Uei : 17/01/2018

Culturas ruraus en perilh

Carcarèrs-Senta-Crotz. Dissabte 13/01, a Carcarèrs e Senta Crotz (Lanas) se debanarà un collòqui de la Societat de Bordà-Patrimòni de las Lanas. Lo tèma : « las culturas ruraus en perilh ».. Au miei d’intervencions barrejadas qu’arremarcan l’intervencion deu sociològ Pierre Bitoun (Perqué las societats modèrnas e sacrifican los paisans?) La quasi condemnacion de las caças tradicionaus, la plaça e lo ròtle de la lenga nòsta serán tanben evocats.

De la question de l’identitat…

L’an passat, en heurèr de 2017, au parat de l’amassada generau de la Societat de Bordà-Patrimòni de las Lanas a D’Acs, es organizat un desbat sus « l’identitat landesa ». Un gran moment ! Susquetot que los dessenhators deu jornau Sud-Ouest, Lasserpe e Marc Large, cadun en carn e en òs, illustran en dirècte lo desbat. Aqueth trufandèrs qu’an, com tostemps, lo gredon escarniu.

 

Los diferents participants exprimeishen, cadun a la soa mòda, çò qui hè l’originalitat « lanusqueta »1. Solide, ua bèra partida deu public qu’aimaré préner la paraula. Mes, qu’es briga possible pr’amor deu temps e deu nombre. Qu’arremarcan totun que – sii l’accent o siin las tradicions – dens lo biaish dont los estatjants de las Lanas son percebuts, i a tostemps lo vielh hons culturau enrasigat dens los parçans de Shalòssa o d’Armanhac e capvath los pinhadars de la Gran Lana o deu Bòrn. Autament dit la lenga. Mentre que la vergonha de la parlar sii tostemps prèsta a salhir pr’amor qu’assimilan tròp lo parlar gascon aus “paísanàs”... escanats dempuish pausa o suu punt de’n estar viste hèit ! “Problèma de vueit culturau a l’origina deu malaisèr identitari landés”, constata ua de las participantas2. Mes ua auta personalitat, lo Philippe Dubourg3, arregreta que la question de la ruralitat ne sii pas evocada.

a la problematica de la ruralitat en perilh.

Cònsol màger deu petit vilatge de Carcarèrs e Senta Crotz4 dempuish 2001, En Dubourg qu’a vist evoluar la situacion de las petitas comunas ruraus. Qu’ a sentit com un abandon la montada de las estructuras tecnocraticas en las mans de fonccionaris, grans (?) elejuts e govèrn qui n’escotan pas (o chic) las demandas locaus. Per eth, aquò qu’es com la fin anonciada de la democracia... Dempuish 2015-2016 que hè, entre autes subjèctes de colèra, pro de criticas sus la MAP1 e sus aquera lei NOTRe2 qu’a pro cambiat la configuracion deus territòris administratius (montada en puishença de las intercomunalitats).

Per perlongar lo debat, lo Philippe Dubourg qu’a donc prepausar de har un petita jornada de rencontra, batejada « collòqui », suu tèma de las « culturas ruraus en perilh ». Qu’es en efèit sensible dempuish longtemps a aqueth subjècte qui tòca quasiment tota la planeta. Per l’Exagòne, qu’es hèit dempuish longtemps e que cau aver la volontat de seguir los camins estremats per descobrir las diferéncias e los degalhs hèits per la civilizacion hastiau suus paisatges3. L’elejut landés qu’a sortit recentament un libe on mescla consideracions etnograficas, sociologicas e politicas sus l’extinccion de las societats paisanas4. Aquò que l’a miat a prepausar au sociològ Pierre Bitoun5 de participar au collòqui qui hará tanben ua plaça a l’evocacion de la question lingüística (lo gascon, dialècte d’òc: quina plaça dens l’identitat ? Quau ròtle jòga e pòt jogar ?). Programa complet : http://www.societe-borda.com/page7.html

Joan Jacmes Fénié

Foto JJF : Lo Philippe Dubourg, cònsol màger deu petit vilatge de Carcarèrs e Senta Crotz, sensible a la question de la fin de la ruralitat.

1. Qu’i a mèmes lo celebrissime « Bala » (Pierre Albaladejo), ancian jogador de D’Acs, internacionau e comentator deu rugbi a la television, qui, per astre, n’a pas arrenegat lo son accent gascon e conta qu’un jorn utilizava lo mot “apitar”… Uei, los jogadors, au mensh los butaires, que son equipats d’un tee per non pas transformar lo terrenh en tapoèiras. D’autes còps qu’apitavan lo ballon dab un bon còp de talon dens lo gazon. E lo monde de la television parisianizada, evidentament, de s’estonar. Se sabèn!

2. La cercaira Marie Pendanx, autora d’ua tèsi sostienuda en 2014 e publicada après (Cultures locales et identités en pays landais, Société de Borda, 2016 ; http://www.societe-borda.com/editions.html).

3. Los sons engatjaments e las soas òbras son sus : http://www.philippe-dubourg.fr/

4. Entre D’Acs e « lo Mont » (de Marsan), sus las arribas de la Midosa, lo vilatge avè 506 estatjants en 2015.

5. Aperada MAP (modernisacion de l'accion publica) a partir de 2012, que contunha la RGPP (revision generau de las politicas publicas) començada en 2007. Privatisacions, arregropaments o mutualisacions deus servicis de l’Estat ne son los grans principis.

6. Lei deu 7 d’aost 2015 sus la « novèla organizacion territoriau de la Republica ».

7. Lo libe deu Sylvain Tesson, Sur les chemins noirs (Gallimard, 2016), qu’ic muisha bien. Qu’a traversat lo territòri francés deu Mercantor au Cap de la Hague en Normandia. Qu’i arremarcas e observacions hòrt instructivas suus « plans » de Provença o sus la valada de Durança.

8. Ainsi fait-on mourir un monde, Edicions « Gascogne », 2017. Aqueth essai es seguit d'un entretien dab lo filosòfe Marcel Gauchet.

9. Pierre Bitoun es autor, dab Yves Dupont, de Le Sacrifice des paysans, une catastrophe sociale et anthropologique (L’Échappée, 2016, 336 paginas) : https://www.lechappee.org/le-sacrifice-des-paysans

 

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos 

+