AUJOURD'HUI : 22/05/2018

L'ALE luta pels drets dels pòbles europèus

L’Amassada Generala de l’Aliança Libra Europèa (ALE) se debanèt los 13 e 14 d’abril a Landshut en Bavièra. L’ALE es una aliança de 47 partits politics regionalistas de 19 Estats membres de l’Union europèa. Forma un grop dab lo partit verd europèu al còr del Parlament europèu. Lo Partit Occitan es aderent a l’ALE.

Pendent l’acamp, la crisi politica que viu Catalonha dempuèi mai de 6 meses foguèt discudida pels partits membres. Lo secretari general de l’ALE e eurodeputat d’European Research Council (ERC), Jordi Solè, intervenguèt per evocar la situacion. L’Amassada Generala adoptèt una mocion de sosten als Catalans e demandèt la fin de la repression en Espanha contra los dirigents politics catalans e vòlon la liberacion dels presonièrs. Abans son eleccion coma vicepresident de la Generalitat de Catalonha, Oriol Junqueras, empresonat dempuèi 5 meses a Madrid, a fòrça trabalhat amb los membres de l’ALE. Lo representant del Halkların Demokratik Partisi (HDP, partit democratic dels pòbles en Turquia) participèt a l’amassada. Sa preséncia foguèt l’ocasion per l’Aliança Libra de mostrar son sosten amb los Curdes. Turquia es jos tensions amb la crisi en Siria, lo djihadisme que s’espandís e las derivas autoritàrias del govèrn. Lo President Recep Tayyip Erdogan e son partit AKP an trach profièch del còp d’Estat mancat de julhet 2016 per continuar la vasta purga contra lors opausants. Mai de 50 000 personas son estadas arrestadas suspectadas d’aver ligams amb lo movement Gülen (movement islamista e conservator) e mai de 100 000 fonccionaris son estats remandats sens avís prealable. L’Estat turc a suprimit 148 mèdia e mai de 160 jornalistas son en preson. 15 universitats an tampadas lors pòrtas e nombrosas associacions e sindicats son estats dissolguts. Lo partit politic HDP a milierats de sos militants en preson per aver defenut la democracia. L’ALE denóncia lo fach que los Curdes son estats utilizats per combatre los grops islamistas en Siria e uèi d’èsser « abandonats » a la repression turca pels Europèus e los Americans.

Exclusion del partit italian lo PSd’AZ

Lo debat s’es animat a l’Amassada Generala un còp la demanda arribada de suspension de participacion a l’ALE d’un dels partits membres. l’Union Democratica Bretona, lo Partit Occitan e lo Partit de la Nacion Còrsa an depausat un recors per votar la sortida de l’Aliança del Partito Sardo d’Azione (PSd’AZ). De fach, aquel a decidit de presentar una lista comuna amb lo partit italian La Lega a las eleccions passadas. Aquel partit èra inicialament regionalista e federalista e es ara puslèu a tendéncia d’extrèma drecha, eurosceptic e mai xenofòb. Los tres partits de l’ALE estiman que es un partit amb de concepcions als antipòdes que l’ALE se fa d’Euròpa e de la democracia. Una larga majoritat dels membres votèron la sortida del PS d’AZ de l’ALE, lo partit italian avent mantengut l’idea de continuar aquela aliança per las eleccions regionalas e bensai las europèas.

Dintrada d’un novèl partit còrse

L’Aliança Libra decidiguèt de far d’Inseme Per a Corsica, lo segond partit còrse membre de l’organizacion, aprèp lo Partitu di a Nazione Corsa (PNC). L’assemblada que votèt una mocion que demanda que lo vòte del pòble còrse qu’a elejut una majoritat nacionalista siá respectat. Una mocion foguèt adoptada per demandar « respècte » al govèrn francés e per la diversitat lingüistica en França. Foguèt demandat als deputats europèus del grop de l’ALE d’interpelar al President Macron que deviá passar al Parlament europèu qualques jorns aprèp l’Assemblada dels partits politics europèus, sus la situacion en Corsega e mai que mai de las lengas dichas regionalas dins l’exagòne. L’ALE ditz voler una Euròpa dins la quala l’Union federalista de las comunautas etnicas europèas (FUEN) aja pas besonh de collectar 1,2 milion de signaturas per « forçar » la Comission europèa a protegir las minoritats e a promòure una diversitat vertadièra. Foguèt adoptat lo manifèste de l’ALE per las eleccions de 2019. Sus 10 capitols, l’aliança elabòra sa vision de l’Euròpa pertocant al dret dels pòbles, al desvolopament social e economic, als drets de las femnas, la diversitat lingüistica e culturala o encara al cambiament climatic. Apèla totes los partits membres a far la promocion d’aquel manifèste en o difusar e l’utilizar per lor campanha electorala dins lor Estat. Pel primièr còp en 15 ans, l’assemblada generala venenta de l’ALE se debanarà a Brussèlas, la capitala d’Euròpa. Se tendrà dins l’encastre de la campanha electorala de l’ALE a las eleccions europèas.

Boko Haram contunha de semenar la terror dins lo nòrd-èst de Nigèria

Un autre masèl s’es passat dins una region ont lo grop jihadista a causat la mòrt de mai de 20 000 personas dempuèi 2009, e la violéncia i a provocat mai de dos milions de refugiats.

Lo mes de mai comencèt amb una autra tragèdia en Nigèria. A Mubi, dins lo nòrdèst del país, un doble atemptat terrorista tuèt almens 27 personas e ne nafrèt mai de 60. Lo chaple es atribuit al grop jihadista Boko Haram, e l'aurián comés dos gojats menors que se serián suicidats. Lo primièr se faguèt espetar dins una mosqueta e lo segon, pus tard, dins un mercat ont se volián refugiar lo mond que fugissián la primièra explosion. Segon l'AFP, qualques testimònis afirmavan que i auriá fòrça mai de victimas mortalas que lo nombre comunicat per las autoritats nigerianas. Aquel masèl s'es passat dins una region ont lo grop jihadista a causat la mòrt de mai de 20 000 personas dempuèi 2009, e la violéncia i a provocat mai de dos milions de refugiats. L'utilizacion de menors L'utilizacion d'enfants dins las atacas terroristas se repercutís tanben suls enfants liberats rescatats o que son arribats de fugir Boko Haram, puèi qu'aquò aumenta la paur e la sospiècha envèrs eles. En consequéncia, los mainats que son pas pus presonièrs afronta lo refús quand vòlon tornar integrar lors comunautats. Aquò fa créisser lor sofrença. L'UNICÈF dona de supòrt psicosocial als enfants que son estats detenguts per Boko Haram, e trabalha tanben amb lors familhas e comunautats per que sián acceptats. De mai, l'organisme per l'enfança sosten d'activitats de tolerància, d'acceptacion e de reïntegracion. Lo nombre d'enfants, mai que mai de filhas, emplegats coma bombas umanas, a crescut considerablament dins lo nòrd-èst de Nigèria. Las donadas son esglasiantas. Durant l'an 2017 son estats victimas d'aquela atrocitat 55 dròllas, la majoritat de mens de 15 ans, dont una neneta, e 27 dròlles.

1,7 milion de desplaçats e una famina sevèra Aquela situacion se produtz dins un contèxt de desplaçaments massisses e de crisis alimentàrias. A l'ora d'ara, i a 1,7 milion de personas desplaçadas. La region nòrd-èst de Nigèria patís grèvament la menaça de famina, amb mai de 450 000 mainats que riscan una malnutricion aguda ongan.

Boko Haram ; una sècta jihadista Fondat en 2002 a Maiduguri, dins lo nòrd-èst del país, lo movement religiós armat islamista nigerian Boko Haram ten un nom en lenga hausa, que significa « l'educacion occidentala es un pecat » o « es interdicha ». Tanben es conegut per un nom arabi que significa « las Gents Engatjadas per la Propagacin dels Ensenhaments del Profèta e pel Jihad ». Boko Haram quita pas de semenar la terror dins l'Estat federal de Nigèria —e en Cameron, Nigèr e Chad— per fin d'impausar pertot la sharia. Los aperaquí 9 000 milicians de la sècta jihadista combaton l'administracion nigeriana, tant l'armada coma las escòlas e las universitats. Lo govèrn federal a tanben d'acarar, dins lo sud, la rebellion del Movement per l'Emancipacion del Dèlta de Nigèr (MEND, Movement for the Emancipation of Niger Delta), que se revendica del socialisme democratic e que lucha amb las armas contra los interèsses de las societats estrangièras qu'extrason lo petròli nigerian. Cal saber que Nigèria, lo país mai poblat d'Africa —a l'entorn de 170 milions d'estatjants—, produtz de petròli e n'expòrta… mas ten pas nada refinariá per produire son carburant, qu'es obligat de l'importar. Nonmàs un quart de la populacion nigeriana benefícia de la produccion petrolièra mentre que lo país patís de problèmas de corrupcion e de fugida dels capitals qu'aumentan las tensions etnicoreligiosas. Dins lo nòrd de Nigèria, de majoritat musulmana —los crestians son majoritaris dins lo sud—, la sècta Boko Haram, que bandiguèt una temptativa d'insurreccion dins los estats del nòrd en 2009, s'illustra tristament per de mesfaches sovent qualificats de crimes contra l'umanitat ; destruccion de glèisas o de vilatges, atemptats contra d'estacions de trens o d'ostalariás, chaples de populacions —en particular crestianas, minoritàrias dins l'airal—. Una de las accions mai terriblas e mai conegudas es la sequestracion en 2014 de 237 liceanas de Chibok dins d'òrras condicions. Lo fach esmoguèt la comunautat internacionala. Boko Haram anoncièt un acòrdi de liberacion per dire, fin finala, que las joventas èran estadas maridadas e convertidas a l'islam. Una liceana qu'aviá capitat a fugir contèt que sas camaradas èran violadas e que devián acceptar de se far musulmanas se volián pas èsser escoteladas.

Ferriòl Macip

Armas de fabricacion francesa 
La polemica sus l'origina de las armas de Boko Haram se lancèt en març de 2015 quand lo ministre de la comunicacion de Chad, Hassan Sylla Ben Bakari, indiquèt que « lo 40 % de las armas sasidas per las fòrças armadas de Chad als combatents de Boko Haram son de fabricacion francesa », segon çò que raportava Afrik.com. L'anóncia se faguèt oficiala lo 4 de març de 2015 a Yaoundé, a l'ocasion d'una vesita de trabalh en Cameron. De son costat, son omològ cameronés o confirmèt. « Cap de país african fabrica pas aquelas armas. Totes los païses africans crompan las armas a França, a Russia o als Estats Units », çò diguèt.

Escambilingüe edicion 2018 a Sabres (40)

L'associacion deus pairs e d'ensenhaires de las cordèras bilinguas de l'Academia de Bordèu, Òc-Bi Aquitania, qu'organiza l'edicion 2018 d'Escambilingüe aqueth dissabte 19 de mai a l'Ecomusée de Marquèze a Sabres dens las Lanas.

La jornada que començarà dab talhèrs de 10 òras a 12 òras. Que poderatz encontrar e escambiar dab l'equipa d'Òc-Bi suus avantatges de l'aprenedissatge de mantuas lengas a un joen atge. Puish, un talhèr « La Cabòca » qu'invitarà los vòstes mainatges a participar a un projècte de creacion artistic. L'animatora que partirà de la basa d'albums en occitan que declinarà a l'entorn d'un tèma activitats variadas.

A l'auditòri, Aude Pottier e Clamenç Flouroux qu'animaràn ua conferéncia suu tèma « Lo massís de las Lanas de Gasconha, un vertadèr camp de pins ? ».

Formacion per ensenhar a Calandreta

Avètz fins al 31 de mai per vos marcar a la jurada d’intrada a APRENE
APRENE es l’establiment d’ensenhament superior occitan qu’assegura dempuèi 1994 la formacion de las regentas e dels regents de las escòlas Calandreta. Son cursus cooperatiu, intensiu e exigent, es de mai en mai reconegut per sa capacitat a formar lo mond al mestièr d'ensenhaire en immersion, de transmeteire de la lenga occitana, e de pratician de la pedagogia Freinet / Pedagogia Institucionala .

Si volètz vos tanben ensenhar l’occitan en immersion, ne saupretz mai sul sit https://aprene.org/oc/la-jurada-2/

Que siaguètz interessats pel primièr o pel 2nd gra Calandreta, marcatz-vos a la jurada d’intrada a APRENE en telecargar la ficha d’inscripcion sul sit. La mandaretz amb un CV e una letra de motivacion a Cette adresse e-mail est protégée contre les robots spammeurs. Vous devez activer le JavaScript pour la visualiser..

Un lexic lemosin en linha sus Dicod'Òc

Arron los diccionaris occitans gascon, lengadocian, provençau e vivaroalpin, lo site deu Congrès permanent de la lenga occitana que vien tot juste de hicar en linha lo lexic francés-occitan lemosin. Basat suu Basic, qui ei lo lexic elementari e ortografic francés-occitan deu Congrès, que compren 14 000 mots. Qu’estó compausat per Danís Chapduelh dab lo sostien deus membres deu Conselh lingüistic. « Aquera edicion qu’ei ua purmèra qui conhís fin finau un vueit puish a que n’existiva pas nat diccionari en linha en varietat lemosina dinc a uei lo dia. Qu’ei accessible dens l’aplicacion Dicod’òc, qu’ei a díser tanben despuish lo vòste esmartfòne, alavetz… ‘chabatz d’entrar ! », çò escriu Lo Congrès dens la presentacion deu lexic lemosin.

Inf. : www.locongres.org — Mèl : Cette adresse e-mail est protégée contre les robots spammeurs. Vous devez activer le JavaScript pour la visualiser.

La Federacion Calandreta Lengadòc organiza lo 22n acamp annadièr dels establiments Calandreta

Lo 24 de mai, la Federacion Calandreta Lengadòc organiza lo 22n acamp annadièr dels establiments Calandreta del Lengaòc a la basa departamentala de Bessilles, al ras de Montanhac dins Erau.

De 9 oras a 15 oras, los dròlles escambiaràn en occitan sul tèma qu'an trabalhat tot al long de l'annada : « Totems e Gigants ». Participaràn a de talhièrs, de jòcs e d'espectacles creats e jogats pels calandrons de la Calandreta dels Polinets (Pesenas).

Ongan, la Federacion Calandreta Lengadòc faguèt una dintrada 2017 istorica amb la creacion d'un licèu a Montpelhièr e d'un dosau collègi dins Erau a Maraussan. Ara, la Federacion compta 27 establiments occitans Calandreta qui escolarisan 1968 calandrons de la petita seccion fins a la Primièra. Participan al recampament de Bessilles.

Inf. : 7, carrièra Franklin — 34500 Besièrs — Tel. : 04 67 28 67 18 — Mèl : Cette adresse e-mail est protégée contre les robots spammeurs. Vous devez activer le JavaScript pour la visualiser.

Lo navèth numèro de La Setmana qu'ei sortit

Lo navèth numèro de La Setmana qu'ei sortit divés passat. Au somari : la cronica ESPIAR d'Alan Sibé sus la vita deu filosòfe e sociològue alemand Carles Marx, a dus mes de l'Universitat Occitana d'Estiu (UOE) de Nimes, lo president deu Marpoc, Jòrdi Peladan que hè un istoric e que presenta la navèra edicion suu tèma « Tresaurs populars e universals d'aicí e de pertot ». 
Lo mitan occitan qu'arriba a un punt de rompedura. La moneda que manca, qu'ei mauaisit d'estructurà's e de vàder autonòme. Joan-Nadau Commères qu'encontrè au gavidaire de la mèrca Adishatz, Joan-Luc Lagrave, « Lo parallèle enter l'anar deu comèrci e lo de la lenga qu'ei susprenent ». Joan-Ives Casanòva que hè aumenatge a l'escrivan catalan Jep Gouzy qui vien de morir a Pau (64), « Grand amic deis Occitans, laissa una òbra importanta. Es tot segur après Jordi Pere Cerdà, lo mai grand escrivan catalan de Catalonha nòrd ». 
Lo pertrèit de La Setmana qu'ei consacrat au Christophe Rulhes. Aqueth antropològue qu'a creat la companhia GdRA dab lo coregrafe Julien Cassier. Dens cada espectacle que meten en scèna, lo collectatge qu'a un ròtle màger, tà incorporar testimoniatges vertadèrs e lo tèma de la transmission de la lenga qu'ei recurrent.

Bona lectura e mercés deu vòste sostien.

La Setmana n° 1102

Charadissa e inauguracion de mòstra a Nimes (30)

Lo 17 de mai, l'IEO 30 organiza una serada « Charadissa » amb René Huré a partir de 18 oras 30. Evocarà sas experiéncias d'estivada sul tèma : « L'agropastoralisme dins las Cevenas, l'estivada, sos avantatges mas tanben sas dificultats degudas als tresviraments economics ».

La mòstra « Le Paysage dans l'objectif » (bilingua francés/occitan) serà inaugurada. Prepausa un biais diferent de contemplar los paisatges en fasent aparéisser los cambiaments dels paisatges d'Avairon, de Gard, d'Erau e de Losera. Lo meteis paisatge es estat pres en fotografia d'un biais periodic e dins las meteissas condicions. La mòstra prepausa nombrosas fotografias e analisis de paisatge amb de croquís e d'explicas qui l'acompanhan. La poiretz descobrir fins al 14 de junh de 2018.

Inf. : Au Caire d'oc, 4 carrièra Fernand Pelloutier — 30900 Nimes — Tel. : 04 66 76 19 09 — Site : https://www.ieo30.org/agenda-de-la-coordinacion/

Somari de La Setmana n° 1102

P2 — Lo corrièr dels legidors
P3 — Somari
P4 — La Setmana internacionala « Las islas grècas, vadudas passatge obligat deus migrants tà l'UE »
P5 — Cronica ESPIAR, « Carles Marx, d'ua actualitat brutlanta »
P6 — Actualitat en bracas e la cronica « La Beluga, “ Enveja ” »
P7 a 9 — Dossièr centrau : « Dinc a la mar grana… e mei enlà ! »
P10 — Article del legidor : « Despartida d'un poèta catalan »
P11 — Actualitat en bracas
P12 — « Zoom de La Setmana « Gran Passacarrèra », la realitat en poesia
P13 — Expressions occitanas « Lo mèstre de la fantasia japonesa : Lafcadio Hearn » per Diu Negre/Anthony Walker
P14 — Cronica Visca la lenga locala : « L'alemand en Belgica »
P15 — Agenda Cultural
P16 — Pertrèit de La Setmana : « Christophe Rulhes, animat per l'occitanitat »

Subscribe to this RSS feed

La Setmana

  • L'édition papier
  • L'édition 100% Numérique

DÉCOUVRIR LES OFFRES

 

Plumalhon

Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e 

+

Papagai

Papagai est la revue occitane pour les tout-petits. Elle propose chaque mois des histoires, des jeux, une page de vocabulaire et un dossier en rapport avec l'une des deux histoires.

+