Uei : 21/04/2018

La Sant Jòrdi festejada lo 23 d'abril a Perpinhan

Catalonha festejarà la Sant Jòrdi lo 23 d'abril. Es una fèsta catalana qui celèbra lo patron de la Catalonha. La tradicion vòl qu'ofrissèm una ròsa e un libre. Es lo movement literari de la Renaixença que pendent la segonda mitat del sègle XIXn, a fach de Sent Jòrdi, lo simbòl de Catalonha. Es l'escrivan e director d'Editorial Cervantes, Vicent Clavel i Andrés que prepausèt als libraris de Barcelona d'instituir una fèsta per sostenir la literatura catalana. Una data plan causida perque lo 23 d'abril 1616 vegèt la disparicion de dos grans autors de la literatura mondiala : Cervantes e Shakespeare.

  • Escriut per

Estudiants contra l'ORE — Los blocatges e las manifestacions contunhan

Las universitats occitanas, totjorn en dificultat. L'Universitat Paul Valèry de Montpelhièr travèrsa una de sas crisis mai importantas amb una grèva de 4 meses e son blocatge que la paralisa dempuèi un mes. Los estudiants se mobilizan contra la lei Vidal de l'ORE, relativa a l'Orientacion e la Reüssida dels Estudiants.

L'Universitat occitana a decidit de far passar los examèns als estudiants d'aicí la fin del mes de mai. 780 examens se faràn pel biais del numeric via la platafòrma Moodle o per corric. Una solucion importanta per la direccion per pas penalizar los 20 000 estudiants de la facultat. D'estudiants e sindicats estudiants son pas convençuts pel manteniment dels examèns. Sonque la mitat dels cors foguèron balhats en rason de la grèva. « es un non-respècte de las modalitats inicialas d'examèn, çò qu'es totalament inadmissible. En sabent que per un examèn, cal èsser prevengut doas setmanas a l'avança que totes los estudiants sián al fial », ce diguèt Dyla, estudiant en Istòria L1.

  • Escriut per

Jornalet a sièis ans !

Lo Jornalet festeja son seisen aniversari ongan. La gaseta d'informacions en linha que coneis una capitada creissenta, prepausa dempuèi 2012 de bracas e d'articles sus l'actualitat occitana e internacionala cada jorn. « Pendent aqueles sièis ans son passats per las paginas de Jornalet mai d'un milion e mièg de vesitaires qu'an dobèrt gaireben quatre milions de paginas. Dins la darrièra annada son arribats a las paginas de Jornalet mai de 75 000 legeires nòus en mantenent la mejana del milièr de legeires per jorn. Aquò es pas marrit per un mèdia en lenga minorizada ! », se regaudís la còla del Jornalet. Sus l'ensemble dels legidors, 49 % venon de França e 37 % d'Espanha. Tres personas sus quatre que vesitan lo sit internet i tornan, aquò es una donada fòrça importanta pels creators.

Eleccions estudiantas (64) : lo M22M qu'arriba en cap dab 69 % deus vòtes mes n'obtien pas qu'un sièti au Conselh deu collègi locau

Dus ans a, la lista M22M, aliança enter los estudiants deu Med'Òc, Solidaires étudiant-e-s e Uluka que s'emportè 12 siètis sus 23 a las eleccions organizadas a l'Universitat de Pau e deus País de l'Ador (64). 
Lo M22M qu'ei ua platafòrma creada peus estudiants de l'UPPA deus campus de Pau e de la còsta basca. Qu'ei implicat dens la vita estudianta, tant au nivèu culturau, associatiu, com politic e que tribalha dab las instàncias universitàrias tà conservar formacions de qualitat e un campus viu.

  • Escriut per

Jornada occitana deus tresaus deras Hautas-Pireneas

Per la 7au annada de reng, lo Departament de las Hautas-Pirenèas que perpausaràn aus collegians de 3au qui estudian la lenga occitana, ua jornada consacrada a l'òc lo dimèrcs 29 de març. L'eveniment que's debanarà au Carré Py' de GERDE. Aquera jornada que permet de har conéisher aus joens las possibilitats d'estudis de la lenga occitana au licèu e a l'universitat. Los collegians que poderàn encontrar a professionaus : professor d'occitan, responsable pedagogic, cargat de mission en lenga occitana, etc. Cinc talhèrs que seràn organizats : « Har víver ua lenga regionau », « L'occitan au licèu e après », « Ei possible de víver ua practica artistica enrasigada dens un territòri culturau e lingüistic en 2018 ? », « L'occitan dens la vita professionau » e « Iniciacion au doblatge de filme en lenga occitana ». La jornada que's clavarà peu tradicionau concèrt dab lo grop The Incredible Garuche Band, electro ròck de Bigòrra.

Inf. : Carré Py' GERDE, 3 bis avienguda Maquis de Payolle — 65200 Banheras — tel. : 05 64 25 00 25.

  • Escriut per

Grèva del 22 de març

Los ferroviaris e foncionaris entre autres, respondèron a l'apèl a mobilizacion dels sindicats CGT, Solidaires, FO, FSU, CFTC, FA-FP e CFE-CGC. Se recampan dempuèi 10 oras dins cap a 180 vilas de França per defendre lor estatut fàcia al projècte del govèrn pels unes e contra la reforma de la foncion publica pels autres. Aquel rendètz-vos arriba quand lo govèrn se mostra determinat a seguir sas reformas sus la privatizacion de la SNCF, l'estatut dels ferrioviaris e las remuneracions dels foncionaris. Los liceans e estudiants se mobilizan uèi, jorn del 50n aniversari de la fronda estudianta qu'a lançat los eveniments de mai 1968. Los estudiants protèstan contra la seleccion a l'universitat.

  • Escriut per

Descendents d'emigrats bearnés que contan la vita deus lors ajòus

Lo 20 de heurèr passat, l’Associacion Béarn-Argentina (anciana Associacion Franco Argentina de Bearnés, AFAB) qu’organizè un encontre a la libreria Tonnet de Pau (64) per la presentacion deu son libe « Nouvelles du Rio de la Plata ». Au parat deu son 20au aniversari, que publica un recuelh de novèlas escriutas per descendents d’emigrats bearnés e argentins.

L’escritura qu’estó lo mejan de sauvaguardar los ligams enter los emigrats bearnés tà Argentina e las lors familhas. Nombrosas letras qu’estón escambiadas de la fin deu sègle XIXau dinc a uei lo dia, de manièra mei o mensh regulara segon lo monde. Los escambis epistolars que s’acabavan generaument dab la mort deus pairs, mei que mei de la mair. « Qu’ei dab aquestes escriuts qu’avem pres consciéncia que França n’èra pas qu’ua tèrra d’arcuelh mes tanben ua tèrra d’exili », çò digó Benoît Larradet, secretari de l’Associacion Béarn-Argentina. Puish, après s’estar estancats, los ligams que’s son tornats bastir dab los corrièls uei lo dia. L’associacion ne podèva pas hestejar lo son aniversari shens méter l’escriut a l’aunor. Qu’organizè un concors de novèlas a l’entorn deu tèma « Emigracion deus país pirenencs cap tà Rio de la Plata ». Que recebón 13 tèxtes que decidín de publicar. Maryse Esterle qu’obreish « Nouvelles du Rio de la Plata » dab la soa novèla, titulada « A l’origine » : « Aquera novèla que rebat ua partida de l’istòria d’ua hemna, qui èra la mea grana tanta, qui a emigrat tà Argentina probablament au començar deu sègle Xxau. Qu’avè la particularitat d’aver hèit mantuns anar-tornars d’Argentina tà Bearn. Qu’èra la mairia de la mair. Qu’ei ua figura qui a marcat la mea enfança, la mea mair que me’n parlava hèra com d’ua aventurièra. [...] N’èra pas maridada e qu’èra domestica dens ua familha d’oligarcas argentins », çò expliquè fierament Maryse a la libreria Tonnet. Benoît Larradet, secretari de l’Associacion Béarn- Argentina que’ns digó mei sus l’edicion d’aqueth libe « aniversari ».

La Setmana — Quin se debanè la realizacion d’aqueth purmèr obratge ?
Benoît Larradet — Alavetz que ns’i èm escaduts purmèr ! Qu’ei un tribalh hèra nòu per nosautes a l’associacion. Urosament qu’avem avut los conselhs avisats de Maria Javaloyès, qui ei grafista sus Pau (64), tà saber quin s’i préner. Au dehens de l’Associacion Béarn-Argentina, qu’avem trobat monde entà har la correccion deu libe.

LS — Que semblatz totun drin decebut de la febla participacion au concors d’escritura ?
BL — Òc ! Que pensavi que perpausar de har tèxtes de 6 paginas seré a la portada de tot lo monde, mes finaument qu’ei mei complicat que çò que pensavi. Totun, dens l’associacion, d’autes membres qu’èran hèra contents de la participacion !

LS — Qu’ei un recuelh originau dab cap a tres lengas representadas dens lo libe.
BL — Aquiu tanben, jo que tròbi l’occitan enqüèra sosrepresentat. Que’m soi escadut au moment de la presentacion deu recuelh [lo 20 de heurèr] a plaçar frasas en occitan de’us qui an escrivut en lenga nosta. Qu’ei ua faiçon de tribalhar a la valorizacion de la lenga. De mei, la libreria Tonnet, on se debanè la presentacion, qu’ei pro arreconeguda deu punt de vista literari. Que’m demandavi quin seré l’arcuelh e qu’estó deus bons ! Qu’avem recebut 13 tèxtes dont 6 qui son arribats d’Argentina. Au demiei d’aquestas novèlas, 3 qu’èran escriutas en francés e las autas en castilhan. Puish, qu’avem recebut 7 tèxtes en francés de Pau, d’Artics, de Luc, essenciaument de Bearn, dont 3 èran escriuts en francés, l’un en occitan e 3 tèxtes mesclavan las lengas.

LS — La correccion de las novèlas qu’estó un exercici drin pelut dab las diferentas lengas, non ?
BL — Òc, qu’avem perpausat l’emplec de las tres lengas parladas en Bearn e en Argentina. Mantuas novèlas qu’an mesclat las lengas. Que volèvam monde qui sian arreconeguts tà poder corregir los tèxtes deus participants, e que ns’i èm escaduts dab enter aute Felip Biu, professor a l’Universitat Pau País de l’Ador e Jean-Luc Landi, autor. LS — Lo nivèu literari non sembla pas estar « l’enjòc màger ». I a d’autas causas mei pregondas, i a d’autas valors aquiu-dehens ? BL — Absoludament. N’ei pas deu punt de vista deu prèmi novèl de literatura, o pas augan totun (arríders). L’aute enjòc literari qu’èra de miar lo monde a ensajar e gausar escríver. Finalament, dab 13 novèlas qu’avem recebudas, que podem díser qu’ei ua escaduda.

LS — Quin podem resumir l’esperit deu recuelh ?
BL — La màger part deus tèxtes qu’ei marcada per la nostalgia, mei que mei de las parts deus Argentins. Deu costat deus joens qui an escrivut ací, l’espèr d’ua vita navèra qu’ei mei present, un esperit mei optimista.

LS — L’associacion qu’a cambiat de nom, puish lo libe qu’ei sortit. I a d’autes objectius a viéner ?
BL — Qu’avem avut un Conselh d’Administracion lo 19 de heurèr passat, e qu’avem parlat de l’aviéner. Qu’èm com totas las associacions, qu’avem hèra d’estrambòrd mes ua mejana d’atge pro avançada. Tà díser clarament : qu’èm vielhs (arríders). Que serem contents de véder arribar quauques joens. Qu’ei un tribalh qui s’ac vau e per aquestes torns, l’emigracion qu’ei au centre de mantuns debats. L’un deus projèctes qu’avem per l’aviéner qu’ei d’ensajar de tribalhar sus camins de la memòria. L’idea que seré de trobar dens lo parçan los testimònis tangibles vertadèrs e concrèts de l’emigracion, per exemple los presents qu’an deishat los emigrats. A partir d’aquiu de perméter au monde de visitar lo Bearn en seguir la memòria de l’emigracion.

Inf. : « Nouvelles du Rio de la Plata », 23 avienguda de la Resisténcia — 64000 Pau Site : www.amis-afab.com

  • Escriut per

Montsegur : rendon omenatge als Catars

Dempuèi 1960, una pèira levada foguèt installada sul « camp dels cremats » a Montsegur (09), jos l’egida de la Societat del Sovenir e dels Estudis Catars. Pels qui vòlon se reculhir, es l’endret ont se situèt lo lenhièr ont moriguèron 200 Catars lo 16 de març de 1244. Considerats com eretics, refusèron de renegar la fe catara. Lor martir marquèt la fin de la crotzada contra los Albigés. « Aquela ceremonia es fòrça simbolica. Marca un episòdi fòrça important per l’istòria d’Occitània, de França atau com d’Euròpa… Montsegur es un luòc fòrça important. […] Los Occitans vivián las valors de la convivéncia e del paratge, l’art de viure ensemble e cadun es par de l’autre. Aquò fa partida de nòstra cultura, aquela obertura d’esperit, la reivindicam uèi », çò diguèt Jean-François Laffont, president de Convergéncia occitana a nòstres confrairs de La Dépêche. Convergéncia occitana organizarà lo 16 de març, una ceremonia al torn de la pèira levada. Lo moment solemne serà seguit d’un repais a la sala de las fèstas, d’un concèrt del ròcker Christian Almerge.

« Soi fòrça content e onorat de l’invitacion de participar a aquel eveniment a nauta valor simbolica. Vertat es qu’èri anat a Montsegur fa longtemps en qualitat de visitaire e a l’epòca, sabiái pas que consacrarai lo rèsta de ma vida a la Cançon Occitana. Ai fòrça respècte pels qui an resistit sus aquel pog qu’es devengut un totèm per totes los occitans que se son batuts per la reconeissença de nòstra identitat. Lo 16 de març serà una jornada importanta e aquela manifestacion, los organizadors espèran la perennizar. Serà jos lo signe del reculhiment mas en meteis temps de la convivialitat, a l’encòp inscriuda dins lo sovenir e virada cap a l’avenidor », çò nos diguèt Christian Almerge. La jornada s’acabarà amb una conferéncia de Bertran de la Farge sul catarisme. Bertran de la Farge es. Es l’un dels fondators de la federacion Convergéncia Occitana.

Entervista audio Christian Almerge

Inf. : Tarifa de la jornada : 15 € — This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. / 06 80 13 10 52 — Fòto : Lo castèl de Montsegur pres en 1244 aprèp un sètge de mantunes meses, e tornat bastir cap a la fin del sègle XIIIn. (Len'Alex)

  • Escriut per

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+