéphane Valentin, esprovèt las meteissas dificultats a trobar d’interlocutoras per una edicion del d’Òc Show... especialament consacrat a las femnas occitanas ! Èra a la fin de 2015 e lo subjècte causit èra las « femnas en lucha ». Mas aquí s’opausèron d’incompatibilitats d’agenda plan comprensiblas dins la mesura que, dins lo mitan occitanista, una bona part manca pas de trabalh.

Legir lo dorsièr consacrat al sicut « Occitanisme : quin reng ten la femna ? »

L'associacion Per ua Alternativa Feminista a Baiona (64) que luta taus drets de la Hemna

L'associacion baionesa Per ua Alternativa Feminista (PAF) qu'existeish despuish 2009. L'idea qu'estó lançada per Nathalie Riodé, Stéphanie Carré, Marlène Grégorio e Pascal Mulet. L'idea de partença qu'ei vienuda arron ua discutida dens aqueste cerc d'amics, a l'entorn de las problematicas ligadas a la hemna, e de la manca de responsas. En crear lo PAF, los sòcis que volón desvolopar los temps de reflexion.

L'associacion qu'ei compausada d'un cinquantenat d'aderents, hemnas e quauques òmis, qui s'amassan per operacions locaus. En 2014, que s'èran installats sus un virolet pendent las hèstas de Nadau, entà lutar contra « la sexualizacion deus joguets taus mainatges ». Segon eras, « que tiran un drin de l'imaginari deu mainatge pr'amor que li auhereishen un pack dejà creat ». Que hasón ua accion, aperada « KING », las hemnas de l'associacion que se son travestidas atau en òmis e landerejèn per las arruas deu Petit Baiona, devath l'espiar enlobat deus passants. Un biais de « reinvestir lo masculin qu'aurem en nosautes, invertir los ròtles de genre que'ns son impausats per la societat. Aquesta accion qu'estó preparada dab seriós, un professor de teatre, amic deu collectiu, que vienó ajudar e apréner ad aqueste beròi monde, las actituds e la faiçon de caminar deus òmis.

Lo PAF que mia tanben accions de sostien a collectius feministas locaus, nacionaus e internacionaus. Atau, la loa purmèra accion qu'estó de caminar en sostien a la marcha mondiau de las hemnas en 2010 (creada au Canadà), marcha contra la praubèra e las violéncias hèitas a las hemnas. Au parat de la soa virada nacionau, lo collectiu feminista La Barbe que passè per la capitala deu chocolat, seguit peu PAF, qu'ei anat pausar lo lor postis preferit sus l'estatua de Jana d'Arc, erigida sus la plaça Paul Bert.

Lo 8 de març, un gran acamp dabant la mairetat de Baiona que's debanè dab autas associacions e colletius feministas deu Bascoat nòrd, Emazteek Diote, BASCO, lo collectiu contra las violéncias hèitas a las hemnas e aus LGBT (lesbienas, gais, bisexuaus e transgenres), e lo planning familiau. Un devís qu'estó prononciat pertocant l'evolucion deus drets de las hemnas. Lo parat de tornar sus la situacion qui en.hica las espanhòlas dens ua situacion sensibla : lo projècte de lei Gallardón qui limita l'accès de las hemnas a l'IVG, projècte qui estó discutit en 2014 peu govèrn Rajoy, abans que la societat civiu ne reagisse e hasosse anullar lo projècte politic.

Lo PAF qu'ei en relacion dab Bigulne Feminista en Bascoat espanhòu, çò que'u permet d'estar assabentat deus eveniments de l'aute costat deus Pirenèus.

En França, la Ministra deus Drets de las Hemnas de l'epòca, Najat Vallaud Belkacem, qu'avèva recentament denonciat aqueste dia de « la Hemna », qui hicaré a l'aunor un ideau feminin, e desirava a la plaça d'aqueste, un dia de mobilizacion tà raperar que l'egalitat òmis-hemnas ei ua prioritat.
Qu'avem encontrat a Alaïa Berhonde, membra deu PAF, qui s'estona de la reaccion de la Ministra, pr'amor, segon era, lo 8 de març ei « lo dia de la luta taus drets de las hemnas ». Quitament si despuish la fin deu sègle vintau, numerosas amelhoranças pertocant la condicion feminina capvath lo planeta, « las culturas occidentaus que demoran hèra patriarcaus en generau, quitament si las navèras generacions son mensh machistas ».
Tot an, despuish la soa creacion, lo PAF qu'organiza l'UFOP, l'Universitat Populària deu PAF.

Talhèrs/debats obèrts a tot lo monde que's debanan dens ua sala a l'IUT de Baiona. La purmèra annada, « las inegalitats » qu'estón debatudas, l'an passat, lo tèma principau qu'èra « lo genre », subjècte qui atirè numerosas personas, en véder l'actualitat. Despuish duas annadas, lo PAF qu'a pres lo partit d'invitar conferencièrs a exprimi's en lenga basca. Atau, en 2013, Raquel Ebordi, professora a la Sòrbona a Paris, que parlè de movements qui arribèn deus Estats-Units, e deus començars de las granas lutas, subertot las ligadas aus LGBT, e tot aquò en euskara. Quan li demandam se i avèva conferéncias en gascon, Alaïa que'ns respon per la negativa « ne coneishem pas arrés qui parla occitan o gascon aquiu, totun, tres ans a, tà discutir deu tèma de “ la mixitat ”, qu'avèvan hèit viéner Yves Rébot, un antropològue professor dens ua facultat de Bordèu, qui hasó un estudi sus l'etnomusicologia, e qui donc a hèra tribalhat sus la musica regionau, sustot sus la musica gascona qui ei rica ».

Capture decran 2018 03 08 a 16.45.03

Inf. : Facebook PAF! Site PAF! — Fòto de la sedença deu PAF, arrua deus Cordeliers a Baiona. 

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+