Uei : 16/10/2018

Corsega cap a l'immersion dins lo public amb Aprene e Calandreta

La necessitat de l'immersion camina plan dins los esperits e aquò se verifica ara en Corsega. L’annada 2018-2019 marcarà lo lançament de classas publicas en immersion sus l’iscla de Beutat ! Aquela revolucion prendrà la forma de dispositius experimentals. L’enjòc es pro bèl pels defensors de la lenga còrsa, e lor enveja de capitar lo lançament de l’aventura los menèt a pausar una demanda formala de formacion al prèp de l’Establiment d’Ensenhament Superior APRENE.

Reconegut coma un actor maàer en matèria d’immersion, lo centre de formacion de las Calandretas, que festejaràn l’an venent 40 ans d’immersion, teniá de respondre a la demanda que va afortir definitivament los ligams entre Corsega e Occitània en matèria d’ensenhament en immersion e de formacion dels regents.

La formacion se debana ara los 27, 28 e 29 de junh a Ghisonaccia que sarà un dels primièrs sitis immersiu public. Son dos paissèls ajudaires d’APRENE , Annia PLA e Joan Francés ALBERT que prepausan als actors que van seguir e portar lo projècte de las classas immersivas un programa que correspond a las demandas pausadas pel sénher Patrick Salvatorini, IEN, e Hyacinthe Ottaviani IA IPR.

Van estudiar l’argumentari necessàri per poder justificar l’immersion, las estrategias per la capitar en classa, lo seguit dels mainatges, l’avaloracion de la situacion immersiva o encara las publicacions que devon enriquir las practicas dins las classas. Vaqui doncas lo menut d'aquestas jornadas de trabalh.

Lo public designat comptarà los 9 conselhièrs pedagogics en lenga còrsa, un IEN, un IA IPR e los regents volontaris per lançar l’aventura de l’immersion. Aqui una fòto del estagiaris amb los formators occitans.

Aquel temps fòrt per  APRENE lança un temps novèl de collaboracion entre doas entitats que vòlon escriure qualques paginas novèlas de la granda aventura de l’immersion.

Calandreta e Aprene

 

Dominique Baudreu, a la crotzada deu passat e deu present

« Soi occitanista e m'interèssi a la produccion d'una istòria desbarrassada de totas preocupacions nacionalistas ».

Qu’ei atau que’s descriu Dominique Baudreu. Mes abans de compréner quin l’audenc s’ei bastit ua carrièra, retorn a la soa enfança au ras de Limós. « Nasquèri a Carcassona e visquèri dins un vilatge de la region de Limós. Cada jorn, ausissiái la lenga nòstra, que siá a l’ostal o en-defòra. Fau partida d’una generacion qu’a totjorn aguda la lenga dins l’aurelha », çò nse digó.

Vistedit qu'apèra l'Ofici Public de la Lenga Occitana a tornar sus la soa decision de non pas acordà'u nada ajuda en 2018

Vint-tres ans a, qu'estó creada per la societat Vistedit La Setmana,lo purmèr setmanèr en lenga occitana. A l'epòca, n'èra pas ua jòga aisida. Har un setmanèr papèr qu'èra dejà mauaisit ; mes hà'u en occitan, qu'èra enqüèra mei riscat. Totun, que calèva qu'existisse un organe d'informacion dens la lenga.

Au medish temps, Vistedit qu'avè creat duas revistas mensuaus taus mainatges. Despuish 1995, la premsa qu'a cambiat e las dificultats que son vadudas mei granas. La Setmana, Plumalhon e Papagai que son estadas confrontadas aus problèmas generaus de la premsa escriuta aus quaus cau ajustar las dificultats ligadas au hèit de tribalhar dens ua lenga en perilh e mautractada. Pendent annadas, Vistedit qu'a hèit esfòrç deus importants. Los lectors de La Setmana tanben que son estat sollicitats a mantuas represas entà ajudar lo jornau. Los salariats de Vistedit qu'an hèit sacrificis deus grans tanben. La societat qu'a tot hèit entà adaptà's a las mutacions tecnologicas. Mes entà lutar, que cau aver mejans.

Opinion/Literatura de Jacme Taupiac : Qu'es aquò l'occitan ?

Lo punt de vista d’Hervé Terral, criticat per Jacme Taupiac.

Fa qualques annadas me trobavi a Saint-Martin-d’Estréaux, localitat de 860 abitants, situada dins lo departament del Léger (en francés « La Loire »), complètament al nòrd-oest del departament qu’a Roanne coma cap-lòc. Foguèri estonat de veire, sus la plaça del vilatge dos monuments ; en primièr un monument dels mòrts que portava un requisitòri ferotge contra la guèrra, ambe la frasa : « Maudite soit la guerre et ses auteurs ! » ; en segond, un autre monument, pus pichon, ambe una inscripcion en latin : HINC INCIPIT PATRIA JURIS SCRIPTI « Aicí comença la patria del drech escrich ». Aquò voliá dire qu’èra pr’aquí que se trobava, abans 1789, lo limit entre la partida septentrionala del reialme ont s’aplicava lo drech costumièr e la partida meridionala — o Occitania — ont s’aplicava lo drech escrich. Mas, la comuna de Sant-Martin-d’Estréaux es limitròfa de la de Saint-Bonnet-des-Quarts, al sud. E los dialectològues an notat fòrça traches occitans dins lo parlar de Saint-Bonnet. De mai, Francés Fontan considèra que lo parlar d’Arfeuilles, comuna situada a un desenat de quilomètres al sud-oèst (dins lo departament de l’Alièr), es pro occitan per considerar aquela localitat coma occitana. Estranha coïncidéncia, per consequent, del limit lingüistic entre los parlars occitans e los parlars arpitans (o « franco-provençals ») e del limit juridic entre una « Occitania de drech escrich » e una « Francia de drech costumièr » ! Un amic de La Magistèra (a l’èst d’Agen) foguèt de longas annadas regent dins un vilatge prèp d’Orleans. E, plan sovent, fasiá lo viatge d’Agen a Orleans. M’a agut contat mai d’un còp qu’aviá constatat que, quand aviá passat lo departament de la Cruèsa, èra passat del país ont la cosina se fasiá ambe l’òli (e, a la campanha, ambe lo grais d’auca o de guit) al país ont emplegàvan lo burre. Dins lo Lemosin e la Marcha, regions occitanas, las abituds gastronomicas son diferentas de las del Berrí, situat pus al nòrd. Aquí tanben, estranha coïncidéncia entre lo limit lingüistic plan conegut e lo limit gastronomic. L’Occitana seriá doncas mai que lo país d’una lenga e d’una literatura, coma sabèm totes. Quand avètz un pauc de curiositat intellectuala e pas tròp de prejutjats tricolòrs assimilacionistas, vos apercebètz qu’es tanben lo país d’una certana tradicion juridica, d’una certana gastronomia, d’una certana propension a l’anticonformisme religiós (sèm « lo país de las eretgias »), d’un certana manièra pacifica de tractar las comunitats josievas... E la lista es interminabla.

Dins un estil brilhant, incisiu e, plan sovent, fòrça impertinent e umoristic, lo sociològue Hervé Terral presenta sa vision del país nòstre dins sos aspèctes pus insolits : sèm lo país del catarisme e d’una certana emancipacion de la femna ; del protestantisme e d’un certan anticlericalisme de la bona mena ; de las matematicas de naut nivèl (ambe Fermat, nascut a Bèumont de Lomanha) ; de las bastidas, aquelas vilas fruch de la volontat politica, als sègles XII, XII e XIV ; de las aparicions de la Verge Maria (ambe Lorda, centre mondial de pelegrinatge) ; de la reflexion filosofica pus prigonda, ambe l’auvernhat Blaise Pascal, Auguste Comte e los contemporanèus René Girard e l’agenés Michel Serres ; del rugbi e de la petanca puslèu que del fotbòl. E, en 1918, èrem encara quicòm coma dètz milions a parlar cada jorn la lenga occitana. L’escòla de la Tresena Republica a fòrtament contribuït a nos donar la vergonha de nòstra lenga nacionala e a trabalhat a nos francizar. Mas, tot un pòble càmbia pas de lenga sense que demòre quicòm de la lenga perduda : a l’ora d’ara, de milions d’occitans, quand pàrlan francés, se coneis sul pic que son occitans a lor manièra de prononciar la lenga apresa a l’escòla. Concrètament, dins l’immensa majoritat dels parlars occitans, avèm pas aqueles fonèmas franceses que son « las vocalas nasalas ». Quand disèm « Les enfants de Montauban » s’ausís sul pic que sèm pas de francimands. Hervé Terral fa aquela citacion de l’istorian de l’art, d’origina bearnesa, Élie Faure, bona analisi de l’orrible racisme lingüistic antioccitan que ne sèm sovent las victimas : « “ Le Midi ”, pour l’homme du Nord, c’est l’ “ accent ”, et tous ceux qui ont l’accent portent, à ses yeux un certain nombre d’attributs dont quelque vague peuplade de singes, lubrique et gesticulante et située d’ailleurs dans une région lointaine et mal déterminée pourrait se déclarer jalouse. [...] “ L’accent ” s’élève comme un mur entre l’oreille et l’esprit de l’homme du Nord. Dès qu’il l’entend il rit ou se fâche » (Pagina 68). Es vertat que plan sovent, quand sèm identificats coma occitans, o se trúfan de nosautres per que nos tròban febles e ridiculs, o an páur de nosautres quand nos tròban tròp segurs de nòstra identitat assumida. Mas, nos respectar coma pòble diferent, es pas gaire lor actitud espontanèa. L’Occitania, visiblament, es una « realitat antropologica » existenta dins lo passat mas tanben dins lo present. E Hervé Terral parla d’un fum de personatges de l’ora d’ara, pas necessàriament coneguts del grand public, que pòrtan la pròva d’una « consciéncia occitana » e d’una cultura occitana contemporanèa. Cita l’òme de teatre Claudi Alranc ; lo matematician occitanista, director de la revista Lo Gai Saber, Felip Carbona ; lo cantaire agregat de fisolosofia e d’espanhòl Eric Fraj ; lo filh de paisan lomanhòls, autodidacte e autor d’una celèbra Encyclopédie occitane, Andrèu Dupuy ; lo valent militant occitanista italian Dario Anghilante ; lo grand especialista universitari de la literaratura occitana Felip Gardy ; lo poèta e biblista traductor de la totalitat de la Bíblia en lenga nòstra, Joan Larzac ; lo cantaire Claudi Martí, autor de « Perqué m’an pas dit a l’escòla la lenga de mon país ? » ; aquel prèire de la diocèsi de Montalban, l’abat Jòrdi Pesserat, « qui offre de si belles messes en langue d’oc » ; la japonesa occitanista Sano Naoko, de l’universitat de Nagoya ; lo poèta provençal Rotland Pecot qu’ausèt dire aquela frasa qu’avèm pas oblidada : « Avèm decidit d’aver rason ! » ; la cantaire e escrivana en lenga occiana e en lenga francesa Maria Roanet, veusa del grand Ives Roqueta, e un fum d’autres representants de la cultura nòstra. Lo libre de Hervé Terral, L’Occitanie en 48 mots, es brilhant, umoristic, d’una immensa riquesa de documentacion, plan de bon legir : a metre entre totas las mans. Aimariái qu’un libre aital foguèsse legit per totes los qu’an de responsabilitats socialas e qu’an l’obligacion morala de conéisser lo passat e lo present del país ont vívon : los prefèctes; los deputats, los còssols, los conselhièrs departamenals e regionals, los provisors de licèus, los presidents d’universitats, los evesques, los curats, lo pastors e los imams. A l’article Occitanie, l’autor se pausa la question indefugibla : fin finala, qu’es aquò l’Occitania ? Legissi entre las linhas : es que se pòt dire que sèm una « nacion » ? Segon la definicion alemanda, la nacion se fonda « en premier lieu sur la culture commune » (pagina 167) Doncas, sèm una « nacion culturala e lingüistica », de segur escanada per l’assimilacionisme tricolòr e pauc conscienta de son existéncia. Segon la definicion francesa, la nacion es « l’appartenance commune reconnue » e Renan parlava del « plébiscite de tous les jours ». Robèrt Lafont parlava ben de la « nation primaire » (a l’alemanda) e de la « nation secondaire » (a la francesa) ! E, nosautres los occitans de la Republica francesa qu’avèm a l’encòp una certana « communauté de culture » que nos fa occitans e tanben una meteissa « citoyenneté politique » que nos fa franceses, sèm de « privilegiats » : « [Nous gagnons] en quelque sorte deux nations pour le même prix ! » Hervé Terral es un autor qu’a lo sens de la formula, que vos sap presentar ambe una clartat pedagogica meravilhosa e un umor de la bona mena las questions pus tilhosas e polemicas, e que vos daissa pensar çò que volètz. S’un libre aital es pas difusat a dètz mila exemplars, es pas que pòsca pas interessar un public nombrós, es que la difusion serà facha sonque al prèp dels occitanistas. Cal que totes los que trabàlhan a l’espandiment de la cultura e de la consciéncia occitana compréngan qu’es un libre pel grand public. M’agradariá que L’Occitanie en 48 mots se trobèsse dins totas bibliotècas, las librariás e los supermercats « de França e de Navarra ».

Jacme Taupiac
La Piboleta, diluns 28 d’agost de 2017

Inf. : « L’Occitanie en 48 mots » (2014) d’Hervé Terral, Ed. Institut d’Estudis Occitans 220 paginas — Prètz : 14 euros.

Grèva del 22 de març

Los ferroviaris e foncionaris entre autres, respondèron a l'apèl a mobilizacion dels sindicats CGT, Solidaires, FO, FSU, CFTC, FA-FP e CFE-CGC. Se recampan dempuèi 10 oras dins cap a 180 vilas de França per defendre lor estatut fàcia al projècte del govèrn pels unes e contra la reforma de la foncion publica pels autres. Aquel rendètz-vos arriba quand lo govèrn se mostra determinat a seguir sas reformas sus la privatizacion de la SNCF, l'estatut dels ferrioviaris e las remuneracions dels foncionaris. Los liceans e estudiants se mobilizan uèi, jorn del 50n aniversari de la fronda estudianta qu'a lançat los eveniments de mai 1968. Los estudiants protèstan contra la seleccion a l'universitat.

L'autor de « Petite histoire d'Occitanie » a l'Ostal occitan de Narbona uèi

Jean Sagnes es un istorian e especialista de l'istòria contemporanèa, notadament de la del Lengadòc-Rosselhon. Es l'autor dels libres « Jean Jaurès et le Languedoc viticole » (Presses du Languedoc/Max Chaleil, 1988), « La révolte du Midi cent ans après, 1907-2007 » (PUP, 2008) e « Les Biterrois membres de l'Académie Française » (PUP, 2009). L'an passat, sortiguèt « Petite histoire d'Occitanie » a las edicions Cairn. Jean Sagnes prepausar d'explorar l'ensemble geografic nomenat « Occitània », unit entre autres per la lenga.

Uèi, es convidat a venir presentar son trabalh a partir de 18 oras a l'Ostal occitan de Narbona. Un moment d'escambis es previst amb lo public.

Inf. : Ostal Occitan de Narbona, 31 carrièra Jean Jaurès — 11100 Narbona — Tel. : 04 68 65 15 60 — Fb : ostal.occitan

Capture decran 2018 02 16 a 11.30.16

  • Publicat dens Culture

Malgrat l'ajuda de la Region Occitània, los salariats del CFPO Tolosa totjorn en cauma 4 meses aprèp

Fa quate meses que los salariats del Centre de Formacion Professionala d'Occitània Miègjorn-Pirenèus de Tolosa son en cauma.

Un acamp se debanèt lo 30 d'octòbre a l'Ostal d'Occitània entre membres del burèu e salariats. A malgrat dels esfòrces dels dos costats per discutir, lo rencontre s'es acabat sens cap d'avançada.

Lo burèu aviá mandat un comunicat de premsa apuèi. Los salariats publiquèron ièr un pòst sus lor compte Facebook « CFPO en luta » per remembrar qu'èran totjorn en cauma, aprèp un vintenat de jorns sens novèlas sus FB. Denóncian lo « patetic » de la situacion : « Comble du pathétique, nous savoir que tout a été anticipé par nos administrateurs, […] jusqu'à la liquidation, le dépeçage et le blocage d'une éventuelle reprise de la structure par les salariés ».

Aprèp aver ensajat de desblocar la situacion amb l'ajuda de la Region Occitània/Pirenèus-Mediterranèa, sens cap de capitada, e sens cap de salari dempuèi 17 setmanas, los salariats dison téner còp gràcia als sostens que recebon. Una canhòta es en linha per o ajudar. 

 

 

LGV e bilanç 2017 de la SNCF

Dempuèi las annadas 1980, la construccion de las linhas a grandas velocitat (LGV) es una de las prioritats de la SNCF, en redusint los temps de trajèctes entre las regions e las vilas, e meme a travèrs Euròpa.

La LGV Bretanha-País del Leire s'inscriu dins lo perlongament de la LGV País-Le Mans mesa en servici en 1989 cap a Rennes e Nantes. Dempuèi lo 2 de julhet de 2017, 182 km de linha novèla ligan l'èst del Mans a Rennes.
La LGV Sud-Euròpa-Atlantic facilita las ligasons entre Tours e Bordèu dempuèi lo 2 de julhet de 2017.

Los elegits de la Region Occitània/Pirenèus-Mediterranèa defendràn uèi los projèctes de LGV Bordèu-tolosa e Montpelhièr-Perpinhan davant Philippe Duron, lo president del Conselh d'Orientacion de las Infrastructuras de Transpòrts. Aquel conselh deu contribuir a l'elaboracion de la lei de programacion sus las infrastructuras e deurà far de proposicions d'investiments dins las infrastructuras de transpòrts sus 10 ans. Carole Delga, presidenta de la Region Occitània/Pirenèus-Mediterranèa, Jean-Luc Moudenc, cònse de Tolosa e president de la Metropòli e Jean-Louis Chauzy, president del CESER e Jean-Marc Pujol, cònse de Perpinhan e president de Perpinhan Mediterranèa Metropòli s'amassaràn uèi a París per defendre los projèctes.

Pel president de la Region Novèla-Aquitània, Alain Rousset, l'abandon del projècte de prolongament de la LGV cap a Tolosa e Dacs en partença de Bordèu es « impensable ». « Quora de temps ai mes amb totes los collègas per avançar la ligason Tours-Bordèu ? Mai de 10 ans. Cal a un moment donat, quand avètz de conviccions, quand avètz de valors, contunhar de se batre. E aquelas valors, es lo rapòrt modal, es la lucha contra lo rescalfament climatic, e aquerò passa pel desvolopament del fèrre », çò declarèt a la premsa dijòus passat. E lo president de Region de contunhar : « Sens la LGV, sortirem jamai los camions de la rota. 9 300 camions travèrsan cada jorn lo sud d'Aquitània, es la partida mai polluida de la region. Un tren regèta 70 % de gas a efècte de sarra de mens qu'un camion. E jo, vau sortir los camions de la rota ».

Del son costat, la SNCF a anonciat un bilanç de 2017 puslèu positiu dins la Region Novèla-Aquitània. Parla dins son comunicat d'una aumentacion de 10 % de passatgièrs suplementaris sus sas linhas TER en 2017 e totas las linhas serián concernidas de Baiona a Peitius en passant per Sarlat. La SNCF mes en avant la melhora regularitat de sons trens amb 89 % dels TER qui partisson e qui arriban a l'ora…

Totun, la SNCF met pas tote lo mond d'acòrd. Al moment de la presentacion de son bilanç 2017 a Bordèu ièr, un grop d'elegits e de representants del patronat charentés es vengut manifestar davant lo sèti regional. Repròchan a la SNCF d'aver suprimit de dessèrtas de la gara d'Engolesma sus la linha de TGV.

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'edicion papèr
  • L'edicion 100 % Numerica

Descobrir las auhèrtas

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Capture decran 2017 11 28 a 11.48.12

Papagai

Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr 

+